---
title: "साक्षांकने"
description: "प्रूफ-ऑफ-स्टेक इथरियमवरील साक्षांकनांचे वर्णन."
lang: mr
---

प्रत्येक पर्वादरम्यान प्रमाणकाने साक्षांकन तयार करणे, त्यावर स्वाक्षरी करणे आणि ते प्रसारित करणे अपेक्षित असते. हे पृष्ठ ही साक्षांकने कशी दिसतात आणि एकमत क्लायंट्समध्ये त्यांच्यावर कशी प्रक्रिया केली जाते आणि संवाद कसा साधला जातो याची रूपरेषा देते.

## साक्षांकन म्हणजे काय? {#what-is-an-attestation}

प्रत्येक [पर्वात](/glossary/#epoch) (6.4 मिनिटे) प्रमाणक नेटवर्कला साक्षांकनाचा प्रस्ताव देतो. हे साक्षांकन पर्वातील एका विशिष्ट स्लॉटसाठी असते. साक्षांकनाचा उद्देश प्रमाणकाच्या चेनच्या दृष्टिकोनाच्या बाजूने मत देणे हा आहे, विशेषतः सर्वात अलीकडील प्रमाणित ब्लॉक आणि वर्तमान पर्वातील पहिला ब्लॉक (ज्यांना `source` आणि `target` चेकपॉइंट्स म्हणून ओळखले जाते). ही माहिती सर्व सहभागी प्रमाणकांसाठी एकत्रित केली जाते, ज्यामुळे नेटवर्कला ब्लॉकचेनच्या स्थितीबद्दल एकमत गाठण्यास सक्षम केले जाते.

साक्षांकनामध्ये खालील घटक असतात:

- `aggregation_bits`: प्रमाणकांची एक बिटलिस्ट जिथे स्थान त्यांच्या समितीमधील प्रमाणक निर्देशांकाशी मॅप करते; मूल्य (0/1) हे दर्शवते की प्रमाणकाने `data` वर स्वाक्षरी केली आहे की नाही (म्हणजेच, ते सक्रिय आहेत आणि ब्लॉक प्रस्तावकाशी सहमत आहेत की नाही)
- `data`: साक्षांकनाशी संबंधित तपशील, खाली परिभाषित केल्याप्रमाणे
- `signature`: एक BLS स्वाक्षरी जी वैयक्तिक प्रमाणकांच्या स्वाक्षऱ्या एकत्रित करते

साक्षांकन करणाऱ्या प्रमाणकाचे पहिले काम `data` तयार करणे हे आहे. `data` मध्ये खालील माहिती असते:

- `slot`: स्लॉट क्रमांक ज्याचा साक्षांकन संदर्भ देते
- `index`: एक क्रमांक जो ओळखतो की दिलेल्या स्लॉटमध्ये प्रमाणक कोणत्या समितीचा आहे
- `beacon_block_root`: चेनच्या शीर्षस्थानी प्रमाणकाला दिसणाऱ्या ब्लॉकचा रूट हॅश (फोर्क-चॉईस अल्गोरिदम लागू केल्याचा परिणाम)
- `source`: अंतिमत्व मताचा भाग जो दर्शवतो की प्रमाणक सर्वात अलीकडील प्रमाणित ब्लॉक म्हणून काय पाहतात
- `target`: अंतिमत्व मताचा भाग जो दर्शवतो की प्रमाणक वर्तमान पर्वातील पहिला ब्लॉक म्हणून काय पाहतात

एकदा `data` तयार झाल्यानंतर, प्रमाणक त्यांनी सहभाग घेतला आहे हे दर्शविण्यासाठी त्यांच्या स्वतःच्या प्रमाणक निर्देशांकाशी संबंधित `aggregation_bits` मधील बिट 0 वरून 1 वर फ्लिप करू शकतो.

शेवटी, प्रमाणक साक्षांकनावर स्वाक्षरी करतो आणि ते नेटवर्कवर प्रसारित करतो.

### एकत्रित साक्षांकन {#aggregated-attestation}

प्रत्येक प्रमाणकासाठी हा डेटा नेटवर्कवर पाठवण्याशी संबंधित लक्षणीय ओव्हरहेड आहे. म्हणून, वैयक्तिक प्रमाणकांकडून आलेली साक्षांकने अधिक व्यापकपणे प्रसारित होण्यापूर्वी सबनेटमध्ये एकत्रित केली जातात. यामध्ये स्वाक्षऱ्या एकत्रित करणे समाविष्ट आहे जेणेकरून प्रसारित होणाऱ्या साक्षांकनामध्ये एकमत `data` आणि त्या `data` शी सहमत असलेल्या सर्व प्रमाणकांच्या स्वाक्षऱ्या एकत्र करून तयार केलेली एकच स्वाक्षरी समाविष्ट असेल. हे `aggregation_bits` वापरून तपासले जाऊ शकते कारण हे त्यांच्या समितीमधील प्रत्येक प्रमाणकाचा निर्देशांक प्रदान करते (ज्याचा ID `data` मध्ये प्रदान केला आहे) ज्याचा वापर वैयक्तिक स्वाक्षऱ्यांची चौकशी करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.

प्रत्येक पर्वात प्रत्येक सबनेटमधील 16 प्रमाणकांची `aggregators` म्हणून निवड केली जाते. अॅग्रिगेटर्स गॉसिप नेटवर्कवर ऐकलेली सर्व साक्षांकने गोळा करतात ज्यांचे `data` त्यांच्या स्वतःच्या साक्षांकनासारखेच असते. प्रत्येक जुळणाऱ्या साक्षांकनाचा प्रेषक `aggregation_bits` मध्ये नोंदवला जातो. त्यानंतर अॅग्रिगेटर्स साक्षांकन एग्रीगेट व्यापक नेटवर्कवर प्रसारित करतात.

