---
title: "వికేంద్రీకృత నిల్వ"
description: "వికేంద్రీకృత నిల్వ అంటే ఏమిటి మరియు దానిని వికేంద్రీకృత అప్లికేషన్ (dapp)లో ఏకీకృతం చేయడానికి అందుబాటులో ఉన్న సాధనాల అవలోకనం."
lang: te
authors: ["పాట్రిక్ కాలిన్స్"]
---

ఒకే కంపెనీ లేదా సంస్థ ద్వారా నిర్వహించబడే కేంద్రీకృత సర్వర్‌కు భిన్నంగా, వికేంద్రీకృత నిల్వ సిస్టమ్‌లు మొత్తం డేటాలో కొంత భాగాన్ని కలిగి ఉండే వినియోగదారు-ఆపరేటర్ల పీర్-టు-పీర్ నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంటాయి, ఇది ఒక దృఢమైన ఫైల్ నిల్వ భాగస్వామ్య సిస్టమ్‌ను సృష్టిస్తుంది. ఇవి బ్లాక్‌చైన్-ఆధారిత అప్లికేషన్‌లో లేదా ఏదైనా పీర్-టు-పీర్-ఆధారిత నెట్‌వర్క్‌లో ఉండవచ్చు.

ఎథీరియంను కూడా వికేంద్రీకృత నిల్వ సిస్టమ్‌గా ఉపయోగించవచ్చు మరియు అన్ని స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌లలో కోడ్ నిల్వ విషయానికి వస్తే ఇది అలాగే ఉంటుంది. అయితే, పెద్ద మొత్తంలో డేటా విషయానికి వస్తే, ఎథీరియం దాని కోసం రూపొందించబడలేదు. చైన్ క్రమంగా పెరుగుతోంది, కానీ రాసే సమయానికి, ఎథీరియం చైన్ సుమారు 500GB - 1TB ([క్లయింట్‌పై ఆధారపడి](https://etherscan.io/chartsync/chaindefault)) ఉంది, మరియు నెట్‌వర్క్‌లోని ప్రతి నోడ్ మొత్తం డేటాను నిల్వ చేయగలగాలి. చైన్ పెద్ద మొత్తంలో డేటాకు (ఉదాహరణకు 5TBs) విస్తరిస్తే, అన్ని నోడ్‌లు రన్ అవ్వడం సాధ్యం కాదు. అలాగే, ఇంత డేటాను మెయిన్‌నెట్‌కు డిప్లాయ్ చేయడానికి అయ్యే ఖర్చు [గ్యాస్](/developers/docs/gas) ఫీజుల కారణంగా చాలా ఖరీదైనదిగా ఉంటుంది.

ఈ పరిమితుల కారణంగా, పెద్ద మొత్తంలో డేటాను వికేంద్రీకృత పద్ధతిలో నిల్వ చేయడానికి మనకు వేరే చైన్ లేదా పద్దతి అవసరం.

వికేంద్రీకృత నిల్వ (dStorage) ఎంపికలను పరిశీలిస్తున్నప్పుడు, వినియోగదారు గుర్తుంచుకోవలసిన కొన్ని విషయాలు ఉన్నాయి.

- పర్సిస్టెన్స్ (నిరంతర) యంత్రాంగం / ప్రోత్సాహక నిర్మాణం
- డేటా నిలుపుదల అమలు
- వికేంద్రీకరణ
- ఏకాభిప్రాయం

## పర్సిస్టెన్స్ యంత్రాంగం / ప్రోత్సాహక నిర్మాణం {#persistence-mechanism}

### బ్లాక్‌చైన్-ఆధారిత {#blockchain-based}

ఒక డేటా శాశ్వతంగా ఉండాలంటే, మనం పర్సిస్టెన్స్ యంత్రాంగాన్ని ఉపయోగించాలి. ఉదాహరణకు, ఎథీరియంలో, పర్సిస్టెన్స్ యంత్రాంగం ఏమిటంటే, నోడ్‌ను రన్ చేస్తున్నప్పుడు మొత్తం చైన్‌ను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. కొత్త డేటా ముక్కలు చైన్ చివరలో జోడించబడతాయి మరియు ఇది పెరుగుతూనే ఉంటుంది - ప్రతి నోడ్ పొందుపరిచిన మొత్తం డేటాను ప్రతిరూపం (replicate) చేయాల్సి ఉంటుంది.

