---
title: మీ స్వంత ఎథీరియం నోడ్‌ను ప్రారంభించండి
description: ఎథీరియం క్లయింట్ యొక్క మీ స్వంత ఇన్‌స్టాన్స్‌ను అమలు చేయడానికి సాధారణ పరిచయం.
lang: te
sidebarDepth: 2
---

మీ స్వంత నోడ్‌ను అమలు చేయడం మీకు వివిధ ప్రయోజనాలను అందిస్తుంది, కొత్త అవకాశాలను తెరుస్తుంది మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థకు మద్దతు ఇవ్వడంలో సహాయపడుతుంది. ఈ పేజీ మీ స్వంత నోడ్‌ను ప్రారంభించడం మరియు [ఎథీరియం](/) లావాదేవీలను ధృవీకరించడంలో పాల్గొనడం ద్వారా మీకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.

[ది మెర్జ్](/roadmap/merge) తర్వాత, ఎథీరియం నోడ్‌ను అమలు చేయడానికి రెండు క్లయింట్‌లు అవసరమని గమనించండి; ఒక **అమలు పొర (EL)** క్లయింట్ మరియు ఒక **ఏకాభిప్రాయ పొర (CL)** క్లయింట్. ఎథీరియం నోడ్‌ను అమలు చేయడానికి ఈ రెండు క్లయింట్‌లను ఎలా ఇన్‌స్టాల్ చేయాలి, కాన్ఫిగర్ చేయాలి మరియు కనెక్ట్ చేయాలి అని ఈ పేజీ చూపుతుంది.

## ముందస్తు అవసరాలు {#prerequisites}

ఎథీరియం నోడ్ అంటే ఏమిటి మరియు మీరు క్లయింట్‌ను ఎందుకు అమలు చేయాలనుకుంటున్నారో మీరు అర్థం చేసుకోవాలి. ఇది [నోడ్‌లు మరియు క్లయింట్‌లు](/developers/docs/nodes-and-clients/)లో కవర్ చేయబడింది.

మీరు నోడ్‌ను అమలు చేసే అంశానికి కొత్త అయితే, లేదా తక్కువ సాంకేతిక మార్గం కోసం చూస్తున్నట్లయితే, ముందుగా [ఎథీరియం నోడ్‌ను అమలు చేయడం](/run-a-node)పై మా వినియోగదారు-స్నేహపూర్వక పరిచయాన్ని తనిఖీ చేయాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

## విధానాన్ని ఎంచుకోవడం {#choosing-approach}

మీ నోడ్‌ను ప్రారంభించడంలో మొదటి దశ మీ విధానాన్ని ఎంచుకోవడం. అవసరాలు మరియు వివిధ అవకాశాల ఆధారంగా, మీరు క్లయింట్ అమలును (అమలు మరియు ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లు రెండింటికీ), పర్యావరణాన్ని (హార్డ్‌వేర్, సిస్టమ్) మరియు క్లయింట్ సెట్టింగ్‌ల కోసం పారామితులను ఎంచుకోవాలి.

ఈ పేజీ ఈ నిర్ణయాల ద్వారా మీకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది మరియు మీ ఎథీరియం ఇన్‌స్టాన్స్‌ను అమలు చేయడానికి అత్యంత అనుకూలమైన మార్గాన్ని కనుగొనడంలో మీకు సహాయపడుతుంది.

క్లయింట్ అమలుల నుండి ఎంచుకోవడానికి, అందుబాటులో ఉన్న అన్ని మెయిన్‌నెట్ సిద్ధంగా ఉన్న [అమలు క్లయింట్‌లు](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients), [ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లు](/developers/docs/nodes-and-clients/#consensus-clients) చూడండి మరియు [క్లయింట్ వైవిధ్యం](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity) గురించి తెలుసుకోండి.

క్లయింట్‌ల [అవసరాలను](#requirements) పరిగణనలోకి తీసుకుని, సాఫ్ట్‌వేర్‌ను మీ స్వంత [హార్డ్‌వేర్ లేదా క్లౌడ్‌లో](#local-vs-cloud) అమలు చేయాలా వద్దా అని నిర్ణయించుకోండి.

పర్యావరణాన్ని సిద్ధం చేసిన తర్వాత, ఎంచుకున్న క్లయింట్‌లను [ప్రారంభకులకు-స్నేహపూర్వక ఇంటర్‌ఫేస్](#automatized-setup)తో లేదా అధునాతన ఎంపికలతో టెర్మినల్‌ని ఉపయోగించి [మాన్యువల్‌గా](#manual-setup) ఇన్‌స్టాల్ చేయండి.

నోడ్ రన్ అవుతున్నప్పుడు మరియు సమకాలీకరణ అవుతున్నప్పుడు, మీరు దానిని [ఉపయోగించడానికి](#using-the-node) సిద్ధంగా ఉన్నారు, కానీ దాని [నిర్వహణ](#operating-the-node)పై నిఘా ఉంచాలని నిర్ధారించుకోండి.

![క్లయింట్ సెటప్](./diagram.png)

### పర్యావరణం మరియు హార్డ్‌వేర్ {#environment-and-hardware}

#### స్థానిక లేదా క్లౌడ్ {#local-vs-cloud}

ఎథీరియం క్లయింట్‌లు వినియోగదారు స్థాయి కంప్యూటర్‌లలో రన్ చేయగలవు మరియు ఉదాహరణకు మైనింగ్ యంత్రాల వంటి ప్రత్యేక హార్డ్‌వేర్ ఏదీ అవసరం లేదు. కాబట్టి, మీ అవసరాల ఆధారంగా నోడ్‌ను డిప్లాయ్ చేయడానికి మీకు వివిధ ఎంపికలు ఉన్నాయి.
సులభతరం చేయడానికి, స్థానిక భౌతిక యంత్రం మరియు క్లౌడ్ సర్వర్ రెండింటిలోనూ నోడ్‌ను అమలు చేయడం గురించి ఆలోచిద్దాం:

- క్లౌడ్
  - ప్రొవైడర్లు అధిక సర్వర్ అప్‌టైమ్ మరియు స్టాటిక్ పబ్లిక్ IP చిరునామాలను అందిస్తారు
  - మీ స్వంతంగా నిర్మించడం కంటే అంకితమైన లేదా వర్చువల్ సర్వర్‌ను పొందడం మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది
  - ట్రేడ్ ఆఫ్ అనేది మూడవ పక్షాన్ని విశ్వసించడం - సర్వర్ ప్రొవైడర్
  - పూర్తి నోడ్ కోసం అవసరమైన నిల్వ పరిమాణం కారణంగా, అద్దెకు తీసుకున్న సర్వర్ ధర ఎక్కువగా ఉండవచ్చు
- స్వంత హార్డ్‌వేర్
  - మరింత విశ్వాస రహిత మరియు సార్వభౌమ విధానం
  - ఒక సారి పెట్టుబడి
  - ముందుగా కాన్ఫిగర్ చేయబడిన యంత్రాలను కొనుగోలు చేసే ఎంపిక
  - మీరు యంత్రాన్ని మరియు నెట్‌వర్కింగ్‌ను భౌతికంగా సిద్ధం చేయాలి, నిర్వహించాలి మరియు సంభావ్యంగా ట్రబుల్షూట్ చేయాలి

రెండు ఎంపికలు పైన సంగ్రహించబడిన విభిన్న ప్రయోజనాలను కలిగి ఉన్నాయి. మీరు క్లౌడ్ పరిష్కారం కోసం చూస్తున్నట్లయితే, అనేక సాంప్రదాయ క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ ప్రొవైడర్‌లతో పాటు, నోడ్‌లను డిప్లాయ్ చేయడంపై దృష్టి సారించిన సేవలు కూడా ఉన్నాయి. హోస్ట్ చేయబడిన నోడ్‌లపై మరిన్ని ఎంపికల కోసం [సేవగా నోడ్‌లు](/developers/docs/nodes-and-clients/nodes-as-a-service/)ని తనిఖీ చేయండి.

#### హార్డ్‌వేర్ {#hardware}

అయితే, సెన్సార్‌షిప్-నిరోధక, వికేంద్రీకృత నెట్‌వర్క్ క్లౌడ్ ప్రొవైడర్‌లపై ఆధారపడకూడదు. బదులుగా, మీ స్వంత స్థానిక హార్డ్‌వేర్‌పై మీ నోడ్‌ను అమలు చేయడం పర్యావరణ వ్యవస్థకు ఆరోగ్యకరమైనది. [అంచనాలు](https://www.ethernodes.org/networkType/cl/Hosting) క్లౌడ్‌లో నడుస్తున్న నోడ్‌ల యొక్క పెద్ద వాటాను చూపుతాయి, ఇది వైఫల్యానికి ఒకే పాయింట్‌గా మారవచ్చు.

ఎథీరియం క్లయింట్‌లు మీ కంప్యూటర్, ల్యాప్‌టాప్, సర్వర్ లేదా సింగిల్-బోర్డ్ కంప్యూటర్‌లో కూడా రన్ చేయగలవు. మీ వ్యక్తిగత కంప్యూటర్‌లో క్లయింట్‌లను అమలు చేయడం సాధ్యమే అయినప్పటికీ, మీ నోడ్ కోసం మాత్రమే అంకితమైన యంత్రాన్ని కలిగి ఉండటం వలన మీ ప్రాథమిక కంప్యూటర్‌పై ప్రభావాన్ని తగ్గించడం ద్వారా దాని పనితీరు మరియు భద్రతను గణనీయంగా పెంచుతుంది.

మీ స్వంత హార్డ్‌వేర్‌ను ఉపయోగించడం చాలా సులభం. మరింత సాంకేతిక వ్యక్తుల కోసం అనేక సాధారణ ఎంపికలు అలాగే అధునాతన సెటప్‌లు ఉన్నాయి. కాబట్టి మీ మెషీన్‌లో ఎథీరియం క్లయింట్‌లను అమలు చేయడానికి అవసరాలు మరియు మార్గాలను పరిశీలిద్దాం.

