---
title: "ब्लॉक एक्सप्लोरर"
description: "ब्लॉक एक्सप्लोररची ओळख, ब्लॉकचेन डेटाच्या जगात प्रवेश करण्याचे तुमचे पोर्टल, जिथे तुम्ही व्यवहार, खाती, कॉन्ट्रॅक्ट्स आणि बरेच काही याबद्दल माहिती मिळवू शकता."
lang: mr
sidebarDepth: 3
---

ब्लॉक एक्सप्लोरर हे इथेरियमच्या डेटासाठी तुमचे पोर्टल आहेत. तुम्ही त्यांचा वापर ब्लॉक्स, व्यवहार, प्रमाणक, खाती आणि इतर ऑनचेन क्रियाकलापांवरील रिअल-टाइम डेटा पाहण्यासाठी करू शकता.

## पूर्वतयारी {#prerequisites}

तुम्हाला इथेरियमच्या मूलभूत संकल्पना समजल्या पाहिजेत जेणेकरून ब्लॉक एक्सप्लोरर तुम्हाला देत असलेल्या डेटाचा अर्थ तुम्हाला समजू शकेल. [इथेरियमच्या परिचयाने](/developers/docs/intro-to-ethereum/) सुरुवात करा.

## ओपन सोर्स टूल्स {#open-source-tools}

- [3xpl](https://3xpl.com/ethereum) - एक जाहिरात-मुक्त इथेरियम एक्सप्लोरर जो त्याचे डेटासेट डाउनलोड करण्याची परवानगी देतो (ओपन-कोर: कोर मॉड्यूल्स ओपन सोर्स आहेत)
- [Beaconcha.in](https://beaconcha.in/)
- [Blockscout](https://eth.blockscout.com/)
- [lazy-etherscan](https://github.com/woxjro/lazy-etherscan)
- [Otterscan](https://otterscan.io/)

## सेवा {#services}

- [Blockchair](https://blockchair.com/ethereum) - खाजगी इथेरियम एक्सप्लोरर. तसेच (मेमपूल) डेटाची क्रमवारी लावण्यासाठी आणि फिल्टर करण्यासाठी. स्पॅनिश, फ्रेंच, इटालियन, डच, पोर्तुगीज, रशियन, चायनीज आणि फारसीमध्ये उपलब्ध
- [Chainlens](https://www.chainlens.com/)
- [DexGuru Block Explorer](https://ethereum.dex.guru/)
- [Etherchain](https://www.etherchain.org/)
- [Etherscan](https://etherscan.io/) - चायनीज, कोरियन, रशियन आणि जपानी भाषेतही उपलब्ध
- [Ethplorer](https://ethplorer.io/) - टोकनवर लक्ष केंद्रित करणारा ब्लॉक एक्सप्लोरर. चायनीज, स्पॅनिश, फ्रेंच, तुर्की, रशियन, कोरियन आणि व्हिएतनामी भाषेतही उपलब्ध
- [Ethseer](https://ethseer.io)
- [EthVM](https://www.ethvm.com/)
- [OKLink](https://www.oklink.com/eth)

## डेटा {#data}

इथेरियम डिझाइननुसार पारदर्शक आहे त्यामुळे सर्वकाही पडताळण्यायोग्य आहे. ब्लॉक एक्सप्लोरर ही माहिती मिळवण्यासाठी एक इंटरफेस प्रदान करतात. आणि हे मुख्य इथेरियम नेटवर्क आणि टेस्टनेट या दोन्हीसाठी आहे, जर तुम्हाला त्या डेटाची आवश्यकता असेल. डेटा एक्झिक्यूशन डेटा आणि एकमत डेटामध्ये विभागलेला आहे. एक्झिक्यूशन डेटा विशिष्ट ब्लॉकमध्ये कार्यान्वित झालेल्या व्यवहारांचा संदर्भ देतो. एकमत डेटा स्वतः ब्लॉक्स आणि ते प्रस्तावित करणाऱ्या प्रमाणकांचा संदर्भ देतो.

ब्लॉक एक्सप्लोररकडून तुम्हाला मिळू शकणाऱ्या डेटाच्या प्रकारांचा सारांश येथे आहे.

