Mandat Fundacji Ethereum

Ten mandat został pierwotnie opublikowany przez Fundację Ethereum 13 marca 2026 r. Przeczytaj oryginalny mandat tutaj (opens in a new tab) w jego w pełni zaprojektowanym formacie.

Ten dokument został umieszczony onchain i podpisany przez Fundację, co jest widoczne w eksploratorze bloków Blockscout (opens in a new tab) (wybierz „View details”, w sekcji Raw input z UTF-8).

I. ETHEREUM

Ethereum narodziło się z marzenia. Marzenia o wolności.

Nie tylko dla jednego, nie tylko dla wielu, ale dla wszystkich, którzy są gotowi wziąć ją we własne ręce.

Jego twórcy zdali sobie sprawę, że w arsenale wolności brakuje dwóch kluczowych narzędzi: samosuwerennych obliczeń oraz obliczeniowej zdolności do koordynacji na dużą skalę bez naruszania świętej samosuwerenności kogokolwiek innego.

Tylko wtedy, gdy użytkownik miałby decydujący głos w sprawie własnych obliczeń – swoich danych, aktywów, instrukcji, tożsamości, agentów, swojego fundamentalnego cyfrowego bytu oraz prawa do wyjścia z każdego systemu, który okaże się dla nich niekorzystny – miałby jakąkolwiek szansę we wspaniałym nowym elektronicznym świecie na życie w sposób, jakiego naprawdę pragnie i na jaki zasługuje.

Jeśli zależy ci tylko na samosuwerenności obliczeń i nie potrzebujesz koordynacji, możesz uruchamiać aplikacje lokalnie na własnej maszynie – i w wielu sytuacjach jest to właściwe podejście. Jeśli chcesz koordynować działania, ale nie przeszkadza ci bycie na łasce scentralizowanej, niepodlegającej kontroli władzy, powiemy tylko, że scentralizowane platformy często potrafią zapewnić doskonałe doświadczenie użytkownika.

Wartość Ethereum leży dokładnie w tej przestrzeni potrzeb obliczeniowych, w której potrzebujemy obu tych rzeczy.

Pieniądz był pierwszą aplikacją. Pieniądz wymaga koordynacji, ponieważ nie ma znaczenia bez kogoś innego, kto uzna zarówno samo aktywo, jak i blockchain jako żywy rejestr tego, kto jest jego właścicielem. Pieniądz wymaga również samosuwerenności, ponieważ straty wynikające z arbitralnego zdeprecjonowania pieniędzy przez inflację, ich zamrożenia lub po prostu konfiskaty są zbyt wysokie.

Ether to magazyn wartości i pieniądz, który przy okazji jest również aplikacją – a było i będzie ich o wiele, wiele więcej. Obejmuje to te wyobrażone w białej księdze Ethereum, te opisane i zbudowane w ciągu ostatnich dwunastu lat, a także inne, jeszcze nie wymyślone – a Ethereum będzie domem dla nich wszystkich.

Ethereum dotrzymuje swojej pierwszej obietnicy, jaką jest umożliwienie samosuwerenności, będąc wspólnym podłożem obliczeniowym ludzkości, z którym każdy może wchodzić w interakcje w sposób niewymagający zaufania, niewymagający pozwoleń i trwały.

Właśnie to kryje się pod pojęciem „Komputera Światowego”.

Na tym fundamencie Ethereum dotrzymuje swojej drugiej obietnicy: pozwalając infrastrukturom samosuwerennej koordynacji powstawać i rozwijać się w dowolnej wyobrażalnej i możliwej do wyrażenia formie – w sposób nieskrępowany, niezakłócony i nienaruszony – bez gwałcenia wolności jakiejkolwiek jednostki.

Ethereum ma być technologią wyzwalającą – nie tylko od relacji władzy, które są narzucane bez prawdziwej zgody lub gdzie sprzeciw wiąże się z wysoką ceną, ale co ważniejsze, od prób uporządkowania samej rzeczywistości w sposób, który nie pozostawia żadnej alternatywy.

A Fundacja Ethereum istnieje po to, aby zapewnić, że Ethereum pozostanie wystarczająco odporne, by takim być.

II. NASZA ROLA

Fundacja Ethereum jest pierwotnym opiekunem projektu Ethereum.

Pomogliśmy rozwinąć Ethereum od jego wczesnych dni jako raczkującego projektu oprogramowania do dzisiejszego nieskończonego ogrodu, z którego niezliczeni uczestnicy korzystają, aby rozwijać własne projekty – i zrobiliśmy to, podejmując celowe, przemyślane decyzje, z zamiarem zainspirowania innych do stania się współopiekunami tętniącego życiem, otwartego i nieskończonego dobra wspólnego.

Podstawowe zasady, które doprowadziły nas do wymyślenia, stworzenia, a następnie opiekowania się Ethereum, oraz niezachwiana wiara w to, że możliwe jest zbudowanie i utrzymanie lepszego świata bez kaprysów i przymusu – mogły nas zaprowadzić do wielu innych miejsc niż Ethereum, czy to w dziedzinie informatyki, komunikacji, sztucznej inteligencji, edukacji, zdrowia, ekspresji we wszystkich jej formach, jak i wielu innych dziedzinach.

Zadając sobie pytanie: „gdybyśmy wyznawali te zasady i działali w innej dziedzinie, co byśmy stworzyli?”, a następnie sprawdzając, jakie rzeczy w naszym obecnym świecie są temu najbliższe, możemy zacząć znajdować naszych naturalnych sojuszników.

Jednak aby znaleźć niezawodnych sojuszników, a nie tylko sojuszników z wygody, którzy pozostają tylko na jedną skończoną rundę nieskończonej gry, musimy jasno określić, jakie są nasze zasady, a ten dokument jest miejscem, w którym je wyrażamy i utrwalamy.

Fundacja nie jest rodzicem, właścicielem ani władcą Ethereum. Nie jesteśmy samym „systemem”.

Naszą rolą jest koordynowanie, dostarczanie podłoża i oferowanie kontekstu, który pomaga każdemu, kto podziela nasz cel, we wspólnej pracy – bez tworzenia centralizującego wąskiego gardła i bez popadania w monokulturę, która dryfuje w kierunku celów niezgodnych z podstawowymi obietnicami Ethereum.

Fundacja istnieje po to, aby zapewnić, że Ethereum stanie się i pozostanie zdecentralizowaną i odporną cywilizacyjną infrastrukturą fundamentalną – częścią fundamentu, na którym można budować szerszą samosuwerenność, obok innych wymagań, takich jak czyste powietrze, woda, energia, wolność komunikacji i dostęp do wiedzy.

Naszym ostatecznym celem jest, aby Ethereum zdało test odejścia: jego protokół i podstawowe warstwy aplikacji staną się na tyle solidne i niewymagające zaufania, że będą nadal niezawodnie funkcjonować i ewoluować, nawet gdyby Fundacja Ethereum i dzisiejsi główni programiści zniknęli jutro.

Jesteśmy prawdziwą organizacją non-profit – niezależną, bez żadnych ukrytych celów. Odrzucamy pokusy związane z przepływami wartości, nawet jeśli są one przedstawiane jako uzasadnione nagrody lub jako niezbędne do zachowania spójności czy przetrwania. Uważamy je za sprzeczne z naszą misją i naszą konstytucją prawną. Są to równie pochyłe prowadzące do arbitralnego wydobywania wartości i podstępnego przejęcia, czego wiele przykładów można znaleźć gdzie indziej. Naszymi trwałymi aktywami są nasza legitymacja i cnoty, i nie będziemy nimi ryzykować ani ich trwonić.

Naszym priorytetem nie jest zysk, rozwój organizacyjny ani ślepa adopcja za wszelką cenę. Wspieramy adopcję o tyle, o ile nie jest ona sprzeczna z naszym mandatem.

Naszym priorytetem jest misja zapewnienia odporności Ethereum.

Naszymi głównymi i drugorzędnymi miarami sukcesu jest to, jak wiele samosuwerenności i jak wiele zachowującej suwerenność koordynacji na dużą skalę Ethereum w sposób odporny umożliwia – zarówno z Fundacją, jak i bez niej.

Ten dokument jest przeznaczony przede wszystkim dla członków Fundacji: stanowi wyjaśnienie naszego wcześniej istniejącego celu oraz praktyczny przewodnik po przekładaniu misji i zasad na działanie, w kontekście bycia nie tylko opiekunami Ethereum, ale także towarzyszami podróży na ścieżce wolności, upodmiotowienia i ludzkiego dobrostanu.

Piszemy to z myślą o teraźniejszości i przyszłości. Przyznajemy, że w przeszłości nie zawsze odnosiliśmy sukcesy, ale będziemy je odnosić w przyszłości.

III. NASZ MANDAT

Mandat Fundacji Ethereum jest dwojaki.

Pierwszym celem jest zapewnienie, że Ethereum stanie się i pozostanie zdecentralizowanym i odpornym narzędziem do samosuwerenności: naszą pierwszą fundamentalną zasadą jest to, że użytkownik ma ostateczne zdanie w kwestii swoich tożsamości, aktywów, działań i agentów.

