---
title: "నోడ్‌లు మరియు క్లయింట్లు"
description: "ఎథీరియం నోడ్‌లు మరియు క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్ యొక్క అవలోకనం, అలాగే నోడ్‌ను ఎలా సెటప్ చేయాలి మరియు మీరు దానిని ఎందుకు చేయాలి."
lang: te
sidebarDepth: 2
---

[ఎథీరియం](/) అనేది బ్లాక్‌లు మరియు లావాదేవీ డేటాను ధృవీకరించగల సాఫ్ట్‌వేర్‌ను రన్ చేసే కంప్యూటర్ల (నోడ్‌లు అని పిలుస్తారు) పంపిణీ చేయబడిన నెట్‌వర్క్. మీ కంప్యూటర్‌ను ఎథీరియం నోడ్‌గా మార్చడానికి ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను దానిపై రన్ చేయాలి. నోడ్‌ను రూపొందించడానికి రెండు వేర్వేరు సాఫ్ట్‌వేర్ భాగాలు ('క్లయింట్లు' అని పిలుస్తారు) అవసరం.

## ముందస్తు అవసరాలు {#prerequisites}

ఎథీరియం క్లయింట్ యొక్క మీ స్వంత ఇన్‌స్టాన్స్‌ను రన్ చేయడానికి మరియు లోతుగా పరిశీలించడానికి ముందు మీరు పీర్-టు-పీర్ నెట్‌వర్క్ భావనను మరియు [EVM యొక్క ప్రాథమికాలను](/developers/docs/evm/) అర్థం చేసుకోవాలి. మా [ఎథీరియం పరిచయం](/developers/docs/intro-to-ethereum/)ను చూడండి.

మీరు నోడ్‌ల అంశానికి కొత్త అయితే, ముందుగా [ఎథీరియం నోడ్‌ను రన్ చేయడం](/run-a-node)పై మా యూజర్-ఫ్రెండ్లీ పరిచయాన్ని తనిఖీ చేయాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

## నోడ్‌లు మరియు క్లయింట్లు అంటే ఏమిటి? {#what-are-nodes-and-clients}

"నోడ్" అనేది ఎథీరియం సాఫ్ట్‌వేర్‌ను రన్ చేస్తున్న ఇతర కంప్యూటర్‌లకు కనెక్ట్ చేయబడి, నెట్‌వర్క్‌ను ఏర్పరిచే ఎథీరియం క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్ యొక్క ఏదైనా ఇన్‌స్టాన్స్. క్లయింట్ అనేది ప్రోటోకాల్ నియమాలకు వ్యతిరేకంగా డేటాను ధృవీకరించే మరియు నెట్‌వర్క్‌ను సురక్షితంగా ఉంచే ఎథీరియం యొక్క అమలు. ఒక నోడ్ రెండు క్లయింట్‌లను రన్ చేయాలి: ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ మరియు అమలు క్లయింట్.

- అమలు క్లయింట్ (దీనిని ఎగ్జిక్యూషన్ ఇంజిన్, EL క్లయింట్ లేదా గతంలో ఇత్1 క్లయింట్ అని కూడా పిలుస్తారు) నెట్‌వర్క్‌లో ప్రసారం చేయబడిన కొత్త లావాదేవీలను వింటుంది, వాటిని EVMలో అమలు చేస్తుంది మరియు ప్రస్తుత ఎథీరియం డేటా అంతటి యొక్క తాజా స్థితి మరియు డేటాబేస్‌ను కలిగి ఉంటుంది.
- ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ (దీనిని బీకన్ నోడ్, CL క్లయింట్ లేదా గతంలో ఇత్2 క్లయింట్ అని కూడా పిలుస్తారు) ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ (PoS) ఏకాభిప్రాయ అల్గారిథమ్‌ను అమలు చేస్తుంది, ఇది అమలు క్లయింట్ నుండి ధృవీకరించబడిన డేటా ఆధారంగా నెట్‌వర్క్ ఏకాభిప్రాయాన్ని సాధించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌కు జోడించగల 'ధృవీకర్త' అని పిలువబడే మూడవ సాఫ్ట్‌వేర్ భాగం కూడా ఉంది, ఇది నెట్‌వర్క్‌ను సురక్షితం చేయడంలో పాల్గొనడానికి నోడ్‌ను అనుమతిస్తుంది.

ఎథీరియం చైన్ యొక్క హెడ్‌ను ట్రాక్ చేయడానికి మరియు ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌తో ఇంటరాక్ట్ అవ్వడానికి వినియోగదారులను అనుమతించడానికి ఈ క్లయింట్లు కలిసి పనిచేస్తాయి. బహుళ సాఫ్ట్‌వేర్ భాగాలు కలిసి పనిచేసే మాడ్యులర్ డిజైన్‌ను [ఎన్‌క్యాప్సులేటెడ్ కాంప్లెక్సిటీ](https://vitalik.eth.limo/general/2022/02/28/complexity.html) అంటారు. ఈ విధానం [ది మెర్జ్](/roadmap/merge)ను సజావుగా అమలు చేయడాన్ని సులభతరం చేసింది, క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను నిర్వహించడం మరియు అభివృద్ధి చేయడం సులభతరం చేస్తుంది మరియు ఉదాహరణకు, [లేయర్ 2 (l2) పర్యావరణ వ్యవస్థ](/layer-2/)లో వ్యక్తిగత క్లయింట్‌ల పునర్వినియోగాన్ని అనుమతిస్తుంది.

![Coupled execution and consensus clients](./eth1eth2client.png)
కపుల్డ్ అమలు మరియు ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ యొక్క సరళీకృత రేఖాచిత్రం.

### క్లయింట్ వైవిధ్యం {#client-diversity}

[అమలు క్లయింట్లు](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) మరియు [ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్లు](/developers/docs/nodes-and-clients/#consensus-clients) రెండూ వేర్వేరు బృందాలచే అభివృద్ధి చేయబడిన వివిధ ప్రోగ్రామింగ్ భాషలలో ఉన్నాయి.

బహుళ క్లయింట్ అమలులు ఒకే కోడ్‌బేస్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ద్వారా నెట్‌వర్క్‌ను బలోపేతం చేయగలవు. నెట్‌వర్క్‌లో ఏ క్లయింట్ ఆధిపత్యం చెలాయించకుండా వైవిధ్యాన్ని సాధించడం ఆదర్శవంతమైన లక్ష్యం, తద్వారా సంభావ్య సింగిల్ పాయింట్ ఆఫ్ ఫెయిల్యూర్‌ను తొలగిస్తుంది.
భాషల వైవిధ్యం విస్తృత డెవలపర్ కమ్యూనిటీని కూడా ఆహ్వానిస్తుంది మరియు వారి ప్రాధాన్య భాషలో ఇంటిగ్రేషన్‌లను సృష్టించడానికి వారిని అనుమతిస్తుంది.

[క్లయింట్ వైవిధ్యం](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/) గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

ఈ అమలులన్నింటిలో ఉన్న సాధారణ విషయం ఏమిటంటే అవన్నీ ఒకే స్పెసిఫికేషన్‌ను అనుసరిస్తాయి. ఎథీరియం నెట్‌వర్క్ మరియు బ్లాక్‌చైన్ ఎలా పనిచేస్తాయో స్పెసిఫికేషన్‌లు నిర్దేశిస్తాయి. ప్రతి సాంకేతిక వివరాలు నిర్వచించబడ్డాయి మరియు స్పెసిఫికేషన్‌లను ఈ క్రింది విధంగా కనుగొనవచ్చు:

- వాస్తవానికి, [ఎథీరియం ఎల్లో పేపర్](https://ethereum.github.io/yellowpaper/paper.pdf)
- [అమలు స్పెక్స్](https://github.com/ethereum/execution-specs/)
- [ఏకాభిప్రాయ స్పెక్స్](https://github.com/ethereum/consensus-specs)
- వివిధ [నెట్‌వర్క్ అప్‌గ్రేడ్‌లలో](/ethereum-forks/) అమలు చేయబడిన [EIPs](https://eips.ethereum.org/)

### నెట్‌వర్క్‌లో నోడ్‌లను ట్రాక్ చేయడం {#network-overview}

బహుళ ట్రాకర్లు ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌లోని నోడ్‌ల యొక్క నిజ-సమయ అవలోకనాన్ని అందిస్తాయి. వికేంద్రీకృత నెట్‌వర్క్‌ల స్వభావం కారణంగా, ఈ క్రాలర్‌లు నెట్‌వర్క్ యొక్క పరిమిత వీక్షణను మాత్రమే అందించగలవు మరియు విభిన్న ఫలితాలను నివేదించవచ్చని గమనించండి.

