---
title: तुमचे ETH होम स्टेक करा
description: तुमचे ETH होम स्टेकिंग कसे सुरू करावे याचा आढावा
lang: mr
template: staking
image: /images/staking/leslie-solo.png
sidebarDepth: 2
summaryPoints:
  - तुमचा प्रमाणक योग्यरित्या कार्यरत आणि ऑनलाइन ठेवल्याबद्दल प्रोटोकॉलकडून थेट जास्तीत जास्त बक्षीस मिळवा
  - घरी हार्डवेअर चालवा आणि इथेरियम नेटवर्कच्या सुरक्षिततेत आणि विकेंद्रीकरणात वैयक्तिकरित्या भर घाला
  - विश्वास गृहीतके काढून टाका आणि तुमच्या निधीच्या कीजवरील नियंत्रण कधीही सोडू नका
---

## होम स्टेकिंग म्हणजे काय? {#what-is-solo-staking}

होम स्टेकिंग म्हणजे इंटरनेटशी जोडलेला [इथेरियम नोड चालवणे](/run-a-node/) आणि [प्रमाणक](#faq) सक्रिय करण्यासाठी किमान 32 ETH जमा करणे, ज्यामुळे तुम्हाला नेटवर्कच्या एकमतामध्ये थेट सहभागी होण्याची क्षमता मिळते.

होम स्टेकिंग हा स्टेक करण्याचा सर्वात थेट मार्ग आहे. तुमच्या आणि प्रोटोकॉलच्या मध्ये कोणतेही स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट, ऑपरेटर किंवा कस्टोडियन नसतात. तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या कीज ठेवता, [इथेरियम](/) नेटवर्क प्रमाणित करण्यात सक्रियपणे सहभागी होता आणि थेट नेटवर्क बक्षीस मिळवता. इतर प्रत्येक स्टेकिंग पद्धत या मुख्य नेटवर्क क्रियाकलापावर तंत्रज्ञान, मिडलवेअर किंवा सेवांचे स्तर जोडते.

**होम स्टेकिंग इथेरियम नेटवर्कचे विकेंद्रीकरण वाढवते**, ज्यामुळे इथेरियम सेन्सॉरशिप-प्रतिरोधक आणि हल्ल्यांविरुद्ध मजबूत बनते. इतर स्टेकिंग पद्धती नेटवर्कला त्याच प्रकारे मदत करू शकत नाहीत. इथेरियम सुरक्षित करण्यासाठी होम स्टेकिंग हा सर्वोत्तम स्टेकिंग पर्याय आहे.

इथेरियम नोडमध्ये अंमलबजावणी स्तर (EL) क्लायंट आणि सहमती स्तर (CL) क्लायंट दोन्ही असतात. हे क्लायंट असे सॉफ्टवेअर आहेत जे व्यवहार आणि ब्लॉक सत्यापित करण्यासाठी, चेनच्या योग्य टोकाची पुष्टी करण्यासाठी, प्रमाणीकरण एकत्रित करण्यासाठी आणि ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी स्वाक्षरी करण्याच्या कीजच्या वैध संचासह एकत्र काम करतात.

हे क्लायंट चालवण्यासाठी आवश्यक असलेले हार्डवेअर चालवण्याची जबाबदारी होम स्टेकर्सची असते. यासाठी तुम्ही घरून चालवत असलेले समर्पित मशीन वापरण्याची अत्यंत शिफारस केली जाते–हे नेटवर्कच्या आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे.

होम स्टेकरला त्यांचा प्रमाणक योग्यरित्या कार्यरत आणि ऑनलाइन ठेवल्याबद्दल प्रोटोकॉलकडून थेट बक्षीस मिळते.

## घरून स्टेक का करावे? {#why-stake-solo}

होम स्टेकिंग अधिक जबाबदारीसह येते परंतु ते तुम्हाला तुमच्या निधीवर आणि स्टेकिंग सेटअपवर जास्तीत जास्त नियंत्रण प्रदान करते.

<Grid>
  <Card title="सर्व बक्षिसे ठेवा" icon={<HandCoins />} description="होम स्टेकर्सना 100% प्रोटोकॉल बक्षीस मिळते, जे तुमचा प्रमाणक ऑनलाइन असताना प्रोटोकॉलद्वारे थेट दिले जाते." />
  <Card title="स्व-सार्वभौमत्व" icon={<KeyRound />} description="तुमच्या स्वतःच्या कीज आणि तुमच्या निधीची संपूर्ण कस्टडी नेहमी ठेवा. क्लायंट आणि हार्डवेअरचे असे संयोजन निवडा जे तुम्हाला तुमचा धोका कमी करण्यास अनुमती देते. कोणताही तृतीय पक्ष तुमच्यासाठी हे निर्णय घेऊ शकत नाही किंवा तुमची रक्कम काढणे प्रतिबंधित करू शकत नाही." />
  <Card title="क्लायंट आणि भौगोलिक विविधता" icon={<GlobeLock />} description="अनेक ठिकाणी पसरलेल्या हार्डवेअरवर अल्पसंख्याक क्लायंट चालवणारे होम स्टेकर्स नेटवर्कचे विकेंद्रीकरण आणि सुरक्षितता मजबूत करतात." />
</Grid>

