Przejdź do głównej zawartości

Zdecentralizowana tożsamość

  • W tradycyjnych systemach tożsamości wydawanie, utrzymywanie i kontrola Twoich identyfikatorów są scentralizowane.
  • Tożsamość zdecentralizowana usuwa zależność od scentralizowanych podmiotów trzecich.
  • Dzięki technologii kryptograficznej użytkownicy mają ponownie narzędzia do wydawania, przechowywania i kontrolowania własnych identyfikatorów i poświadczeń.

Tożsamość stanowi dzisiaj podstawę praktycznie każdego aspektu życia. Korzystając z usług internetowych, otwierając konto bankowe, głosując w wyborach, kupując nieruchomości, zatrudniając się — zawsze musisz udowodnić swoją tożsamość.

Jednak tradycyjne systemy zarządzania tożsamością od dawna polegają na scentralizowanych pośrednikach, którzy wydają, przechowują i kontrolują twoje identyfikatory oraz . Oznacza to, że nie możesz kontrolować informacji związanych z tożsamością ani decydować, kto ma dostęp do informacji umożliwiających identyfikację osoby (PII) i jak duży jest ten dostęp.

Te problemy rozwiązują zdecentralizowane systemy tożsamości oparte na publicznych blockchainach takich jak Ethereum. Tożsamość zdecentralizowana umożliwia jednostkom zarządzanie informacjami związanymi z ich tożsamością. Dzięki zdecentralizowanym rozwiązaniom w zakresie tożsamości ty możesz tworzyć identyfikatory, a także żądać swoich poświadczeń i przechowywać je bez polegania na organach centralnych, takich jak dostawcy usług lub rządy.

Co to jest tożsamość?

Tożsamość oznacza odczuwanie przez jednostkę własnego „ja”, określonego przez unikalne cechy. Tożsamość odnosi się do bycia jednostką, tj. odrębną istotą ludzką. Tożsamość może odnosić się również do innych podmiotów, takich jak organizacja czy władza.

Co to są identyfikatory?

Identyfikator jest informacją, która wskazuje określoną tożsamość lub tożsamości. Najczęstsze identyfikatory to:

  • Nazwa
  • Numer ubezpieczenia społecznego/numer identyfikacji podatkowej (NIP)
  • Numer telefonu komórkowego
  • Data i miejsce urodzenia
  • Cyfrowe dane identyfikacyjne, np. adresy e-mail, nazwy użytkowników, awatary

Te tradycyjne przykłady identyfikatorów są wydawane, przechowywane i kontrolowane przez jednostki centralne. Potrzebujesz pozwolenia od swojego rządu, aby zmienić swoje imię i nazwisko, a od platformy mediów społecznościowych, aby zmienić swój identyfikator.

Korzyści ze zdecentralizowanej tożsamości

  1. Zdecentralizowana tożsamość zwiększa indywidualną kontrolę nad informacjami identyfikacyjnymi. Zdecentralizowane identyfikatory i poświadczenia można weryfikować bez polegania na scentralizowanych organach i usługach osób trzecich.

  2. Zdecentralizowane rozwiązania w zakresie tożsamości ułatwiają niewymagającą zaufania, płynną i chroniącą prywatność metodę weryfikacji tożsamości użytkownika i zarządzania nią.

  3. Zdecentralizowana tożsamość wykorzystuje technologię łańcucha bloków, która tworzy zaufanie między różnymi stronami i zapewnia gwarancje kryptograficzne potwierdzające prawidłowość poświadczeń.

  4. Zdecentralizowana tożsamość sprawia, że dane identyfikacyjne są przenośne. Użytkownicy przechowują poświadczenia i identyfikatory w portfelu mobilnym i mogą je udostępniać dowolnie wybranej przez siebie stronie. Zdecentralizowane identyfikatory i poświadczenia nie są zablokowane w bazie danych organizacji wydającej.

  5. Zdecentralizowana tożsamość powinna dobrze współpracować z powstającymi technologiami , które umożliwią poszczególnym osobom udowodnienie, że coś posiadają lub zrobiły, bez ujawniania, co to jest. Mógłby to być znakomity sposób na połączenie zaufania i prywatności w takich zastosowaniach jak głosowanie.

  6. Zdecentralizowana tożsamość umożliwia mechanizmom identyfikowanie sytuacji, w których jedna osoba udaje wiele osób w celu manipulowania systemem lub spamowania go.

Przypadki użycia zdecentralizowanej tożsamości

Zdecentralizowana tożsamość ma wiele potencjalnych zastosowań:

1. Uniwersalne logowania

Zdecentralizowana tożsamość może pomóc w zastąpieniu logowania opartego na haśle zdecentralizowanym uwierzytelnianiem. Dostawcy usług mogą wydawać użytkownikom poświadczenia, które można przechowywać w portfelu Ethereum. Przykładowym poświadczeniem może być , który daje posiadaczowi dostęp do społeczności internetowej.