- Etherscan ద్వారా [నోడ్‌ల మ్యాప్](https://etherscan.io/nodetracker)
- Bitfly ద్వారా [Ethernodes](https://ethernodes.org/)
- Chainsafe ద్వారా [Nodewatch](https://www.nodewatch.io/), ఏకాభిప్రాయ నోడ్‌లను క్రాల్ చేస్తుంది
- [Monitoreth](https://monitoreth.io/) - MigaLabs ద్వారా, పంపిణీ చేయబడిన నెట్‌వర్క్ పర్యవేక్షణ సాధనం
- [వారపు నెట్‌వర్క్ ఆరోగ్య నివేదికలు](https://probelab.io) - ProbeLab ద్వారా, [Nebula క్రాలర్](https://github.com/dennis-tra/nebula) మరియు ఇతర సాధనాలను ఉపయోగించి

## నోడ్ రకాలు {#node-types}

మీరు [మీ స్వంత నోడ్‌ను రన్ చేయాలనుకుంటే](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node/), డేటాను భిన్నంగా వినియోగించే వివిధ రకాల నోడ్‌లు ఉన్నాయని మీరు అర్థం చేసుకోవాలి. వాస్తవానికి, క్లయింట్లు మూడు విభిన్న రకాల నోడ్‌లను రన్ చేయగలవు: లైట్, ఫుల్ మరియు ఆర్కైవ్. వేగవంతమైన సమకాలీకరణ సమయాన్ని ప్రారంభించే విభిన్న సమకాలీకరణ వ్యూహాల ఎంపికలు కూడా ఉన్నాయి. సమకాలీకరణ అనేది ఎథీరియం యొక్క స్థితిపై అత్యంత తాజా సమాచారాన్ని ఎంత త్వరగా పొందగలదో సూచిస్తుంది.

### పూర్తి నోడ్ {#full-node}

పూర్తి నోడ్‌లు ప్రతి బ్లాక్ కోసం బ్లాక్ బాడీ మరియు స్థితి డేటాను డౌన్‌లోడ్ చేయడం మరియు ధృవీకరించడంతో సహా బ్లాక్‌చైన్ యొక్క బ్లాక్-బై-బ్లాక్ ధృవీకరణను చేస్తాయి. పూర్తి నోడ్‌లో వివిధ తరగతులు ఉన్నాయి - కొన్ని ప్రారంభ బ్లాక్ నుండి ప్రారంభమవుతాయి మరియు బ్లాక్‌చైన్ యొక్క మొత్తం చరిత్రలోని ప్రతి ఒక్క బ్లాక్‌ను ధృవీకరిస్తాయి. ఇతరులు తమ ధృవీకరణను చెల్లుబాటు అయ్యేదిగా విశ్వసించే ఇటీవలి బ్లాక్ వద్ద ప్రారంభిస్తారు (ఉదా., గెత్ యొక్క 'స్నాప్ సింక్'). ధృవీకరణ ఎక్కడ ప్రారంభమైనప్పటికీ, పూర్తి నోడ్‌లు సాపేక్షంగా ఇటీవలి డేటా యొక్క స్థానిక కాపీని మాత్రమే ఉంచుతాయి (సాధారణంగా అత్యంత ఇటీవలి 128 బ్లాక్‌లు), డిస్క్ స్థలాన్ని ఆదా చేయడానికి పాత డేటాను తొలగించడానికి అనుమతిస్తుంది. పాత డేటా అవసరమైనప్పుడు పునరుత్పత్తి చేయబడుతుంది.

- పూర్తి బ్లాక్‌చైన్ డేటాను నిల్వ చేస్తుంది (అయినప్పటికీ ఇది కాలానుగుణంగా కత్తిరించబడుతుంది కాబట్టి పూర్తి నోడ్ ప్రారంభం వరకు మొత్తం స్థితి డేటాను నిల్వ చేయదు)
- బ్లాక్ ధృవీకరణలో పాల్గొంటుంది, అన్ని బ్లాక్‌లు మరియు స్థితులను ధృవీకరిస్తుంది.
- అన్ని స్థితులను స్థానిక నిల్వ నుండి తిరిగి పొందవచ్చు లేదా పూర్తి నోడ్ ద్వారా 'స్నాప్‌షాట్‌ల' నుండి పునరుత్పత్తి చేయవచ్చు.
- నెట్‌వర్క్‌కు సేవలు అందిస్తుంది మరియు అభ్యర్థనపై డేటాను అందిస్తుంది.

### ఆర్కైవ్ నోడ్ {#archive-node}

ఆర్కైవ్ నోడ్‌లు అనేవి ప్రారంభం నుండి ప్రతి బ్లాక్‌ను ధృవీకరించే మరియు డౌన్‌లోడ్ చేసిన డేటాను ఎప్పటికీ తొలగించని పూర్తి నోడ్‌లు.

- పూర్తి నోడ్‌లో ఉంచబడిన ప్రతిదాన్ని నిల్వ చేస్తుంది మరియు చారిత్రక స్థితుల ఆర్కైవ్‌ను నిర్మిస్తుంది. మీరు బ్లాక్ #4,000,000 వద్ద ఖాతా బ్యాలెన్స్ వంటి వాటిని ప్రశ్నించాలనుకుంటే లేదా ట్రేసింగ్‌ని ఉపయోగించి వాటిని ధృవీకరించకుండా మీ స్వంత లావాదేవీల సెట్‌ను సులభంగా మరియు విశ్వసనీయంగా పరీక్షించాలనుకుంటే ఇది అవసరం.
- ఈ డేటా టెరాబైట్‌ల యూనిట్‌లను సూచిస్తుంది, ఇది సగటు వినియోగదారులకు ఆర్కైవ్ నోడ్‌లను తక్కువ ఆకర్షణీయంగా చేస్తుంది కానీ బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్‌లు, వాలెట్ విక్రేతలు మరియు చైన్ అనలిటిక్స్ వంటి సేవలకు ఉపయోగపడుతుంది.

ఆర్కైవ్ కాకుండా మరేదైనా మోడ్‌లో క్లయింట్‌లను సమకాలీకరించడం వలన కత్తిరించబడిన బ్లాక్‌చైన్ డేటా వస్తుంది. దీని అర్థం, అన్ని చారిత్రక స్థితుల ఆర్కైవ్ లేదు కానీ పూర్తి నోడ్ వాటిని డిమాండ్‌పై నిర్మించగలదు.