## होम स्टेकिंग करण्यापूर्वी विचारात घेण्यासारख्या गोष्टी {#considerations-before-staking-solo}

होम स्टेकिंग प्रत्येकासाठी प्रवेशयोग्य आणि जोखीममुक्त असावे अशी आमची इच्छा असली तरी, हे वास्तव नाही. तुमचे ETH होम स्टेक करण्याचा पर्याय निवडण्यापूर्वी काही व्यावहारिक आणि गंभीर बाबी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.

<ExpandableCard title="आवश्यक वाचन" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked required reading">
तुमचा स्वतःचा नोड चालवताना तुम्ही निवडलेले सॉफ्टवेअर कसे वापरायचे हे शिकण्यासाठी तुम्ही थोडा वेळ घालवला पाहिजे. यामध्ये संबंधित दस्तऐवज वाचणे आणि त्या डेव्हलपर टीम्सच्या संवाद माध्यमांशी परिचित असणे समाविष्ट आहे.

तुम्ही चालवत असलेल्या सॉफ्टवेअरबद्दल आणि प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) कसे कार्य करते याबद्दल तुम्हाला जितके अधिक समजेल, तितके स्टेकर म्हणून ते कमी जोखमीचे असेल आणि नोड ऑपरेटर म्हणून वाटेत उद्भवणाऱ्या कोणत्याही समस्यांचे निराकरण करणे सोपे होईल.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="संगणक हाताळण्यात सोयीस्कर" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked comfortable with computers">
नोड सेटअपसाठी संगणकावर काम करताना वाजवी सोयीची पातळी आवश्यक असते, जरी नवीन साधने कालांतराने हे सोपे करत आहेत. कमांड-लाइन इंटरफेस समजून घेणे उपयुक्त आहे, परंतु आता ते काटेकोरपणे आवश्यक नाही.

यासाठी अतिशय मूलभूत हार्डवेअर सेटअप आणि किमान शिफारस केलेल्या वैशिष्ट्यांची काही समज देखील आवश्यक आहे.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="हार्डवेअर आवश्यकता" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked hardware requirements">
प्रमाणक हार्डवेअर आणि बँडविड्थसाठी वर्तमान समुदाय मार्गदर्शन [हार्डवेअर आणि बँडविड्थ शिफारसी (EIP-7870)](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7870) मध्ये राखले जाते. ढोबळ मार्गदर्शक म्हणून, 4 TB NVMe SSD, 64 GB RAM (कमी चालू शकते, परंतु ही शिफारस केलेली क्षमता आहे), एक भक्कम आधुनिक मल्टी-कोर CPU आणि सुमारे 50 Mbps डाउनलोड / 25 Mbps अपलोडच्या इंटरनेट कनेक्शनची योजना करा.

फुसाका अपग्रेडने PeerDAS सादर केल्यामुळे, स्टेकिंग नोडला नेटवर्कच्या ब्लॉब डेटाचा फक्त एक अंश संचयित आणि डाउनलोड करणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे होम स्टेकर्ससाठी डिस्क आणि बँडविड्थ आवश्यकता लक्षणीयरीत्या कमी होतात.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="सुरक्षित की व्यवस्थापन" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked secure key management">
ज्याप्रमाणे खाजगी की तुमचा इथेरियम पत्ता सुरक्षित करतात, त्याचप्रमाणे तुम्हाला तुमच्या प्रमाणकासाठी विशेषतः कीज तयार कराव्या लागतील. कोणतीही बीज वाक्ये किंवा खाजगी की सुरक्षित आणि संरक्षित कसे ठेवायचे हे तुम्हाला समजले पाहिजे.{' '}