Pewne jest, że Ethereum będzie wykorzystywane na wiele innych sposobów, ale wierzymy, że aplikacje stają się naprawdę znaczące tylko wtedy, gdy opierają się na tym niezbywalnym fundamencie samosuwerenności użytkownika.

Dlatego konieczne jest, abyśmy upewnili się, że Ethereum podtrzymuje i zawiera następujące właściwości:

• Odporność na cenzurę (Censorship Resistance)
• Otwarte oprogramowanie i wolność, w sensie swobody (Open Source and Free, as in Freedom)
• Prywatność (Privacy)
• Bezpieczeństwo (Security)

Uważamy, że te właściwości - CROPS - muszą pozostać, jako niepodzielna całość, warunkiem sine qua non wszystkich priorytetów rozwojowych Ethereum, których nie można zastąpić.

Są to najważniejsze właściwości Ethereum i są nierozłączne z jego sukcesem.

Dlatego my sami musimy uosabiać te właściwości jako naczelną zasadę i traktować je priorytetowo we wszystkich naszych decyzjach.

Drugim celem jest skalowanie gwarantowanej dostępności samosuwerenności dla użytkowników gotowych do bezpośredniego z niej korzystania.

To nasza druga fundamentalna zasada: niepowstrzymana samosuwerenność musi stać się możliwa dla tych, którzy ją wybiorą, w skali i formie, jakiej pragną, bez naruszania samosuwerenności innych.

Wierzymy, że samosuwerenność jest pozytywna, jest grą o sumie dodatniej, a samosuwerenność na dużą skalę jest dominującą strategią o sumie dodatniej.

Wierzymy, że samosuwerenność jest konkurencyjnie skalowalna bez kompromisów w zakresie CROPS, a koordynacja na dużą skalę z zachowaniem suwerenności jest możliwa.

Wierzymy, że samosuwerenność buduje się warstwowo na wielu przenikających się poziomach: jednostki, rodziny, społeczności lokalne, przedsiębiorstwa, narody, religie, globalne społeczności internetowe – wszyscy zasługują na swoją przestrzeń do prowadzenia własnych wewnętrznych rozliczeń i interakcji ze sobą na własnych warunkach.

Ponadto wierzymy, że te poglądy podziela masa krytyczna ludzi. Chociaż Ethereum jest niewymagające pozwoleń, Fundacja pozostanie skupiona na współpracy z tymi, którzy podzielają naszą wizję i poczucie misji.

Zdajemy sobie sprawę, że sama samosuwerenność jest tylko jednym z kluczowych elementów większego celu – mianowicie wzmocnienia pozycji i dobrobytu ludzi – o który walczą luźne koalicje budowniczych lepszej przyszłości.

Tylko będąc zdecentralizowanym i odpornym narzędziem do samosuwerenności, przenikniętym na wskroś zasadami CROPS i niepowstrzymanym na dużą skalę przy jednoczesnym zachowaniu wolności jednostki, można rozpoznać zasadniczą naturę Ethereum: bezpieczny, zgodny z interesem użytkowników Światowy Komputer, którym można się dzielić ze wszystkimi, którzy tego chcą.

I tylko poprzez to, że Fundacja jasno określi i ugruntuje swoje zasady oraz wizję, aby wszyscy mogli je zobaczyć, może być najbardziej skuteczna w zapewnieniu rozkwitu Ethereum.

Nasz Mandat został napisany z myślą o tysiącletnim horyzoncie czasowym. Pryncypialne przestrzeganie zasad podlega z czasem dryfowi i erozji - podobnie jak woda, standardy mają tendencję do spływania z góry na dół i znacznie łatwiej je stracić niż odzyskać. Zaczynamy tak wysoko, jak to tylko możliwe, aby spowolnić wszelką długoterminową erozję na przestrzeni wieków, więc nie spodziewamy się żadnych istotnych kompromisów za naszego życia.

IV. ZASADY DZIAŁANIA

Nasz Mandat opiera się na dwóch filarach, z których każdy składa się z czterech zasad.

Wszystko, co robimy – praca techniczna zarówno na warstwie protokołu, jak i poza nią, wsparcie społeczności oraz podejmowanie decyzji – musi wywodzić się z tych dwóch filarów i ich zasad oraz im odpowiadać, przy czym zasady CROPS traktowane są jako nienegocjowalne.

Filar techniczny

• Odporność na cenzurę (Censorship Resistance): Żaden podmiot nie może selektywnie wykluczać prawidłowego użycia ani psuć funkcjonalności, w tym poprzez uzyskanie trwałej, niekonkurencyjnej kontroli nad jakimikolwiek krytycznymi mechanizmami.

Wszystkie prace muszą być zaprojektowane tak, aby były maksymalnie niemożliwe do zatrzymania i funkcjonowały bez włączania scentralizowanych pośredników lub wyłączników awaryjnych (kill switches).

Samo zapewnienie niemożności zatrzymania powinno być odporne na cenzurę, aby uniknąć przekształcenia go w antykonkurencyjną i wyzyskującą grę polegającą na selektywnym zapewnianiu odporności na cenzurę podmiotom uległym, kartelom lub podmiotom oferującym najwyższą cenę bez odpowiedniej konkurencji.

Odporność na cenzurę obejmuje również techniczną odporność na naciski pozatechniczne, takie jak obyczaje społeczne czy ograniczenia prawne. Protokół opiera się na gwarancjach kryptograficznych w zakresie swojej odporności i neutralności, a nie na tymczasowych kwestiach kontekstu politycznego. Nasza praca musi chronić protokół przed próbami zastąpienia fundamentalnych właściwości fizycznych krótkoterminowymi, kruchymi mechanizmami, które mają na celu osiągnięcie tego samego.

• Open Source i Wolne, w sensie wolności: Brak uprzywilejowanego kodu lub ukrytych specyfikacji.

Wszystkie prace muszą być publiczne i możliwe do skontrolowania: żadnych zastrzeżonych „czarnych skrzynek”. Wszystkie prace muszą również umożliwiać tworzenie forków: wiarygodność Ethereum zależy od przewidywalnych ścieżek wyjścia, a systemy, które nie są otwarte i wolne, stawiają nieakceptowalne opory przed tworzeniem forków.

Wspierane projekty muszą zobowiązać się, że w przyszłości nie zmienią swojej licencji open source ani copyleft. Licencje permisywne są akceptowane, wirusowe licencje copyleft są mile widziane, ale licencje typu „source-available” (jedynie udostępniające kod źródłowy) nie są tolerowane.

• Prywatność (Privacy): Dane użytkowników nie są ujawniane ponad to, co konieczne, ani wbrew ich interesom.

Zdecydowanie opowiadamy się za tym, aby maksymalna prywatność stała się domyślnym standardem dla danych użytkowników w jak największym stopniu: najpierw w jakichkolwiek narzędziach działających ponad protokołem, które buduje Fundacja Ethereum, a ostatecznie w samym protokole, od samego jego rdzenia.

Celem prywatności jest zapobieganie naruszaniu samosuwerenności i samosuwerennej koordynacji przez strukturalne asymetrie władzy. Historia pokazuje nam, że dzierżący władzę, gdy tylko zyskają możliwość ograniczania lub wręcz denormalizacji prywatności, nigdy nie zrezygnują z uzyskanej przewagi. Dlatego prywatność musi być niewymagająca pozwoleń i dostępna dla wszystkich.

Prywatność nie polega na całkowitym ukrywaniu wszystkiego. Chodzi o wolność i prawdziwą zgodę: o wybór, jakie informacje i komu ujawnić, na własnych warunkach. W naszym codziennym życiu często ujawniamy informacje lub udowadniamy twierdzenia na swój temat, aby współdziałać z innymi lub stopniowo budować relacje oparte na zaufaniu.

Wierzymy jednak, że użytkownicy końcowi powinni zawsze selektywnie negocjować to, co ujawniają, i że powinno to być wspierane wyłącznie na fundamencie swobodnie dostępnej, bezwarunkowej prywatności.

• Bezpieczeństwo (Security): Rzeczy muszą robić to, co deklarują, nic więcej i nic mniej.

Bezpieczeństwo jest najważniejsze. Opowiadamy się za rygorystycznym projektowaniem bezpieczeństwa zarówno na warstwie protokołu, jak i aplikacji, aby zapobiegać szkodom dla użytkowników i chronić integralność systemu. Głęboko inwestujemy w testowanie i weryfikację, używając wielu metod do określania pożądanych właściwości i potwierdzania, że projekty je spełniają.

Bezpieczeństwo wymaga prostoty, w tym odpowiedzialnej minimalizacji wierszy kodu i zewnętrznych zależności; protokół nie jest „niewymagający zaufania”, jeśli tylko niewielka liczba osób potrafi zrozumieć, jak działa i dlaczego jest bezpieczny. Praca musi być weryfikowalna dla wielu. Całkowicie nowe domeny dla protokołu muszą przekraczać niezwykle wysoki próg konieczności i robić to w sposób czytelny.

Bezpieczeństwo oznacza również minimalizację zarządzania; żadna warstwa społeczna nie powinna lekkomyślnie unieważniać gwarancji protokołu.