#### అవసరాలు {#requirements}

హార్డ్‌వేర్ అవసరాలు క్లయింట్‌ను బట్టి మారుతూ ఉంటాయి కానీ సాధారణంగా నోడ్ సమకాలీకరణలో ఉండవలసి ఉన్నందున అంత ఎక్కువగా ఉండవు. దీనిని మైనింగ్‌తో కంగారు పడవద్దు, దీనికి మరింత ఎక్కువ కంప్యూటింగ్ శక్తి అవసరం. అయితే మరింత శక్తివంతమైన హార్డ్‌వేర్‌తో సమకాలీకరణ సమయం మరియు పనితీరు మెరుగుపడతాయి.

ఏదైనా క్లయింట్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేసే ముందు, దయచేసి దాన్ని అమలు చేయడానికి మీ కంప్యూటర్‌లో తగినంత వనరులు ఉన్నాయని నిర్ధారించుకోండి. మీరు దిగువ కనీస మరియు సిఫార్సు చేయబడిన అవసరాలను కనుగొనవచ్చు.

మీ హార్డ్‌వేర్‌కు అడ్డంకి ఎక్కువగా డిస్క్ స్పేస్. ఎథీరియం బ్లాక్‌చైన్‌ను సమకాలీకరించడం చాలా ఇన్‌పుట్/అవుట్‌పుట్ ఇంటెన్సివ్ మరియు చాలా స్థలం అవసరం. సమకాలీకరణ తర్వాత కూడా వందల కొద్దీ GBల ఖాళీ స్థలంతో **సాలిడ్-స్టేట్ డ్రైవ్ (SSD)**ని కలిగి ఉండటం ఉత్తమం.

డేటాబేస్ పరిమాణం మరియు ప్రారంభ సమకాలీకరణ వేగం ఎంచుకున్న క్లయింట్, దాని కాన్ఫిగరేషన్ మరియు [సమకాలీకరణ వ్యూహం](/developers/docs/nodes-and-clients/#sync-modes)పై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అలాగే మీ ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ [బ్యాండ్‌విడ్త్ క్యాప్](https://wikipedia.org/wiki/Data_cap) ద్వారా పరిమితం కాలేదని నిర్ధారించుకోండి. ప్రారంభ సమకాలీకరణ మరియు నెట్‌వర్క్‌కు ప్రసారం చేయబడిన డేటా మీ పరిమితిని మించిపోవచ్చు కాబట్టి అన్‌మీటర్డ్ కనెక్షన్‌ని ఉపయోగించమని సిఫార్సు చేయబడింది.

##### ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

అన్ని క్లయింట్‌లు ప్రధాన ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లకు మద్దతు ఇస్తాయి - Linux, macOS, Windows. అంటే మీకు బాగా సరిపోయే ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ (OS)తో మీరు సాధారణ డెస్క్‌టాప్ లేదా సర్వర్ మెషీన్‌లలో నోడ్‌లను రన్ చేయవచ్చు. సంభావ్య సమస్యలు మరియు భద్రతా లోపాలను నివారించడానికి మీ OS తాజాగా ఉందని నిర్ధారించుకోండి.

##### కనీస అవసరాలు

- 2+ కోర్లతో CPU
- 16 GB RAM (స్థిరత్వం కోసం 32 GB సిఫార్సు చేయబడింది)
- 2 TB NVMe SSD (2027 నాటికి మించిపోయే అవకాశం ఉంది, [ఎథీరియం నోడ్‌ల కోసం గొప్ప మరియు తక్కువ గొప్ప SSDల](https://gist.github.com/yorickdowne/f3a3e79a573bf35767cd002cc977b038) గురించి మరింత చదవండి)
- 25+ MBit/s బ్యాండ్‌విడ్త్

##### సిఫార్సు చేయబడిన లక్షణాలు

నోడ్ ఆపరేటర్ల కోసం ప్రస్తుత హార్డ్‌వేర్ మార్గదర్శకత్వం [EIP-7870](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7870)లో గుర్తించబడింది. పూర్తి నోడ్ కోసం ఇది సిఫార్సు చేస్తుంది:

- 4+ కోర్లతో వేగవంతమైన CPU (ధృవీకరిస్తున్నట్లయితే 8+ కోర్లు)
- 32 GB RAM (స్థిరత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి ధృవీకరిస్తున్నట్లయితే 64 GB సిఫార్సు చేయబడింది)
- 4 TB NVMe SSD (DRAM-లెస్ మరియు QLC డ్రైవ్‌లు నిరుత్సాహపరచబడ్డాయి)
- 50 MBit/s డౌన్ / 15+ MBit/s అప్ బ్యాండ్‌విడ్త్ (ధృవీకరిస్తున్నట్లయితే 25+ MBit/s అప్)

మీరు ఎంచుకున్న సమకాలీకరణ మోడ్ మరియు క్లయింట్ స్థల అవసరాలను ప్రభావితం చేస్తాయి, అయితే దిగువ ప్రతి క్లయింట్‌కు మీకు అవసరమైన డిస్క్ స్థలాన్ని మేము అంచనా వేసాము.

| క్లయింట్ | డిస్క్ పరిమాణం (స్నాప్ సమకాలీకరణ) | డిస్క్ పరిమాణం (పూర్తి ఆర్కైవ్) |
| ---------- | --------------------- | ------------------------ |
| బేసు | 800GB+ | 12TB+ |
| ఎరిగోన్ | వర్తించదు | 2.5TB+ |
| గెత్ | 500GB+ | 12TB+ |
| నెథర్‌మైండ్ | 500GB+ | 12TB+ |
| రెత్ | వర్తించదు | 2.2TB+ |

- గమనిక: ఎరిగోన్ మరియు రెత్ స్నాప్ సమకాలీకరణను అందించవు, కానీ పూర్తి ప్రూనింగ్ సాధ్యమవుతుంది (ఎరిగోన్ కోసం ~2TB, రెత్ కోసం ~1.2TB)

ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ల కోసం, స్థల అవసరం క్లయింట్ అమలు మరియు ప్రారంభించబడిన లక్షణాలపై (ఉదా., ధృవీకర్త స్లాషర్) కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది, అయితే సాధారణంగా బీకన్ డేటా కోసం అవసరమైన మరో 200GBతో లెక్కించబడుతుంది. పెద్ద సంఖ్యలో ధృవీకర్తలతో, బ్యాండ్‌విడ్త్ లోడ్ కూడా పెరుగుతుంది. మీరు [ఈ విశ్లేషణలో ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ అవసరాలపై వివరాలను](https://mirror.xyz/0x934e6B4D7eee305F8C9C42b46D6EEA09CcFd5EDc/b69LBy8p5UhcGJqUAmT22dpvdkU-Pulg2inrhoS9Mbc) కనుగొనవచ్చు.

#### ప్లగ్-అండ్-ప్లే పరిష్కారాలు {#plug-and-play}

మీ స్వంత హార్డ్‌వేర్‌తో నోడ్‌ను అమలు చేయడానికి సులభమైన ఎంపిక ప్లగ్-అండ్-ప్లే బాక్స్‌లను ఉపయోగించడం. విక్రేతల నుండి ముందుగా కాన్ఫిగర్ చేయబడిన యంత్రాలు అత్యంత సరళమైన అనుభవాన్ని అందిస్తాయి: ఆర్డర్ చేయండి, కనెక్ట్ చేయండి, రన్ చేయండి. సాఫ్ట్‌వేర్‌ను పర్యవేక్షించడానికి మరియు నియంత్రించడానికి సహజమైన గైడ్ మరియు డాష్‌బోర్డ్‌తో ప్రతిదీ ముందుగా కాన్ఫిగర్ చేయబడింది మరియు స్వయంచాలకంగా నడుస్తుంది.

- [DAppNode](https://dappnode.io/)
- [Avado](https://ava.do/)

#### సింగిల్-బోర్డ్ కంప్యూటర్‌లో ఎథీరియం {#ethereum-on-a-single-board-computer}

ఎథీరియం నోడ్‌ను అమలు చేయడానికి సులభమైన మరియు చౌకైన మార్గం సింగిల్ బోర్డ్ కంప్యూటర్‌ను ఉపయోగించడం, Raspberry Pi వంటి ARM ఆర్కిటెక్చర్‌తో కూడా. [ARMలో ఎథీరియం](https://ethereum-on-arm-documentation.readthedocs.io/en/latest/) Raspberry Pi మరియు ఇతర ARM బోర్డుల కోసం బహుళ అమలు మరియు ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ యొక్క సులభంగా అమలు చేయగల చిత్రాలను అందిస్తుంది.

ఇలాంటి చిన్న, సరసమైన మరియు సమర్థవంతమైన పరికరాలు ఇంట్లో నోడ్‌ను అమలు చేయడానికి అనువైనవి కానీ వాటి పరిమిత పనితీరును గుర్తుంచుకోండి.

## నోడ్‌ను ప్రారంభించడం {#spinning-up-node}

వాస్తవ క్లయింట్ సెటప్ ఆటోమేటెడ్ లాంచర్‌లతో లేదా మాన్యువల్‌గా, క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను నేరుగా సెటప్ చేయడం ద్వారా చేయవచ్చు.

తక్కువ అధునాతన వినియోగదారుల కోసం, సిఫార్సు చేయబడిన విధానం లాంచర్‌ను ఉపయోగించడం, ఇది ఇన్‌స్టాలేషన్ ద్వారా మీకు మార్గనిర్దేశం చేసే మరియు క్లయింట్ సెటప్ ప్రక్రియను ఆటోమేట్ చేసే సాఫ్ట్‌వేర్. అయితే, మీకు టెర్మినల్‌ని ఉపయోగించిన కొంత అనుభవం ఉంటే, మాన్యువల్ సెటప్ కోసం దశలను అనుసరించడం సులభం.

### మార్గదర్శక సెటప్ {#automatized-setup}

బహుళ వినియోగదారు-స్నేహపూర్వక ప్రాజెక్ట్‌లు క్లయింట్‌ను సెటప్ చేసే అనుభవాన్ని మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ఈ లాంచర్‌లు ఆటోమేటిక్ క్లయింట్ ఇన్‌స్టాలేషన్ మరియు కాన్ఫిగరేషన్‌ను అందిస్తాయి, కొన్ని క్లయింట్‌ల మార్గదర్శక సెటప్ మరియు పర్యవేక్షణ కోసం గ్రాఫికల్ ఇంటర్‌ఫేస్‌ను కూడా అందిస్తాయి.