[ఆర్కైవ్ నోడ్‌ల](/developers/docs/nodes-and-clients/archive-nodes) గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

### లైట్ నోడ్ {#light-node}

ప్రతి బ్లాక్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేయడానికి బదులుగా, లైట్ నోడ్‌లు బ్లాక్ హెడర్‌లను మాత్రమే డౌన్‌లోడ్ చేస్తాయి. ఈ హెడర్‌లు బ్లాక్‌ల కంటెంట్‌ల గురించి సారాంశ సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటాయి. లైట్ నోడ్‌కు అవసరమైన ఏదైనా ఇతర సమాచారం పూర్తి నోడ్ నుండి అభ్యర్థించబడుతుంది. లైట్ నోడ్ వారు స్వీకరించే డేటాను బ్లాక్ హెడర్‌లలోని స్టేట్ రూట్‌లకు వ్యతిరేకంగా స్వతంత్రంగా ధృవీకరించగలదు. పూర్తి నోడ్‌లను రన్ చేయడానికి అవసరమైన శక్తివంతమైన హార్డ్‌వేర్ లేదా అధిక బ్యాండ్‌విడ్త్ లేకుండా ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌లో పాల్గొనడానికి లైట్ నోడ్‌లు వినియోగదారులను అనుమతిస్తాయి. చివరికి, లైట్ నోడ్‌లు మొబైల్ ఫోన్‌లు లేదా ఎంబెడెడ్ పరికరాలలో రన్ కావచ్చు. లైట్ నోడ్‌లు ఏకాభిప్రాయంలో పాల్గొనవు (అంటే, అవి ధృవీకర్తలు కాలేవు), కానీ అవి పూర్తి నోడ్ వలె అదే కార్యాచరణ మరియు భద్రతా హామీలతో ఎథీరియం బ్లాక్‌చైన్‌ను యాక్సెస్ చేయగలవు.

లైట్ క్లయింట్లు ఎథీరియం కోసం క్రియాశీల అభివృద్ధి ప్రాంతం మరియు ఏకాభిప్రాయ పొర మరియు అమలు పొర కోసం త్వరలో కొత్త లైట్ క్లయింట్‌లను చూస్తామని మేము ఆశిస్తున్నాము.
[గాసిప్ నెట్‌వర్క్](https://www.ethportal.net/) ద్వారా లైట్ క్లయింట్ డేటాను అందించడానికి సంభావ్య మార్గాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇది ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది ఎందుకంటే అభ్యర్థనలను అందించడానికి పూర్తి నోడ్‌లు అవసరం లేకుండా గాసిప్ నెట్‌వర్క్ లైట్ నోడ్‌ల నెట్‌వర్క్‌కు మద్దతు ఇస్తుంది.

ఎథీరియం ఇంకా పెద్ద సంఖ్యలో లైట్ నోడ్‌లకు మద్దతు ఇవ్వదు, కానీ లైట్ నోడ్ మద్దతు సమీప భవిష్యత్తులో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతుందని భావిస్తున్న ప్రాంతం. ముఖ్యంగా, [నింబస్](https://nimbus.team/), [Helios](https://github.com/a16z/helios), మరియు [లోడ్‌స్టార్](https://lodestar.chainsafe.io/) వంటి క్లయింట్లు ప్రస్తుతం లైట్ నోడ్‌లపై ఎక్కువగా దృష్టి సారించాయి.

## నేను ఎథీరియం నోడ్‌ను ఎందుకు రన్ చేయాలి? {#why-should-i-run-an-ethereum-node}

నోడ్‌ను రన్ చేయడం వలన మీరు ఎథీరియంను నేరుగా, విశ్వాస రహితంగా మరియు గోప్యంగా ఉపయోగించడానికి అనుమతిస్తుంది, అదే సమయంలో నెట్‌వర్క్‌ను మరింత పటిష్టంగా మరియు వికేంద్రీకృతంగా ఉంచడం ద్వారా దానికి మద్దతు ఇస్తుంది.

### మీకు ప్రయోజనాలు {#benefits-to-you}

మీ స్వంత నోడ్‌ను రన్ చేయడం వలన మీరు ఎథీరియంను ప్రైవేట్, స్వయం సమృద్ధి మరియు విశ్వాస రహిత పద్ధతిలో ఉపయోగించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. మీరు నెట్‌వర్క్‌ను విశ్వసించాల్సిన అవసరం లేదు ఎందుకంటే మీరు మీ క్లయింట్‌తో డేటాను మీరే ధృవీకరించవచ్చు. "విశ్వసించవద్దు, ధృవీకరించండి" అనేది ఒక ప్రసిద్ధ బ్లాక్‌చైన్ మంత్రం.

- మీ నోడ్ ఏకాభిప్రాయ నియమాలకు వ్యతిరేకంగా అన్ని లావాదేవీలు మరియు బ్లాక్‌లను స్వయంగా ధృవీకరిస్తుంది. దీని అర్థం మీరు నెట్‌వర్క్‌లోని ఇతర నోడ్‌లపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం లేదు లేదా వాటిని పూర్తిగా విశ్వసించాల్సిన అవసరం లేదు.
- మీరు మీ స్వంత నోడ్‌తో ఎథీరియం వాలెట్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. మీరు వికేంద్రీకృత అప్లికేషన్లు (dapps)ను మరింత సురక్షితంగా మరియు గోప్యంగా ఉపయోగించవచ్చు ఎందుకంటే మీరు మీ చిరునామాలు మరియు బ్యాలెన్స్‌లను మధ్యవర్తులకు లీక్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రతిదీ మీ స్వంత క్లయింట్‌తో తనిఖీ చేయవచ్చు. [మెటామాస్క్](https://metamask.io), [Frame](https://frame.sh/), మరియు [అనేక ఇతర వాలెట్‌లు](/wallets/find-wallet/) RPC-దిగుమతిని అందిస్తాయి, మీ నోడ్‌ను ఉపయోగించడానికి వాటిని అనుమతిస్తుంది.
- మీరు ఎథీరియం నుండి డేటాపై ఆధారపడే ఇతర సేవలను రన్ చేయవచ్చు మరియు స్వీయ-హోస్ట్ చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఇది బీకన్ చైన్ ధృవీకర్త, లేయర్ 2 (l2) వంటి సాఫ్ట్‌వేర్, మౌలిక సదుపాయాలు, బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్‌లు, చెల్లింపు ప్రాసెసర్‌లు మొదలైనవి కావచ్చు.
- మీరు మీ స్వంత అనుకూల [RPC ఎండ్‌పాయింట్‌లను](/developers/docs/apis/json-rpc/) అందించవచ్చు. పెద్ద కేంద్రీకృత ప్రొవైడర్‌లను నివారించడంలో వారికి సహాయపడటానికి మీరు ఈ ఎండ్‌పాయింట్‌లను కమ్యూనిటీకి పబ్లిక్‌గా కూడా అందించవచ్చు.
- మీరు **ఇంటర్-ప్రాసెస్ కమ్యూనికేషన్స్ (IPC)** ఉపయోగించి మీ నోడ్‌కి కనెక్ట్ చేయవచ్చు లేదా మీ ప్రోగ్రామ్‌ను ప్లగిన్‌గా లోడ్ చేయడానికి నోడ్‌ను తిరిగి వ్రాయవచ్చు. ఇది తక్కువ జాప్యాన్ని మంజూరు చేస్తుంది, ఇది చాలా సహాయపడుతుంది, ఉదా., Web3 లైబ్రరీలను ఉపయోగించి చాలా డేటాను ప్రాసెస్ చేస్తున్నప్పుడు లేదా మీరు మీ లావాదేవీలను వీలైనంత వేగంగా భర్తీ చేయవలసి వచ్చినప్పుడు (అంటే, ఫ్రంట్‌రన్నింగ్).
- నెట్‌వర్క్‌ను సురక్షితం చేయడానికి మరియు ప్రతిఫలాలను సంపాదించడానికి మీరు నేరుగా ETHని స్టేక్ చేయవచ్చు. ప్రారంభించడానికి [సోలో స్టేకింగ్](/staking/solo/) చూడండి.

![How you access Ethereum via your application and nodes](./nodes.png)

### నెట్‌వర్క్ ప్రయోజనాలు {#network-benefits}

ఎథీరియం యొక్క ఆరోగ్యం, భద్రత మరియు కార్యాచరణ స్థితిస్థాపకత కోసం విభిన్న నోడ్‌ల సమితి ముఖ్యమైనది.