### एक्झिक्यूशन डेटा {#execution-data}

इथेरियममध्ये दर 12 सेकंदांनी नवीन ब्लॉक्स जोडले जातात (जोपर्यंत ब्लॉक प्रस्तावक त्याची पाळी चुकवत नाही), त्यामुळे ब्लॉक एक्सप्लोररमध्ये डेटाचा जवळजवळ सतत प्रवाह जोडला जातो. ब्लॉक्समध्ये भरपूर महत्त्वाचा डेटा असतो जो तुम्हाला उपयुक्त वाटू शकतो:

**मानक डेटा**

- ब्लॉक उंची - वर्तमान ब्लॉक तयार केल्यावर ब्लॉक क्रमांक आणि ब्लॉकचेनची लांबी (ब्लॉक्समध्ये)
- टाइमस्टॅम्प - ज्या वेळी ब्लॉक प्रस्तावित केला गेला ती वेळ
- व्यवहार - ब्लॉकमध्ये समाविष्ट असलेल्या व्यवहारांची संख्या
- शुल्क प्राप्तकर्ता - व्यवहारांमधून गॅस शुल्क टिप्स प्राप्त करणारा पत्ता
- ब्लॉक बक्षीस - ब्लॉक प्रस्तावित करणाऱ्या प्रमाणकाला दिलेली ETH ची रक्कम
- आकार - ब्लॉकमधील डेटाचा आकार (बाइट्समध्ये मोजला जातो)
- वापरलेला गॅस - ब्लॉकमधील व्यवहारांद्वारे वापरलेल्या गॅसचे एकूण युनिट्स
- गॅस मर्यादा - ब्लॉकमधील व्यवहारांद्वारे सेट केलेली एकूण गॅस मर्यादा
- प्रति गॅस पायाभूत शुल्क - ब्लॉकमध्ये व्यवहार समाविष्ट करण्यासाठी आवश्यक असलेला किमान गुणक
- जळलेले शुल्क - ब्लॉकमध्ये किती ETH जाळले जाते
- अतिरिक्त डेटा - निर्मात्याने ब्लॉकमध्ये समाविष्ट केलेला कोणताही अतिरिक्त डेटा

**प्रगत डेटा**

- हॅश - ब्लॉक हेडरचे प्रतिनिधित्व करणारा क्रिप्टोग्राफिक हॅश (ब्लॉकचा अद्वितीय ओळखकर्ता)
- मूळ हॅश - वर्तमान ब्लॉकच्या आधी आलेल्या ब्लॉकचा हॅश
- StateRoot - मर्कल ट्रीचा रूट हॅश जो सिस्टमची संपूर्ण स्थिती संग्रहित करतो

### गॅस {#gas}

ब्लॉक एक्सप्लोरर तुम्हाला केवळ व्यवहार आणि ब्लॉक्समधील गॅसच्या वापराविषयी डेटा देणार नाहीत, तर काही तुम्हाला नेटवर्कच्या सध्याच्या गॅसच्या किमतींची माहिती देतील. हे तुम्हाला नेटवर्कचा वापर समजून घेण्यास, सुरक्षित व्यवहार सबमिट करण्यास आणि गॅसवर जास्त खर्च न करण्यास मदत करेल. तुमच्या उत्पादनाच्या इंटरफेसमध्ये ही माहिती मिळवण्यात मदत करू शकतील अशा API कडे लक्ष द्या. गॅस-विशिष्ट डेटामध्ये हे समाविष्ट आहे:

- सुरक्षित परंतु संथ व्यवहारासाठी आवश्यक असलेल्या गॅसचे अंदाजित युनिट्स (+ अंदाजित किंमत आणि कालावधी)
- सरासरी व्यवहारासाठी आवश्यक असलेल्या गॅसचे अंदाजित युनिट्स (+ अंदाजित किंमत आणि कालावधी)
- जलद व्यवहारासाठी आवश्यक असलेल्या गॅसचे अंदाजित युनिट्स (+ अंदाजित किंमत आणि कालावधी)
- गॅसच्या किमतीवर आधारित सरासरी पुष्टीकरण वेळ
- गॅस वापरणारे कॉन्ट्रॅक्ट्स - दुसऱ्या शब्दांत, लोकप्रिय उत्पादने ज्यांचा नेटवर्कवर खूप वापर होत आहे
- गॅस खर्च करणारी खाती - दुसऱ्या शब्दांत, वारंवार नेटवर्क वापरकर्ते