కేవలం కొన్ని క్లిక్‌లతో క్లయింట్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి మరియు నియంత్రించడానికి మీకు సహాయపడే కొన్ని ప్రాజెక్ట్‌లు క్రింద ఉన్నాయి:

- [DAppNode](https://docs.dappnode.io/docs/user/getting-started/choose-your-path) - DAppNode విక్రేత నుండి యంత్రంతో మాత్రమే రాదు. సాఫ్ట్‌వేర్, వాస్తవ నోడ్ లాంచర్ మరియు అనేక లక్షణాలతో కూడిన నియంత్రణ కేంద్రాన్ని ఏకపక్ష హార్డ్‌వేర్‌పై ఉపయోగించవచ్చు.
- [EthPillar](https://www.coincashew.com/coins/overview-eth/ethpillar) - పూర్తి నోడ్‌ను సెటప్ చేయడానికి వేగవంతమైన మరియు సులభమైన మార్గం. వన్-లైనర్ సెటప్ సాధనం మరియు నోడ్ మేనేజ్‌మెంట్ TUI. ఉచితం. ఓపెన్ సోర్స్. సోలో స్టేకర్ల ద్వారా ఎథీరియం కోసం ప్రజా వస్తువులు. ARM64 మరియు AMD64 మద్దతు.
- [eth-docker](https://eth-docker.net/) - సులభమైన మరియు సురక్షితమైన స్టేకింగ్‌పై దృష్టి సారించిన Dockerని ఉపయోగించి ఆటోమేటెడ్ సెటప్, ప్రాథమిక టెర్మినల్ మరియు Docker పరిజ్ఞానం అవసరం, కొంచెం అధునాతన వినియోగదారుల కోసం సిఫార్సు చేయబడింది.
- [Stereum](https://stereum-dev.github.io/ethereum-node-web-docs) - GUI సెటప్ గైడ్, కంట్రోల్ సెంటర్ మరియు అనేక ఇతర ఫీచర్‌లతో SSH కనెక్షన్ ద్వారా రిమోట్ సర్వర్‌లో క్లయింట్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి లాంచర్.
- [Sedge](https://docs.sedge.nethermind.io/docs/intro) - CLI విజార్డ్‌ని ఉపయోగించి స్వయంచాలకంగా Docker కాన్ఫిగరేషన్‌ను రూపొందించే నోడ్ సెటప్ సాధనం. నెథర్‌మైండ్ ద్వారా Goలో వ్రాయబడింది.
- [Chainstack Self-Hosted](https://docs.chainstack.com/docs/self-hosted/introduction) - కుబెర్నెటెస్‌లో అమలు మరియు ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లను డిప్లాయ్ చేయడానికి వెబ్ UI మరియు CLI. స్నాప్‌షాట్ బూట్‌స్ట్రాప్ మరియు అంతర్నిర్మిత పర్యవేక్షణ చేర్చబడ్డాయి. ఉచితం. Chainstack ఖాతా అవసరం లేదు. Chainstack ద్వారా నిర్మించబడింది.

### మాన్యువల్ క్లయింట్‌ల సెటప్ {#manual-setup}

క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను మాన్యువల్‌గా డౌన్‌లోడ్ చేయడం, ధృవీకరించడం మరియు కాన్ఫిగర్ చేయడం మరొక ఎంపిక. కొన్ని క్లయింట్‌లు గ్రాఫికల్ ఇంటర్‌ఫేస్‌ను అందించినప్పటికీ, మాన్యువల్ సెటప్‌కు ఇప్పటికీ టెర్మినల్‌తో ప్రాథమిక నైపుణ్యాలు అవసరం కానీ మరింత బహుముఖ ప్రజ్ఞను అందిస్తుంది.

ముందు వివరించినట్లుగా, మీ స్వంత ఎథీరియం నోడ్‌ను సెటప్ చేయడానికి ఏకాభిప్రాయ మరియు అమలు క్లయింట్‌ల జతను అమలు చేయడం అవసరం. కొన్ని క్లయింట్‌లు ఇతర రకమైన తేలికపాటి క్లయింట్‌ను కలిగి ఉండవచ్చు మరియు ఇతర సాఫ్ట్‌వేర్ అవసరం లేకుండా సమకాలీకరించబడతాయి. అయితే, పూర్తి విశ్వాస రహిత ధృవీకరణకు రెండు అమలులు అవసరం.

#### క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను పొందడం {#getting-the-client}

ముందుగా, మీరు మీకు ఇష్టమైన [అమలు క్లయింట్](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) మరియు [ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్](/developers/docs/nodes-and-clients/#consensus-clients) సాఫ్ట్‌వేర్‌ను పొందాలి.

మీరు మీ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ మరియు ఆర్కిటెక్చర్‌కు సరిపోయే ఎక్జిక్యూటబుల్ అప్లికేషన్ లేదా ఇన్‌స్టాలేషన్ ప్యాకేజీని సులభంగా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. డౌన్‌లోడ్ చేయబడిన ప్యాకేజీల సంతకాలు మరియు చెక్‌సమ్‌లను ఎల్లప్పుడూ ధృవీకరించండి. సులభమైన ఇన్‌స్టాలేషన్ మరియు అప్‌డేట్‌ల కోసం కొన్ని క్లయింట్‌లు రిపోజిటరీలు లేదా Docker ఇమేజ్‌లను కూడా అందిస్తాయి. అన్ని క్లయింట్‌లు ఓపెన్ సోర్స్, కాబట్టి మీరు వాటిని సోర్స్ నుండి కూడా నిర్మించవచ్చు. ఇది మరింత అధునాతన పద్ధతి, కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో, ఇది అవసరం కావచ్చు.

ప్రతి క్లయింట్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి సూచనలు పైన ఉన్న క్లయింట్ జాబితాలలో లింక్ చేయబడిన డాక్యుమెంటేషన్‌లో అందించబడ్డాయి.

క్లయింట్‌ల విడుదల పేజీలు ఇక్కడ ఉన్నాయి, ఇక్కడ మీరు వారి ముందుగా నిర్మించిన బైనరీలు లేదా ఇన్‌స్టాలేషన్‌పై సూచనలను కనుగొనవచ్చు:

##### అమలు క్లయింట్‌లు

- [బేసు](https://github.com/hyperledger/besu/releases)
- [ఎరిగోన్](https://github.com/ledgerwatch/erigon/releases)
- [గెత్](https://geth.ethereum.org/downloads)
- [నెథర్‌మైండ్](https://downloads.nethermind.io/)
- [రెత్](https://reth.rs/installation/installation.html)

క్లయింట్ వైవిధ్యం అనేది [అమలు పొరపై ఒక సమస్య](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/#execution-layer) అని కూడా గమనించాలి. పాఠకులు మైనారిటీ అమలు క్లయింట్‌ను అమలు చేయడాన్ని పరిగణించాలని సిఫార్సు చేయబడింది.

##### ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లు

- [లైట్‌హౌస్](https://github.com/sigp/lighthouse/releases/latest)
- [లోడ్‌స్టార్](https://chainsafe.github.io/lodestar/run/getting-started/installation#build-from-source/) (ముందుగా నిర్మించిన బైనరీని అందించదు, కేవలం Docker ఇమేజ్ లేదా సోర్స్ నుండి నిర్మించబడాలి)
- [నింబస్](https://github.com/status-im/nimbus-eth2/releases/latest)
- [ప్రిజమ్](https://github.com/prysmaticlabs/prysm/releases/latest)
- [టెకు](https://github.com/ConsenSys/teku/releases)

ధృవీకర్తలను నడుపుతున్న ఏకాభిప్రాయ నోడ్‌లకు [క్లయింట్ వైవిధ్యం](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/) కీలకం. మెజారిటీ ధృవీకర్తలు ఒకే క్లయింట్ అమలును నడుపుతున్నట్లయితే, నెట్‌వర్క్ భద్రత ప్రమాదంలో పడుతుంది. అందువల్ల మైనారిటీ క్లయింట్‌ను ఎంచుకోవడాన్ని పరిగణించాలని సిఫార్సు చేయబడింది.

[తాజా నెట్‌వర్క్ క్లయింట్ వినియోగాన్ని చూడండి](https://clientdiversity.org/) మరియు [క్లయింట్ వైవిధ్యం](/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity) గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

##### సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ధృవీకరించడం

ఇంటర్నెట్ నుండి సాఫ్ట్‌వేర్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేస్తున్నప్పుడు, దాని సమగ్రతను ధృవీకరించాలని సిఫార్సు చేయబడింది. ఈ దశ ఐచ్ఛికం కానీ ముఖ్యంగా ఎథీరియం క్లయింట్ వంటి కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాల భాగంతో, సంభావ్య దాడి వెక్టర్‌ల గురించి తెలుసుకోవడం మరియు వాటిని నివారించడం ముఖ్యం. మీరు ముందుగా నిర్మించిన బైనరీని డౌన్‌లోడ్ చేసినట్లయితే, మీరు దానిని విశ్వసించాలి మరియు దాడి చేసే వ్యక్తి హానికరమైన దాని కోసం ఎక్జిక్యూటబుల్‌ను మార్చుకునే ప్రమాదం ఉంది.

డెవలపర్‌లు విడుదల చేసిన బైనరీలను వారి PGP కీలతో సంతకం చేస్తారు, తద్వారా వారు సృష్టించిన సాఫ్ట్‌వేర్‌ను మీరు ఖచ్చితంగా రన్ చేస్తున్నారని మీరు క్రిప్టోగ్రాఫిక్‌గా ధృవీకరించవచ్చు. మీరు డెవలపర్‌లు ఉపయోగించే పబ్లిక్ కీలను మాత్రమే పొందాలి, వీటిని క్లయింట్ విడుదల పేజీలలో లేదా డాక్యుమెంటేషన్‌లో కనుగొనవచ్చు. క్లయింట్ విడుదల మరియు దాని సంతకాన్ని డౌన్‌లోడ్ చేసిన తర్వాత, వాటిని సులభంగా ధృవీకరించడానికి మీరు PGP అమలును ఉపయోగించవచ్చు, ఉదా., [GnuPG](https://gnupg.org/download/index.html). [Linux](https://www.tecmint.com/verify-pgp-signature-downloaded-software/) లేదా [Windows/macOS](https://freedom.press/training/verifying-open-source-software/)లో `gpg` ఉపయోగించి ఓపెన్-సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ధృవీకరించడంపై ట్యుటోరియల్‌ని తనిఖీ చేయండి.