[इथेरियम सुरक्षा आणि घोटाळा प्रतिबंध](/security/)
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="देखभाल" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked maintenance">
हार्डवेअर कधीकधी निकामी होते, नेटवर्क कनेक्शनमध्ये त्रुटी येतात आणि क्लायंट सॉफ्टवेअरला कधीकधी अपग्रेड करण्याची आवश्यकता असते. नोड देखभाल अपरिहार्य आहे आणि कधीकधी तुमच्या लक्ष देण्याची आवश्यकता असेल. तुम्ही कोणत्याही अपेक्षित नेटवर्क अपग्रेड्स किंवा इतर गंभीर क्लायंट अपग्रेड्सबद्दल जागरूक राहण्याची खात्री करू इच्छित असाल.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="विश्वसनीय अपटाइम" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked reliable uptime">
तुमचे बक्षीस तुमचा प्रमाणक ऑनलाइन आणि योग्यरित्या प्रमाणित करत असलेल्या वेळेच्या प्रमाणात असते. डाउनटाइममुळे एकाच वेळी किती इतर प्रमाणक ऑफलाइन आहेत याच्या प्रमाणात दंड आकारला जातो, परंतु [यामुळे स्लॅशिंग होत नाही](#faq). बँडविड्थ देखील महत्त्वाची आहे, कारण वेळेवर न मिळालेल्या प्रमाणीकरणासाठी बक्षीस कमी केले जाते. आवश्यकता बदलू शकतात, परंतु वर्तमान [हार्डवेअर आणि बँडविड्थ शिफारसी (EIP-7870)](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7870) सुमारे 50 Mbps डाउनलोड आणि 25 Mbps अपलोड सुचवतात.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="स्लॅशिंगचा धोका" eventCategory="SoloStaking" eventName="clicked slashing risk">
ऑफलाइन राहिल्याबद्दल निष्क्रियता दंडापेक्षा वेगळे, <em>स्लॅशिंग</em> हा दुर्भावनापूर्ण गुन्ह्यांसाठी राखीव असलेला अधिक गंभीर दंड आहे. एका वेळी फक्त एका मशीनवर तुमच्या कीज लोड करून अल्पसंख्याक क्लायंट चालवल्याने, तुमचा स्लॅशिंगचा धोका कमी होतो. असे असले तरी, सर्व स्टेकर्सना स्लॅशिंगच्या धोक्यांची जाणीव असली पाहिजे.

<a href="https://medium.com/prysmatic-labs/eth2-slashing-prevention-tips-f6faa5025f50/"> स्लॅशिंग आणि प्रमाणक जीवनचक्र याबद्दल अधिक</a>
</ExpandableCard>

## स्टेकिंग पर्यायांची तुलना {#comparison-of-staking-options}

<StakingComparison page="solo" />

## हे कसे कार्य करते {#how-it-works}

<StakingHowSoloWorks />

एकदा तुमचा नोड समक्रमित झाला आणि तुमच्या कीज तयार झाल्या की, तुम्ही तुमचा प्रमाणक सक्रिय करण्यासाठी तुमचा स्टेक जमा करता. एका प्रमाणकासाठी किमान 32 ETH आवश्यक असतात आणि तो 2048 ETH पर्यंत धारण करू शकतो. नेटवर्क सुमारे 13 मिनिटांत ठेवी ओळखते, परंतु नवीन प्रमाणक प्रमाणित करणे सुरू करण्यापूर्वी सक्रियकरण रांगेतून जातात; तिची लांबी मागणीनुसार बदलते.

सक्रिय असताना तुम्ही ETH बक्षीस मिळवाल. चक्रवाढ (0x02) पैसे काढण्याची अधिकारपत्रे वापरल्यास, बक्षीस आपोआप तुमच्या स्टेक मध्ये जोडले जाते; नियमित रक्कम काढणे (0x01) अधिकारपत्रांसह, सुरुवातीच्या 32 ETH वरील बक्षीस वेळोवेळी तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावर पाठवले जाते.

कधीही इच्छा असल्यास, तुम्ही प्रमाणक म्हणून निर्गमन करू शकता, ज्यामुळे ऑनलाइन राहण्याची आवश्यकता दूर होते आणि पुढील कोणतेही बक्षीस थांबते. तुमची उर्वरित शिल्लक नंतर तुम्ही सेटअप दरम्यान नियुक्त केलेल्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावर काढली जाईल. निर्गमन तुमच्या प्रमाणक स्वाक्षरी करण्याच्या कीजसह सुरू केले जाऊ शकते, किंवा अंमलबजावणी स्तर व्यवहारासह थेट तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावरून ट्रिगर केले जाऊ शकते, त्यामुळे तुमच्या निधीचे अंतिम नियंत्रण नेहमी तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावर असते.

### चक्रवाढ आणि 2048 ETH कमाल मर्यादा {#compounding}

प्रमाणकांकडे दोन प्रकारच्या पैसे काढण्याची अधिकारपत्रांपैकी एक असते:

- **नियमित रक्कम काढणे (0x01)**: प्रमाणकाची प्रभावी शिल्लक 32 ETH वर मर्यादित असते आणि त्यावरील कोणतीही शिल्लक दर काही दिवसांनी आपोआप तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावर पाठवली जाते.
- **चक्रवाढ (0x02)**: प्रमाणकाची प्रभावी शिल्लक 2048 ETH पर्यंत वाढू शकते. बक्षीस आपोआप चक्रवाढ होते आणि तुम्ही किमान 32 ETH वरील प्रत्येक पूर्ण ETH वर बक्षीस मिळवता, त्यामुळे तुम्ही केवळ 32 च्या पटीतच नाही तर 40 ETH सारख्या लवचिक रकमा स्टेक करू शकता. केवळ 2048 ETH वरील शिल्लक आपोआप पाठवली जाते; इतर काहीही काढणे म्हणजे तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावरून मॅन्युअली आंशिक रक्कम काढणे ट्रिगर करणे, ज्यासाठी गॅस खर्च होतो.