Bezpieczeństwo oznacza dodatkowo zdanie testu odejścia (walkaway test), nie tylko dla protokołu, ale także dla użytkowników: samosuwerenność oznacza, że użytkownik nie powinien być zmuszany do częstych, złożonych migracji, które stwarzają niezamierzone ryzyko.

Prawdziwe bezpieczeństwo chroni zarówno system, jak i użytkowników przed awariami technicznymi, społecznymi pułapkami i przymusem.

Musimy zawsze pamiętać, że ostatecznym celem jest, aby Ethereum zdało test odejścia. Osiągnięcie tego wymaga między innymi minimalizacji pośredników i strukturalnej decentralizacji, a najlepszym sposobem na to jest budowanie z myślą o naszych zasadach CROPS.

Filar społeczny

• Zgodność z zasadami: Naszą pierwszą zasadą jest to, że w naszej pracy kierujemy się zasadami.

Skupiamy się na pracy, która uosabia nasze zasady, a nie na pracy, która pozwala na prywatne przejęcie lub niekonkurencyjne wyzyskiwanie użytkowników.

Cenimy jakość odporności podtrzymującej zasady ponad liczbę użytkowników czy optymalizację projektów pod kątem wartości.

Miliard użytkowników w scentralizowanym silosie to nie jest sukces; projektowanie wokół ugruntowania scentralizowanych rurociągów wyzysku w protokole to nie jest sukces; to porażka misji.

• Dyscyplina: Zależy nam na tym, aby robić to właściwie i dobrze.

W naszej pracy poszukujemy prawdy i piękna. Wymagamy technicznego rygoru, doskonałości i kreatywności.

Wybieramy odpowiedni moment zamiast pośpiechu lub powolności, co może obejmować również brak działania. Szybko dzielimy się badaniami i wynikami; upewniamy się, że to, co dostarczamy, jest niezawodne w stopniu krytycznym dla misji.

Wykazujemy się odwagą w podejmowaniu trudnych, potencjalnie niepopularnych decyzji w oparciu o oceny zgodne z zasadami, a nie presję rynku czy instytucjonalny komfort. Akceptujemy, że odrzucanie i reformowanie skompromitowanych standardów jest częścią naszej pracy. Bronimy naszych decyzji z cierpliwością i prawdomównością.

Przyznajemy się również do błędów – szczególnie w ważnych sprawach – z pokorą, klasą oraz szczerym i jasnym wyjaśnieniem, dlaczego nasze poglądy uległy zmianie i jakie są nasze nowe poglądy.

Łączymy wysokie standardy z życzliwością: odporne systemy są budowane przez ludzi, którzy potrafią jasno się nie zgadzać bez okrucieństwa i którzy potrafią zachować ciekawość pod presją.

• Właściwe stowarzyszanie się: To, z kim współpracujemy, samo w sobie jest wyborem opartym na zasadach.

Priorytetowo traktujemy współpracę z osobami i zespołami, które podzielają nasze zasady, szerzą je i czynią swoją pracę czytelną poprzez kompleksową i otwartą dokumentację, nawet w trudnych warunkach.

W przypadku projektów zależnych od wsparcia Fundacji, wolimy ściślej współpracować z tymi, którzy również aktywnie pracują nad osiągnięciem niezależności od nas.

Właściwe stowarzyszanie się oznacza również, że wolimy skupiać się na osobach, zespołach i projektach, które podzielają nasze zasady, ale działają w innych domenach, niż na tych osobach, zespołach i projektach, które są w krypto, ale działają według zupełnie innych standardów.

• Szersza perspektywa: Pamiętamy, że przyszłość Ethereum jest większa niż jego teraźniejszość.

Nasz horyzont jest szerszy niż krypto: obietnica Ethereum ma rację bytu tylko wtedy, gdy służy samosuwerenności poza jakąkolwiek pojedynczą subkulturą, klasą aktywów czy branżą.

Komputer Światowy (World Computer) to zdecentralizowana infrastruktura do niewymagających pozwoleń obliczeń, komunikacji i stowarzyszania się, która naturalnie łączy się z twórcami stojącymi na straży tych wolności: projektami open source, badaczami prywatności i kryptografii, obrońcami swobód obywatelskich, edukatorami i technologami działającymi w interesie publicznym, budowniczymi odpornych społeczności lokalnych oraz cichymi konserwatorami cywilizacji, którzy utrzymują działanie niezbędnych systemów i tradycji.

Pamiętamy, że nie wymagamy od nich estetycznego konformizmu, a jedynie zgodności z zasadami: kiedy ludzie podzielają instynkt utrzymywania systemów z możliwością tworzenia forków, odpornych na cenzurę, prywatnych i bezpiecznych, traktujemy ich jako towarzyszy podróży i współgospodarzy nieskończonego ogrodu.

Nasza luźna koalicja nie musi być łączona. Ona już stanowi jedność.

V. REALIZACJA PRAC

Podejście

Nasze podejście operacyjne można podsumować jako proces odejmowania w celu zapewnienia odporności.

Ethereum jest bardziej odporne, gdy może nadal zapewniać samosuwerenność i koordynację chroniącą suwerenność na dużą skalę, bez polegania na naszym przewodnictwie.

Dlatego skłaniamy się ku pracy, która z czasem czyni nas mniej potrzebnymi, poprzez ramy, które kierują naszym podejściem:

• Zasada "Tylko Fundacja Ethereum" (Only-EF): Skupiamy się na krytycznych zadaniach, które nie mają innego naturalnego miejsca i których żaden inny uczestnik ekosystemu nie może lub nie chce niezawodnie podjąć. Obejmuje to między innymi: aktualizacje głównego protokołu i długoterminowe badania, neutralne specyfikacje i testy dla wielu klientów, prace nad bezpieczeństwem jako dobrem publicznym, koordynację kryzysową, zapobieganie wąskim gardłom oraz podstawowe narzędzia deweloperskie i dokumentację, dla których nie ma trwałego właściciela. Sprawdzamy, czy te zadania są faktycznie krytyczne.

• Przekazanie w celu dojrzałości ekosystemu: Gdy tylko funkcja lub rola może być z powodzeniem zarządzana przez odpowiedniego uczestnika społeczności, ułatwiamy to przejście, aby możliwości i odpowiedzialność rozprzestrzeniały się w naszym ekosystemie, a nie koncentrowały w jednym miejscu.

• Niezależna inspiracja i niezawodność: Pracujemy w różnych dziedzinach, a nie w wąsko hierarchiczny sposób - spoiwem, które nas łączy, jest nasza misja, a nie struktura. Zatrudniamy osoby, które głęboko utożsamiają się z tą misją. Cenimy tych, którzy działają z dużą uczciwością i elastycznością, ponieważ z naszego doświadczenia wynika, że byli oni najbardziej skuteczni w szybko zmieniających się warunkach i są najbardziej niezawodni w czasach niepewności.

• Efekty złożone: Priorytetowo traktujemy działania, które są jak najbardziej u podstaw (upstream) i mają jak największą dźwignię, upewniając się, że badania, dokumentacja, koordynacja i infrastruktura, które wspieramy, mogą być swobodnie ponownie wykorzystywane, rozszerzane i obsługiwane niezależnie. Może to obejmować wspieranie wspólnych prymitywów, specyfikacji, narzędzi i metod oceny, które zmniejszają możliwe do uniknięcia tarcia i tworzą efekty sieciowe dla tych, którzy podzielają nasze zasady. Kiedy pracujemy na niższych poziomach (downstream), skupiamy się na tym, aby natywne możliwości CROPS były konkurencyjne i opłacalne do wdrożenia.

• Odejmowanie jako sukces: Naszym celem jest zmniejszenie względnego wpływu Fundacji w czasie. To nie jest odwrót ani sabotaż. Odejmowanie to raczej proces zapewniania dojrzałości Ethereum: trajektoria wzrostu z decentralizacją, wystarczająco solidna, aby nas przerosnąć i przetrwać, niezależnie od tego, jak długo to potrwa.

Dobre przeprowadzenie odejmowania jest wyzwaniem.

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że istnieje napięcie między zarządzaniem czymś, co ma rosnąć w nieskończoność, a celowym zmniejszaniem własnej obecności. Jest to szczególnie niezwykłe działanie ze strony organizacji naszego typu i o obecnych wpływach ‐ krajobraz współczesnej filantropii korporacyjnej jest usłany wiecznymi fundacjami i instytutami. Wielu poczuje dyskomfort i zapyta: „jeśli Fundacja Ethereum, ze swoją pozycją i legitymacją, nie dąży do pozostania na pierwszym planie, to kto inny realnie mógłby to zrobić?”.

W przeszłości miały również miejsce konkretne przypadki niepowodzeń w odejmowaniu. Było wiele prób stworzenia alternatywnych zarządców w ramach Ethereum, które wymarły, i było wiele prób, zarówno w ekosystemie Ethereum, jak i daleko poza nim, pielęgnowania sfederowanych ekosystemów z wieloma podmiotami, które ostatecznie nie były w stanie przejść etapu, w którym jeden z nich dominowałby znacznie nad pozostałymi. Każda z tych porażek niesie ze sobą cenne lekcje, które musimy uczciwie uznać i z których musimy wyciągnąć wnioski.