- పూర్తి నోడ్‌లు ఏకాభిప్రాయ నియమాలను అమలు చేస్తాయి కాబట్టి వాటిని అనుసరించని బ్లాక్‌లను అంగీకరించేలా వాటిని మోసగించలేరు. ఇది నెట్‌వర్క్‌లో అదనపు భద్రతను అందిస్తుంది ఎందుకంటే అన్ని నోడ్‌లు లైట్ నోడ్‌లు అయితే, అవి పూర్తి ధృవీకరణ చేయవు, ధృవీకర్తలు నెట్‌వర్క్‌పై దాడి చేయవచ్చు.
- ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ (PoS) యొక్క క్రిప్టో-ఆర్థిక రక్షణలను అధిగమించే దాడి జరిగినప్పుడు, నిజాయితీ గల చైన్‌ను అనుసరించడానికి ఎంచుకునే పూర్తి నోడ్‌ల ద్వారా సామాజిక పునరుద్ధరణ చేయవచ్చు.
- నెట్‌వర్క్‌లో ఎక్కువ నోడ్‌లు మరింత విభిన్నమైన మరియు పటిష్టమైన నెట్‌వర్క్‌కు దారితీస్తాయి, ఇది వికేంద్రీకరణ యొక్క అంతిమ లక్ష్యం, ఇది సెన్సార్‌షిప్-నిరోధక మరియు నమ్మకమైన వ్యవస్థను అనుమతిస్తుంది.
- పూర్తి నోడ్‌లు దానిపై ఆధారపడే తేలికపాటి క్లయింట్‌ల కోసం బ్లాక్‌చైన్ డేటాకు ప్రాప్యతను అందిస్తాయి. లైట్ నోడ్‌లు మొత్తం బ్లాక్‌చైన్‌ను నిల్వ చేయవు, బదులుగా అవి [బ్లాక్ హెడర్‌లలోని స్టేట్ రూట్‌ల](/developers/docs/blocks/#block-anatomy) ద్వారా డేటాను ధృవీకరిస్తాయి. వారికి అవసరమైతే పూర్తి నోడ్‌ల నుండి మరింత సమాచారాన్ని అభ్యర్థించవచ్చు.

మీరు పూర్తి నోడ్‌ను రన్ చేస్తే, మీరు ధృవీకర్తను రన్ చేయకపోయినా, మొత్తం ఎథీరియం నెట్‌వర్క్ దాని నుండి ప్రయోజనం పొందుతుంది.

## మీ స్వంత నోడ్‌ను రన్ చేయడం {#running-your-own-node}

మీ స్వంత ఎథీరియం క్లయింట్‌ను రన్ చేయడానికి ఆసక్తి ఉందా?

ప్రారంభకులకు అనుకూలమైన పరిచయం కోసం మరింత తెలుసుకోవడానికి మా [నోడ్‌ను రన్ చేయండి](/run-a-node) పేజీని సందర్శించండి.

మీరు మరింత సాంకేతిక వినియోగదారు అయితే, [మీ స్వంత నోడ్‌ను ఎలా స్పిన్ అప్ చేయాలి](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node/) అనే దానిపై మరిన్ని వివరాలు మరియు ఎంపికలలోకి ప్రవేశించండి.

## ప్రత్యామ్నాయాలు {#alternatives}

మీ స్వంత నోడ్‌ను సెటప్ చేయడానికి మీకు సమయం మరియు వనరులు ఖర్చవుతాయి కానీ మీరు ఎల్లప్పుడూ మీ స్వంత ఇన్‌స్టాన్స్‌ను రన్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ సందర్భంలో, మీరు థర్డ్ పార్టీ API ప్రొవైడర్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. ఈ సేవలను ఉపయోగించడం యొక్క అవలోకనం కోసం, [సేవగా నోడ్‌లను](/developers/docs/nodes-and-clients/nodes-as-a-service/) తనిఖీ చేయండి.

మీ కమ్యూనిటీలో ఎవరైనా పబ్లిక్ APIతో ఎథీరియం నోడ్‌ను రన్ చేస్తే, మీరు కస్టమ్ RPC ద్వారా మీ వాలెట్‌లను కమ్యూనిటీ నోడ్‌కి సూచించవచ్చు మరియు కొంత యాదృచ్ఛిక విశ్వసనీయ థర్డ్ పార్టీ కంటే ఎక్కువ గోప్యతను పొందవచ్చు.

మరోవైపు, మీరు క్లయింట్‌ను రన్ చేస్తే, అవసరమైన మీ స్నేహితులతో మీరు దానిని పంచుకోవచ్చు.

## అమలు క్లయింట్లు {#execution-clients}

ఎథీరియం కమ్యూనిటీ బహుళ ఓపెన్-సోర్స్ అమలు క్లయింట్‌లను (గతంలో 'ఇత్1 క్లయింట్లు' లేదా కేవలం 'ఎథీరియం క్లయింట్లు' అని పిలుస్తారు) నిర్వహిస్తుంది, వీటిని వివిధ ప్రోగ్రామింగ్ భాషలను ఉపయోగించి వివిధ బృందాలు అభివృద్ధి చేశాయి. ఇది నెట్‌వర్క్‌ను బలోపేతం చేస్తుంది మరియు మరింత [విభిన్నంగా](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/) చేస్తుంది. ఏవైనా సింగిల్ పాయింట్స్ ఆఫ్ ఫెయిల్యూర్‌ను తగ్గించడానికి ఏ క్లయింట్ ఆధిపత్యం చెలాయించకుండా వైవిధ్యాన్ని సాధించడం ఆదర్శవంతమైన లక్ష్యం.

ఈ పట్టిక విభిన్న క్లయింట్‌లను సంగ్రహిస్తుంది. అవన్నీ [క్లయింట్ పరీక్షలలో](https://github.com/ethereum/tests) ఉత్తీర్ణత సాధిస్తాయి మరియు నెట్‌వర్క్ అప్‌గ్రేడ్‌లతో అప్‌డేట్ కావడానికి చురుకుగా నిర్వహించబడతాయి.

| క్లయింట్                                                                   | భాష   | ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లు     | నెట్‌వర్క్‌లు                | సమకాలీకరణ వ్యూహాలు                                            | స్టేట్ ప్రూనింగ్   |
| ------------------------------------------------------------------------ | ---------- | --------------------- | ----------------------- | ---------------------------------------------------------- | --------------- |
| [గెత్](https://geth.ethereum.org/)                                       | Go         | Linux, Windows, macOS | మెయిన్‌నెట్, Sepolia, Hoodi | [స్నాప్](#snap-sync), [ఫుల్](#full-sync)                     | ఆర్కైవ్, ప్రూన్డ్ |
| [నెథర్‌మైండ్](https://www.nethermind.io/)                                 | C#, .NET   | Linux, Windows, macOS | మెయిన్‌నెట్, Sepolia, Hoodi | [స్నాప్](#snap-sync), ఫాస్ట్, [ఫుల్](#full-sync)               | ఆర్కైవ్, ప్రూన్డ్ |
| [బేసు](https://besu.hyperledger.org/en/stable/)                          | Java       | Linux, Windows, macOS | మెయిన్‌నెట్, Sepolia, Hoodi | [స్నాప్](#snap-sync), [ఫాస్ట్](#fast-sync), [ఫుల్](#full-sync) | ఆర్కైవ్, ప్రూన్డ్ |
| [ఎరిగోన్](https://github.com/ledgerwatch/erigon)                          | Go         | Linux, Windows, macOS | మెయిన్‌నెట్, Sepolia, Hoodi | [ఫుల్](#full-sync)                                         | ఆర్కైవ్, ప్రూన్డ్ |
| [రెత్](https://reth.rs/)                                                 | Rust       | Linux, Windows, macOS | మెయిన్‌నెట్, Sepolia, Hoodi | [ఫుల్](#full-sync)                                         | ఆర్కైవ్, ప్రూన్డ్ |
| [EthereumJS](https://github.com/ethereumjs/ethereumjs-monorepo) _(బీటా)_ | TypeScript | Linux, Windows, macOS | Sepolia, Hoodi          | [ఫుల్](#full-sync)                                         | ప్రూన్డ్          |

మద్దతు ఉన్న నెట్‌వర్క్‌ల గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి, [ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌ల](/developers/docs/networks/) గురించి చదవండి.