ధృవీకరణ యొక్క మరొక రూపం ఏమిటంటే, మీరు డౌన్‌లోడ్ చేసిన సాఫ్ట్‌వేర్ యొక్క హాష్, ఒక ప్రత్యేకమైన క్రిప్టోగ్రాఫిక్ వేలిముద్ర, డెవలపర్‌లు అందించిన దానికి సరిపోలుతుందని నిర్ధారించుకోవడం. ఇది PGPని ఉపయోగించడం కంటే సులభం, మరియు కొన్ని క్లయింట్‌లు ఈ ఎంపికను మాత్రమే అందిస్తాయి. డౌన్‌లోడ్ చేసిన సాఫ్ట్‌వేర్‌పై హాష్ ఫంక్షన్‌ను రన్ చేయండి మరియు విడుదల పేజీలోని దానితో పోల్చండి. ఉదాహరణకు:

```sh
sha256sum teku-22.6.1.tar.gz

9b2f8c1f8d4dab0404ce70ea314ff4b3c77e9d27aff9d1e4c1933a5439767dde
```

#### క్లయింట్ సెటప్ {#client-setup}

క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేసిన, డౌన్‌లోడ్ చేసిన లేదా కంపైలింగ్ చేసిన తర్వాత, మీరు దానిని అమలు చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. అంటే సరైన కాన్ఫిగరేషన్‌తో దీన్ని అమలు చేయాలి. క్లయింట్‌లు రిచ్ కాన్ఫిగరేషన్ ఎంపికలను అందిస్తాయి, ఇవి వివిధ లక్షణాలను ప్రారంభించగలవు.

క్లయింట్ పనితీరు మరియు డేటా వినియోగాన్ని గణనీయంగా ప్రభావితం చేసే ఎంపికలతో ప్రారంభిద్దాం. [సమకాలీకరణ మోడ్‌లు](/developers/docs/nodes-and-clients/#sync-modes) బ్లాక్‌చైన్ డేటాను డౌన్‌లోడ్ చేయడానికి మరియు ధృవీకరించడానికి వివిధ పద్ధతులను సూచిస్తాయి. నోడ్‌ను ప్రారంభించే ముందు, ఏ నెట్‌వర్క్ మరియు సమకాలీకరణ మోడ్‌ను ఉపయోగించాలో మీరు నిర్ణయించుకోవాలి. పరిగణించవలసిన ముఖ్యమైన విషయాలు డిస్క్ స్థలం మరియు క్లయింట్‌కు అవసరమైన సమకాలీకరణ సమయం. ఏ సమకాలీకరణ మోడ్ డిఫాల్ట్ అని నిర్ణయించడానికి క్లయింట్ డాక్స్‌పై శ్రద్ధ వహించండి. అది మీకు సరిపోకపోతే, భద్రతా స్థాయి, అందుబాటులో ఉన్న డేటా మరియు ధర ఆధారంగా మరొకదాన్ని ఎంచుకోండి. సమకాలీకరణ అల్గారిథమ్‌తో పాటు, మీరు వివిధ రకాల పాత డేటా యొక్క ప్రూనింగ్‌ను కూడా సెట్ చేయవచ్చు. ప్రూనింగ్ పాత డేటాను తొలగించడాన్ని ప్రారంభిస్తుంది, అనగా, ఇటీవలి బ్లాక్‌ల నుండి చేరుకోలేని స్థితి ట్రై నోడ్‌లను తీసివేయడం.

ఇతర ప్రాథమిక కాన్ఫిగరేషన్ ఎంపికలు, ఉదా., నెట్‌వర్క్‌ను ఎంచుకోవడం - మెయిన్‌నెట్ లేదా టెస్ట్‌నెట్‌లు, RPC లేదా WebSockets కోసం HTTP ఎండ్‌పాయింట్‌ను ప్రారంభించడం మొదలైనవి. మీరు క్లయింట్ డాక్యుమెంటేషన్‌లో అన్ని ఫీచర్‌లు మరియు ఎంపికలను కనుగొనవచ్చు. CLI లేదా కాన్ఫిగ్ ఫైల్‌లో నేరుగా సంబంధిత ఫ్లాగ్‌లతో క్లయింట్‌ను అమలు చేయడం ద్వారా వివిధ క్లయింట్ కాన్ఫిగరేషన్‌లను సెట్ చేయవచ్చు. ప్రతి క్లయింట్ కొద్దిగా భిన్నంగా ఉంటుంది; కాన్ఫిగ్ ఎంపికలపై వివరాల కోసం దయచేసి ఎల్లప్పుడూ దాని అధికారిక డాక్యుమెంటేషన్ లేదా సహాయ పేజీని చూడండి.

పరీక్ష ప్రయోజనాల కోసం, మీరు టెస్ట్‌నెట్ నెట్‌వర్క్‌లలో ఒకదానిలో క్లయింట్‌ను అమలు చేయడానికి ఇష్టపడవచ్చు. [మద్దతు ఉన్న నెట్‌వర్క్‌ల అవలోకనాన్ని చూడండి](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients).

ప్రాథమిక కాన్ఫిగరేషన్‌తో అమలు క్లయింట్‌లను అమలు చేయడానికి ఉదాహరణలు తదుపరి విభాగంలో కనుగొనవచ్చు.

#### అమలు క్లయింట్‌ను ప్రారంభించడం {#starting-the-execution-client}

ఎథీరియం క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ప్రారంభించే ముందు, మీ పర్యావరణం సిద్ధంగా ఉందో లేదో చివరి తనిఖీ చేయండి. ఉదాహరణకు, నిర్ధారించుకోండి:

- ఎంచుకున్న నెట్‌వర్క్ మరియు సమకాలీకరణ మోడ్‌ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే తగినంత డిస్క్ స్థలం ఉంది.
- మెమరీ మరియు CPU ఇతర ప్రోగ్రామ్‌ల ద్వారా నిలిపివేయబడలేదు.
- ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ తాజా వెర్షన్‌కి అప్‌డేట్ చేయబడింది.
- సిస్టమ్ సరైన సమయం మరియు తేదీని కలిగి ఉంది.
- మీ రూటర్ మరియు ఫైర్‌వాల్ లిజనింగ్ పోర్ట్‌లలో కనెక్షన్‌లను అంగీకరిస్తాయి. డిఫాల్ట్‌గా ఎథీరియం క్లయింట్‌లు లిజనర్ (TCP) పోర్ట్ మరియు అన్వేషణ (UDP) పోర్ట్‌ను ఉపయోగిస్తాయి, రెండూ డిఫాల్ట్‌గా 30303లో ఉంటాయి.

ప్రతిదీ సరిగ్గా పని చేస్తుందని నిర్ధారించుకోవడంలో సహాయపడటానికి ముందుగా మీ క్లయింట్‌ను టెస్ట్‌నెట్‌లో రన్ చేయండి.

ప్రారంభంలో డిఫాల్ట్ కాని ఏవైనా క్లయింట్ సెట్టింగ్‌లను మీరు ప్రకటించాలి. మీకు ఇష్టమైన కాన్ఫిగరేషన్‌ను ప్రకటించడానికి మీరు ఫ్లాగ్‌లు లేదా కాన్ఫిగ్ ఫైల్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. ప్రతి క్లయింట్ యొక్క ఫీచర్‌ల సెట్ మరియు కాన్ఫిగ్ సింటాక్స్ భిన్నంగా ఉంటాయి. ప్రత్యేకతల కోసం మీ క్లయింట్ డాక్యుమెంటేషన్‌ను తనిఖీ చేయండి.

అమలు మరియు ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లు [Engine API](https://github.com/ethereum/execution-apis/tree/main/src/engine)లో పేర్కొన్న ప్రామాణీకరించబడిన ఎండ్‌పాయింట్ ద్వారా కమ్యూనికేట్ చేస్తాయి. ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌కి కనెక్ట్ చేయడానికి, అమలు క్లయింట్ తెలిసిన మార్గంలో [`jwtsecret`](https://jwt.io/)ని రూపొందించాలి. భద్రత మరియు స్థిరత్వ కారణాల దృష్ట్యా, క్లయింట్‌లు ఒకే మెషీన్‌లో రన్ కావాలి మరియు రెండు క్లయింట్‌లు ఈ మార్గాన్ని తెలుసుకోవాలి ఎందుకంటే ఇది వాటి మధ్య స్థానిక RPC కనెక్షన్‌ని ప్రామాణీకరించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. అమలు క్లయింట్ ప్రామాణీకరించబడిన APIల కోసం లిజనింగ్ పోర్ట్‌ను కూడా నిర్వచించాలి.