దీనిని **బ్లాక్‌చైన్-ఆధారిత** పర్సిస్టెన్స్ అంటారు.

బ్లాక్‌చైన్-ఆధారిత పర్సిస్టెన్స్‌తో ఉన్న సమస్య ఏమిటంటే, మొత్తం డేటాను నిర్వహించడానికి మరియు నిల్వ చేయడానికి చైన్ చాలా పెద్దదిగా మారవచ్చు (ఉదా., ఇంటర్నెట్‌కు 40 జెటాబైట్‌ల కంటే ఎక్కువ నిల్వ సామర్థ్యం అవసరమని [అనేక మూలాలు](https://healthit.com.au/how-big-is-the-internet-and-how-do-we-measure-it/) అంచనా వేస్తున్నాయి).

బ్లాక్‌చైన్ కూడా ఏదో ఒక రకమైన ప్రోత్సాహక నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉండాలి. బ్లాక్‌చైన్-ఆధారిత పర్సిస్టెన్స్ కోసం, ధృవీకర్తకు చెల్లింపు చేయబడుతుంది. డేటా చైన్‌కు జోడించబడినప్పుడు, డేటాను జోడించినందుకు ధృవీకర్తలకు చెల్లించబడుతుంది.

బ్లాక్‌చైన్-ఆధారిత పర్సిస్టెన్స్ ఉన్న ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు:

- ఎథీరియం
- [Arweave](https://www.arweave.org/)

### కాంట్రాక్ట్-ఆధారిత {#contract-based}

**కాంట్రాక్ట్-ఆధారిత** పర్సిస్టెన్స్ అనేది డేటాను ప్రతి నోడ్ ద్వారా ప్రతిరూపం చేయలేము మరియు శాశ్వతంగా నిల్వ చేయలేము, దానికి బదులుగా కాంట్రాక్ట్ ఒప్పందాలతో నిర్వహించబడాలి అనే ఆలోచనను కలిగి ఉంటుంది. ఇవి కొంత కాలం పాటు డేటాను ఉంచుతామని వాగ్దానం చేసిన బహుళ నోడ్‌లతో చేసుకున్న ఒప్పందాలు. డేటాను నిరంతరంగా ఉంచడానికి వాటి గడువు ముగిసినప్పుడల్లా వాటిని రీఫండ్ చేయాలి లేదా పునరుద్ధరించాలి.

చాలా సందర్భాలలో, మొత్తం డేటాను ఆన్‌చైన్‌లో నిల్వ చేయడానికి బదులుగా, చైన్‌లో డేటా ఎక్కడ ఉందో తెలిపే హాష్ నిల్వ చేయబడుతుంది. ఈ విధంగా, మొత్తం డేటాను ఉంచడానికి మొత్తం చైన్ స్కేల్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు.

కాంట్రాక్ట్-ఆధారిత పర్సిస్టెన్స్ ఉన్న ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు:

- [ఫైల్‌కాయిన్](https://docs.filecoin.io/basics/what-is-filecoin)
- [Skynet](https://sia.tech/)
- [Storj](https://storj.io/)
- [Züs](https://zus.network/)
- [Crust Network](https://crust.network)
- [స్వార్మ్](https://www.ethswarm.org/)
- [4EVERLAND](https://www.4everland.org/)

### అదనపు పరిగణనలు {#additional-consideration}

IPFS అనేది ఫైల్‌లు, వెబ్‌సైట్‌లు, అప్లికేషన్‌లు మరియు డేటాను నిల్వ చేయడానికి మరియు యాక్సెస్ చేయడానికి పంపిణీ చేయబడిన సిస్టమ్. ఇది అంతర్నిర్మిత ప్రోత్సాహక పథకాన్ని కలిగి ఉండదు, కానీ దీర్ఘకాలిక పర్సిస్టెన్స్ కోసం పైన పేర్కొన్న ఏదైనా కాంట్రాక్ట్-ఆధారిత ప్రోత్సాహక పరిష్కారాలతో ఉపయోగించవచ్చు. IPFSలో డేటాను నిరంతరంగా ఉంచడానికి మరొక మార్గం పిన్నింగ్ సేవతో పని చేయడం, ఇది మీ కోసం మీ డేటాను "పిన్" చేస్తుంది. మీరు మీ స్వంత IPFS నోడ్‌ను కూడా రన్ చేయవచ్చు మరియు మీ మరియు/లేదా ఇతరుల డేటాను ఉచితంగా నిరంతరంగా ఉంచడానికి నెట్‌వర్క్‌కు సహకరించవచ్చు!