ప్రతి క్లయింట్‌కు ప్రత్యేకమైన వినియోగ సందర్భాలు మరియు ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి మీరు మీ స్వంత ప్రాధాన్యతల ఆధారంగా ఒకదాన్ని ఎంచుకోవాలి. వైవిధ్యం అమలులను విభిన్న లక్షణాలు మరియు వినియోగదారు ప్రేక్షకులపై దృష్టి పెట్టడానికి అనుమతిస్తుంది. మీరు ఫీచర్‌లు, మద్దతు, ప్రోగ్రామింగ్ భాష లేదా లైసెన్స్‌ల ఆధారంగా క్లయింట్‌ను ఎంచుకోవచ్చు.

### బేసు {#besu}

Hyperledger బేసు అనేది పబ్లిక్ మరియు అనుమతిగల నెట్‌వర్క్‌ల కోసం ఎంటర్‌ప్రైజ్-గ్రేడ్ ఎథీరియం క్లయింట్. ఇది ట్రేసింగ్ నుండి GraphQL వరకు ఎథీరియం మెయిన్‌నెట్ ఫీచర్‌లన్నింటినీ రన్ చేస్తుంది, విస్తృతమైన పర్యవేక్షణను కలిగి ఉంది మరియు ఓపెన్ కమ్యూనిటీ ఛానెల్‌లలో మరియు ఎంటర్‌ప్రైజెస్ కోసం వాణిజ్య SLAల ద్వారా ConsenSys ద్వారా మద్దతు ఇస్తుంది. ఇది Javaలో వ్రాయబడింది మరియు Apache 2.0 లైసెన్స్ పొందింది.

బేసు యొక్క విస్తృతమైన [డాక్యుమెంటేషన్](https://besu.hyperledger.org/en/stable/) దాని ఫీచర్‌లు మరియు సెటప్‌ల గురించిన అన్ని వివరాల ద్వారా మీకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.

### ఎరిగోన్ {#erigon}

ఎరిగోన్, గతంలో టర్బో-గెత్ అని పిలువబడేది, వేగం మరియు డిస్క్-స్పేస్ సామర్థ్యం వైపు ఆధారితమైన గో ఇథీరియం (గెత్) యొక్క ఫోర్క్‌గా ప్రారంభమైంది. ఎరిగోన్ అనేది ఎథీరియం యొక్క పూర్తిగా రీ-ఆర్కిటెక్ట్ చేయబడిన అమలు, ప్రస్తుతం Goలో వ్రాయబడింది కానీ ఇతర భాషలలో అమలులు అభివృద్ధిలో ఉన్నాయి. ఎథీరియం యొక్క వేగవంతమైన, మరింత మాడ్యులర్ మరియు మరింత ఆప్టిమైజ్ చేయబడిన అమలును అందించడం ఎరిగోన్ లక్ష్యం. ఇది 3 రోజుల కంటే తక్కువ వ్యవధిలో దాదాపు 2TB డిస్క్ స్పేస్‌ని ఉపయోగించి పూర్తి ఆర్కైవ్ నోడ్ సమకాలీకరణను చేయగలదు.


### ethrex

ethrex అనేది Rust లో వ్రాయబడిన మరియు LambdaClass ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన ఒక మినిమలిస్ట్, మాడ్యులర్ ఎథీరియం అమలు క్లయింట్. ఇది శూన్య-జ్ఞాన నిరూపణను దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్మించబడింది మరియు అదే కోడ్‌బేస్ లేయర్ 1 (l1) అమలు క్లయింట్‌గా మరియు బహుళ-ప్రూవర్ ZK-రోలప్ (లేయర్ 2 (l2)) గా రెండింటిలోనూ రన్ అవుతుంది. ఇది Apache 2.0 మరియు MIT లైసెన్స్‌ల క్రింద ద్వంద్వ లైసెన్స్ పొందింది.

[ethrex డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.ethrex.xyz/) చదవడం ద్వారా లేదా [ethrex GitHub రెపో](https://github.com/lambdaclass/ethrex)ని తనిఖీ చేయడం ద్వారా మరింత తెలుసుకోండి.
### గో ఇథీరియం (గెత్) {#geth}

గో ఇథీరియం (గెత్) (సంక్షిప్తంగా గెత్) అనేది ఎథీరియం ప్రోటోకాల్ యొక్క అసలైన అమలులలో ఒకటి. ప్రస్తుతం, ఇది వినియోగదారులు మరియు డెవలపర్‌ల కోసం అతిపెద్ద వినియోగదారు బేస్ మరియు వివిధ రకాల టూలింగ్‌లతో అత్యంత విస్తృతమైన క్లయింట్. ఇది Goలో వ్రాయబడింది, పూర్తిగా ఓపెన్ సోర్స్ మరియు GNU LGPL v3 క్రింద లైసెన్స్ పొందింది.

గెత్ గురించి దాని [డాక్యుమెంటేషన్](https://geth.ethereum.org/docs)లో మరింత తెలుసుకోండి.

### నెథర్‌మైండ్ {#nethermind}

నెథర్‌మైండ్ అనేది C# .NET టెక్ స్టాక్‌తో సృష్టించబడిన ఎథీరియం అమలు, LGPL-3.0తో లైసెన్స్ పొందింది, ARMతో సహా అన్ని ప్రధాన ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో రన్ అవుతుంది. ఇది వీటితో గొప్ప పనితీరును అందిస్తుంది:

- ఆప్టిమైజ్ చేయబడిన వర్చువల్ మెషీన్
- స్థితి యాక్సెస్
- నెట్‌వర్కింగ్ మరియు Prometheus/Grafana డ్యాష్‌బోర్డ్‌లు, seq ఎంటర్‌ప్రైజ్ లాగింగ్ సపోర్ట్, జేసన్-ఆర్‌పీసీ ట్రేసింగ్ మరియు అనలిటిక్స్ ప్లగిన్‌ల వంటి గొప్ప ఫీచర్‌లు.

నెథర్‌మైండ్ [వివరణాత్మక డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.nethermind.io), బలమైన డెవ్ సపోర్ట్, ఆన్‌లైన్ కమ్యూనిటీ మరియు ప్రీమియం వినియోగదారులకు 24/7 మద్దతును కూడా కలిగి ఉంది.

### రెత్ {#reth}

రెత్ (Rust ఎథీరియంకి సంక్షిప్త రూపం) అనేది యూజర్ ఫ్రెండ్లీ, అత్యంత మాడ్యులర్, వేగవంతమైన మరియు సమర్థవంతమైనదిగా ఉండటంపై దృష్టి సారించిన ఎథీరియం పూర్తి నోడ్ అమలు. రెత్ వాస్తవానికి Paradigm ద్వారా నిర్మించబడింది మరియు ముందుకు నడిపించబడింది మరియు Apache మరియు MIT లైసెన్స్‌ల క్రింద లైసెన్స్ పొందింది.

