---
title: "Değiştirilemez token'lar (NFT)"
metaTitle: "NFT'ler nedir? | Faydaları ve kullanımı"
description: "Ethereum'daki NFT'lere genel bir bakış"
lang: tr
template: use-cases
sidebarDepth: 2
image: /images/infrastructure_transparent.png
alt: "Hologram aracılığıyla görüntülenen bir Eth logosu."
summaryPoints:
- "Benzersiz herhangi bir şeyi Ethereum tabanlı bir varlık olarak temsil etmenin bir yolu."
- "NFT'ler içerik oluşturuculara her zamankinden daha fazla güç veriyor."
- "Ethereum blokzincirindeki akıllı sözleşmeler tarafından desteklenmektedir."
---
## NFT'ler nedir? {#what-are-nfts}
NFT'ler **bireysel olarak benzersiz** olan token'lardır. Her NFT farklı özelliklere sahiptir (değiştirilemez) ve kanıtlanabilir şekilde nadirdir. Bu, her token'ın aynı olduğu ve aynı özelliklere sahip olduğu ('değiştirilebilir') [ETH](/glossary/#ether) veya USDC gibi diğer [Ethereum](/) tabanlı token'lardan farklıdır. Cüzdanınızda hangi belirli dolar banknotunun (veya ETH'nin) olduğu umurunuzda olmaz, çünkü hepsi aynıdır ve aynı değere sahiptir. Ancak, hangi belirli NFT'ye sahip olduğunuzu _önemsersiniz_, çünkü hepsinin onları diğerlerinden ayıran bireysel özellikleri vardır ('değiştirilemez').
Her NFT'nin benzersizliği, belirli bir benzersiz NFT'nin belirli bir benzersiz gerçek dünya veya dijital öğeyi temsil ettiği sanat, koleksiyon ürünleri veya hatta gayrimenkul gibi şeylerin tokenlaştırılmasına olanak tanır. Bir varlığın sahipliği, Ethereum [blokzinciri](/glossary/#blockchain) üzerinde herkese açık olarak doğrulanabilir.
## Varlıkların interneti {#internet-of-assets}
NFT'ler ve Ethereum, günümüzde internette var olan bazı sorunları çözer. Her şey daha dijital hale geldikçe, kıtlık, benzersizlik ve sahiplik kanıtı gibi fiziksel öğelerin özelliklerini merkezi bir kuruluş tarafından kontrol edilmeyen bir şekilde kopyalamaya ihtiyaç vardır. Örneğin, NFT'ler ile tüm Ethereum tabanlı uygulamalarda bir müzik mp3 dosyasına sahip olabilir ve Spotify veya Apple Music gibi tek bir şirketin belirli müzik uygulamasına bağlı kalmazsınız. Satabileceğiniz veya takas edebileceğiniz, ancak bir platform sağlayıcısı tarafından **keyfi olarak elinizden alınamayacak** bir sosyal medya kullanıcı adına sahip olabilirsiniz.
İşte NFT'lerin internetinin çoğumuzun bugün kullandığı internetle karşılaştırması...