Jednak wierzymy, a historia pokazuje nam to raz za razem, że jedynym sposobem na to, by ogród rozrósł się w coś naprawdę nieskończonego, jest wybór odejmowania. Odporność Ethereum, a co za tym idzie jego niepohamowany wzrost, może tak naprawdę pojawić się tylko tam, gdzie nie ma jednego niezastąpionego podmiotu odpowiedzialnego za sukces ekosystemu. Historia jest pełna przykładów etapów przejściowych, które zaczynały się jako tymczasowe, a następnie stawały się trwałe. Aby decentralizacja mogła naprawdę zapuścić korzenie, musimy dążyć do niej już dziś, a nie jutro.

Nie oznacza to, że nasze odejmowanie odbywa się niedbale i bez namysłu. Odejmowanie oznacza rozwój ekosystemu, który przewyższa nasz własny. Wymaga to najwyższych standardów obserwacji, planowania i wykonania. Nasze odejmowanie ma miejsce, gdy systemy, które wspieramy, mogą osiągnąć lub osiągnęły większą odporność z innymi, czy to wewnątrz, czy poza Ethereum, lub bez potrzeby angażowania kogokolwiek.

Dobrze przeprowadzone odejmowanie jest odejmowaniem dla Fundacji, ale dodawaniem dla Ethereum. Przywilej zarządzania Ethereum nie może być gromadzony, ale dzielony i pomnażany z innymi, niezależnie od tego, czy są to lojalni przyjaciele od samego początku, czy nowi podróżnicy, którzy odkryli Nieskończony Ogród.

Dlatego odejmowanie jest ostatecznym sygnałem sukcesu. Ogród może stać się większy, silniejszy i bardziej tętniący życiem, niż mogłaby to podyktować jakakolwiek organizacja, gdy misja zapewnienia, że Ethereum pozostanie wspólnym substratem obliczeniowym ludzkości, jest dzielona ze wszystkimi, którzy dostrzegają przyszłość taką, jaka powinna być.

Im większy sukces odnosi Ethereum, tym mniejsi się stajemy; jeśli Ethereum upadnie, my również zginiemy.

Odejmowanie nastąpi tak czy inaczej, więc wybieramy sukces.

Ograniczenia

Nasze ograniczenia istnieją z tego samego powodu: odporności Ethereum.

Fundacja nie buduje dla wszystkich. Wnosimy wiedzę techniczną i zapewniamy podstawowe wsparcie, aby ci, którzy utożsamiają się z misją samosuwerenności Ethereum - i jego potencjałem do koordynacji chroniącej suwerenność na dużą skalę - mogli budować Ethereum i budować na Ethereum, a tym samym, aby oni z kolei mogli budować dla wszystkich.

Nasz wkład może przybierać wiele form, ale nie jesteśmy do nich przywiązani - w miarę ewolucji Ethereum, ewoluować będzie również nasze wsparcie.

Dziś możemy wspierać koordynację zarówno głównego protokołu, jak i poza nim; wspierać edukację i portale publiczne; wypełniać istotne luki w finansowaniu; lub zapewniać zarządzanie w inne sposoby zgodne z naszymi zasadami.

Jutro dostosujemy się, aby robić to, co konieczne, stosując naszą strategię wykonawczą: identyfikując i łagodząc wąskie gardła koordynacji oraz zapobiegając przejęciu protokołu lub ekosystemu.

Krótko mówiąc, robimy dla Ethereum to, co Ethereum ma robić dla swoich użytkowników.

Aby utrzymać naszą rolę jako wiarygodnie neutralnego zarządcy, działamy w wyraźnych granicach. Unikamy działań, które mogłyby stworzyć scentralizowany punkt kontroli (w tym nas samych) lub zagrozić długoterminowemu potencjałowi Ethereum.

• NIE jesteśmy korporacją: Nie jesteśmy firmą deweloperską. Nie tworzymy aplikacji konsumenckich. Jeśli coś może być zrównoważonym biznesem, należy to do społeczności, a korzystanie z protokołu nie może od tego zależeć.

• NIE jesteśmy kreatorem królów: Wspieramy mechanizmy i projekty, które są zgodne z naszym mandatem i podstawowymi zasadami, a nie konkretne prywatne marki czy firmy. Nie wspieramy ani nie egzekwujemy standardów, które idą na kompromis z naszymi zasadami i celami.

• NIE jesteśmy jednostką akredytującą: Nie certyfikujemy ani nie popieramy projektów, zespołów ani audytów. Wspieramy jednak rozwój mechanizmów zgodnych z naszymi zasadami, aby pomóc użytkownikom w ocenie bezpieczeństwa i legalności bez polegania na nas w kwestii pieczęci zatwierdzenia.

• NIE jesteśmy studiem produktowym: Nie działamy jako laboratorium rozwoju produktów dla ekosystemu. Głęboko zastanawiamy się nad tym, jak użytkownicy wchodzą w interakcję z Ethereum i wykorzystujemy to do informowania o naszej pracy u podstaw nad wspólnymi prymitywami, narzędziami i badaniami podstawowymi, a wszystko to w służbie pomagania twórcom w dostarczaniu systemów i produktów, które są praktyczne w użyciu, zrównoważone i zdolne do przyspieszenia dostępności wiarygodnej alternatywy, która w pełni uosabia nasze zasady.

• NIE jesteśmy agencją marketingową: Nie angażujemy się w cykle szumu medialnego (hype) ani nie promujemy krótkoterminowych ruchów cenowych. Nasza komunikacja opiera się na technicznej rzeczywistości, na naszej długoterminowej misji i mandacie oraz na dobrej zabawie w Internecie.

• NIE jesteśmy szefem: Nie możemy wymuszać hard forków ani zmian w protokole. Mamy własne zdanie tylko po to, by opowiadać się za tym i proponować to, co najlepsze dla misji.

• NIE jesteśmy rządem ani organem regulacyjnym: Nie działamy jako organ zarządzający dla uczestników ekosystemu.

• NIE jesteśmy kasynem: Nie zachęcamy ludzi do podejmowania ryzyka zmieniającego życie, a być może i niszczącego życie, poprzez wpadanie w osobiste długi w wyniku hiper-hazardu. Ethereum ma potencjał, by stać się fundamentem bezpiecznego i wolnego życia; dług promuje coś odwrotnego.

• NIE jesteśmy oportunistami: Nie pomagamy aktywnie w adopcji Ethereum w sposób, który zagraża bezzaufaniowości. Zdajemy sobie sprawę, że taka adopcja może mieć miejsce, ale stosujemy naszą wiedzę specjalistyczną na końcu spektrum minimalizującym zaufanie w każdej kategorii, w którą się angażujemy.

Rozważania dotyczące kompromisów

Świat, w którym musi funkcjonować Ethereum, nie jest jeszcze natywny dla CROPS.

Obecnie większość zastosowań Ethereum przepływa przez częściowo scentralizowane powierzchnie: portfele, dostawców RPC, przekaźniki do kompleksu przemysłowego MEV, sklepy z aplikacjami, giełdy, instytucje i otaczające je domyślne ustawienia społeczne.

W miarę jak rosnące korzenie i gałęzie Ethereum będą stykać się ze scentralizowaną infrastrukturą na coraz większą skalę, będziemy wielokrotnie stawiać czoła tej samej dynamice.

Będziemy musieli wybierać, jutro tak jak dziś, czy przyjąć podejście inkrementalne, czy natywistyczne do rozwoju Ethereum i promowania adopcji CROPS.

Prawdę mówiąc, są to dwa odrębne nurty pracy: podejście inkrementalne przyspiesza CROPS, demonstrując tym, którzy są na etapie skali lub traktują ją priorytetowo, że CROPS zwiększa wartość; drugie bezpośrednio rozwija i dystrybuuje CROPS oraz opracowuje i demonstruje dalsze najlepsze praktyki w tym zakresie.

Naszym priorytetem i domyślną ścieżką podejmowania decyzji, zgodnie z naszym mandatem i zasadą Only-EF, jest podejście natywne dla CROPS. Przestrzeganie CROPS jest siłą potęgującą: tworzy użyteczne narzędzia samosuwerenności i włazy ewakuacyjne (escape hatches) oraz ustanawia trwałe precedensy, za którymi inni mogą później podążać. Cenimy ulepszenia użyteczności i wydajności, które ułatwiają wybór suwerenności, o ile nie wprowadzają one nowych punktów nacisku na użytkownika ani nie tworzą zależności.

Adopcję można zdobyć z czasem, ale raz oddany grunt oparty na zasadach jest znacznie trudniejszy do odzyskania.

W ramach Fundacji pozostawiamy miejsce na podejście inkrementalne tylko w ściśle określonych okolicznościach: jako interwencję taktyczną, gdy trwale zmniejsza ona centralną kontrolę, nie skutkuje głębszym okopaniem się niż to, co zastępuje, i przyspiesza dostępność wiarygodnej alternatywy, która w pełni uosabia nasze zasady.