### व्यवहार {#transactions}

लोकांच्या व्यवहारांच्या प्रगतीचा मागोवा घेण्यासाठी ब्लॉक एक्सप्लोरर हे एक सामान्य ठिकाण बनले आहे. कारण तुम्हाला मिळू शकणाऱ्या तपशीलाची पातळी अतिरिक्त निश्चितता प्रदान करते. व्यवहार डेटामध्ये हे समाविष्ट आहे:

**मानक डेटा**

- व्यवहार हॅश - व्यवहार सबमिट केल्यावर व्युत्पन्न केलेला हॅश
- स्थिती - व्यवहार प्रलंबित आहे, अयशस्वी झाला आहे की यशस्वी झाला आहे याचे संकेत
- ब्लॉक - ज्या ब्लॉकमध्ये व्यवहार समाविष्ट केला गेला आहे
- टाइमस्टॅम्प - ज्या वेळी प्रमाणकाने प्रस्तावित केलेल्या ब्लॉकमध्ये व्यवहार समाविष्ट केला गेला ती वेळ
- कडून - व्यवहार सबमिट करणाऱ्या खात्याचा पत्ता
- कडे - प्राप्तकर्त्याचा किंवा स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टचा पत्ता ज्याच्याशी व्यवहार संवाद साधतो
- हस्तांतरित केलेली टोकन्स - व्यवहाराचा भाग म्हणून हस्तांतरित केलेल्या टोकन्सची सूची
- मूल्य - हस्तांतरित केले जाणारे एकूण ETH मूल्य
- व्यवहार शुल्क - व्यवहारावर प्रक्रिया करण्यासाठी प्रमाणकाला दिलेली रक्कम (गॅसची किंमत\*वापरलेला गॅस द्वारे मोजली जाते)

**प्रगत डेटा**

- गॅस मर्यादा - हा व्यवहार जास्तीत जास्त किती गॅस युनिट्स वापरू शकतो
- वापरलेला गॅस - व्यवहाराने वापरलेल्या गॅस युनिट्सची वास्तविक रक्कम
- गॅसची किंमत - प्रति गॅस युनिट सेट केलेली किंमत
- नॉन्स - `from` पत्त्यासाठी व्यवहार क्रमांक (लक्षात ठेवा हे 0 पासून सुरू होते त्यामुळे `100` चा नॉन्स हा प्रत्यक्षात या खात्याद्वारे सबमिट केलेला 101 वा व्यवहार असेल)
- इनपुट डेटा - व्यवहारासाठी आवश्यक असलेली कोणतीही अतिरिक्त माहिती

### खाती {#accounts}

खात्याबद्दल तुम्ही प्रवेश करू शकता असा भरपूर डेटा आहे. म्हणूनच अनेकदा एकाधिक खाती वापरण्याची शिफारस केली जाते जेणेकरून तुमच्या मालमत्तेचा आणि मूल्याचा सहज मागोवा घेता येणार नाही. व्यवहार आणि खात्यातील क्रियाकलाप अधिक खाजगी करण्यासाठी काही उपाय देखील विकसित केले जात आहेत. परंतु खात्यांसाठी उपलब्ध असलेला डेटा येथे आहे:

**वापरकर्ता खाती**

- खात्याचा पत्ता - सार्वजनिक पत्ता ज्याचा वापर तुम्ही निधी पाठवण्यासाठी करू शकता
- ETH शिल्लक - त्या खात्याशी संबंधित ETH ची रक्कम
- एकूण ETH मूल्य - ETH चे मूल्य
- टोकन्स - खात्याशी संबंधित टोकन्स आणि त्यांचे मूल्य
- व्यवहार इतिहास - सर्व व्यवहारांची सूची जिथे हे खाते प्रेषक किंवा प्राप्तकर्ता होते