రెత్ ఉత్పత్తికి సిద్ధంగా ఉంది మరియు స్టేకింగ్ లేదా హై-అప్‌టైమ్ సేవల వంటి మిషన్-క్రిటికల్ పరిసరాలలో వినియోగానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. RPC, MEV, ఇండెక్సింగ్, సిమ్యులేషన్‌లు మరియు P2P కార్యకలాపాల వంటి గొప్ప మార్జిన్‌లతో అధిక పనితీరు అవసరమయ్యే వినియోగ సందర్భాలలో బాగా పని చేస్తుంది.

[రెత్ బుక్](https://reth.rs/) లేదా [రెత్ GitHub రెపో](https://github.com/paradigmxyz/reth?tab=readme-ov-file#reth)ని తనిఖీ చేయడం ద్వారా మరింత తెలుసుకోండి.

### అభివృద్ధిలో ఉంది {#execution-in-development}

ఈ క్లయింట్లు ఇంకా అభివృద్ధి ప్రారంభ దశలోనే ఉన్నాయి మరియు ఉత్పత్తి వినియోగానికి ఇంకా సిఫార్సు చేయబడలేదు.

#### EthereumJS {#ethereumjs}

EthereumJS అమలు క్లయింట్ (EthereumJS) TypeScriptలో వ్రాయబడింది మరియు బ్లాక్, లావాదేవీ మరియు Merkle-Patricia Trie తరగతుల ద్వారా ప్రాతినిధ్యం వహించే కోర్ ఎథీరియం ప్రిమిటివ్‌లు మరియు ఎథీరియం వర్చువల్ మెషిన్ (EVM) అమలు, బ్లాక్‌చైన్ క్లాస్ మరియు devp2p నెట్‌వర్కింగ్ స్టాక్‌తో సహా కోర్ క్లయింట్ భాగాలతో సహా అనేక ప్యాకేజీలతో కూడి ఉంటుంది.

దాని [డాక్యుమెంటేషన్](https://github.com/ethereumjs/ethereumjs-monorepo/tree/master) చదవడం ద్వారా దాని గురించి మరింత తెలుసుకోండి

## ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్లు {#consensus-clients}

[ఏకాభిప్రాయ అప్‌గ్రేడ్‌లకు](/roadmap/beacon-chain/) మద్దతు ఇవ్వడానికి బహుళ ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్లు (గతంలో 'ఇత్2' క్లయింట్లు అని పిలుస్తారు) ఉన్నాయి. ఫోర్క్-ఛాయిస్ అల్గారిథమ్, అటెస్టేషన్‌లను ప్రాసెస్ చేయడం మరియు [ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ (PoS)](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos) ప్రతిఫలాలు మరియు జరిమానాలను నిర్వహించడంతో సహా ఏకాభిప్రాయానికి సంబంధించిన అన్ని లాజిక్‌లకు వారు బాధ్యత వహిస్తారు.

| క్లయింట్                                                        | భాష   | ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లు     | నెట్‌వర్క్‌లు                                                |
| ------------------------------------------------------------- | ---------- | --------------------- | ------------------------------------------------------- |
| [లైట్‌హౌస్](https://lighthouse.sigmaprime.io/)               | Rust       | Linux, Windows, macOS | బీకన్ చైన్, Hoodi, Pyrmont, Sepolia, మరియు మరిన్ని         |
| [లోడ్‌స్టార్](https://lodestar.chainsafe.io/)                    | TypeScript | Linux, Windows, macOS | బీకన్ చైన్, Hoodi, Sepolia, మరియు మరిన్ని                  |
| [నింబస్](https://nimbus.team/)                                | Nim        | Linux, Windows, macOS | బీకన్ చైన్, Hoodi, Sepolia, మరియు మరిన్ని                  |
| [ప్రిజమ్](https://prysm.offchainlabs.com/docs/)                 | Go         | Linux, Windows, macOS | బీకన్ చైన్, Gnosis, Hoodi, Pyrmont, Sepolia, మరియు మరిన్ని |
| [టెకు](https://consensys.net/knowledge-base/ethereum-2/teku/) | Java       | Linux, Windows, macOS | బీకన్ చైన్, Gnosis, Hoodi, Sepolia, మరియు మరిన్ని          |
| [Grandine](https://docs.grandine.io/)                         | Rust       | Linux, Windows, macOS | బీకన్ చైన్, Hoodi, Sepolia, మరియు మరిన్ని                  |

### లైట్‌హౌస్ {#lighthouse}

లైట్‌హౌస్ అనేది Apache-2.0 లైసెన్స్ క్రింద Rustలో వ్రాయబడిన ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ అమలు. ఇది Sigma Prime ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది మరియు బీకన్ చైన్ ప్రారంభం నుండి స్థిరంగా మరియు ఉత్పత్తికి సిద్ధంగా ఉంది. ఇది వివిధ సంస్థలు, స్టేకింగ్ పూల్స్ మరియు వ్యక్తులచే ఆధారపడి ఉంటుంది. డెస్క్‌టాప్ PCల నుండి అధునాతన ఆటోమేటెడ్ డిప్లాయ్‌మెంట్‌ల వరకు విస్తృత శ్రేణి పరిసరాలలో సురక్షితంగా, పనితీరుతో మరియు పరస్పరం పనిచేయగలగడం దీని లక్ష్యం.

డాక్యుమెంటేషన్‌ను [లైట్‌హౌస్ బుక్](https://lighthouse-book.sigmaprime.io/)లో కనుగొనవచ్చు

### లోడ్‌స్టార్ {#lodestar}

లోడ్‌స్టార్ అనేది LGPL-3.0 లైసెన్స్ క్రింద Typescriptలో వ్రాయబడిన ఉత్పత్తికి సిద్ధంగా ఉన్న ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ అమలు. ఇది ChainSafe Systems ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది మరియు సోలో-స్టేకర్లు, డెవలపర్లు మరియు పరిశోధకుల కోసం ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లలో సరికొత్తది. లోడ్‌స్టార్ ఎథీరియం ప్రోటోకాల్‌ల యొక్క JavaScript అమలుల ద్వారా ఆధారితమైన బీకన్ నోడ్ మరియు ధృవీకర్త క్లయింట్‌ను కలిగి ఉంటుంది. లైట్ క్లయింట్‌లతో ఎథీరియం వినియోగాన్ని మెరుగుపరచడం, డెవలపర్‌ల పెద్ద సమూహానికి ప్రాప్యతను విస్తరించడం మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థ వైవిధ్యానికి మరింత దోహదం చేయడం లోడ్‌స్టార్ లక్ష్యం.

మరింత సమాచారాన్ని [లోడ్‌స్టార్ వెబ్‌సైట్](https://lodestar.chainsafe.io/)లో కనుగొనవచ్చు

### నింబస్ {#nimbus}

నింబస్ అనేది Apache-2.0 లైసెన్స్ క్రింద Nimలో వ్రాయబడిన ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ అమలు. ఇది సోలో-స్టేకర్లు మరియు స్టేకింగ్ పూల్స్ ద్వారా ఉపయోగించబడుతున్న ఉత్పత్తికి సిద్ధంగా ఉన్న క్లయింట్. నింబస్ వనరుల సామర్థ్యం కోసం రూపొందించబడింది, స్థిరత్వం లేదా ప్రతిఫల పనితీరులో రాజీ పడకుండా, వనరుల-నియంత్రిత పరికరాలు మరియు ఎంటర్‌ప్రైజ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌పై సమాన సౌలభ్యంతో రన్ చేయడం సులభం చేస్తుంది. తేలికైన వనరుల పాదముద్ర అంటే నెట్‌వర్క్ ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు క్లయింట్ ఎక్కువ భద్రతను కలిగి ఉంటుంది.