Nasza praca nie może wprowadzać nowych wąskich gardeł ani utrwalać już istniejących. Nie może rozszerzać ani normalizować polegania na dodatkowych założeniach dotyczących zaufania i nie może wymagać stałej obecności Fundacji w celu zapewnienia zgodności z naszymi zasadami.

Jesteśmy sceptyczni wobec projektów typu "zamknięty ogród" (walled garden), ale możemy rozważyć zaangażowanie się w projekty, które rozwijają lub wprowadzają innowacje w dostępie do samosuwerenności dla użytkowników końcowych i które zachowują dla użytkowników ścieżkę domyślnego przejścia do pełnej samosuwerennej kontroli nad ich tożsamością i aktywami.

Praca o charakterze bardziej inkrementalnym może być bardzo cenna dla sukcesu i rozwoju Ethereum. Zawsze mogą znaleźć się tacy, którzy będą chcieli budować zamknięte ogrody na Komputerze Światowym (World Computer). Jednak naturalnym miejscem dla takich prac jest środowisko poza Fundacją. Niniejszy Mandat nie wyklucza współpracy z nimi, ale musimy to robić w sposób oparty na zasadach, aby promować i zabezpieczać samosuwerenność użytkowników końcowych. Podstawowym celem naszego uczestnictwa powinno być zaangażowanie naszych zasobów i wiedzy specjalistycznej w zakresie CROPS, aby pomóc wzmocnić właściwości CROPS w takich zewnętrznych pracach.

Pytanie przewodnie brzmi: czy to sprawia, że Ethereum i jego użytkownicy są z czasem mniej podatni na przejęcie, czy też normalizuje przejęcie w zamian za zasięg?

Musimy również zawsze brać pod uwagę, że nierobienie niczego może być najlepszym sposobem działania, a naszą energię lepiej spożytkować gdzie indziej. Czasami praca w danym obszarze nie może być jednym z naszych priorytetów.

Kiedy napotykamy sytuacje konfliktowe, czy to w ramach Ethereum, czy poza nim, skupiamy się na tworzeniu ulepszeń strukturalnych: budowaniu narzędzi open source dla samosuwerenności i koordynacji chroniącej suwerenność, z detotalizacją jako kwestią zasad, zamiast działać w oparciu o opinie na temat konkretnych konfliktów.

Jako jednostki możemy mieć różne poglądy kształtowane przez chwilę. Jako Fundacja wierzymy, że wolni ludzie, rozwijający się w oparciu o samosuwerenność, najlepiej nadają się do budowania światów, w których warto żyć, i do niesienia wolności naprzód. Dlatego skupiamy się na strategiach, które poszerzają warunki do rozkwitu poprzez samosuwerenne obliczenia, w tym w okolicznościach, których nie możemy jeszcze przewidzieć.

Zróżnicowane i oparte na otwartym oprogramowaniu promowanie „obrony” nie jest nowym pomysłem. Mochiści byli autorami i szeroko rozpowszechniali podręczniki, które pomagały wszystkim miastom lepiej się bronić, działając w oparciu o teorię, że przesunięcie równowagi z ataku na obronę ogólnie zmniejsza cierpienie.

卷十四 Księga 14

52. 备城门 Fortyfikacja bramy miejskiej
53. 备高临 Obrona przed atakiem z wzniesienia
54. 备梯 Obrona przed atakiem z użyciem drabin
55. 备水 Przygotowanie na wypadek zalania
56. 备突 Przygotowanie na wypadek wypadu
57. 备穴 Przygotowanie na wypadek podkopów
58. 备蛾傅 Obrona przed zmasowanym atakiem (Ant-Rush)

卷十五 Księga 15

68. 迎敌祠 Ofiara przeciwko nadejściu wroga
69. 旗帜 Flagi i proporce
70. 号令 Komendy i rozkazy
71. 杂守 Różne środki obrony

Jedną z głównych różnic między Mochistami a nami jest to, że oni również bezpośrednio interweniowali w konfliktach w oparciu o własny osąd tego, kto się bronił, a kto atakował.

Nasze podejście jest bliższe pisaniu podręczników i udostępnianiu ich, a nie interweniowaniu w poszczególne konflikty.

Wierzymy, że detotalizacja - budowanie świata, w którym żadna organizacja, system ani porządek moralny nie ma całkowitej dominacji nad życiem jakiejkolwiek jednostki - jest najbardziej niezawodnie dobrym celem.

Odporność na cenzurę, bezpieczeństwo i prywatność mają się do detotalizacji tak, jak mury miejskie do przednowoczesnej obrony zbiorowej. Otwarte oprogramowanie (open source) zapewnia, że te zabezpieczenia są szeroko rozpowszechnione, iterowalne i konfigurowalne, a nie stają się asymetryczną przewagą jakiejkolwiek grupy, nawet takiej, do której ktokolwiek z nas jako jednostka może żywić szczególną sympatię.

Dzisiejszy zespół może nie być zespołem jutra.

VI. ROZWIĄZYWANIE DYLEMATÓW

W ciągu następnego tysiąclecia my i nasi następcy staniemy przed niezliczonymi wyzwaniami i trudnymi wyborami, których szczegółów nie jesteśmy w stanie przewidzieć.

Jednak historia ludzkości uczy nas, że chociaż żadne dwie rzeki nie płyną tym samym korytem, kształty dolin, które rzeźbią, są znajome, jeśli tylko wie się, jak patrzeć.

Oznacza to, że struktury tych wyzwań i dynamika ich rozwoju nie są wcale takie nowe.

Chociaż niemożliwe byłoby opisanie każdej takiej przeszkody, ilustrujemy kilka ponadczasowych napięć, które naszym zdaniem będą zawsze istnieć wokół Ethereum, dopóki misja nie zostanie zakończona.

1. Kiedy konkurują ze sobą dwie technicznie wiarygodne ścieżki, wybieramy tę, która usuwa punkty nacisku, a nie tę, którą można wdrożyć szybciej.

Często powtarzanym argumentem tych, którzy wbudowują w swoje projekty scentralizowane wąskie gardła, takie jak zakorzenione architektury zaufania, jest to, że zrobili to z konieczności i zostaną one usunięte później, gdy wszystko będzie „bardziej dojrzałe”.

Jednak ludzkie doświadczenie, zarówno z zakresu tworzenia oprogramowania, jak i historii politycznej, mówi nam, że taka ścieżka jest pełna niebezpieczeństw i powinniśmy traktować takie oświadczenia z podejrzliwością.

Dlatego mądrzejszym rozwiązaniem jest preferowanie opcji, która od samego początku jest w pełni zgodna z CROPS, nawet jeśli technicznie lub społecznie trudniej jest ją uruchomić i skalować.

Na przykład: jedna propozycja oferuje „lepsze UX protokołu” lub „lepsze bezpieczeństwo” propagacji transakcji poprzez nadzorowaną prywatną sieć przekaźników z zaufanymi partnerami, co skutkuje możliwością centralizacji infrastruktury, takiej jak współdzielone czarne lub białe listy, która „zostanie zdecentralizowana później, gdy ekosystem i protokół będą gotowe”; druga propozycja utrzymuje propagację jako niewymagającą pozwoleń domyślnie, poprzez otwarte narzędzia p2p, z opcjonalnymi prywatnymi przekaźnikami dla nietypowych transakcji i ze swobodnym routingiem omijającym weryfikowalne awarie.

Przy pozostałych warunkach równych, CROPS oznacza, że wspieramy projekt, w którym transmisja jest audytowalna i nie zależy od małej grupy pośredników; prywatna propagacja jest opcjonalna i można z niej zrezygnować; a użytkownicy mogą omijać cenzurę lub ekstrakcję w sposób niewymagający pozwoleń.

Lekcja z tego płynąca jest taka, że nie wystarczy, aby rozwiązanie po prostu działało dzisiaj; musi ono również nie stać się wąskim gardłem jutro.

2. Projektując lub oceniając propozycję, przemyślamy efekty wyższego rzędu wynikające z wdrożenia poza rozpatrywaną warstwą, upewniając się, że ogólny wpływ promuje samosuwerenność, i unikamy sytuacji, w której punkty przejęcia są po prostu przenoszone poza wąski obszar zainteresowania lub stają się efektem zewnętrznym.

Zrozumiałe jest skupianie się wyłącznie na właściwościach danego rozwiązania i pozostawienie rozważania jego konsekwencji wyższego rzędu innym. Niekoniecznie wynika to z niewystarczających możliwości, motywacji czy dyscypliny. Często jest to po prostu kwestia przyzwyczajenia.

Niemniej jednak naszym obowiązkiem jest upewnienie się, że myślimy o ogólnych konsekwencjach każdej propozycji poza naszym własnym, bezpośrednim punktem odniesienia. W istocie, myślenie w poprzek warstw może doprowadzić nas do wyeliminowania niepożądanych właściwości lub struktur na jednym poziomie poprzez stworzenie rozwiązania na innym.

Na przykład: prace nad możliwościami protokołu, takimi jak skala czy szybkość, można prowadzić na wiele sposobów. Niektóre z nich mogą być nawet „zgodne z CROPS” według standardu używania właściwości CROPS jako listy kontrolnej.