### Bir karşılaştırma {#nft-comparison}
| Bir NFT interneti | Günümüz interneti |
| ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| **Varlıklarınızın sahibi sizsiniz!** Onları yalnızca siz satabilir veya takas edebilirsiniz. | Bir kuruluştan **bir varlık kiralarsınız** ve bu varlık elinizden alınabilir. |
| NFT'ler **dijital olarak benzersizdir**, hiçbir iki NFT aynı değildir. | **Bir kopya genellikle orijinalinden ayırt edilemez**. |
| Bir NFT'nin sahipliği, herkesin **herkese açık olarak doğrulaması** için blokzincirinde saklanır. | Dijital öğelerin sahiplik kayıtlarına erişim **kurumlar tarafından kontrol edilir** – onların sözüne güvenmek zorundasınız. |
| NFT'ler Ethereum üzerindeki [akıllı sözleşmelerdir](/glossary/#smart-contract). Bu, Ethereum'daki **diğer akıllı sözleşmelerde ve uygulamalarda kolayca kullanılabilecekleri** anlamına gelir! | Dijital öğelere sahip şirketler genellikle **kendi "duvarlarla çevrili bahçe" altyapılarını gerektirir**. |
| İçerik **oluşturucular eserlerini her yerde satabilir** ve küresel bir pazara erişebilirler. | Oluşturucular, kullandıkları platformların altyapısına ve dağıtımına güvenirler. Bunlar genellikle kullanım koşullarına ve **coğrafi kısıtlamalara** tabidir. |
| NFT oluşturucuları kendi eserleri üzerindeki **sahiplik haklarını koruyabilir** ve telif haklarını doğrudan NFT sözleşmesine programlayabilirler. | Müzik **yayın hizmetleri gibi platformlar, satışlardan elde edilen kârın çoğunu elinde tutar**. |
## NFT'ler ne için kullanılır? {#nft-use-cases}
NFT'ler aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok şey için kullanılır:
- bir etkinliğe katıldığınızı kanıtlamak
- bir kursu tamamladığınızı belgelemek
- oyunlar için sahip olunabilir öğeler
- dijital sanat
- [gerçek dünya varlıklarını](/real-world-assets/) tokenlaştırma
- çevrimiçi kimliğinizi kanıtlamak
- içeriğe erişimi sınırlandırmak
- biletleme
- merkeziyetsiz internet alan adları
- [merkeziyetsiz finansta (DeFi)](/glossary/#defi) teminat
Belki de kontrolü kaybetmeden ve kârınızı aracılara feda etmeden eserlerini NFT'leri kullanarak paylaşmak isteyen bir sanatçısınız. Yeni bir sözleşme oluşturabilir ve NFT'lerin sayısını, özelliklerini ve belirli bir sanat eserine bağlantıyı belirtebilirsiniz. Sanatçı olarak, size ödenmesi gereken **telif haklarını akıllı sözleşmeye programlayabilirsiniz** (örneğin, bir NFT her transfer edildiğinde satış fiyatının %5'ini sözleşme sahibine transfer etmek). Ayrıca, sözleşmeyi dağıtan [cüzdana](/glossary/#wallet) sahip olduğunuz için NFT'leri sizin oluşturduğunuzu her zaman kanıtlayabilirsiniz. Alıcılarınız, cüzdan [adresleri](/glossary/#address) akıllı sözleşmenizdeki bir token ile ilişkilendirildiği için koleksiyonunuzdan **orijinal bir NFT'ye** sahip olduklarını kolayca kanıtlayabilirler. Orijinalliğinden emin olarak onu Ethereum ekosistemi genelinde kullanabilirler.
Kendi NFT sanatınızı/koleksiyon ürünlerinizi keşfedin, satın alın veya oluşturun...
NFT sanatını keşfedin
Veya bir spor etkinliği için bir bilet düşünün. Tıpkı bir **etkinlik organizatörünün kaç bilet satılacağını seçebilmesi** gibi, bir NFT oluşturucusu da kaç kopyanın var olacağına karar verebilir. Bazen bunlar, 5000 Genel Giriş bileti gibi birebir kopyalardır. Bazen birbirine çok benzeyen ancak her biri biraz farklı olan, örneğin atanmış bir koltuğu olan bir bilet gibi birkaç tane basılır. Bunlar, bilet satıcılarına ödeme yapmadan eşler arası alınıp satılabilir ve alıcı, sözleşme adresini kontrol ederek biletin orijinalliğinden her zaman emin olur.
ethereum.org'da **NFT'ler, insanların GitHub depomuza anlamlı bir şekilde katkıda bulunduğunu** (web sitesini programladığını, bir makale yazdığını veya değiştirdiğini...), içeriğimizi çevirdiğini veya topluluk çağrılarımıza katıldığını **göstermek için kullanılır** ve hatta kendi NFT alan adımız bile var. ethereum.org'a katkıda bulunursanız, bir [POAP](/glossary/#poap) NFT'si talep edebilirsiniz. Bazı kripto buluşmaları POAP'ları bilet olarak kullandı. [Katkıda bulunma hakkında daha fazlası](/contributing/#poap). Topluluk başarısı NFT'lerini görmek için [ethereum.org koleksiyon ürünleri](/collectibles/) sayfamızı da keşfedebilirsiniz.