**स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स**

स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट खात्यांमध्ये वापरकर्ता खात्याकडे असलेला सर्व डेटा असतो, परंतु काही ब्लॉक एक्सप्लोरर काही कोड माहिती देखील प्रदर्शित करतील. उदाहरणांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

- कॉन्ट्रॅक्ट निर्माता - मुख्यनेटवर कॉन्ट्रॅक्ट प्रस्थापित करणारा पत्ता
- निर्मिती व्यवहार - मुख्यनेटवरील प्रस्थापनेचा समावेश असलेला व्यवहार
- सोर्स कोड - स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टचा Solidity किंवा Vyper कोड
- कॉन्ट्रॅक्ट ABI - कॉन्ट्रॅक्टचा ॲप्लिकेशन बायनरी इंटरफेस—कॉन्ट्रॅक्ट करत असलेले कॉल्स आणि प्राप्त झालेला डेटा
- कॉन्ट्रॅक्ट निर्मिती कोड - स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टचा संकलित बाइटकोड—जेव्हा तुम्ही Solidity किंवा Vyper इत्यादीमध्ये लिहिलेले स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट संकलित करता तेव्हा तयार केले जाते.
- कॉन्ट्रॅक्ट घटना - स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टमध्ये कॉल केलेल्या पद्धतींचा इतिहास—मूलभूतपणे कॉन्ट्रॅक्टचा कसा आणि किती वेळा वापर केला जात आहे हे पाहण्याचा एक मार्ग

### टोकन्स {#tokens}

टोकन्स हा कॉन्ट्रॅक्टचा एक प्रकार आहे त्यामुळे त्यांच्याकडे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टसारखाच डेटा असेल. परंतु त्यांचे मूल्य असल्यामुळे आणि त्यांचा व्यापार केला जाऊ शकत असल्यामुळे त्यांच्याकडे अतिरिक्त डेटा पॉइंट्स आहेत:

- प्रकार - ते ERC-20, ERC-721 किंवा दुसरे टोकन मानक आहेत की नाही
- किंमत - जर ते ERC-20 असतील तर त्यांचे सध्याचे बाजार मूल्य असेल
- मार्केट कॅप - जर ते ERC-20 असतील तर त्यांचे मार्केट कॅप असेल (किंमत\*एकूण पुरवठा द्वारे मोजले जाते)
- एकूण पुरवठा - चलनात असलेल्या टोकन्सची संख्या
- धारक - टोकन धारण करणाऱ्या पत्त्यांची संख्या
- हस्तांतरणे - खात्यांमध्ये टोकन किती वेळा हस्तांतरित केले गेले आहे
- व्यवहार इतिहास - टोकनसह सर्व व्यवहारांचा इतिहास
- कॉन्ट्रॅक्ट पत्ता - मुख्यनेटवर प्रस्थापित केलेल्या टोकनचा पत्ता
- दशांश - ERC-20 टोकन्स विभाज्य आहेत आणि त्यांना दशांश स्थाने आहेत

### नेटवर्क {#network}

काही ब्लॉक डेटा इथेरियमच्या आरोग्याविषयी अधिक समग्रपणे संबंधित आहे.

- एकूण व्यवहार - इथेरियम तयार झाल्यापासूनच्या व्यवहारांची संख्या
- प्रति सेकंद व्यवहार - एका सेकंदात प्रक्रिया करण्यायोग्य व्यवहारांची संख्या
- ETH किंमत - 1 ETH चे सध्याचे मूल्यांकन
- एकूण ETH पुरवठा - चलनात असलेल्या ETH ची संख्या—लक्षात ठेवा प्रत्येक ब्लॉकच्या निर्मितीसह ब्लॉक बक्षीसांच्या स्वरूपात नवीन ETH तयार केले जाते
- मार्केट कॅप - किंमत\*पुरवठा याची गणना