Musimy jednak pamiętać o naszym szerszym celu, jakim jest promowanie samosuwerenności. Propozycja, która przy wąskiej analizie spełnia właściwości CROPS, a jednak wprowadza wąskie gardło dla użytkownika na innej warstwie interakcji, czy to poprzez wymuszone pośrednictwo, ekstrakcję, czy inny antysuwerenny wzorzec, jest propozycją, którą należy odrzucić. Z kolei propozycja, która zwiększa możliwości głównego protokołu, skutkując wyeliminowaniem wąskich gardeł na innych warstwach, powinna zostać przyjęta z zadowoleniem.

Powracającą pokusą jest traktowanie właściwości CROPS w izolacji i uznawanie wszelkich braków za akceptowalne, o ile można je zrekompensować gdzie indziej. Ilekroć pojawia się ta pokusa, musimy ją dokładnie przeanalizować. Protokoły mogą pozostać formalnie niezdegradowane lub „nieskazitelne”, podczas gdy w rzeczywistości pozytywne lub niezbędne możliwości, takie jak skala, szybkość, dostępność UX, prywatność, odporność na ekstrakcję czy funkcjonalność konta, migrują do scentralizowanych, zależnych od pośredników, zależnych od zaufania, wymagających zezwolenia lub nieprzejrzystych struktur czy usług.

Istnieje kilka scenariuszy, które mogą zilustrować potrzebę i wartość myślenia międzywarstwowego.

Po pierwsze, skala. Jeśli protokół nie obsługuje wystarczającej skali dla danego przypadku użycia, użytkownicy ci często zwracają się ku mechanizmom pozaprotokołowym, aby przetwarzać transakcje gdzie indziej i zwracać dowody oraz zobowiązania onchain. W teorii mogą oni osiągnąć bezpieczeństwo wystarczające do ich celów; w praktyce mogą nieświadomie akceptować głębsze kompromisy w zakresie CROPS, niż wymaga tego sytuacja.

Po drugie, typy kont. Jeśli Ethereum obsługuje tylko wąski zestaw typów kont i brakuje mu modelu konta ogólnego przeznaczenia zdolnego do obsługi inteligentnych kont, to te przypadki użycia, które wymagają inteligentnych kont, mogą być obsługiwane tylko przez pośredników. Musimy uznać, że degraduje to ich właściwości CROPS i długoterminowe gwarancje żywotności, nawet jeśli teoretycznie istnieje duża liczba konkurujących ze sobą pośredników. Uniemożliwia to użytkownikom pełne korzystanie z funkcji na poziomie protokołu, które mają na celu poprawę gwarancji włączania transakcji i dostępu.

Po trzecie, natywne wsparcie prywatności na warstwie protokołu. Natywna prywatność protokołu znacznie powiększa zbiór anonimowości uczestników, zmniejszając ryzyko naruszenia prywatności. Żadna konstrukcja nałożona na wierzch nie mogłaby dorównać zbiorowi anonimowości, jaki mógłby zapewnić sam protokół.

Po czwarte, ochrona transakcji na warstwie protokołu. Włączanie transakcji, ochrona przed niekorzystnymi wynikami wykonania i uczciwe wykonanie powinny być osiągane na najniższej warstwie stosu, spójnej z bezpieczeństwem. Wdrożenie na poziomie protokołu zmniejszyłoby presję na użytkowników, by szukali takich gwarancji u pośredników poprzez scentralizowane potoki transakcji, a tym samym zmniejszyłoby możliwości systemowej ekstrakcji.

Po piąte, agregacja obiektów kryptograficznych. Pośrednicy wykonują funkcje agregacji dla użytkowników, ponieważ indywidualne przesyłanie obiektów kryptograficznych onchain, na przykład dowodów z wiedzą zerową, jest często zbyt kosztowne. Wysokie koszty stałe zapewnienia agregacji oznaczają, że rynek tej usługi prawdopodobnie będzie monopolistyczny, co stanowi scentralizowane wąskie gardło. Dlatego też, gdyby protokół obsługiwał agregację wsadową i wydajną weryfikację takich obiektów, to ryzyko centralizacji zostałoby usunięte.

W każdym z tych przypadków oceniamy złożoność i ryzyko presji na centralizację natywnego skalowania w stosunku do skalowania pozałańcuchowego; natywnych inteligentnych kont w stosunku do usług inteligentnych kont za pośrednictwem pośredników; natywnej prywatności w stosunku do prywatności na warstwie aplikacji; natywnej ochrony transakcji w stosunku do pośredniczących i prawdopodobnie ekstrakcyjnych usług gwarantowania transakcji; oraz natywnej agregacji w stosunku do pośredniczących i prawdopodobnie monopolistycznych pośredników agregacji.

Mamy na uwadze ryzyka w innych częściach stosu Ethereum, myśląc o poprawie wydajności i użyteczności głównego protokołu Ethereum, na przykład: czy skalowanie odbywa się kosztem weryfikowalności; czy gwarancje włączenia odbywają się kosztem nowych form przymusu lub ekstrakcji; lub czy skrócenie czasu slotu odbywa się kosztem rosnącej presji na centralizację geograficzną i gospodarczą.

Pamiętamy również, że złożoność protokołu sama w sobie stanowi ryzyko techniczne: powiększa powierzchnię podatności na błędy i zmniejsza opłacalność nowych, niezależnych implementacji protokołu. Dostrzegamy jednak również pozytywy: praca nad wydajnością i użytecznością może dawać nowe możliwości, gdy eliminuje potrzebę istnienia całych klas pośredników ponad protokołem lub przynajmniej tworzy wiarygodną i dostępną ścieżkę ich ominięcia.

Znalezienie niewłaściwej równowagi między warstwami może być bardzo kosztowne. Negatywne skutki popełniania błędów wynikających ze złożoności lub ryzyka na warstwie protokołu będą często większe niż negatywne skutki na warstwie aplikacji, gdzie użytkownicy mogą indywidualnie decydować o udziale lub rezygnacji, albo wspólnie pracować nad aktualizacją bez zmian w protokole.

Na przykład: jeśli dodamy schemat agregacji do Ethereum, ale nikt z niego nie korzysta – nawet zaawansowani użytkownicy, którzy głęboko potrzebują właściwości CROPS – to dodaliśmy setki linii kodu protokołu, które tworzą stałe, ciągłe ryzyko bez większych korzyści.

Dlatego też ulepszeniom protokołu, które niosą ze sobą jakiekolwiek ryzyko dla właściwości CROPS protokołu, stawiamy znacznie wyższą poprzeczkę, oceniając je z większą ostrożnością i dbałością, aby uniknąć kompromisów w tak fundamentalnej części stosu Ethereum.

3. Rozważając wrogie środowiska użytkowników, domyślnie stawiamy na wzmacnianie sprawczości użytkownika, a nie na rozwiązania, które ją osłabiają.

Bezpieczeństwo to ważny problem naszych czasów, a „ataki na umysł” muszą być traktowane równie poważnie, jak ataki wymierzone we właściwości techniczne czy dynamikę społeczności.

Dążymy jednak do zabezpieczeń, które wzmacniają pozycję użytkownika i są przez niego kontrolowane. Nie popieramy „najwyższych kapłanów” dyktujących lub instalujących ograniczenia sprawczości użytkowników w ramach ich logiki ochrony użytkownika, zwłaszcza jeśli użytkownicy nigdy nie wyrazili na to zgody lub nie mogą z tego zrezygnować.

Na przykład: w imię bezpieczeństwa we wrogim świecie, portfel dostarcza domyślnie włączony „tryb awaryjny”, który zawiera mroczne wzorce projektowe (dark patterns), takie jak ciche blokowanie niektórych kontraktów, kierowanie użytkowników do preferowanych miejsc lub kontrahentów oraz do korzystania z niemodyfikowalnych, preinstalowanych białych list; lub dostarcza drugiego pilota AI, który oflagowuje „ryzykowne” działania przy użyciu niemożliwego do zbadania, zastrzeżonego modelu i po cichu raportuje działania użytkownika do bazy.

Zamiast tego CROPS promuje zabezpieczenia kontrolowane przez użytkownika: wybór niezależnych, lokalnie weryfikowalnych filtrów z przejrzystymi zasadami, wiele niezależnie zbudowanych, stworzonych i propagowanych przez społeczność białych i czarnych list z jasnymi ścieżkami ich nadpisywania oraz domyślnie prywatne korzystanie z narzędzi, w tym wszelkich komponentów AI.

Nasza praca w Ethereum polega na udowodnieniu, że najbardziej naturalnym i właściwym sposobem pomocy użytkownikom w obronie przed zagrożeniami, których mogą nawet nie rozumieć, jest udostępnienie im wzmacniających narzędzi obronnych. Demonstrujemy naszą fundamentalną wiarę we wzmacnianie pozycji użytkownika ponad paternalizm, będąc pionierami tego podejścia.

Celem nie jest sterylizacja środowiska; celem jest utrzymanie suwerenności użytkowników w jego obrębie.