जेव्हा एखाद्या प्रमाणकाची ब्लॉक प्रस्तावक म्हणून निवड केली जाते, तेव्हा ते सबनेटमधील एकत्रित साक्षांकने नवीन ब्लॉकमधील नवीनतम स्लॉटपर्यंत पॅकेज करतात.

### साक्षांकन समावेश जीवनचक्र {#attestation-inclusion-lifecycle}

1. निर्मिती
2. प्रसार
3. एकत्रीकरण
4. प्रसार
5. समावेश

साक्षांकन जीवनचक्र खालील आकृतीमध्ये दर्शविले आहे:

![attestation lifecycle](./attestation_schematic.png)

## बक्षिसे {#rewards}

साक्षांकने सबमिट केल्याबद्दल प्रमाणकांना बक्षीस दिले जाते. साक्षांकन बक्षीस सहभाग फ्लॅग्स (स्रोत, लक्ष्य आणि शीर्ष), मूळ बक्षीस आणि सहभाग दरावर अवलंबून असते.

सबमिट केलेले साक्षांकन आणि त्याच्या समावेशाच्या विलंबानुसार, प्रत्येक सहभाग फ्लॅग एकतर सत्य (true) किंवा असत्य (false) असू शकतो.

सर्वोत्तम परिस्थिती तेव्हा उद्भवते जेव्हा तिन्ही फ्लॅग्स सत्य असतात, अशा परिस्थितीत प्रमाणक कमवेल (प्रत्येक योग्य फ्लॅगसाठी):

`reward += base reward * flag weight * flag attesting rate / 64`

फ्लॅग साक्षांकन दर मोजण्यासाठी दिलेल्या फ्लॅगसाठी सर्व साक्षांकन करणाऱ्या प्रमाणकांच्या प्रभावी शिल्लकीची बेरीज एकूण सक्रिय प्रभावी शिल्लकीशी तुलना करून वापरली जाते.

### मूळ बक्षीस {#base-reward}

मूळ बक्षीस साक्षांकन करणाऱ्या प्रमाणकांची संख्या आणि त्यांच्या प्रभावी स्टेक केलेल्या इथर शिल्लकीनुसार मोजले जाते:

`base reward = validator effective balance x 2^6 / SQRT(Effective balance of all active validators)`

#### समावेश विलंब {#inclusion-delay}

ज्या वेळी प्रमाणकांनी चेनच्या शीर्षावर (`block n`) मतदान केले, तेव्हा `block n+1` अद्याप प्रस्तावित केले गेले नव्हते. म्हणून साक्षांकने नैसर्गिकरित्या **एका ब्लॉकनंतर** समाविष्ट केली जातात, त्यामुळे `block n` चेनचे शीर्ष असल्यावर मतदान केलेल्या सर्व साक्षांकनांचा `block n+1` मध्ये समावेश झाला आणि, **समावेश विलंब** 1 आहे. जर समावेश विलंब दुप्पट होऊन दोन स्लॉट झाला, तर साक्षांकन बक्षीस निम्मे होते, कारण साक्षांकन बक्षीस मोजण्यासाठी मूळ बक्षीसाला समावेश विलंबाच्या व्यस्तांकाने (reciprocal) गुणले जाते.

### साक्षांकन परिस्थिती {#attestation-scenarios}

#### गहाळ मतदान प्रमाणक {#missing-voting-validator}

प्रमाणकांकडे त्यांचे साक्षांकन सबमिट करण्यासाठी जास्तीत जास्त 1 पर्व असते. जर पर्व 0 मध्ये साक्षांकन चुकले असेल, तर ते पर्व 1 मध्ये समावेश विलंबासह सबमिट करू शकतात.

#### गहाळ अॅग्रिगेटर {#missing-aggregator}

प्रत्येक पर्वात एकूण 16 अॅग्रिगेटर्स असतात. याव्यतिरिक्त, यादृच्छिक प्रमाणक **256 पर्वांसाठी दोन सबनेट्सची** सदस्यता घेतात आणि अॅग्रिगेटर्स गहाळ झाल्यास बॅकअप म्हणून काम करतात.

#### गहाळ ब्लॉक प्रस्तावक {#missing-block-proposer}

लक्षात घ्या की काही प्रकरणांमध्ये एक भाग्यवान अॅग्रिगेटर ब्लॉक प्रस्तावक देखील बनू शकतो. जर ब्लॉक प्रस्तावक गहाळ झाल्यामुळे साक्षांकनाचा समावेश केला गेला नसेल, तर पुढील ब्लॉक प्रस्तावक एकत्रित साक्षांकन उचलेल आणि त्याचा पुढील ब्लॉकमध्ये समावेश करेल. तथापि, **समावेश विलंब** एकाने वाढेल.

## पुढील वाचन {#further-reading}

- [व्हिटालिकच्या भाष्य केलेल्या एकमत स्पेक मधील साक्षांकने](https://github.com/ethereum/annotated-spec/blob/master/phase0/beacon-chain.md#attestationdata)
- [eth2book.info मधील साक्षांकने](https://eth2book.info/capella/part3/containers/dependencies/#attestationdata)

_तुम्हाला मदत केलेल्या एखाद्या समुदाय संसाधनाबद्दल माहिती आहे? हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_