## सहमती स्तर डेटा {#consensus-layer-data}

### पर्व {#epoch}

सुरक्षिततेच्या कारणास्तव, प्रत्येक पर्वाच्या शेवटी (दर 6.4 मिनिटांनी) प्रमाणकांच्या यादृच्छिक समित्या तयार केल्या जातात. पर्व डेटामध्ये हे समाविष्ट आहे:

- पर्व क्रमांक
- अंतिम झालेले स्थिती - पर्व अंतिम झाले आहे की नाही (होय/नाही)
- वेळ - पर्व संपल्याची वेळ
- साक्षांकने - पर्वातील साक्षांकनांची संख्या (स्लॉट्समधील ब्लॉक्ससाठी मते)
- ठेवी - पर्वामध्ये समाविष्ट असलेल्या ETH ठेवींची संख्या (प्रमाणक होण्यासाठी प्रमाणकांनी ETH स्टेक करणे आवश्यक आहे)
- स्लॅशिंग्ज - ब्लॉक्सचे प्रस्तावक किंवा साक्षांकनकर्त्यांना दिलेल्या दंडांची संख्या
- मतदान सहभाग - ब्लॉक्सचे साक्षांकन करण्यासाठी वापरलेल्या स्टेक केलेल्या ETH ची रक्कम
- प्रमाणक - पर्वासाठी सक्रिय असलेल्या प्रमाणकांची संख्या
- सरासरी प्रमाणक शिल्लक - सक्रिय प्रमाणकांसाठी सरासरी शिल्लक
- स्लॉट्स - पर्वामध्ये समाविष्ट असलेल्या स्लॉट्सची संख्या (स्लॉट्समध्ये एक वैध ब्लॉक समाविष्ट असतो)

### स्लॉट {#slot}

स्लॉट्स हे ब्लॉक निर्मितीसाठी संधी आहेत, प्रत्येक स्लॉटसाठी उपलब्ध डेटामध्ये हे समाविष्ट आहे:

- पर्व - ज्या पर्वामध्ये स्लॉट वैध आहे
- स्लॉट क्रमांक
- स्थिती - स्लॉटची स्थिती (प्रस्तावित/चुकलेला)
- वेळ - स्लॉट टाइमस्टॅम्प
- प्रस्तावक - स्लॉटसाठी ब्लॉक प्रस्तावित करणारा प्रमाणक
- ब्लॉक रूट - बीकन ब्लॉकचा हॅश-ट्री-रूट
- मूळ रूट - आधी आलेल्या ब्लॉकचा हॅश
- स्थिती रूट - बीकन स्थितीचा हॅश-ट्री-रूट
- स्वाक्षरी
- RANDAO प्रकटीकरण
- ग्राफिटी - ब्लॉक प्रस्तावक त्याच्या ब्लॉक प्रस्तावामध्ये 32 बाइट लांबीचा संदेश समाविष्ट करू शकतो
- एक्झिक्यूशन डेटा
  - ब्लॉक हॅश
  - ठेव गणना
  - ठेव रूट
- साक्षांकने - या स्लॉटमधील ब्लॉकसाठी साक्षांकनांची संख्या
- ठेवी - या स्लॉट दरम्यान ठेवींची संख्या
- ऐच्छिक बाहेर पडणे - स्लॉट दरम्यान बाहेर पडलेल्या प्रमाणकांची संख्या
- स्लॅशिंग्ज - ब्लॉक्सचे प्रस्तावक किंवा साक्षांकनकर्त्यांना दिलेल्या दंडांची संख्या
- मते - या स्लॉटमधील ब्लॉकसाठी मतदान करणारे प्रमाणक

### ब्लॉक्स {#blocks-1}

प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) वेळेला स्लॉट्स आणि पर्वांमध्ये विभागते. म्हणजे नवीन डेटा!

- प्रस्तावक - नवीन ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी अल्गोरिदमिकरित्या निवडलेला प्रमाणक
- पर्व - ज्या पर्वामध्ये ब्लॉक प्रस्तावित केला गेला
- स्लॉट - ज्या स्लॉटमध्ये ब्लॉक प्रस्तावित केला गेला
- साक्षांकने - स्लॉटमध्ये समाविष्ट असलेल्या साक्षांकनांची संख्या—साक्षांकने ही मतांसारखी असतात जी दर्शवतात की ब्लॉक बीकन साखळीवर जाण्यासाठी तयार आहे

### प्रमाणक {#validators}

प्रमाणक ब्लॉक्स प्रस्तावित करण्यासाठी आणि स्लॉट्समध्ये त्यांचे साक्षांकन करण्यासाठी जबाबदार असतात.