ఈ టోకెన్ క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడుతుంది, కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో, మీరు దీన్ని మీరే చేయాల్సి రావచ్చు. మీరు [OpenSSL](https://www.openssl.org/)ని ఉపయోగించి దీన్ని రూపొందించవచ్చు:

```sh
openssl rand -hex 32 > jwtsecret
```

#### అమలు క్లయింట్‌ను అమలు చేయడం {#running-an-execution-client}

ఈ విభాగం అమలు క్లయింట్‌లను ప్రారంభించడం ద్వారా మీకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది. ఇది ప్రాథమిక కాన్ఫిగరేషన్‌కు ఉదాహరణగా మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది, ఇది ఈ సెట్టింగ్‌లతో క్లయింట్‌ను ప్రారంభిస్తుంది:

- కనెక్ట్ చేయడానికి నెట్‌వర్క్‌ను నిర్దేశిస్తుంది, మా ఉదాహరణలలో మెయిన్‌నెట్
  - మీ సెటప్ యొక్క ప్రాథమిక పరీక్ష కోసం మీరు బదులుగా [టెస్ట్‌నెట్‌లలో ఒకదాన్ని](/developers/docs/networks/) ఎంచుకోవచ్చు
- డేటా డైరెక్టరీని నిర్వచిస్తుంది, ఇక్కడ బ్లాక్‌చైన్‌తో సహా మొత్తం డేటా నిల్వ చేయబడుతుంది
  - మార్గాన్ని నిజమైన దానితో భర్తీ చేయాలని నిర్ధారించుకోండి, ఉదా., మీ బాహ్య డ్రైవ్‌ను సూచిస్తుంది
- క్లయింట్‌తో కమ్యూనికేట్ చేయడానికి ఇంటర్‌ఫేస్‌లను ప్రారంభిస్తుంది
  - ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌తో కమ్యూనికేషన్ కోసం జేసన్-ఆర్‌పీసీ మరియు Engine APIతో సహా
- ప్రామాణీకరించబడిన API కోసం `jwtsecret`కి మార్గాన్ని నిర్వచిస్తుంది
  - ఉదాహరణ మార్గాన్ని క్లయింట్‌లు యాక్సెస్ చేయగల నిజమైన దానితో భర్తీ చేయాలని నిర్ధారించుకోండి, ఉదా., `/tmp/jwtsecret`

ఇది కేవలం ప్రాథమిక ఉదాహరణ మాత్రమే అని దయచేసి గుర్తుంచుకోండి, అన్ని ఇతర సెట్టింగ్‌లు డిఫాల్ట్‌గా సెట్ చేయబడతాయి. డిఫాల్ట్ విలువలు, సెట్టింగ్‌లు మరియు ఫీచర్‌ల గురించి తెలుసుకోవడానికి ప్రతి క్లయింట్ డాక్యుమెంటేషన్‌పై శ్రద్ధ వహించండి. మరిన్ని ఫీచర్‌ల కోసం, ఉదాహరణకు ధృవీకర్తలను అమలు చేయడం, పర్యవేక్షించడం మొదలైన వాటి కోసం, దయచేసి నిర్దిష్ట క్లయింట్ డాక్యుమెంటేషన్‌ను చూడండి.

> ఉదాహరణలలో బ్యాక్‌స్లాష్‌లు `\` ఫార్మాటింగ్ ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే అని గమనించండి; కాన్ఫిగ్ ఫ్లాగ్‌లను ఒకే లైన్‌లో నిర్వచించవచ్చు.

##### బేసును అమలు చేయడం

ఈ ఉదాహరణ మెయిన్‌నెట్‌లో బేసును ప్రారంభిస్తుంది, బ్లాక్‌చైన్ డేటాను డిఫాల్ట్ ఫార్మాట్‌లో `/data/ethereum` వద్ద నిల్వ చేస్తుంది, ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను కనెక్ట్ చేయడానికి జేసన్-ఆర్‌పీసీ మరియు Engine RPCని ప్రారంభిస్తుంది. Engine API టోకెన్ `jwtsecret`తో ప్రామాణీకరించబడింది మరియు `localhost` నుండి కాల్‌లు మాత్రమే అనుమతించబడతాయి.

```sh
besu --network=mainnet \
    --data-path=/data/ethereum \
    --rpc-http-enabled=true \
    --engine-rpc-enabled=true \
    --engine-host-allowlist="*" \
    --engine-jwt-enabled=true \
    --engine-jwt-secret=/path/to/jwtsecret
```

బేసు లాంచర్ ఎంపికతో కూడా వస్తుంది, ఇది వరుస ప్రశ్నలను అడుగుతుంది మరియు కాన్ఫిగ్ ఫైల్‌ను రూపొందిస్తుంది. దీన్ని ఉపయోగించి ఇంటరాక్టివ్ లాంచర్‌ను రన్ చేయండి:

```sh
besu --Xlauncher
```

[బేసు డాక్యుమెంటేషన్](https://besu.hyperledger.org/public-networks/get-started/start-node/) అదనపు ఎంపికలు మరియు కాన్ఫిగరేషన్ వివరాలను కలిగి ఉంది.

##### ఎరిగోన్‌ను అమలు చేయడం

ఈ ఉదాహరణ మెయిన్‌నెట్‌లో ఎరిగోన్‌ను ప్రారంభిస్తుంది, బ్లాక్‌చైన్ డేటాను `/data/ethereum` వద్ద నిల్వ చేస్తుంది, జేసన్-ఆర్‌పీసీని ప్రారంభిస్తుంది, ఏ నేమ్‌స్పేస్‌లు అనుమతించబడతాయో నిర్వచిస్తుంది మరియు `jwtsecret` మార్గం ద్వారా నిర్వచించబడిన ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను కనెక్ట్ చేయడానికి ప్రామాణీకరణను ప్రారంభిస్తుంది.

```sh
erigon --chain mainnet \
    --datadir /data/ethereum  \
    --http --http.api=engine,eth,web3,net \
    --authrpc.jwtsecret=/path/to/jwtsecret
```

ఎరిగోన్ డిఫాల్ట్‌గా 8GB HDDతో పూర్తి సమకాలీకరణను నిర్వహిస్తుంది, దీని ఫలితంగా 2TB కంటే ఎక్కువ ఆర్కైవ్ డేటా వస్తుంది. `datadir` తగినంత ఖాళీ స్థలంతో డిస్క్‌ను సూచిస్తుందని నిర్ధారించుకోండి లేదా వివిధ రకాల డేటాను ట్రిమ్ చేయగల `--prune` ఫ్లాగ్‌ను పరిశీలించండి. మరింత తెలుసుకోవడానికి ఎరిగోన్ యొక్క `--help`ని తనిఖీ చేయండి.

##### గెత్‌ను అమలు చేయడం

ఈ ఉదాహరణ మెయిన్‌నెట్‌లో గెత్‌ను ప్రారంభిస్తుంది, బ్లాక్‌చైన్ డేటాను `/data/ethereum` వద్ద నిల్వ చేస్తుంది, జేసన్-ఆర్‌పీసీని ప్రారంభిస్తుంది మరియు ఏ నేమ్‌స్పేస్‌లు అనుమతించబడతాయో నిర్వచిస్తుంది. ఇది ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను కనెక్ట్ చేయడానికి ప్రామాణీకరణను కూడా ప్రారంభిస్తుంది, దీనికి `jwtsecret`కి మార్గం అవసరం మరియు ఏ కనెక్షన్‌లు అనుమతించబడతాయో నిర్వచించే ఎంపిక కూడా అవసరం, మా ఉదాహరణలో `localhost` నుండి మాత్రమే.

```sh
geth --mainnet \
    --datadir "/data/ethereum" \
    --http --authrpc.addr localhost \
    --authrpc.vhosts="localhost" \
    --authrpc.port 8551
    --authrpc.jwtsecret=/path/to/jwtsecret
```

[అన్ని కాన్ఫిగరేషన్ ఎంపికల కోసం డాక్స్‌ను](https://geth.ethereum.org/docs/fundamentals/command-line-options) తనిఖీ చేయండి మరియు [ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌తో గెత్‌ను అమలు చేయడం](https://geth.ethereum.org/docs/getting-started/consensus-clients) గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

##### నెథర్‌మైండ్‌ను అమలు చేయడం

నెథర్‌మైండ్ వివిధ [ఇన్‌స్టాలేషన్ ఎంపికలను](https://docs.nethermind.io/get-started/installing-nethermind) అందిస్తుంది. ప్యాకేజీ గైడెడ్ సెటప్‌తో కూడిన లాంచర్‌తో సహా వివిధ బైనరీలతో వస్తుంది, ఇది కాన్ఫిగరేషన్‌ను ఇంటరాక్టివ్‌గా సృష్టించడానికి మీకు సహాయపడుతుంది. ప్రత్యామ్నాయంగా, మీరు రన్నర్‌ను కనుగొంటారు, ఇది ఎక్జిక్యూటబుల్ మరియు మీరు దీన్ని కాన్ఫిగ్ ఫ్లాగ్‌లతో రన్ చేయవచ్చు. జేసన్-ఆర్‌పీసీ డిఫాల్ట్‌గా ప్రారంభించబడింది.

```sh
Nethermind.Runner --config mainnet \
    --datadir /data/ethereum \
    --JsonRpc.JwtSecretFile=/path/to/jwtsecret
```

నెథర్‌మైండ్ డాక్స్ ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌తో నెథర్‌మైండ్‌ను అమలు చేయడంపై [పూర్తి గైడ్‌ను](https://docs.nethermind.io/get-started/running-node/) అందిస్తాయి.

అమలు క్లయింట్ దాని ప్రధాన విధులు, ఎంచుకున్న ఎండ్‌పాయింట్‌లను ప్రారంభిస్తుంది మరియు పీర్‌ల కోసం వెతకడం ప్రారంభిస్తుంది. పీర్‌లను విజయవంతంగా కనుగొన్న తర్వాత, క్లయింట్ సమకాలీకరణను ప్రారంభిస్తుంది. అమలు క్లయింట్ ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ నుండి కనెక్షన్ కోసం వేచి ఉంటుంది. క్లయింట్ ప్రస్తుత స్థితికి విజయవంతంగా సమకాలీకరించబడిన తర్వాత ప్రస్తుత బ్లాక్‌చైన్ డేటా అందుబాటులో ఉంటుంది.

##### రెత్‌ను అమలు చేయడం

ఈ ఉదాహరణ డిఫాల్ట్ డేటా స్థానాన్ని ఉపయోగించి మెయిన్‌నెట్‌లో రెత్‌ను ప్రారంభిస్తుంది. `jwtsecret` మార్గం ద్వారా నిర్వచించబడిన ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను కనెక్ట్ చేయడానికి జేసన్-ఆర్‌పీసీ మరియు Engine RPC ప్రామాణీకరణను ప్రారంభిస్తుంది, `localhost` నుండి కాల్‌లు మాత్రమే అనుమతించబడతాయి.

```sh
reth node \
    --authrpc.jwtsecret /path/to/jwtsecret \
    --authrpc.addr 127.0.0.1 \
    --authrpc.port 8551
```

డిఫాల్ట్ డేటా డైరెక్టరీల గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి [రెత్‌ను కాన్ఫిగర్ చేయడం](https://reth.rs/run/config.html?highlight=data%20directory#configuring-reth) చూడండి. [రెత్ డాక్యుమెంటేషన్](https://reth.rs/run/mainnet.html) అదనపు ఎంపికలు మరియు కాన్ఫిగరేషన్ వివరాలను కలిగి ఉంది.

#### ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను ప్రారంభించడం {#starting-the-consensus-client}

అమలు క్లయింట్‌కి స్థానిక RPC కనెక్షన్‌ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ సరైన పోర్ట్ కాన్ఫిగరేషన్‌తో ప్రారంభించబడాలి. ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లు బహిర్గతమైన అమలు క్లయింట్ పోర్ట్‌ను కాన్ఫిగరేషన్ ఆర్గ్యుమెంట్‌గా రన్ చేయాలి.

వాటి మధ్య RPC కనెక్షన్‌ని ప్రామాణీకరించడానికి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌కి అమలు క్లయింట్ యొక్క `jwt-secret`కి మార్గం కూడా అవసరం. పైన ఉన్న అమలు ఉదాహరణల మాదిరిగానే, ప్రతి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ jwt టోకెన్ ఫైల్ మార్గాన్ని ఆర్గ్యుమెంట్‌గా తీసుకునే కాన్ఫిగరేషన్ ఫ్లాగ్‌ను కలిగి ఉంటుంది. ఇది అమలు క్లయింట్‌కు అందించబడిన `jwtsecret` మార్గానికి అనుగుణంగా ఉండాలి.

మీరు ధృవీకర్తను అమలు చేయాలని ప్లాన్ చేస్తే, ఫీజు గ్రహీత యొక్క ఎథీరియం చిరునామాను పేర్కొనే కాన్ఫిగరేషన్ ఫ్లాగ్‌ను జోడించాలని నిర్ధారించుకోండి. ఇక్కడే మీ ధృవీకర్త కోసం ఈథర్ రివార్డ్‌లు పేరుకుపోతాయి. ప్రతి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ ఒక ఎంపికను కలిగి ఉంటుంది, ఉదా., `--suggested-fee-recipient=0xabcd1`, ఇది ఎథీరియం చిరునామాను ఆర్గ్యుమెంట్‌గా తీసుకుంటుంది.

టెస్ట్‌నెట్‌లో బీకన్ నోడ్‌ను ప్రారంభించేటప్పుడు, మీరు [చెక్ పాయింట్ సమకాలీకరణ](https://notes.ethereum.org/@launchpad/checkpoint-sync) కోసం పబ్లిక్ ఎండ్‌పాయింట్‌ను ఉపయోగించడం ద్వారా గణనీయమైన సమకాలీకరణ సమయాన్ని ఆదా చేయవచ్చు.

#### ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను అమలు చేయడం {#running-a-consensus-client}

##### లైట్‌హౌస్‌ను అమలు చేయడం

లైట్‌హౌస్‌ను అమలు చేయడానికి ముందు, [లైట్‌హౌస్ బుక్](https://lighthouse-book.sigmaprime.io/installation.html)లో దీన్ని ఎలా ఇన్‌స్టాల్ చేయాలి మరియు కాన్ఫిగర్ చేయాలి అనే దాని గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

```sh
lighthouse beacon_node \
    --network mainnet \
    --datadir /data/ethereum \
    --http \
    --execution-endpoint http://127.0.0.1:8551 \
    --execution-jwt /path/to/jwtsecret
```

##### లోడ్‌స్టార్‌ను అమలు చేయడం

లోడ్‌స్టార్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కంపైలింగ్ చేయడం ద్వారా లేదా Docker ఇమేజ్‌ని డౌన్‌లోడ్ చేయడం ద్వారా ఇన్‌స్టాల్ చేయండి. [డాక్స్](https://chainsafe.github.io/lodestar/) మరియు మరింత సమగ్రమైన [సెటప్ గైడ్](https://hackmd.io/@philknows/rk5cDvKmK)లో మరింత తెలుసుకోండి.

```sh
lodestar beacon \
    --dataDir="/data/ethereum" \
    --network=mainnet \
    --eth1.enabled=true \
    --execution.urls="http://127.0.0.1:8551" \
    --jwt-secret="/path/to/jwtsecret"
```

##### నింబస్‌ను అమలు చేయడం

నింబస్ ఏకాభిప్రాయ మరియు అమలు క్లయింట్‌లు రెండింటితో వస్తుంది. ఇది చాలా నిరాడంబరమైన కంప్యూటింగ్ శక్తితో కూడా వివిధ పరికరాలలో రన్ చేయబడుతుంది.
[డిపెండెన్సీలు మరియు నింబస్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేసిన](https://nimbus.guide/quick-start.html) తర్వాత, మీరు దాని ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌ను రన్ చేయవచ్చు:

```sh
nimbus_beacon_node \
    --network=mainnet \
    --web3-url=http://127.0.0.1:8551 \
    --rest \
    --jwt-secret="/path/to/jwtsecret"
```

##### ప్రిజమ్‌ను అమలు చేయడం

ప్రిజమ్ సులభమైన ఆటోమేటిక్ ఇన్‌స్టాలేషన్‌ను అనుమతించే స్క్రిప్ట్‌తో వస్తుంది. వివరాలను [ప్రిజమ్ డాక్స్](https://prysm.offchainlabs.com/docs/install-prysm/install-with-script/)లో కనుగొనవచ్చు.

```sh
./prysm.sh beacon-chain \
    --mainnet \
    --datadir /data/ethereum  \
    --execution-endpoint=http://localhost:8551  \
    --jwt-secret=/path/to/jwtsecret
```

##### టెకును అమలు చేయడం

```sh
teku --network mainnet \
    --data-path "/data/ethereum" \
    --ee-endpoint http://localhost:8551 \
    --ee-jwt-secret-file "/path/to/jwtsecret"
```

డిపాజిట్ కాంట్రాక్ట్‌ను చదవడానికి మరియు ధృవీకర్తలను గుర్తించడానికి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ అమలు క్లయింట్‌కి కనెక్ట్ అయినప్పుడు, అది ఇతర బీకన్ నోడ్ పీర్‌లకు కూడా కనెక్ట్ అవుతుంది మరియు జెనెసిస్ నుండి ఏకాభిప్రాయ స్లాట్‌లను సమకాలీకరించడం ప్రారంభిస్తుంది. బీకన్ నోడ్ ప్రస్తుత ఎపోక్‌కి చేరుకున్న తర్వాత, బీకన్ API మీ ధృవీకర్తలకు ఉపయోగపడుతుంది. [బీకన్ నోడ్ APIల](https://ethereum.github.io/beacon-APIs) గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

### ధృవీకర్తలను జోడించడం {#adding-validators}

ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ ధృవీకర్తలు కనెక్ట్ కావడానికి బీకన్ నోడ్‌గా పనిచేస్తుంది. ప్రతి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ దాని స్వంత ధృవీకర్త సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కలిగి ఉంటుంది, దాని సంబంధిత డాక్యుమెంటేషన్‌లో వివరంగా వివరించబడింది.

మీ స్వంత ధృవీకర్తను అమలు చేయడం [సోలో స్టేకింగ్](/staking/solo/)ని అనుమతిస్తుంది, ఇది ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌కు మద్దతు ఇవ్వడానికి అత్యంత ప్రభావవంతమైన మరియు విశ్వాస రహిత పద్ధతి. అయితే, దీనికి 32 ETH డిపాజిట్ అవసరం. తక్కువ మొత్తంతో మీ స్వంత నోడ్‌లో ధృవీకర్తను అమలు చేయడానికి, [Rocket Pool](https://rocketpool.net/node-operators) వంటి అనుమతి రహిత నోడ్ ఆపరేటర్‌లతో కూడిన వికేంద్రీకృత పూల్ మీకు ఆసక్తి కలిగించవచ్చు.

స్టేకింగ్ మరియు ధృవీకర్త కీ ఉత్పత్తిని ప్రారంభించడానికి సులభమైన మార్గం [Hoodi టెస్ట్‌నెట్ స్టేకింగ్ లాంచ్‌ప్యాడ్](https://hoodi.launchpad.ethereum.org/)ని ఉపయోగించడం, ఇది [Hoodiలో నోడ్‌లను అమలు చేయడం](https://notes.ethereum.org/@launchpad/hoodi) ద్వారా మీ సెటప్‌ను పరీక్షించడానికి మిమ్మల్ని అనుమతిస్తుంది. మీరు మెయిన్‌నెట్ కోసం సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, మీరు [మెయిన్‌నెట్ స్టేకింగ్ లాంచ్‌ప్యాడ్](https://launchpad.ethereum.org/)ని ఉపయోగించి ఈ దశలను పునరావృతం చేయవచ్చు.

స్టేకింగ్ ఎంపికల గురించి అవలోకనం కోసం [స్టేకింగ్ పేజీ](/staking)ని చూడండి.

### నోడ్‌ను ఉపయోగించడం {#using-the-node}

అమలు క్లయింట్‌లు [RPC API ఎండ్‌పాయింట్‌లను](/developers/docs/apis/json-rpc/) అందిస్తాయి, వీటిని మీరు లావాదేవీలను సమర్పించడానికి, ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌లో స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌లతో పరస్పర చర్య చేయడానికి లేదా వివిధ మార్గాల్లో డిప్లాయ్ చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు:

- తగిన ప్రోటోకాల్‌తో వాటిని మాన్యువల్‌గా కాల్ చేయడం (ఉదా., `curl` ఉపయోగించి)
- అందించిన కన్సోల్‌ను అటాచ్ చేయడం (ఉదా., `geth attach`)
- Web3 లైబ్రరీలను ఉపయోగించి అప్లికేషన్‌లలో వాటిని అమలు చేయడం, ఉదా., [Web3.py](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/overview.html#overview), [ethers](https://github.com/ethers-io/ethers.js/)

వేర్వేరు క్లయింట్‌లు RPC ఎండ్‌పాయింట్‌ల యొక్క విభిన్న అమలులను కలిగి ఉంటాయి. కానీ మీరు ప్రతి క్లయింట్‌తో ఉపయోగించగల ప్రామాణిక జేసన్-ఆర్‌పీసీ ఉంది. అవలోకనం కోసం [జేసన్-ఆర్‌పీసీ డాక్స్‌ను చదవండి](/developers/docs/apis/json-rpc/). ఎథీరియం నెట్‌వర్క్ నుండి సమాచారం అవసరమైన అప్లికేషన్‌లు ఈ RPCని ఉపయోగించవచ్చు. ఉదాహరణకు, జనాదరణ పొందిన వాలెట్ మెటామాస్క్ బలమైన గోప్యత మరియు భద్రతా ప్రయోజనాలను కలిగి ఉన్న [మీ స్వంత RPC ఎండ్‌పాయింట్‌కి కనెక్ట్ చేయడానికి](https://metamask.zendesk.com/hc/en-us/articles/360015290012-Using-a-Local-Node) మిమ్మల్ని అనుమతిస్తుంది.

ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్‌లన్నీ [బీకన్ API](https://ethereum.github.io/beacon-APIs)ని బహిర్గతం చేస్తాయి, ఇది ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ స్థితిని తనిఖీ చేయడానికి లేదా [Curl](https://curl.se) వంటి సాధనాలను ఉపయోగించి అభ్యర్థనలను పంపడం ద్వారా బ్లాక్‌లు మరియు ఏకాభిప్రాయ డేటాను డౌన్‌లోడ్ చేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. దీనిపై మరింత సమాచారం ప్రతి ఏకాభిప్రాయ క్లయింట్ కోసం డాక్యుమెంటేషన్‌లో కనుగొనవచ్చు.

#### RPCని చేరుకోవడం {#reaching-rpc}

అమలు క్లయింట్ జేసన్-ఆర్‌పీసీ కోసం డిఫాల్ట్ పోర్ట్ `8545` కానీ మీరు కాన్ఫిగరేషన్‌లో స్థానిక ఎండ్‌పాయింట్‌ల పోర్ట్‌లను సవరించవచ్చు. డిఫాల్ట్‌గా, RPC ఇంటర్‌ఫేస్ మీ కంప్యూటర్ యొక్క లోకల్‌హోస్ట్‌లో మాత్రమే చేరుకోగలదు. దీన్ని రిమోట్‌గా యాక్సెస్ చేయడానికి, మీరు చిరునామాను `0.0.0.0`కి మార్చడం ద్వారా దాన్ని పబ్లిక్‌కి బహిర్గతం చేయాలనుకోవచ్చు. ఇది స్థానిక నెట్‌వర్క్ మరియు పబ్లిక్ IP చిరునామాల ద్వారా చేరుకోగలిగేలా చేస్తుంది. చాలా సందర్భాలలో మీరు మీ రూటర్‌లో పోర్ట్ ఫార్వార్డింగ్‌ను కూడా సెటప్ చేయాలి.

ఇంటర్నెట్‌కు పోర్ట్‌లను బహిర్గతం చేయడాన్ని జాగ్రత్తగా సంప్రదించండి ఎందుకంటే ఇది ఇంటర్నెట్‌లోని ఎవరినైనా మీ నోడ్‌ను నియంత్రించడానికి అనుమతిస్తుంది. మీరు మీ క్లయింట్‌ను వాలెట్‌గా ఉపయోగిస్తుంటే మీ సిస్టమ్‌ను తగ్గించడానికి లేదా మీ నిధులను దొంగిలించడానికి హానికరమైన నటులు మీ నోడ్‌ను యాక్సెస్ చేయవచ్చు.

దీనికి ఒక మార్గం ఏమిటంటే, హానికరమైన RPC పద్ధతులను సవరించకుండా నిరోధించడం. ఉదాహరణకు, గెత్‌తో, మీరు ఫ్లాగ్‌తో సవరించదగిన పద్ధతులను ప్రకటించవచ్చు: `--http.api web3,eth,txpool`.

ఎడ్జ్ లేయర్ APIలు లేదా Nginx వంటి వెబ్ సర్వర్ అప్లికేషన్‌ల అభివృద్ధి ద్వారా మరియు వాటిని మీ క్లయింట్ స్థానిక చిరునామా మరియు పోర్ట్‌కి కనెక్ట్ చేయడం ద్వారా RPC ఇంటర్‌ఫేస్‌కు యాక్సెస్‌ను పొడిగించవచ్చు. మధ్య పొరను ఉపయోగించడం ద్వారా డెవలపర్‌లు RPC ఇంటర్‌ఫేస్‌కు సురక్షితమైన `https` కనెక్షన్‌ల కోసం సర్టిఫికేట్‌ను సెటప్ చేసే సామర్థ్యాన్ని కూడా అనుమతించవచ్చు.

వెబ్ సర్వర్, ప్రాక్సీ లేదా బాహ్యంగా ఎదుర్కొంటున్న Rest APIని సెటప్ చేయడం మీ నోడ్ యొక్క RPC ఎండ్‌పాయింట్‌కి యాక్సెస్‌ను అందించడానికి ఏకైక మార్గం కాదు. పబ్లిక్‌గా చేరుకోగల ఎండ్‌పాయింట్‌ను సెటప్ చేయడానికి గోప్యతను సంరక్షించే మరొక మార్గం మీ స్వంత [Tor](https://www.torproject.org/) ఆనియన్ సేవలో నోడ్‌ను హోస్ట్ చేయడం. ఇది స్టాటిక్ పబ్లిక్ IP చిరునామా లేదా తెరిచిన పోర్ట్‌లు లేకుండా మీ స్థానిక నెట్‌వర్క్ వెలుపల RPCని చేరుకోవడానికి మిమ్మల్ని అనుమతిస్తుంది. అయితే, ఈ కాన్ఫిగరేషన్‌ని ఉపయోగించడం వలన Tor నెట్‌వర్క్ ద్వారా మాత్రమే RPC ఎండ్‌పాయింట్‌ను యాక్సెస్ చేయడానికి అనుమతించవచ్చు, ఇది అన్ని అప్లికేషన్‌ల ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడదు మరియు కనెక్షన్ సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.

దీన్ని చేయడానికి, మీరు మీ స్వంత [ఆనియన్ సేవను](https://community.torproject.org/onion-services/) సృష్టించాలి. మీ స్వంతంగా హోస్ట్ చేయడానికి ఆనియన్ సర్వీస్ సెటప్‌పై [డాక్యుమెంటేషన్‌ను](https://community.torproject.org/onion-services/setup/) తనిఖీ చేయండి. మీరు దీన్ని RPC పోర్ట్‌కి ప్రాక్సీతో వెబ్ సర్వర్‌కి లేదా నేరుగా RPCకి సూచించవచ్చు.

చివరగా, మరియు అంతర్గత నెట్‌వర్క్‌లకు ప్రాప్యతను అందించడానికి అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మార్గాలలో ఒకటి VPN కనెక్షన్ ద్వారా. మీ వినియోగ సందర్భం మరియు మీ నోడ్‌కి యాక్సెస్ అవసరమైన వినియోగదారుల పరిమాణాన్ని బట్టి, సురక్షితమైన VPN కనెక్షన్ ఒక ఎంపిక కావచ్చు. [OpenVPN](https://openvpn.net/) అనేది పూర్తి-ఫీచర్ చేయబడిన SSL VPN, ఇది పరిశ్రమ ప్రామాణిక SSL/TLS ప్రోటోకాల్‌ని ఉపయోగించి OSI లేయర్ 2 లేదా 3 సురక్షిత నెట్‌వర్క్ పొడిగింపును అమలు చేస్తుంది, సర్టిఫికెట్‌లు, స్మార్ట్ కార్డ్‌లు మరియు/లేదా వినియోగదారు పేరు/పాస్‌వర్డ్ ఆధారాల ఆధారంగా సౌకర్యవంతమైన క్లయింట్ ప్రామాణీకరణ పద్ధతులకు మద్దతు ఇస్తుంది మరియు VPN వర్చువల్ ఇంటర్‌ఫేస్‌కు వర్తించే ఫైర్‌వాల్ నియమాలను ఉపయోగించి వినియోగదారు లేదా సమూహ-నిర్దిష్ట యాక్సెస్ నియంత్రణ విధానాలను అనుమతిస్తుంది.

### నోడ్‌ను నిర్వహించడం {#operating-the-node}

మీ నోడ్ సరిగ్గా నడుస్తుందో లేదో నిర్ధారించుకోవడానికి మీరు దాన్ని క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించాలి. మీరు అప్పుడప్పుడు నిర్వహణ చేయవలసి రావచ్చు.

#### నోడ్‌ను ఆన్‌లైన్‌లో ఉంచడం {#keeping-node-online}

మీ నోడ్ ఎల్లప్పుడూ ఆన్‌లైన్‌లో ఉండవలసిన అవసరం లేదు, కానీ నెట్‌వర్క్‌తో సమకాలీకరణలో ఉంచడానికి మీరు దాన్ని వీలైనంత వరకు ఆన్‌లైన్‌లో ఉంచాలి. దాన్ని పునఃప్రారంభించడానికి మీరు దాన్ని షట్ డౌన్ చేయవచ్చు, కానీ దీన్ని గుర్తుంచుకోండి:

- ఇటీవలి స్థితి ఇప్పటికీ డిస్క్‌లో వ్రాయబడుతుంటే షట్ డౌన్ చేయడానికి కొన్ని నిమిషాలు పట్టవచ్చు.
- బలవంతంగా షట్ డౌన్ చేయడం వలన డేటాబేస్ దెబ్బతింటుంది, దీని వలన మీరు మొత్తం నోడ్‌ను మళ్లీ సమకాలీకరించాలి.
- మీ క్లయింట్ నెట్‌వర్క్‌తో సమకాలీకరణ నుండి బయటపడుతుంది మరియు మీరు దాన్ని పునఃప్రారంభించినప్పుడు మళ్లీ సమకాలీకరించాలి. నోడ్ చివరిగా షట్ డౌన్ అయిన చోట నుండి సమకాలీకరణను ప్రారంభించగలిగినప్పటికీ, అది ఎంతకాలం ఆఫ్‌లైన్‌లో ఉందనే దానిపై ఆధారపడి ప్రక్రియకు సమయం పట్టవచ్చు.