जर तुम्ही अनेक प्रमाणक चालवत असाल, तर तुम्ही नेटवर्कमधून निर्गमन न करता आणि पुन्हा प्रवेश न करता त्यांना एकाच चक्रवाढ प्रमाणकामध्ये एकत्रित करू शकता, ज्यामुळे तुमचा देखभालीचा खर्च कमी होतो. एकत्रीकरणाची विनंती तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावरून केली जाते आणि ती प्रक्रियेच्या रांगांच्या अधीन असते. प्रमाणकाला 0x01 वरून 0x02 अधिकारपत्रांवर स्विच करण्यासाठी याच यंत्रणेचा वापर केला जातो आणि पूर्णपणे निर्गमन करून पुन्हा जमा केल्याशिवाय हे **उलट केले जाऊ शकत नाही**.

[स्टेकिंग रक्कम काढण्याबद्दल अधिक](/staking/withdrawals/)

## स्टेकिंग लॉन्चपॅडवर सुरुवात करा {#get-started-on-the-staking-launchpad}

स्टेकिंग लॉन्चपॅड हे एक ओपन सोर्स ॲप्लिकेशन आहे जे तुम्हाला स्टेकर बनण्यास मदत करेल. हे तुम्हाला तुमचे क्लायंट निवडण्यासाठी, तुमच्या कीज तयार करण्यासाठी आणि तुमचे ETH स्टेकिंग ठेव कॉन्ट्रॅक्टमध्ये जमा करण्यासाठी मार्गदर्शन करेल. तुमचा प्रमाणक सुरक्षितपणे सेट करण्यासाठी तुम्ही सर्व काही कव्हर केले आहे याची खात्री करण्यासाठी एक चेकलिस्ट प्रदान केली आहे.

<StakingLaunchpadWidget />

## नोड आणि क्लायंट सेटअप साधनांसह काय विचारात घ्यावे {#node-tool-considerations}

तुमचे ETH होम स्टेक करण्यात मदत करण्यासाठी साधने आणि सेवांची संख्या वाढत आहे, परंतु प्रत्येकाचे वेगवेगळे धोके आणि फायदे आहेत.

सूचीबद्ध स्टेकिंग साधनाच्या उल्लेखनीय सामर्थ्य किंवा कमकुवतपणा दर्शवण्यासाठी खाली गुणधर्म निर्देशकांचा वापर केला आहे. तुमच्या स्टेकिंग प्रवासात मदत करण्यासाठी कोणती साधने निवडायची हे ठरवताना आम्ही हे गुणधर्म कसे परिभाषित करतो याचा संदर्भ म्हणून या विभागाचा वापर करा.

<StakingConsiderations page="solo" />

## नोड आणि क्लायंट सेटअप साधने एक्सप्लोर करा {#node-and-client-tools}

तुमच्या सेटअपमध्ये मदत करण्यासाठी विविध पर्याय उपलब्ध आहेत. खालील साधनांमधून मार्गदर्शन करण्यासाठी वरील निर्देशकांचा वापर करा.

<ProductDisclaimer />

### नोड साधने {#node-tools}

<StakingProductsCardGrid category="nodeTools" />

कृपया [अल्पसंख्याक क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/) निवडण्याचे महत्त्व लक्षात घ्या कारण ते नेटवर्कची सुरक्षितता सुधारते आणि तुमचा धोका मर्यादित करते. जी साधने तुम्हाला अल्पसंख्याक क्लायंट सेट करण्याची परवानगी देतात त्यांना <em style={{ textTransform: "uppercase" }}>"मल्टी-क्लायंट"</em> म्हणून दर्शवले जाते.

### की जनरेटर्स {#key-generators}

की जनरेशनमध्ये मदत करण्यासाठी ही साधने [स्टेकिंग डिपॉझिट CLI](https://github.com/ethereum/staking-deposit-cli/) ला पर्याय म्हणून वापरली जाऊ शकतात.

<StakingProductsCardGrid category="keyGen" />

आम्ही वगळलेल्या स्टेकिंग साधनासाठी काही सूचना आहे का? ते योग्य असेल की नाही हे पाहण्यासाठी आणि पुनरावलोकनासाठी सबमिट करण्यासाठी आमचे [उत्पादन सूची धोरण](/contributing/adding-staking-products/) तपासा.