- प्रमाणक क्रमांक - प्रमाणकाचे प्रतिनिधित्व करणारा अद्वितीय क्रमांक
- वर्तमान शिल्लक - बक्षीसांसह प्रमाणकाची शिल्लक
- प्रभावी शिल्लक - स्टेकिंगसाठी वापरली जाणारी प्रमाणकाची शिल्लक
- उत्पन्न - प्रमाणकाला मिळालेली बक्षिसे किंवा दंड
- स्थिती - प्रमाणक सध्या ऑनलाइन आणि सक्रिय आहे की नाही
- साक्षांकन परिणामकारकता - प्रमाणकाची साक्षांकने चेनमध्ये समाविष्ट होण्यासाठी लागणारा सरासरी वेळ
- सक्रियकरणासाठी पात्रता - तारीख (आणि पर्व) जेव्हा प्रमाणक प्रमाणित करण्यासाठी उपलब्ध झाला
- तेव्हापासून सक्रिय - तारीख (आणि पर्व) जेव्हा प्रमाणक सक्रिय झाला
- प्रस्तावित ब्लॉक्स - प्रमाणकाने प्रस्तावित केलेला ब्लॉक
- साक्षांकने - प्रमाणकाने प्रदान केलेली साक्षांकने
- ठेवी - प्रमाणकाने केलेल्या स्टेकिंग ठेवीचा कडून पत्ता, व्यवहार हॅश, ब्लॉक क्रमांक, टाइमस्टॅम्प, रक्कम आणि स्थिती

### साक्षांकने {#attestations}

साक्षांकने ही चेनमध्ये ब्लॉक्स समाविष्ट करण्यासाठी "होय" मते आहेत. त्यांचा डेटा साक्षांकनाच्या रेकॉर्डशी आणि साक्षांकन केलेल्या प्रमाणकांशी संबंधित आहे

- स्लॉट - ज्या स्लॉटमध्ये साक्षांकन झाले
- समिती निर्देशांक - दिलेल्या स्लॉटवर समितीचा निर्देशांक
- एकत्रीकरण बिट्स - साक्षांकनामध्ये सहभागी होणाऱ्या सर्व प्रमाणकांच्या एकत्रित साक्षांकनाचे प्रतिनिधित्व करते
- प्रमाणक - साक्षांकने प्रदान करणारे प्रमाणक
- बीकन ब्लॉक रूट - ज्या ब्लॉकचे प्रमाणक साक्षांकन करत आहेत त्या ब्लॉककडे निर्देश करते
- स्रोत - नवीनतम प्रमाणित पर्वाकडे निर्देश करते
- लक्ष्य - नवीनतम पर्व सीमेकडे निर्देश करते
- स्वाक्षरी

### नेटवर्क {#network-1}

सहमती स्तर शीर्ष-स्तरीय डेटामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

- वर्तमान पर्व
- वर्तमान स्लॉट
- सक्रिय प्रमाणक - सक्रिय प्रमाणकांची संख्या
- प्रलंबित प्रमाणक - सक्रिय होण्याची वाट पाहत असलेल्या प्रमाणकांची संख्या
- स्टेक केलेले ETH - नेटवर्कमध्ये स्टेक केलेल्या ETH ची रक्कम
- सरासरी शिल्लक - प्रमाणकांची सरासरी ETH शिल्लक

## पुढील वाचन {#further-reading}

_तुम्हाला मदत करणाऱ्या समुदाय संसाधनाबद्दल माहिती आहे? हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_

## संबंधित विषय {#related-topics}

- [व्यवहार](/developers/docs/transactions/)
- [खाती](/developers/docs/accounts/)
- [नेटवर्क्स](/developers/docs/networks/)