4. Tam, gdzie przypadek użycia ważny dla naszego mandatu wiąże się z jakąś formą pośrednictwa, pracujemy nad tym, aby bariery wejścia były zminimalizowane, a konkurencyjność rynkowa zmaksymalizowana dla każdego, kto odgrywa tę rolę. Jednocześnie dążymy do wyeliminowania potrzeby takich pośredników, gdziekolwiek jest to możliwe, i zapewnienia, że praktyczna, w pełni pozbawiona pośredników ścieżka istnieje wszędzie tam, gdzie to możliwe.

Istnieje już wiele miejsc w protokole Ethereum i warstwie aplikacji

• budowanie bloków, serwery RPC, podmioty poświadczające aspekty tożsamości cyfrowej
• gdzie istnieją pośrednicy. Taki stan rzeczy niesie ze sobą poważne ryzyko: jeden lub więcej pośredników może stać się dominującymi wąskimi gardłami, narzucać swoje szczególne interesy, cenzurować użytkowników, egzekwować arbitralne zasady uczestnictwa lub ekstrahować wartość.

Dlatego pracujemy nad wyeliminowaniem potrzeby takich pośredników, gdziekolwiek jest to możliwe. Tam, gdzie nie można ich jeszcze usunąć, projektujemy protokoły, które zmniejszają presję techniczną i ekonomiczną, popychającą ich w kierunku przejęcia kontroli.

W szczególności zapewniamy obecność „opcji zerowej”: dla każdej możliwości, która ma ścieżkę z pośrednikami, każda możliwa ścieżka bez pośredników musi zostać zbudowana i musi pozostać wiarygodna oraz dostępna. Służy to zarówno jako obecne wyjście dla użytkowników, którzy mogą być już wykorzystywani przez pośredników, jak i jako wiarygodne ograniczenie przed ekspansją takich nadużyć. Nie pomijamy tego kroku.

Na przykład: rozważmy aplikację, w której uczestnictwo wymaga jakiejś formy tożsamości. Może to służyć odporności na ataki Sybil lub ochronie przed atakami typu odmowa usługi (DoS), forum internetowemu, na którym pisać mogą tylko członkowie określonej społeczności, lub z niezliczonych innych powodów.

Naiwnym podejściem byłoby wzięcie najłatwiej dostępnej, gotowej formy „oficjalnej” tożsamości – rządowej, biometrycznej lub korporacyjnej – opakowanie jej w dowód z wiedzą zerową i ogłoszenie wyniku jako przyjaznego dla CROPS.

Musimy jednak postarać się bardziej. Zaczynamy od zbadania podstawowej potrzeby aplikacji i pytamy, jaki dokładnie aspekt tożsamości lub ujawnienia informacji jest w rzeczywistości wymagany. Często wymogiem nie jest pełna tożsamość, ale jakaś węższa właściwość, którą tożsamość również spełnia.

Jeśli przypadek użycia wymaga jedynie odporności na ataki Sybil lub tylko sposobu na uczynienie nadużyć kosztownymi, system powinien zapewniać węższą alternatywę niż dostarczanie samej tożsamości. Użytkownicy, którzy posiadają pewną ilość ETH, mogliby na przykład dostarczyć dowód z wiedzą zerową jego posiadania lub wpłacić kaucję zabezpieczającą z wiedzą zerową, zamiast polegać na tożsamości.

Tam, gdzie poświadczenia tożsamości są autentycznie wymagane, nasze zasady skłaniają nas do zaprojektowania systemu w taki sposób, aby pośrednicy byli ograniczeni i wymienialni, a nie zakorzenieni. Mechanizm dowodu tożsamości powinien we wszystkich przypadkach w pełni chronić prywatność, bez żadnych tylnych furtek (backdoors).

Po wydaniu poświadczeń, generowanie i weryfikacja dowodów powinny być w jak największym stopniu lokalne, weryfikowalne i niepowiernicze, tak aby bieżące uczestnictwo nie zależało od ciągłego podporządkowania się uprzywilejowanemu pośrednikowi i nie mogło zostać arbitralnie cofnięte.

Powinniśmy również upewnić się, że istnieje wiele odpowiednich do celu źródeł prawdy podstawowej (ground truth) dla tożsamości i że można z nich korzystać w rzeczywistych aplikacjach opartych na systemie. Stos oprogramowania powinien ułatwiać implementacjom integrację wielu niezależnych źródeł poświadczeń i powinien czynić tę mnogość domyślną ścieżką. Powinien wspierać podejścia kombinowane, pozwalając na wiele słabszych sygnałów – takich jak poświadczenia grafu społecznego – a nie tylko pojedyncze silniejsze poświadczenia, takie jak podpis od oficjalnego podmiotu.

Zaprojektowanie takiego systemu zminimalizowanego pod kątem wąskich gardeł jest z natury trudniejsze niż naiwne podejście. Z tego powodu, i zgodnie z zasadą Only-EF, jest to dokładnie ten rodzaj pracy, którego podjęcie rozważamy, gdy służy to naszemu mandatowi.

Naszą gwiazdą polarną jest eliminacja pośredników. Tam, gdzie pośrednictwo można wyeliminować, wolimy je wyeliminować. Tam, gdzie jest to nieuniknione, pracujemy nad zminimalizowaniem ryzyka przejęcia kontroli poprzez utrzymywanie ról pośredników jako otwartych, mnogich, ograniczonych i weryfikowalnych. Jeśli projekt bez pośredników staje się możliwy, upewniamy się, że jest on wiarygodny i dostępny, tak aby pośrednicy byli ostatecznie opcjonalni, a nie zakorzenieni.

5. Decydując, które zespoły wesprzeć, patrzymy poza krótkoterminowe wyniki i sygnały społeczne, a zamiast tego oceniamy wzorce wyborów i ujawnione preferencje.

Często zdarza się, że przedstawia nam się pomysły opakowane w język CROPS; samosuwerenności; wolności – jednak przy bliższym przyjrzeniu się okazuje się, że to tylko pozory; cienka warstwa rzekomych zasad rozpada się podczas analizy. Nie zawsze jest to nieszczere – w istocie wiele takich pomysłów jest proponowanych przez mające dobre intencje, sumienne jednostki, zespoły i projekty, czy to z powodu szczerego, choć błędnego przekonania, czy też z braku introspekcji lub dociekliwości.

Jednym ze sposobów, w jaki to się dzieje, jest myślenie tylko o „optymistycznym scenariuszu” (happy case), w którym wszystkie zmienne układają się zgodnie z planem, ale nie o „pesymistycznym scenariuszu” (unhappy case), na przykład gdy zależności od stron trzecich (czy to API, sieci dostarczania treści, czy inne) znikają lub psują się – albo co gorsza, gdy sam zespół znika, zostaje zhakowany lub osoba z wewnątrz staje się wroga.

Innym sposobem jest efekt komory echa, czyli inaczej mówiąc, kaskadowy dowód społeczny. W tym, co obecnie jest małą domeną, grupy ludzi o dobrych intencjach powszechnie chcą być wspierające, zwłaszcza dla swoich przyjaciół. Pomysły powstają, są udostępniane i dyskutowane; właśnie dlatego, że działamy w przestrzeni, która ma skłonność do eliminacji pośredników, prędkość, z jaką krążą pomysły, często osiąga prędkość ucieczki, jeśli nie wiralność. Co więcej, jeśli wzmocnione pomysły przyciągają dowód społeczny i zachęty – czy to uznanie, czy nagrodę – i są prezentowane publicznie, zanim zostaną odpowiednio zbadane lub krytycznie przeanalizowane, to późniejsze kwestionowanie ich może stać się kosztowne i napotkać opór.

Na przykład: dwa zespoły składają propozycje poprawy UX w pewnych skomplikowanych scenariuszach, które obejmują wiele tokenów i asynchroniczną komunikację. Na pierwszy rzut oka obie wyglądają na „zgodne z CROPS”: otwarta specyfikacja, mapa drogowa progresywnej decentralizacji, UX stawiające użytkownika na pierwszym miejscu.

Po weryfikacji okazuje się, że pierwszy zespół jest społecznie dopracowany, używa właściwego języka CROPS i jest uzbrojony w poparcie środowiska oraz zasoby, ale projekt utrzymuje zamkniętą warstwę pośredniczącą z „sekretnym składnikiem”, uruchamia się z małym zestawem dostawców na białej liście i używa miękkich ustawień domyślnych, aby kierować przepływ przez preferowane ścieżki.

Drugi zespół nie ma obecności społecznej, ma minimalne wsparcie i ma trudności z komunikowaniem swojej wizji, ale wdraża otwarty rynek dla pośredników (np. wykorzystując staking) bez białej listy i traktuje ich jako tymczasowy artefakt z wiarygodną ścieżką do eliminacji poprzez trasy sterowane przez użytkownika i gwarancje onchain. Publikują wczesne badania i modele zagrożeń, dostarczają czytelne specyfikacje i referencje oraz zapraszają do krytyki, a także rzucają wyzwanie niepowiązanym zespołom do wspólnego budowania, tak aby domyślnym wynikiem była współdzielona infrastruktura, a nie obrandowana fosa.