## होम स्टेकिंग मार्गदर्शक एक्सप्लोर करा {#staking-guides}

<StakingGuides />

## स्क्वाड स्टेकिंग: फॉल्ट टॉलरन्ससह होम स्टेकिंग {#squad-staking}

**वितरित व्हॅलिडेटर तंत्रज्ञान (DVT)** एकाच प्रमाणकाला फक्त एका मशीनऐवजी मशीन्सच्या क्लस्टरवर चालवण्याची परवानगी देते. वितरित की जनरेशन वापरून प्रमाणक की शेअर्समध्ये विभागली जाते आणि क्लस्टरच्या थ्रेशोल्डने (उदाहरणार्थ, 4 पैकी कोणतेही 3 नोड्स) एकत्र स्वाक्षरी करणे आवश्यक असते; संपूर्ण की कोणत्याही एका मशीनवर कधीही अस्तित्वात नसते. जर एखादे मशीन निकामी झाले, ऑफलाइन गेले किंवा चुकीचे कॉन्फिगर केले गेले, तर उर्वरित क्लस्टर प्रमाणकाला प्रमाणित करत ठेवते.

होम स्टेकर्ससाठी हे "स्क्वाड स्टेकिंग" सक्षम करते: प्रमाणक एकत्र चालवण्यासाठी मित्र किंवा इतर समुदाय सदस्यांसोबत एकत्र येणे, सोलो सेटअपचे सिंगल पॉईंट्स ऑफ फेल्युअर काढून टाकणे आणि एकाच गैरवर्तन करणाऱ्या मशीनवरून स्लॅशिंगचा धोका कमी करणे. Obol आणि SSV Network दोन्ही उत्पादन DVT अंमलबजावणी प्रदान करतात, जे आज होम स्टेकिंग, सेवा म्हणून स्टेकिंग आणि स्टेकिंग पूल्समध्ये वापरले जातात.

[वितरित व्हॅलिडेटर तंत्रज्ञान (DVT) बद्दल अधिक](/staking/dvt/)

## स्टेकिंग प्रोटोकॉलसाठी प्रमाणक चालवा {#run-validators-for-a-staking-protocol}

जर तुमच्याकडे नोड चालवण्यासाठी हार्डवेअर आणि कौशल्ये असतील परंतु 32 ETH पेक्षा कमी असतील, तर काही स्टेकिंग प्रोटोकॉल तुमच्या प्रमाणकाला त्यांच्या एकत्रित स्टेकर्सच्या ETH शी जुळवतील. तुम्ही तारण म्हणून एक लहान बाँड पोस्ट करता आणि तुमच्या स्वतःच्या मशीनवर प्रमाणक चालवता; प्रोटोकॉल उर्वरित स्टेक पुरवतो आणि तुम्ही बक्षीसाचा वाटा मिळवता.

हा एक संकरित दृष्टीकोन आहे: तुम्ही तुमचे स्वतःचे हार्डवेअर चालवण्याच्या जबाबदाऱ्या (आणि समाधान) ठेवता, परंतु तुमचा प्रमाणक प्रोटोकॉलचे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट, प्रशासन आणि कार्यप्रदर्शन नियमांतर्गत कार्य करतो, जे तुमचे स्वतःचे ETH थेट स्टेक करण्यापेक्षा वेगळे विश्वास प्रोफाइल आहे.

हे प्रोटोकॉल कसे कार्य करतात, त्यांच्या विश्वास गृहीतके आणि टोकन मेकॅनिक्ससह, याबद्दल [एकत्रित स्टेकिंग पृष्ठावर](/staking/pools/) अधिक जाणून घ्या.

## तुमचा नोड वापरण्याचे आणखी मार्ग {#more-ways-to-use-your-node}

नोड-ऑपरेशन कौशल्ये कामाला लावण्यासाठी तुम्हाला अजिबात स्टेक करण्याची गरज नाही. कोणीही कोणतेही ETH जमा न करता [इथेरियम नोड चालवू शकतो](/run-a-node/). तुम्हाला चेनचे स्व-सत्यापित दृश्य, व्यवहार पाठवण्यासाठी आणि ॲप्लिकेशन्सशी संवाद साधण्यासाठी तुमचा स्वतःचा खाजगी एंडपॉइंट मिळतो आणि तुम्ही नेटवर्कच्या आरोग्यासाठी आणि लवचिकतेसाठी योगदान देता. कोणताही ETH धोक्यात न घालता, प्रमाणक सक्रिय करण्यापूर्वी अनुभव मिळवण्याचा नोड चालवणे हा देखील एक चांगला मार्ग आहे.

<StakingCommunityCallout className="my-16" />

## वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न {#faq}

हे स्टेकिंगबद्दलचे काही सर्वात सामान्य प्रश्न आहेत ज्यांच्याबद्दल जाणून घेणे योग्य आहे.

<ExpandableCard title="प्रमाणक म्हणजे काय?">

<em>प्रमाणक</em> ही एक आभासी संस्था आहे जी इथेरियमवर राहते आणि इथेरियम प्रोटोकॉलच्या एकमतामध्ये भाग घेते. प्रमाणक शिल्लक, सार्वजनिक की आणि इतर गुणधर्मांद्वारे दर्शविले जातात. <em>प्रमाणक क्लायंट</em> हे असे सॉफ्टवेअर आहे जे प्रमाणकाच्या वतीने त्याची खाजगी की धारण करून आणि वापरून कार्य करते. एकच प्रमाणक क्लायंट अनेक की जोड्या धारण करू शकतो, अनेक प्रमाणकांवर नियंत्रण ठेवू शकतो.