- [IPFS](https://docs.ipfs.io/concepts/what-is-ipfs/)
- [Pinata](https://www.pinata.cloud/) _(IPFS పిన్నింగ్ సేవ)_
- [web3.storage](https://web3.storage/) _(IPFS/ఫైల్‌కాయిన్ పిన్నింగ్ సేవ)_
- [Infura](https://infura.io/product/ipfs) _(IPFS పిన్నింగ్ సేవ)_
- [IPFS Scan](https://ipfs-scan.io) _(IPFS పిన్నింగ్ ఎక్స్‌ప్లోరర్)_
- [4EVERLAND](https://www.4everland.org/)_（IPFS పిన్నింగ్ సేవ）_
- [Filebase](https://filebase.com) _(IPFS పిన్నింగ్ సేవ)_
- [Spheron Network](https://spheron.network/) _(IPFS/ఫైల్‌కాయిన్ పిన్నింగ్ సేవ)_

స్వార్మ్ (SWARM) అనేది నిల్వ ప్రోత్సాహక సిస్టమ్ మరియు స్టోరేజ్ రెంట్ ప్రైస్ ఆరకిల్‌తో కూడిన వికేంద్రీకృత డేటా నిల్వ మరియు పంపిణీ సాంకేతికత.

## డేటా నిలుపుదల {#data-retention}

డేటాను నిలుపుకోవడానికి, డేటా నిలుపుకోబడిందని నిర్ధారించుకోవడానికి సిస్టమ్‌లు ఏదో ఒక రకమైన యంత్రాంగాన్ని కలిగి ఉండాలి.

### ఛాలెంజ్ యంత్రాంగం {#challenge-mechanism}

డేటా నిలుపుకోబడిందని నిర్ధారించుకోవడానికి అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మార్గాలలో ఒకటి, నోడ్‌లు ఇప్పటికీ డేటాను కలిగి ఉన్నాయని నిర్ధారించుకోవడానికి వాటికి జారీ చేయబడిన ఒక రకమైన క్రిప్టోగ్రాఫిక్ ఛాలెంజ్‌ను ఉపయోగించడం. Arweave యొక్క ప్రూఫ్-ఆఫ్-యాక్సెస్‌ను చూడటం ఒక సాధారణ ఉదాహరణ. వారు నోడ్‌లకు అత్యంత ఇటీవలి బ్లాక్ మరియు గతంలోని యాదృచ్ఛిక బ్లాక్ రెండింటిలోనూ డేటా ఉందో లేదో చూడటానికి ఒక ఛాలెంజ్‌ను జారీ చేస్తారు. నోడ్ సమాధానం చెప్పలేకపోతే, వారికి జరిమానా విధించబడుతుంది.

ఛాలెంజ్ యంత్రాంగం ఉన్న dStorage రకాలు:

- Züs
- Skynet
- Arweave
- ఫైల్‌కాయిన్
- Crust Network
- 4EVERLAND

### వికేంద్రీకరణ {#decentrality}

ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల వికేంద్రీకరణ స్థాయిని కొలవడానికి గొప్ప సాధనాలు లేవు, కానీ సాధారణంగా, అవి కేంద్రీకృతం కాలేదని ఆధారాలు అందించడానికి మీరు ఏదైనా రూపంలో KYC లేని సాధనాలను ఉపయోగించాలనుకుంటారు.

KYC లేని వికేంద్రీకృత సాధనాలు:

- Skynet
- Arweave
- ఫైల్‌కాయిన్
- IPFS
- ఎథీరియం
- Crust Network
- 4EVERLAND

### ఏకాభిప్రాయం {#consensus}

ఈ సాధనాల్లో చాలా వరకు వాటి స్వంత [ఏకాభిప్రాయ యంత్రాంగం](/developers/docs/consensus-mechanisms/) వెర్షన్‌ను కలిగి ఉంటాయి కానీ సాధారణంగా అవి [**ప్రూఫ్-ఆఫ్-వర్క్ (PoW)**](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/) లేదా [**ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ (PoS)**](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) ఆధారంగా ఉంటాయి.