[నింబస్ డాక్స్](https://nimbus.guide/)లో మరింత తెలుసుకోండి

### ప్రిజమ్ {#prysm}

ప్రిజమ్ అనేది GPL-3.0 లైసెన్స్ క్రింద Goలో వ్రాయబడిన పూర్తి-ఫీచర్ చేయబడిన, ఓపెన్ సోర్స్ ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్. ఇది ఐచ్ఛిక వెబ్‌యాప్ UIని కలిగి ఉంది మరియు స్టేక్-ఎట్-హోమ్ మరియు సంస్థాగత వినియోగదారుల కోసం వినియోగదారు అనుభవం, డాక్యుమెంటేషన్ మరియు కాన్ఫిగర్ చేయగల సామర్థ్యానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

మరింత తెలుసుకోవడానికి [ప్రిజమ్ డాక్స్](https://prysm.offchainlabs.com/docs/)ని సందర్శించండి.

### టెకు {#teku}

టెకు అసలైన బీకన్ చైన్ ప్రారంభ క్లయింట్‌లలో ఒకటి. సాధారణ లక్ష్యాలతో పాటు (భద్రత, పటిష్టత, స్థిరత్వం, వినియోగం, పనితీరు), టెకు ప్రత్యేకంగా అన్ని వివిధ ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ ప్రమాణాలకు పూర్తిగా కట్టుబడి ఉండాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

టెకు చాలా సౌకర్యవంతమైన డిప్లాయ్‌మెంట్ ఎంపికలను అందిస్తుంది. బీకన్ నోడ్ మరియు ధృవీకర్త క్లయింట్‌ను ఒకే ప్రక్రియగా కలిపి రన్ చేయవచ్చు, ఇది సోలో స్టేకర్లకు అత్యంత అనుకూలమైనది లేదా అధునాతన స్టేకింగ్ కార్యకలాపాల కోసం నోడ్‌లను విడిగా రన్ చేయవచ్చు. అదనంగా, కీ భద్రత మరియు స్లాషింగ్ రక్షణపై సంతకం చేయడం కోసం టెకు [Web3Signer](https://github.com/ConsenSys/web3signer/)తో పూర్తిగా పరస్పరం పనిచేయగలదు.

టెకు Javaలో వ్రాయబడింది మరియు Apache 2.0 లైసెన్స్ పొందింది. ఇది బేసు మరియు Web3Signerకి కూడా బాధ్యత వహించే ConsenSysలోని ప్రోటోకాల్స్ బృందంచే అభివృద్ధి చేయబడింది. [టెకు డాక్స్](https://docs.teku.consensys.net/en/latest/)లో మరింత తెలుసుకోండి.

### Grandine {#grandine}

Grandine అనేది GPL-3.0 లైసెన్స్ క్రింద Rustలో వ్రాయబడిన ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ అమలు. ఇది Grandine కోర్ టీమ్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది మరియు వేగవంతమైనది, అధిక-పనితీరు మరియు తేలికైనది. ఇది Raspberry Pi వంటి తక్కువ-వనరుల పరికరాలలో రన్ అవుతున్న సోలో స్టేకర్ల నుండి పదివేల ధృవీకర్తలను రన్ చేస్తున్న పెద్ద సంస్థాగత స్టేకర్ల వరకు విస్తృత శ్రేణి స్టేకర్లకు సరిపోతుంది.

డాక్యుమెంటేషన్‌ను [Grandine బుక్](https://docs.grandine.io/)లో కనుగొనవచ్చు

## సమకాలీకరణ మోడ్‌లు {#sync-modes}

నెట్‌వర్క్‌లోని ప్రస్తుత డేటాను అనుసరించడానికి మరియు ధృవీకరించడానికి, ఎథీరియం క్లయింట్ తాజా నెట్‌వర్క్ స్థితితో సమకాలీకరించాలి. పీర్‌ల నుండి డేటాను డౌన్‌లోడ్ చేయడం, క్రిప్టోగ్రాఫిక్‌గా వాటి సమగ్రతను ధృవీకరించడం మరియు స్థానిక బ్లాక్‌చైన్ డేటాబేస్‌ను నిర్మించడం ద్వారా ఇది జరుగుతుంది.

సమకాలీకరణ మోడ్‌లు వివిధ ట్రేడ్-ఆఫ్‌లతో ఈ ప్రక్రియకు విభిన్న విధానాలను సూచిస్తాయి. క్లయింట్లు సమకాలీకరణ అల్గారిథమ్‌ల అమలులో కూడా మారుతూ ఉంటాయి. అమలుపై ప్రత్యేకతల కోసం ఎల్లప్పుడూ మీరు ఎంచుకున్న క్లయింట్ యొక్క అధికారిక డాక్యుమెంటేషన్‌ను చూడండి.

### అమలు పొర సమకాలీకరణ మోడ్‌లు {#execution-layer-sync-modes}

బ్లాక్‌చైన్ యొక్క ప్రపంచ స్థితిని తిరిగి అమలు చేయడం నుండి విశ్వసనీయ చెక్ పాయింట్ నుండి చైన్ యొక్క టిప్‌తో మాత్రమే సమకాలీకరించడం వరకు విభిన్న వినియోగ సందర్భాలకు సరిపోయేలా అమలు పొరను విభిన్న మోడ్‌లలో రన్ చేయవచ్చు.

#### పూర్తి సమకాలీకరణ {#full-sync}

పూర్తి సమకాలీకరణ అన్ని బ్లాక్‌లను (హెడర్‌లు మరియు బ్లాక్ బాడీలతో సహా) డౌన్‌లోడ్ చేస్తుంది మరియు ప్రారంభం నుండి ప్రతి బ్లాక్‌ను అమలు చేయడం ద్వారా బ్లాక్‌చైన్ స్థితిని క్రమంగా పునరుత్పత్తి చేస్తుంది.

- ప్రతి లావాదేవీని ధృవీకరించడం ద్వారా నమ్మకాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు అత్యధిక భద్రతను అందిస్తుంది.
- పెరుగుతున్న లావాదేవీల సంఖ్యతో, అన్ని లావాదేవీలను ప్రాసెస్ చేయడానికి రోజులు లేదా వారాలు పట్టవచ్చు.

ప్రతి బ్లాక్‌లోని ప్రతి లావాదేవీ ద్వారా చేయబడిన స్థితి మార్పుల యొక్క పూర్తి చరిత్రను నిర్మించడానికి (మరియు నిలుపుకోవడానికి) [ఆర్కైవ్ నోడ్‌లు](#archive-node) పూర్తి సమకాలీకరణను చేస్తాయి.

#### వేగవంతమైన సమకాలీకరణ {#fast-sync}

పూర్తి సమకాలీకరణ వలె, వేగవంతమైన సమకాలీకరణ అన్ని బ్లాక్‌లను (హెడర్‌లు, లావాదేవీలు మరియు రసీదులతో సహా) డౌన్‌లోడ్ చేస్తుంది. అయినప్పటికీ, చారిత్రక లావాదేవీలను తిరిగి ప్రాసెస్ చేయడానికి బదులుగా, వేగవంతమైన సమకాలీకరణ ఇటీవలి హెడ్‌ను చేరుకునే వరకు రసీదులపై ఆధారపడుతుంది, అది పూర్తి నోడ్‌ను అందించడానికి బ్లాక్‌లను దిగుమతి చేయడానికి మరియు ప్రాసెస్ చేయడానికి మారుతుంది.

- వేగవంతమైన సమకాలీకరణ వ్యూహం.
- బ్యాండ్‌విడ్త్ వినియోగానికి అనుకూలంగా ప్రాసెసింగ్ డిమాండ్‌ను తగ్గిస్తుంది.