</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="मी 32 ETH पेक्षा जास्त जमा करू शकतो का?">
होय. _चक्रवाढ_ (0x02) पैसे काढण्याची अधिकारपत्रे असलेला प्रमाणक 2048 ETH पर्यंत प्रभावी शिल्लक धारण करू शकतो, तर सक्रिय करण्यासाठी किमान 32 ETH राहते. चक्रवाढ प्रमाणकावरील बक्षीस त्याच्या स्टेक मध्ये आपोआप जोडले जाते आणि ते किमान 32 ETH वरील प्रत्येक पूर्ण ETH वर बक्षीस मिळवते, त्यामुळे तुम्ही 32 च्या पटीत नसलेल्या रकमा स्टेक करू शकता. [चक्रवाढ आणि 2048 ETH कमाल मर्यादा](#compounding) पहा.

_नियमित रक्कम काढणे_ (0x01) अधिकारपत्रे असलेले प्रमाणक 32 ETH च्या प्रभावी शिल्लकीवर मर्यादित राहतात, त्यावरील कोणतीही शिल्लक दर काही दिवसांनी आपोआप रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावर पाठवली जाते.

चक्रवाढ प्रमाणकासाठी, केवळ 2048 ETH कमाल मर्यादेवरील शिल्लक आपोआप पाठवली जाते. त्याखालील काहीही काढण्यासाठी, तुम्ही तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावरून आंशिक रक्कम काढणे ट्रिगर करता (एक व्यवहार ज्यासाठी गॅस खर्च होतो), जे किमान 32 ETH वरील कोणतीही शिल्लक काढू शकते. जर तुम्ही अनेक प्रमाणक चालवत असाल, तर तुम्ही नेटवर्कमधून निर्गमन न करता त्यांना एकाच चक्रवाढ प्रमाणकामध्ये एकत्रित करू शकता.

[स्टेकिंग रक्कम काढण्याबद्दल अधिक](/staking/withdrawals/)
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="मी ऑफलाइन गेलो तर माझे स्लॅशिंग होईल का? (थोडक्यात: नाही.)">
जेव्हा नेटवर्क योग्यरित्या अंतिम झालेले असते तेव्हा ऑफलाइन गेल्याने स्लॅशिंग होणार नाही. जर तुमचा प्रमाणक दिलेल्या पर्वासाठी (प्रत्येक 6.4 मिनिटे लांब) प्रमाणित करण्यासाठी उपलब्ध नसेल तर लहान <em>निष्क्रियता दंड</em> आकारला जातो, परंतु हे <em>स्लॅशिंग</em> पेक्षा खूप वेगळे आहे. हे दंड प्रमाणक प्रमाणित करण्यासाठी उपलब्ध असता तर तुम्हाला मिळालेल्या बक्षीसापेक्षा थोडे कमी असतात आणि पुन्हा ऑनलाइन आल्यावर अंदाजे तितक्याच वेळेत नुकसान भरून काढले जाऊ शकते.

लक्षात घ्या की निष्क्रियतेसाठी दंड एकाच वेळी किती प्रमाणक ऑफलाइन आहेत याच्या प्रमाणात असतो. ज्या प्रकरणांमध्ये नेटवर्कचा मोठा भाग एकाच वेळी ऑफलाइन असतो, तेव्हा या प्रत्येक प्रमाणकासाठी दंड एकाच प्रमाणक अनुपलब्ध असल्यापेक्षा जास्त असेल.

अत्यंत प्रकरणांमध्ये जर एक तृतीयांश पेक्षा जास्त प्रमाणक ऑफलाइन असल्यामुळे नेटवर्क अंतिम करणे थांबवते, तर या वापरकर्त्यांना <em>क्वाड्रॅटिक निष्क्रियता गळती</em> म्हणून ओळखले जाणारे नुकसान सहन करावे लागेल, जे ऑफलाइन प्रमाणक खात्यांमधून ETH ची घातांकीय गळती आहे. हे नेटवर्कला निष्क्रिय प्रमाणकांचे ETH जाळून स्वतःला बरे करण्यास सक्षम करते जोपर्यंत त्यांची शिल्लक 16 ETH पर्यंत पोहोचत नाही, ज्या टप्प्यावर त्यांना प्रमाणक पूलमधून आपोआप बाहेर काढले जाईल. उर्वरित ऑनलाइन प्रमाणक शेवटी पुन्हा नेटवर्कच्या 2/3 पेक्षा जास्त भाग बनवतील, ज्यामुळे चेन पुन्हा एकदा अंतिम करण्यासाठी आवश्यक असलेले विशेष बहुमत पूर्ण होईल.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="माझे स्लॅशिंग होणार नाही याची मी खात्री कशी करू?">
थोडक्यात, याची कधीही पूर्ण हमी दिली जाऊ शकत नाही, परंतु जर तुम्ही सद्भावनेने कार्य केले, अल्पसंख्याक क्लायंट चालवला आणि तुमच्या स्वाक्षरी करण्याच्या कीज एका वेळी फक्त एका मशीनवर ठेवल्या, तर स्लॅश होण्याचा धोका जवळजवळ शून्य आहे.