Przy wyborze, kogo wesprzeć, jasność postrzegania jest najważniejsza. Konieczne jest stosowanie rozeznania i dobrego osądu: nie kotwiczenie się na ogładzie, referencjach czy sympatycznych sygnałach dopasowania, zwłaszcza gdy dowód społeczny pojawia się przed należytą starannością (due diligence). Zamiast tego musimy zbadać, pod jakim kątem projekt optymalizuje w praktyce – jakie kompromisy wielokrotnie wybiera, technicznie i społecznie.

Pomimo języka CROPS, jeśli przy bliższym przyjrzeniu się praca wprowadza uprzywilejowane pozycje – takie jak zamknięte komponenty, białe listy, miękkie domyślne kierowanie, uznaniowa możliwość aktualizacji lub integracje mocno oparte na zależnościach – słuszne jest zachowanie sceptycyzmu.

Podobnie, jeśli zespół stale wybiera kontrolę lub wartość ponad decentralizację, lub jeśli ich partnerzy i osoby ich popierające mają tradycję dokonywania wyborów antysamosuwerennych, słuszne jest zachowanie ostrożności.

Nasze zasady techniczne i społeczne skłaniają nas do zadania pytania, czy domyślna ścieżka z czasem usuwa punkty nacisku, czy też koncentruje je w silosie, i czy sygnały dopasowania idą w parze z działaniami zgodnymi z CROPS poddanymi analizie.

Nie wymagamy, aby pierwsze wersje były kompletne; muszą jedynie pozostać aktywne. Budowanie w modelu open source oznacza, że silna ścieżka projektowa może zostać ulepszona lub ukończona przez kolejne zespoły. Doceniamy zespoły, które publikują wcześnie, budują otwarcie i zapraszają do krytyki, dzięki czemu niepowiązani twórcy mogą podjąć niedokończoną pracę bez konieczności pytania o zgodę.

VII. PRZYSZŁOŚĆ

Przez długi czas wmawiano ludziom, że mamy tylko dwa złe wyjścia.

Jednym z nich jest zaakceptowanie, że w tej grze chodzi o zdobycie i utrzymanie przewagi; a co za tym idzie, zaakceptowanie rządów z góry, sprawowanych przez tych, którzy już dzierżą władzę: makrosuwerenów, takich jak państwa, imperia, oligarchie korporacyjne, misje eschatologiczne i wielkie ideologie, które dyktują ludziom, jak mają żyć, decydują, kto może działać swobodnie, a kto musi się podporządkować, bez względu na życzenia swoich poddanych.

Drugim jest odpowiedź na tę grę bez pryncypialnego celu: spalenie wszystkiego do cna, ucieczka w kpinę lub wycofanie się; albo przejście na stronę tego czy innego makrosuwerena, nie dlatego, że jest lepszy, ale po prostu dlatego, że jest to dogodne.

Są jednak tacy, którzy odrzucają to przekonanie: wcale nie musi tak być.

Ethereum odrzuca pogląd, że nie ma alternatywy.

Ethereum nie jest bronią dla żadnej ze stron tego konfliktu, a jego opiekunowie nie są w nim stronniczą frakcją. Ethereum to narzędzie, którego niezliczeni ludzie – jednostki, rodziny i społeczności – niezależnie używają do budowania odpornych sanktuariów chroniących przed tą walką o władzę: schronień przed ideologiczną psychodramą, gdzie każdy, kto potrafi znaleźć azyl, może żyć, nie będąc uciskanym ani nie uciskając innych, i gdzie może w spokoju dążyć do szczęścia.

A my, jako opiekunowie Ethereum, ponosimy dodatkową odpowiedzialność: aby utrzymać użyteczność Ethereum w tym celu i pozostawić otwartą drogę dla użytkowników do tworzenia i dołączania do sanktuariów, które chronią ich wolności i dają im siłę do życia takiego, jakie sobie wymarzyli.

Te sanktuaria są możliwe częściowo dzięki technologii – zdecentralizowanej, niewymagającej pozwoleń, weryfikowalnej, bezpiecznej i chroniącej prywatność maszynerii – a częściowo dzięki kulturowej i społecznej estetyce, którą wnosimy do nich jako rozsądni i troskliwi ludzie, a której nasze technologie pomagają bronić.

Nasz udział dotyczy zarówno technologii, jak i estetyki: budujemy od podstaw infrastrukturę, która zabezpiecza samosuwerenne obliczenia z możliwością tworzenia forków; następnie, na tym fundamencie, możemy eksperymentować z nowatorskimi systemami koordynacji opartymi na suwerennych wolnościach do wyrażania siebie i wyjścia.

Frontem Ethereum w tej pracy nad sanktuariami jest obrona niewymagających pozwoleń obliczeń i komunikacji z tak dużą prywatnością i sprawczością użytkownika końcowego, jak to tylko technologicznie możliwe.

Do naszych najbliższych współpracowników należą ci, którzy pracują bezpośrednio nad prywatnością, weryfikowalnością i programowalną kryptografią. Nieco dalej są nasi sąsiedzi pracujący nad otwartym krzemem, alternatywnymi sieciami i pokrewnymi inicjatywami. A na horyzoncie są nasi przyjaciele pracujący na rzecz czystego powietrza, regeneracyjnych i zrównoważonych siedlisk oraz permakultury; na rzecz wolności słowa i wypowiedzi oraz wolności do dobrowolnego zrzeszania się i odłączania; na rzecz transferu technologii z możliwością tworzenia forków; darmowej współpracy open source w nauce, oprogramowaniu, sprzęcie, zdrowiu i innych dziedzinach, a także tysiąca innych znanych i nieznanych rzeczy, co do których ufamy, że zbudują je bez pytania o zgodę.

Ethereum wywodzi się z bogatej tradycji instynktu przetrwania, prospołecznych impulsów i pryncypialnych predyspozycji. Właśnie dlatego ma zarówno naturalnych sojuszników, jak i stanowi nieodłączny element budulcowy dla towarzyszy podróży daleko wykraczających poza to, co dziś nazywamy „krypto” lub „Web3”.

Alternatywy istnieją. Zaufaj nadziei, postaw na odporność.

VIII. ZAKOŃCZENIE

Nasza praca nie polega na przejmowaniu rynków, korporacji ani państw, ani na pomaganiu im w eksploatacji czy przejmowaniu.

Jesteśmy tu po to, aby uwolnić jednostkę i ugruntować jej wolność zrzeszania się.

Jesteśmy tu po to, aby zapewnić infrastrukturę, która daje głos tym formom współpracy, organizacji i społeczności, które pozostają niezauważone w ramach istniejących hierarchii i systemów.

Dostarczamy narzędzia i przestrzeń cyfrową niezbędne dla tego projektu na skalę cywilizacyjną, otwartego dla każdego, kto jest gotów wziąć samosuwerenność we własne ręce; projektu dostępnego dla wszystkich, a zwłaszcza dla tych, którzy nie mają nic do stracenia oprócz ogrodzeń z drutu kolczastego.

Ethereum istnieje po to, aby inni ludzie nie mogli cię oszukać; aby społeczeństwo nie mogło cię oszukać; aby twój rząd nie mógł cię oszukać; aby inny rząd nie mógł cię oszukać; aby korporacje nie mogły cię oszukać; aby instytucje nie mogły cię oszukać; aby sztuczna inteligencja nie mogła cię oszukać; aby ludzie z gór nie mogli cię oszukać; aby twoja rodzina nie mogła cię oszukać; a także po to, abyś ty sam przypadkowo nie oszukał samego siebie.

Fundacja istnieje po to, aby zapobiec oszukaniu Ethereum – a dokładniej obietnicy Ethereum; aby zapobiec sytuacji, w której Ethereum oszuka tych, którzy na nim polegają, budując własne azyle; aby upewnić się, że uosabia ono wspólne zasady, z których się wywodzi, podtrzymując je i rozwijając, zamiast je zawodzić. Powierzono nam pochodnię wolności i musimy dbać o to, by płonęła jasnym płomieniem, dopóki nie nadejdzie czas, aby przekazać ją dalej, tak jak została przekazana nam.

Ethereum to znacznie więcej niż tylko krypto. Komputer Światowy musi powstać i zająć należne mu miejsce jako lśniąca gwiazda w konstelacji technologii, które stanowią fundament ludzkiej wolności i rozkwitu. Znacznie więcej niż tylko krypto liczy na to, że będziemy sprawować pieczę nad Ethereum z umiejętną intencją i rozeznaniem.

Budujemy bowiem nic innego jak machinę wolności – nie tylko na dziś, ale na kolejne tysiąc lat.

Naszym celem jest upewnienie się, że ogród, który wyhodowaliśmy, nie tylko przetrwa, ale będzie rozkwitał, że dobra wspólne, które tworzy, pozostaną otwarte i nieskończenie przestronne, a zbudowane narzędzia suwerenności pozostaną dostępne dla wszystkich, którzy zechcą po nie sięgnąć, dla wszystkich, którzy zechcą się zalogować i zwyciężyć, na zawsze.

Nadejdą czasy, gdy praca będzie niewdzięczna; podróż będzie żmudna; a ścieżka samotna. Ale każda droga do gwiazd prowadzi najpierw przez ciemność.

E quindi uscimmo a riveder le stelle.