ప్రూఫ్-ఆఫ్-వర్క్ ఆధారిత:

- Skynet
- Arweave

ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ ఆధారిత:

- ఎథీరియం
- ఫైల్‌కాయిన్
- Züs
- Crust Network

## సంబంధిత సాధనాలు {#related-tools}

**IPFS - _ఇంటర్‌ప్లానెటరీ ఫైల్ సిస్టమ్ అనేది ఎథీరియం కోసం వికేంద్రీకృత నిల్వ మరియు ఫైల్ రిఫరెన్సింగ్ సిస్టమ్._**

- [Ipfs.io](https://ipfs.io/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.ipfs.io/)
- [GitHub](https://github.com/ipfs/ipfs)

**Storj DCS - _డెవలపర్‌ల కోసం సురక్షితమైన, ప్రైవేట్ మరియు S3-అనుకూల వికేంద్రీకృత క్లౌడ్ ఆబ్జెక్ట్ నిల్వ._**

- [Storj.io](https://storj.io/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.storj.io/)
- [GitHub](https://github.com/storj/storj)

**Sia - _విశ్వాస రహిత క్లౌడ్ నిల్వ మార్కెట్‌ప్లేస్‌ను సృష్టించడానికి గూఢలిపి శాస్త్రంను ఉపయోగిస్తుంది, కొనుగోలుదారులు మరియు విక్రేతలు నేరుగా లావాదేవీలు చేయడానికి అనుమతిస్తుంది._**

- [Skynet.net](https://sia.tech/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.sia.tech/)
- [GitHub](https://github.com/SiaFoundation/)

**ఫైల్‌కాయిన్ - _IPFS వెనుక ఉన్న అదే బృందం ద్వారా ఫైల్‌కాయిన్ సృష్టించబడింది. ఇది IPFS ఆదర్శాల పైన ఉన్న ప్రోత్సాహక పొర._**

- [Filecoin.io](https://filecoin.io/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.filecoin.io/)
- [GitHub](https://github.com/filecoin-project/)

**Arweave - _Arweave అనేది డేటాను నిల్వ చేయడానికి ఒక dStorage ప్లాట్‌ఫారమ్._**

- [Arweave.org](https://www.arweave.org/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.arweave.org/info/)
- [Arweave](https://github.com/ArweaveTeam/arweave/)

**Züs - _Züs అనేది షార్డింగ్ మరియు బ్లాబర్‌లతో కూడిన ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ dStorage ప్లాట్‌ఫారమ్._**

- [zus.network](https://zus.network/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.zus.network/zus-docs/)
- [GitHub](https://github.com/0chain/)

**Crust Network - _Crust అనేది IPFS పైన ఉన్న dStorage ప్లాట్‌ఫారమ్._**

- [Crust.network](https://crust.network)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://wiki.crust.network)
- [GitHub](https://github.com/crustio)

**స్వార్మ్ - _ఎథీరియం Web3 స్టాక్ కోసం పంపిణీ చేయబడిన నిల్వ ప్లాట్‌ఫారమ్ మరియు కంటెంట్ పంపిణీ సేవ._**

- [EthSwarm.org](https://www.ethswarm.org/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.ethswarm.org/)
- [GitHub](https://github.com/ethersphere/)

**OrbitDB - _IPFS పైన ఉన్న వికేంద్రీకృత పీర్-టు-పీర్ డేటాబేస్._**

- [OrbitDB.org](https://orbitdb.org/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://github.com/orbitdb/field-manual/)
- [GitHub](https://github.com/orbitdb/orbit-db/)

**Aleph.im - _వికేంద్రీకృత క్లౌడ్ ప్రాజెక్ట్ (డేటాబేస్, ఫైల్ నిల్వ, కంప్యూటింగ్ మరియు వికేంద్రీకృత గుర్తింపు (did)). ఆఫ్‌చైన్ మరియు ఆన్‌చైన్ పీర్-టు-పీర్ సాంకేతికత యొక్క ప్రత్యేక సమ్మేళనం. IPFS మరియు బహుళ-చైన్ అనుకూలత._**