असे काही विशिष्ट मार्ग आहेत ज्यामुळे प्रमाणक स्लॅश होऊ शकतो आणि नेटवर्कमधून बाहेर काढला जाऊ शकतो. लिहिण्याच्या वेळी, झालेले स्लॅशिंग केवळ रिडंडंट हार्डवेअर सेटअपचे उत्पादन होते जेथे स्वाक्षरी करण्याच्या कीज एकाच वेळी दोन स्वतंत्र मशीनवर संचयित केल्या जातात. यामुळे अनवधानाने तुमच्या कीजमधून <em>दुहेरी मत</em> होऊ शकते, जो स्लॅश करण्यायोग्य गुन्हा आहे.

विशेष बहुमत क्लायंट (नेटवर्कच्या 2/3 पेक्षा जास्त वापरलेला कोणताही क्लायंट) चालवल्याने या क्लायंटमध्ये बग असल्यास संभाव्य स्लॅशिंगचा धोका देखील असतो ज्यामुळे चेन फोर्क होतो. यामुळे सदोष फोर्क अंतिम होऊ शकतो. इच्छित चेनवर परत दुरुस्त करण्यासाठी अंतिम झालेला ब्लॉक पूर्ववत करण्याचा प्रयत्न करून <em>सराउंड मत</em> सबमिट करणे आवश्यक असेल. हा देखील एक स्लॅश करण्यायोग्य गुन्हा आहे आणि त्याऐवजी अल्पसंख्याक क्लायंट चालवून तो टाळता येऊ शकतो.

<em>अल्पसंख्याक क्लायंटमधील</em> समतुल्य बग कधीही अंतिम होणार नाहीत आणि त्यामुळे कधीही सराउंड मत होणार नाही आणि त्याचा परिणाम केवळ निष्क्रियता दंडात होईल, <em>स्लॅशिंगमध्ये नाही</em>.

<ul>
  <li><a href="https://clientdiversity.org/">अल्पसंख्याक क्लायंट चालवण्याच्या महत्त्वाबद्दल अधिक जाणून घ्या.</a></li>
  <li><a href="/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/rewards-and-penalties/">बक्षीस, दंड आणि स्लॅशिंगबद्दल अधिक जाणून घ्या</a></li>
</ul>
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="कोणता क्लायंट सर्वोत्तम आहे?">
वैयक्तिक क्लायंट कार्यप्रदर्शन आणि वापरकर्ता इंटरफेसच्या बाबतीत थोडे वेगळे असू शकतात, कारण प्रत्येक विविध प्रोग्रामिंग भाषा वापरून वेगवेगळ्या टीम्सद्वारे विकसित केले जातात. असे असले तरी, त्यापैकी कोणतेही "सर्वोत्तम" नाही. सर्व उत्पादन क्लायंट उत्कृष्ट सॉफ्टवेअर आहेत, जे सर्व ब्लॉकचेनशी समक्रमण आणि संवाद साधण्यासाठी समान मुख्य कार्ये करतात.

सर्व उत्पादन क्लायंट समान मूलभूत कार्यक्षमता प्रदान करत असल्याने, तुम्ही <strong>अल्पसंख्याक क्लायंट</strong> निवडणे खरोखर खूप महत्त्वाचे आहे, म्हणजे असा कोणताही क्लायंट जो सध्या नेटवर्कवरील बहुसंख्य प्रमाणकांद्वारे वापरला जात नाही. हे विरोधाभासी वाटू शकते, परंतु बहुसंख्य किंवा विशेष बहुमत क्लायंट चालवल्याने त्या क्लायंटमध्ये बग असल्यास तुम्हाला स्लॅशिंगचा धोका वाढतो. अल्पसंख्याक क्लायंट चालवल्याने हे धोके लक्षणीयरीत्या मर्यादित होतात.

<a href="https://mirror.xyz/jmcook.eth/S7ONEka_0RgtKTZ3-dakPmAHQNPvuj15nh0YGKPFriA">क्लायंट विविधता का महत्त्वाची आहे याबद्दल अधिक जाणून घ्या</a>
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="मी फक्त VPS (व्हर्च्युअल प्रायव्हेट सर्व्हर) वापरू शकतो का?">
जरी व्हर्च्युअल प्रायव्हेट सर्व्हर (VPS) होम हार्डवेअरला पर्याय म्हणून वापरला जाऊ शकतो, तरीही तुमच्या प्रमाणक क्लायंटचा भौतिक प्रवेश आणि स्थान <em>महत्त्वाचे आहे</em>. Amazon Web Services किंवा Digital Ocean सारखे केंद्रीकृत क्लाउड सोल्यूशन्स नेटवर्कचे केंद्रीकरण करण्याच्या किंमतीवर हार्डवेअर मिळवण्याची आणि चालवण्याची सोय देतात.