Bu web sitesinin ayrıca NFT'ler tarafından desteklenen alternatif bir alan adı vardır: **ethereum.eth**. `.org` adresimiz merkezi olarak bir alan adı sistemi (DNS) sağlayıcısı tarafından yönetilirken, ethereum`.eth` Ethereum Name Service (ENS) aracılığıyla Ethereum'a kaydedilir. Ve sahibi biziz ve bizim tarafımızdan yönetiliyor. [ENS kaydımızı kontrol edin](https://app.ens.domains/name/ethereum.eth)
[ENS hakkında daha fazlası](https://app.ens.domains)
## NFT'ler nasıl çalışır? {#how-nfts-work}
NFT'ler, Ethereum blokzincirindeki herhangi bir dijital öğe gibi, "akıllı sözleşme" adı verilen özel bir Ethereum tabanlı bilgisayar programı aracılığıyla oluşturulur. Bu sözleşmeler, sözleşmenin ne yapabileceğini belirleyen [ERC-721](/glossary/#erc-721) veya [ERC-1155](/glossary/#erc-1155) standartları gibi belirli kuralları izler.
NFT akıllı sözleşmesi birkaç temel şey yapabilir:
- **NFT'ler Oluşturmak:** Yeni NFT'ler yapabilir.
- **Sahiplik Atamak:** NFT'leri belirli Ethereum adreslerine bağlayarak kimin hangi NFT'lere sahip olduğunu takip eder.
- **Her NFT'ye Bir Kimlik Vermek:** Her NFT'nin onu benzersiz kılan bir numarası vardır. Ek olarak, genellikle ona eklenmiş, NFT'nin neyi temsil ettiğini açıklayan bazı bilgiler (meta veri) bulunur.
Birisi bir NFT "oluşturduğunda" veya "bastığında", temel olarak akıllı sözleşmeye belirli bir NFT'nin sahipliğini kendisine vermesini söyler. Bu bilgi, blokzincirinde güvenli ve herkese açık bir şekilde saklanır.
Ayrıca, sözleşmeyi oluşturan kişi ekstra kurallar ekleyebilir. Belirli bir NFT'den kaç tane yapılabileceğini sınırlayabilir veya NFT her el değiştirdiğinde küçük bir telif ücreti almaları gerektiğine karar verebilirler.
### NFT güvenliği {#nft-security}
Ethereum'un güvenliği [Hisse Kanıtı'ndan (PoS)](/glossary/#pos) gelir. Sistem, kötü niyetli eylemleri ekonomik olarak caydırmak için tasarlanmıştır ve bu da Ethereum'u kurcalamaya karşı korumalı hale getirir. NFT'leri mümkün kılan da budur. NFT işleminizi içeren [blok](/glossary/#block) [kesinleşmiş](/glossary/#finality) hale geldiğinde, onu değiştirmek bir saldırgana milyonlarca ETH'ye mal olur. Ethereum yazılımını çalıştıran herkes, bir NFT ile dürüst olmayan bir şekilde oynandığını anında tespit edebilir ve kötü niyetli aktör ekonomik olarak cezalandırılır ve sistemden atılır.
NFT'lerle ilgili güvenlik sorunları çoğunlukla kimlik avı dolandırıcılıkları, akıllı sözleşme güvenlik açıkları veya kullanıcı hatalarıyla (özel anahtarları yanlışlıkla ifşa etmek gibi) ilgilidir ve bu da iyi bir cüzdan güvenliğini NFT sahipleri için kritik hale getirir.
Güvenlik hakkında daha fazlası
## İleri okuma {#further-reading}
- [Yeni başlayanlar için NFT rehberi](https://linda.mirror.xyz/df649d61efb92c910464a4e74ae213c4cab150b9cbcc4b7fb6090fc77881a95d) – _Linda Xie, Ocak 2020_
- [Etherscan NFT takipçisi](https://etherscan.io/nft-top-contracts)
- [Blockscout NFT takipçisi](https://eth.blockscout.com/tokens?type=ERC-721,ERC-1155,ERC-404)
- [ERC-721 token standardı](/developers/docs/standards/tokens/erc-721/)
- [ERC-1155 token standardı](/developers/docs/standards/tokens/erc-1155/)
- [NFT Standartları vikisi](https://nft-standards.gitbook.io/nft-standards-wiki)
## Diğer kaynaklar {#other-resources}
- [NFTScan](https://nftscan.com/)