- [Aleph.im](https://aleph.cloud/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.aleph.cloud/)
- [GitHub](https://github.com/aleph-im/)

**Ceramic - _డేటా-రిచ్ మరియు ఆకర్షణీయమైన అప్లికేషన్‌ల కోసం వినియోగదారు-నియంత్రిత IPFS డేటాబేస్ నిల్వ._**

- [Ceramic.network](https://ceramic.network/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://developers.ceramic.network/)
- [GitHub](https://github.com/ceramicnetwork/js-ceramic/)

**Filebase - _S3-అనుకూల వికేంద్రీకృత నిల్వ మరియు జియో-రిడండెంట్ IPFS పిన్నింగ్ సేవ. Filebase ద్వారా IPFSకి అప్‌లోడ్ చేయబడిన అన్ని ఫైల్‌లు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 3x ప్రతిరూపణతో Filebase మౌలిక సదుపాయాలకు స్వయంచాలకంగా పిన్ చేయబడతాయి._**

- [Filebase.com](https://filebase.com/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.filebase.com/)
- [GitHub](https://github.com/filebase)

**4EVERLAND - _నిల్వ, కంప్యూట్ మరియు నెట్‌వర్కింగ్ కోర్ సామర్థ్యాలను ఏకీకృతం చేసే వెబ్ 3.0 క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్, ఇది S3 అనుకూలమైనది మరియు IPFS మరియు Arweave వంటి వికేంద్రీకృత నిల్వ నెట్‌వర్క్‌లలో సింక్రోనస్ డేటా నిల్వను అందిస్తుంది._**

- [4everland.org](https://www.4everland.org/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.4everland.org/)
- [GitHub](https://github.com/4everland)

**Kaleido - _క్లిక్-బటన్ IPFS నోడ్‌లతో కూడిన బ్లాక్‌చైన్-యాజ్-ఎ-సర్వీస్ ప్లాట్‌ఫారమ్_**

- [Kaleido](https://kaleido.io/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.kaleido.io/kaleido-services/ipfs/)
- [GitHub](https://github.com/kaleido-io)

**Spheron Network - _Spheron అనేది అత్యుత్తమ పనితీరుతో వికేంద్రీకృత ఇన్‌ఫ్రాపై తమ అప్లికేషన్‌లను ప్రారంభించాలని చూస్తున్న వికేంద్రీకృత అప్లికేషన్ (dapp)ల కోసం రూపొందించబడిన ప్లాట్‌ఫారమ్-యాజ్-ఎ-సర్వీస్ (PaaS). ఇది కంప్యూట్, వికేంద్రీకృత నిల్వ, CDN & వెబ్ హోస్టింగ్‌ను డిఫాల్ట్‌గా అందిస్తుంది._**

- [spheron.network](https://spheron.network/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://docs.spheron.network/)
- [GitHub](https://github.com/spheronFdn)

**dweb3 - _eth.limo లాగానే వికేంద్రీకృత వెబ్‌పేజీల కోసం రిజాల్వర్, ఇది అన్ని రకాలకు మద్దతు ఇస్తుంది మరియు ENS మరియు IPFSకి మాత్రమే పరిమితం కాదు._**

- [dweb3.wtf](https://dweb3.wtf)

**web3compass - _IPFS + ENS మద్దతు ఉన్న వికేంద్రీకృత వెబ్‌సైట్‌ల కోసం శోధన యంత్రం._**

- [web3compass.net](https://www.web3compass.net/)
- [డాక్యుమెంటేషన్](https://www.web3compass.net/statistics)

## మరింత చదవడానికి {#further-reading}

- [వికేంద్రీకృత నిల్వ అంటే ఏమిటి?](https://coinmarketcap.com/academy/article/what-is-decentralized-storage-a-deep-dive-by-filecoin) - _CoinMarketCap_
- [వికేంద్రీకృత నిల్వ గురించి ఐదు సాధారణ అపోహలను తొలగించడం](https://www.storj.io/blog/busting-five-common-myths-about-decentralized-storage) - _Storj_

_మీకు సహాయపడిన కమ్యూనిటీ వనరు గురించి తెలుసా? ఈ పేజీని సవరించండి మరియు దానిని జోడించండి!_

## సంబంధిత అంశాలు {#related-topics}

- [డెవలప్‌మెంట్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు](/developers/docs/frameworks/)