एकाच केंद्रीकृत क्लाउड स्टोरेज सोल्यूशनवर जितके जास्त प्रमाणक क्लायंट चालतात, तितके ते या वापरकर्त्यांसाठी अधिक धोकादायक बनते. कोणतीही घटना जी या प्रदात्यांना ऑफलाइन करते, मग ती हल्ला, नियामक मागण्या किंवा फक्त वीज/इंटरनेट खंडित झाल्यामुळे असो, या सर्व्हरवर अवलंबून असलेला प्रत्येक प्रमाणक क्लायंट एकाच वेळी ऑफलाइन होईल.

ऑफलाइन दंड एकाच वेळी किती इतर ऑफलाइन आहेत याच्या प्रमाणात असतात. VPS वापरल्याने ऑफलाइन दंड अधिक गंभीर होण्याचा धोका खूप वाढतो आणि आउटेज पुरेसे मोठे असल्यास तुमचा क्वाड्रॅटिक गळती किंवा स्लॅशिंगचा धोका वाढतो. तुमचा स्वतःचा धोका आणि नेटवर्कचा धोका कमी करण्यासाठी, वापरकर्त्यांना त्यांचे स्वतःचे हार्डवेअर मिळवण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी जोरदार प्रोत्साहन दिले जाते.
</ExpandableCard>

<ExpandableCard title="मी माझी बक्षिसे कशी अनलॉक करू किंवा माझे ETH परत कसे मिळवू?">

प्रत्येक रक्कम काढण्यासाठी तुमच्या प्रमाणकाचा रक्कम काढण्याचा पत्ता सेट केलेला असणे आवश्यक आहे. नवीन स्टेकर्स की जनरेशन आणि ठेवीच्या वेळी हे सेट करतात. नेटवर्कच्या सुरुवातीच्या काळातील स्टेकर्स ज्यांनी अद्याप रक्कम काढण्याचा पत्ता सेट केलेला नाही त्यांना रक्कम काढण्यापूर्वी त्यांची पैसे काढण्याची अधिकारपत्रे अपडेट करावी लागतील.

नियमित रक्कम काढणे (0x01) अधिकारपत्रे असलेल्या प्रमाणकांसाठी, बक्षीस पेमेंट्स (सुरुवातीच्या 32 वरील जमा झालेले ETH) वेळोवेळी रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावर आपोआप वितरित केले जातात. चक्रवाढ (0x02) प्रमाणकांसाठी, बक्षीस स्टेक केलेले राहते आणि आपोआप चक्रवाढ होते. तुम्ही तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावरून आंशिक रक्कम काढणे ट्रिगर करून 32 ETH वरील कोणतीही शिल्लक काढू शकता.

तुमची संपूर्ण शिल्लक अनलॉक करण्यासाठी आणि परत मिळवण्यासाठी तुम्ही तुमच्या प्रमाणकातून निर्गमन करणे आवश्यक आहे. तुम्ही तुमच्या प्रमाणक स्वाक्षरी करण्याच्या कीज वापरून हे करू शकता, किंवा अंमलबजावणी स्तर व्यवहारासह थेट तुमच्या रक्कम काढण्याच्या पत्त्यावरून ट्रिगर करू शकता, याचा अर्थ तुमच्या स्वाक्षरी करण्याच्या कीज हरवल्या तरीही तुमचा निधी पुनर्प्राप्त करण्यायोग्य राहतो.

<ButtonLink href="/staking/withdrawals/">स्टेकिंग रक्कम काढण्याबद्दल अधिक</ButtonLink>
</ExpandableCard>

## पुढील वाचन {#further-reading}

- [क्लायंट विविधता आकडेवारी आणि स्थलांतर मार्गदर्शक](https://clientdiversity.org/)
- [क्लायंट विविधतेला मदत करणे](https://www.attestant.io/posts/helping-client-diversity/) - _Jim McDonald 2022_
- [इथेरियमच्या सहमती स्तरावरील क्लायंट विविधता](https://mirror.xyz/jmcook.eth/S7ONEka_0RgtKTZ3-dakPmAHQNPvuj15nh0YGKPFriA) - _jmcook.eth 2022_
- [कसे करावे: इथेरियम प्रमाणक हार्डवेअरसाठी खरेदी](https://www.youtube.com/watch?v=C2wwu1IlhDc) - _EthStaker 2022_
- [EIP-7870: हार्डवेअर आणि बँडविड्थ शिफारसी](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7870)
- [पेक्ट्रा अपग्रेड: कमाल प्रभावी शिल्लक आणि बरेच काही](/roadmap/pectra/maxeb/)

<QuizWidget quizKey="staking-solo" />