#### స్నాప్ సమకాలీకరణ {#snap-sync}

స్నాప్ సమకాలీకరణలు కూడా చైన్‌ను బ్లాక్-బై-బ్లాక్ ధృవీకరిస్తాయి. అయినప్పటికీ, ప్రారంభ బ్లాక్ వద్ద ప్రారంభించడానికి బదులుగా, స్నాప్ సమకాలీకరణ నిజమైన బ్లాక్‌చైన్‌లో భాగమని తెలిసిన ఇటీవలి 'విశ్వసనీయ' చెక్ పాయింట్ వద్ద ప్రారంభమవుతుంది. నిర్దిష్ట వయస్సు కంటే పాత డేటాను తొలగిస్తున్నప్పుడు నోడ్ కాలానుగుణ చెక్ పాయింట్‌లను సేవ్ చేస్తుంది. ఈ స్నాప్‌షాట్‌లు స్థితి డేటాను ఎప్పటికీ నిల్వ చేయడానికి బదులుగా అవసరమైన విధంగా పునరుత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగించబడతాయి.

- వేగవంతమైన సమకాలీకరణ వ్యూహం, ప్రస్తుతం ఎథీరియం మెయిన్‌నెట్‌లో డిఫాల్ట్.
- భద్రతను త్యాగం చేయకుండా చాలా డిస్క్ వినియోగం మరియు నెట్‌వర్క్ బ్యాండ్‌విడ్త్‌ను ఆదా చేస్తుంది.

[స్నాప్ సమకాలీకరణపై మరింత](https://github.com/ethereum/devp2p/blob/master/caps/snap.md).

#### లైట్ సమకాలీకరణ {#light-sync}

లైట్ క్లయింట్ మోడ్ అన్ని బ్లాక్ హెడర్‌లు, బ్లాక్ డేటాను డౌన్‌లోడ్ చేస్తుంది మరియు కొన్నింటిని యాదృచ్ఛికంగా ధృవీకరిస్తుంది. విశ్వసనీయ చెక్ పాయింట్ నుండి చైన్ యొక్క టిప్‌ను మాత్రమే సమకాలీకరిస్తుంది.

- డెవలపర్‌లు మరియు ఏకాభిప్రాయ యంత్రాంగంపై నమ్మకంపై ఆధారపడి తాజా స్థితిని మాత్రమే పొందుతుంది.
- కొన్ని నిమిషాల్లో ప్రస్తుత నెట్‌వర్క్ స్థితితో ఉపయోగించడానికి క్లయింట్ సిద్ధంగా ఉంది.

**గమనిక** లైట్ సమకాలీకరణ ఇంకా ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ (PoS) ఎథీరియంతో పని చేయదు - లైట్ సమకాలీకరణ యొక్క కొత్త వెర్షన్‌లు త్వరలో రవాణా చేయబడతాయి!

[లైట్ క్లయింట్‌లపై మరింత](/developers/docs/nodes-and-clients/light-clients/)

### ఏకాభిప్రాయ పొర సమకాలీకరణ మోడ్‌లు {#consensus-layer-sync-modes}

#### ఆప్టిమిస్టిక్ సమకాలీకరణ {#optimistic-sync}

ఆప్టిమిస్టిక్ సమకాలీకరణ అనేది ఆప్ట్-ఇన్ మరియు బ్యాక్‌వర్డ్స్ అనుకూలంగా ఉండేలా రూపొందించబడిన పోస్ట్-మెర్జ్ సమకాలీకరణ వ్యూహం, ఇది స్థాపించబడిన పద్ధతుల ద్వారా సమకాలీకరించడానికి అమలు నోడ్‌లను అనుమతిస్తుంది. ఎగ్జిక్యూషన్ ఇంజిన్ బీకన్ బ్లాక్‌లను పూర్తిగా ధృవీకరించకుండా _ఆశాజనకంగా_ దిగుమతి చేసుకోగలదు, తాజా హెడ్‌ను కనుగొనగలదు, ఆపై పై పద్ధతులతో చైన్‌ను సమకాలీకరించడం ప్రారంభించగలదు. ఆ తర్వాత, అమలు క్లయింట్ క్యాచ్ అప్ అయిన తర్వాత, అది బీకన్ చైన్‌లోని లావాదేవీల చెల్లుబాటు గురించి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌కు తెలియజేస్తుంది.

[ఆప్టిమిస్టిక్ సమకాలీకరణపై మరింత](https://github.com/ethereum/consensus-specs/blob/master/sync/optimistic.md)

#### చెక్ పాయింట్ సమకాలీకరణ {#checkpoint-sync}

చెక్ పాయింట్ సమకాలీకరణ, బలహీనమైన ఆత్మాశ్రయత సమకాలీకరణ అని కూడా పిలుస్తారు, బీకన్ నోడ్‌ను సమకాలీకరించడానికి ఉన్నతమైన వినియోగదారు అనుభవాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఇది [బలహీనమైన ఆత్మాశ్రయత](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/weak-subjectivity/) యొక్క ఉపకల్పనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఇది ప్రారంభానికి బదులుగా ఇటీవలి బలహీనమైన ఆత్మాశ్రయత చెక్ పాయింట్ నుండి బీకన్ చైన్‌ను సమకాలీకరించడాన్ని అనుమతిస్తుంది. చెక్ పాయింట్ సమకాలీకరణలు [ప్రారంభం](/glossary/#genesis-block) నుండి సమకాలీకరించడం వంటి సారూప్య విశ్వాస ఉపకల్పనలతో ప్రారంభ సమకాలీకరణ సమయాన్ని గణనీయంగా వేగవంతం చేస్తాయి.

ఆచరణలో, దీని అర్థం మీ నోడ్ ఇటీవలి ఖరారైన స్థితులను డౌన్‌లోడ్ చేయడానికి రిమోట్ సేవకు కనెక్ట్ అవుతుంది మరియు ఆ పాయింట్ నుండి డేటాను ధృవీకరించడం కొనసాగిస్తుంది. డేటాను అందించే థర్డ్ పార్టీ విశ్వసించబడుతుంది మరియు జాగ్రత్తగా ఎంచుకోవాలి.

[చెక్ పాయింట్ సమకాలీకరణ](https://notes.ethereum.org/@djrtwo/ws-sync-in-practice)పై మరింత

## తదుపరి పఠనం {#further-reading}

- [ఎథీరియం 101 - పార్ట్ 2 - నోడ్‌లను అర్థం చేసుకోవడం](https://kauri.io/ethereum-101-part-2-understanding-nodes/48d5098292fd4f11b251d1b1814f0bba/a) _– విల్ బార్న్స్, 13 ఫిబ్రవరి 2019_
- [ఎథీరియం పూర్తి నోడ్‌లను రన్ చేయడం: ఏమాత్రం ప్రేరణ లేని వారి కోసం ఒక గైడ్](https://medium.com/@JustinMLeroux/running-ethereum-full-nodes-a-guide-for-the-barely-motivated-a8a13e7a0d31) _– జస్టిన్ లెరౌక్స్, 7 నవంబర్ 2019_

## సంబంధిత అంశాలు {#related-topics}

- [బ్లాక్‌లు](/developers/docs/blocks/)
- [నెట్‌వర్క్‌లు](/developers/docs/networks/)

## సంబంధిత ట్యుటోరియల్స్ {#related-tutorials}

- [మైక్రోఎస్‌డి కార్డ్‌ని ఫ్లాష్ చేయడం ద్వారా మీ Raspberry Pi 4ని ధృవీకర్త నోడ్‌గా మార్చండి – ఇన్‌స్టాలేషన్ గైడ్](/developers/tutorials/run-node-raspberry-pi/) _– మీ Raspberry Pi 4ని ఫ్లాష్ చేయండి, ఈథర్‌నెట్ కేబుల్‌ను ప్లగ్ చేయండి, SSD డిస్క్‌ను కనెక్ట్ చేయండి మరియు అమలు పొర (మెయిన్‌నెట్) మరియు / లేదా ఏకాభిప్రాయ పొర (బీకన్ చైన్ / ధృవీకర్త) రన్ అవుతున్న పూర్తి ఎథీరియం నోడ్‌గా Raspberry Pi 4ని మార్చడానికి పరికరాన్ని పవర్ అప్ చేయండి._