_ఇది ఏకాభిప్రాయ పొర ధృవీకర్త నోడ్‌లకు వర్తించదు._ మీ నోడ్‌ను ఆఫ్‌లైన్‌లోకి తీసుకెళ్లడం దానిపై ఆధారపడిన అన్ని సేవలపై ప్రభావం చూపుతుంది. మీరు _స్టేకింగ్_ ప్రయోజనాల కోసం నోడ్‌ను నడుపుతున్నట్లయితే, మీరు పనికిరాని సమయాన్ని వీలైనంత వరకు తగ్గించడానికి ప్రయత్నించాలి.

#### క్లయింట్ సేవలను సృష్టించడం {#creating-client-services}

స్టార్టప్‌లో మీ క్లయింట్‌లను స్వయంచాలకంగా అమలు చేయడానికి సేవను సృష్టించడాన్ని పరిగణించండి. ఉదాహరణకు, Linux సర్వర్‌లలో, పరిమిత అధికారాలు ఉన్న వినియోగదారు కింద సరైన కాన్ఫిగ్‌తో క్లయింట్‌ను అమలు చేసే మరియు స్వయంచాలకంగా పునఃప్రారంభించే సేవను సృష్టించడం మంచి పద్ధతి, ఉదా., `systemd`తో.

#### క్లయింట్‌లను అప్‌డేట్ చేయడం {#updating-clients}

మీరు మీ క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను తాజా భద్రతా ప్యాచ్‌లు, ఫీచర్‌లు మరియు [EIPల](/eips/)తో తాజాగా ఉంచుకోవాలి. ముఖ్యంగా [హార్డ్ ఫోర్క్‌ల](/ethereum-forks/)కు ముందు, మీరు సరైన క్లయింట్ వెర్షన్‌లను రన్ చేస్తున్నారని నిర్ధారించుకోండి.

> ముఖ్యమైన నెట్‌వర్క్ అప్‌డేట్‌లకు ముందు, EF దాని [బ్లాగ్](https://blog.ethereum.org)లో ఒక పోస్ట్‌ను ప్రచురిస్తుంది. మీ నోడ్‌కి అప్‌డేట్ అవసరమైనప్పుడు మీ మెయిల్‌కి నోటిఫికేషన్ పొందడానికి మీరు [ఈ ప్రకటనలకు సభ్యత్వాన్ని పొందవచ్చు](https://blog.ethereum.org/category/protocol#subscribe).

క్లయింట్‌లను అప్‌డేట్ చేయడం చాలా సులభం. ప్రతి క్లయింట్ వారి డాక్యుమెంటేషన్‌లో నిర్దిష్ట సూచనలను కలిగి ఉంటుంది, కానీ ప్రక్రియ సాధారణంగా తాజా వెర్షన్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేయడం మరియు కొత్త ఎక్జిక్యూటబుల్‌తో క్లయింట్‌ను పునఃప్రారంభించడం. క్లయింట్ ఎక్కడ ఆపివేసిందో అక్కడ నుండి ప్రారంభించాలి, కానీ అప్‌డేట్‌లు వర్తింపజేయబడతాయి.

ప్రతి క్లయింట్ అమలు పీర్-టు-పీర్ ప్రోటోకాల్‌లో ఉపయోగించే మానవులు చదవగలిగే వెర్షన్ స్ట్రింగ్‌ను కలిగి ఉంటుంది కానీ కమాండ్ లైన్ నుండి కూడా యాక్సెస్ చేయవచ్చు. ఈ వెర్షన్ స్ట్రింగ్ వినియోగదారులు సరైన వెర్షన్‌ను రన్ చేస్తున్నారో లేదో తనిఖీ చేయడానికి అనుమతిస్తుంది మరియు నెట్‌వర్క్‌లో నిర్దిష్ట క్లయింట్‌ల పంపిణీని లెక్కించడానికి ఆసక్తి ఉన్న బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్‌లు మరియు ఇతర విశ్లేషణాత్మక సాధనాలను అనుమతిస్తుంది. వెర్షన్ స్ట్రింగ్‌ల గురించి మరింత సమాచారం కోసం దయచేసి వ్యక్తిగత క్లయింట్ డాక్యుమెంటేషన్‌ను చూడండి.

#### అదనపు సేవలను అమలు చేయడం {#running-additional-services}

మీ స్వంత నోడ్‌ను అమలు చేయడం వలన ఎథీరియం క్లయింట్ RPCకి ప్రత్యక్ష ప్రాప్యత అవసరమయ్యే సేవలను ఉపయోగించడానికి మిమ్మల్ని అనుమతిస్తుంది. ఇవి [లేయర్ 2 (l2) పరిష్కారాలు](/developers/docs/scaling/#layer-2-scaling), వాలెట్‌ల కోసం బ్యాకెండ్, బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్‌లు, డెవలపర్ సాధనాలు మరియు ఇతర ఎథీరియం మౌలిక సదుపాయాల వంటి ఎథీరియం పైన నిర్మించబడిన సేవలు.

#### నోడ్‌ను పర్యవేక్షించడం {#monitoring-the-node}

మీ నోడ్‌ను సరిగ్గా పర్యవేక్షించడానికి, కొలమానాలను సేకరించడాన్ని పరిగణించండి. క్లయింట్‌లు కొలమానాల ఎండ్‌పాయింట్‌లను అందిస్తాయి కాబట్టి మీరు మీ నోడ్ గురించి సమగ్ర డేటాను పొందవచ్చు. [Grafana](https://grafana.com/) వంటి సాఫ్ట్‌వేర్‌లో మీరు విజువలైజేషన్‌లు మరియు చార్ట్‌లుగా మార్చగల డేటాబేస్‌లను సృష్టించడానికి [InfluxDB](https://www.influxdata.com/get-influxdb/) లేదా [Prometheus](https://prometheus.io/) వంటి సాధనాలను ఉపయోగించండి. ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉపయోగించడానికి అనేక సెటప్‌లు ఉన్నాయి మరియు మీ నోడ్ మరియు నెట్‌వర్క్‌ను మొత్తంగా దృశ్యమానం చేయడానికి విభిన్న Grafana డాష్‌బోర్డ్‌లు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, [గెత్‌ను పర్యవేక్షించడంపై ట్యుటోరియల్‌ని](/developers/tutorials/monitoring-geth-with-influxdb-and-grafana/) తనిఖీ చేయండి.

మీ పర్యవేక్షణలో భాగంగా, మీ యంత్రం పనితీరుపై నిఘా ఉంచాలని నిర్ధారించుకోండి. మీ నోడ్ యొక్క ప్రారంభ సమకాలీకరణ సమయంలో, క్లయింట్ సాఫ్ట్‌వేర్ CPU మరియు RAMపై చాలా భారీగా ఉండవచ్చు. Grafanaతో పాటు, దీన్ని చేయడానికి మీరు మీ OS అందించే `htop` లేదా `uptime` వంటి సాధనాలను ఉపయోగించవచ్చు.

## తదుపరి పఠనం {#further-reading}

- [ఎథీరియం స్టేకింగ్ గైడ్‌లు](https://github.com/SomerEsat/ethereum-staking-guides) - _సోమర్ ఎసాట్, తరచుగా నవీకరించబడుతుంది_
- [గైడ్ | మెయిన్‌నెట్‌లో ఎథీరియం స్టేకింగ్ కోసం ధృవీకర్తను ఎలా సెటప్ చేయాలి](https://www.coincashew.com/coins/overview-eth/guide-or-how-to-setup-a-validator-on-eth2-mainnet) _– కాయిన్‌క్యాష్యూ, తరచుగా నవీకరించబడుతుంది_
- [టెస్ట్‌నెట్‌లలో ధృవీకర్తలను అమలు చేయడంపై EthStaker గైడ్‌లు](https://github.com/remyroy/ethstaker#guides) – _EthStaker, క్రమం తప్పకుండా నవీకరించబడుతుంది_
- [ఎథీరియం నోడ్‌ల కోసం నమూనా AWS బ్లాక్‌చైన్ నోడ్ రన్నర్ యాప్](https://aws-samples.github.io/aws-blockchain-node-runners/docs/blueprints/ethereum) - _AWS, తరచుగా నవీకరించబడుతుంది_
- [నోడ్ ఆపరేటర్ల కోసం ది మెర్జ్ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు](https://notes.ethereum.org/@launchpad/node-faq-merge) - _జూలై 2022_
- [ఎథీరియం పూర్తి ధృవీకరించబడిన నోడ్‌గా ఉండటానికి హార్డ్‌వేర్ అవసరాలను విశ్లేషించడం](https://medium.com/coinmonks/analyzing-the-hardware-requirements-to-be-an-ethereum-full-validated-node-dc064f167902) _– ఆల్బర్ట్ పలావ్, 24 సెప్టెంబర్ 2018_
- [ఎథీరియం పూర్తి నోడ్‌లను అమలు చేయడం: కేవలం ప్రేరేపించబడిన వారి కోసం ఒక గైడ్](https://medium.com/@JustinMLeroux/running-ethereum-full-nodes-a-guide-for-the-barely-motivated-a8a13e7a0d31) _– జస్టిన్ లెరౌక్స్, 7 నవంబర్ 2019_
- [ఎథీరియం మెయిన్‌నెట్‌లో Hyperledger బేసు నోడ్‌ను అమలు చేయడం: ప్రయోజనాలు, అవసరాలు మరియు సెటప్](https://pegasys.tech/running-a-hyperledger-besu-node-on-the-ethereum-mainnet-benefits-requirements-and-setup/) _– ఫెలిపే ఫరాగి, 7 మే 2020_
- [పర్యవేక్షణ స్టాక్‌తో నెథర్‌మైండ్ ఎథీరియం క్లయింట్‌ను డిప్లాయ్ చేయడం](https://medium.com/nethermind-eth/deploying-nethermind-ethereum-client-with-monitoring-stack-55ce1622edbd) _– Nethermind.eth, 8 జూలై 2020_

## సంబంధిత అంశాలు {#related-topics}

- [నోడ్‌లు మరియు క్లయింట్‌లు](/developers/docs/nodes-and-clients/)
- [బ్లాక్‌లు](/developers/docs/blocks/)
- [నెట్‌వర్క్‌లు](/developers/docs/networks/)