Funkcja Sign-In with Ethereum (opens in a new tab) umożliwiłaby serwerom potwierdzenie konta Ethereum użytkownika i pobranie wymaganego poświadczenia z adresu jego konta. Oznacza to, że użytkownicy mogą uzyskać dostęp do platform i stron internetowych bez konieczności zapamiętywania długich haseł, co znacząco poprawia komfort działania w Internecie.

2. Uwierzytelnianie KYC

Korzystanie z wielu usług online wymaga od osób fizycznych dostarczenia poświadczeń i uwierzytelnień, takich jak prawo jazdy lub dowód osobisty. Podejście to jest jednak problematyczne, ponieważ informacje o użytkownikach prywatnych mogą być zagrożone, a usługodawcy nie mogą zweryfikować autentyczności poświadczenia.

Zdecentralizowana tożsamość pozwala firmom pominąć konwencjonalne procesy Know-Your-Customer (KYC) (opens in a new tab) i uwierzytelniać tożsamości użytkowników za pomocą weryfikowalnych poświadczeń. Zmniejsza to koszty zarządzania tożsamością i zapobiega stosowaniu fałszywej dokumentacji.

3. Głosowanie i społeczności internetowe

Głosowanie online i media społecznościowe to dwie nowatorskie aplikacje z wykorzystaniem zdecentralizowanej tożsamości. Systemy głosowania on-line są podatne na manipulacje, zwłaszcza jeśli złośliwe podmioty tworzą fałszywe tożsamości w celu oddania głosu. Proszenie poszczególnych osób o przedstawienie poświadczeń w łańcuchu może poprawić integralność procesów głosowania online.

Zdecentralizowana tożsamość może pomóc w tworzeniu społeczności internetowych, które są wolne od fałszywych kont. Na przykład każdy użytkownik może musieć uwierzytelnić swoją tożsamość za pomocą systemu tożsamości w łańcuchu, takiego jak Ethereum Name Service, co zmniejsza ryzyko wykorzystania botów.

4. Ochrona przed atakami typu Sybil

Aplikacje przyznające granty, które wykorzystują , są podatne na , ponieważ wartość grantu wzrasta, gdy więcej osób na niego głosuje, co zachęca użytkowników do podzielenia swojego wkładu na wiele tożsamości. Zdecentralizowane tożsamości pomagają temu zapobiec, zwiększając obciążenie każdego uczestnika, aby udowodnić, że naprawdę jest człowiekiem, choć często bez konieczności ujawniania konkretnych informacji prywatnych.

5. Krajowe i rządowe dokumenty tożsamości

Rządy mogą wykorzystywać zasady zdecentralizowanej tożsamości do wydawania podstawowych dokumentów tożsamości — takich jak krajowe dowody tożsamości, paszporty czy prawa jazdy — jako weryfikowalnych poświadczeń na Ethereum, zapewniając silne gwarancje kryptograficzne autentyczności w celu ograniczenia oszustw i fałszerstw w weryfikacji tożsamości online. Obywatele mogą przechowywać te poświadczenia w swoim osobistym portfelu i używać ich do udowodnienia swojej tożsamości, wieku lub prawa do głosowania.

Model ten pozwala na selektywne ujawnianie informacji, zwłaszcza w połączeniu z technologią prywatności opartą na dowodach o zerowej wiedzy (ZKP). Na przykład obywatel mógłby kryptograficznie udowodnić, że ma ukończone 18 lat, aby uzyskać dostęp do usługi z ograniczeniami wiekowymi, nie ujawniając swojej dokładnej daty urodzenia, co zapewnia większą prywatność niż tradycyjny dowód tożsamości.

💡Studium przypadku: Narodowy cyfrowy dowód tożsamości (NDI) Bhutanu na Ethereum

Królestwo Bhutanu zmigrowało swój system Narodowego Cyfrowego Dowodu Tożsamości (NDI) (opens in a new tab) na Ethereum w październiku 2025 r. Zbudowany na zasadach zdecentralizowanej tożsamości i suwerennej tożsamości, system NDI Bhutanu wykorzystuje zdecentralizowane identyfikatory i weryfikowalne poświadczenia do wydawania cyfrowo podpisanych poświadczeń bezpośrednio do osobistego portfela obywatela. Poprzez zakotwiczenie dowodów kryptograficznych tych poświadczeń na Ethereum system zapewnia, że są one autentyczne, odporne na manipulacje i mogą być weryfikowane przez każdą ze stron bez konieczności odpytywania organu centralnego.

Architektura systemu kładzie nacisk na prywatność poprzez wykorzystanie technologii dowodów o zerowej wiedzy (ZKP). Ta implementacja „selektywnego ujawniania” pozwala obywatelom udowadniać określone fakty (np. „Mam ukończone 18 lat” lub „Jestem obywatelem”) w celu uzyskania dostępu do usług bez ujawniania podstawowych danych osobowych, takich jak pełny numer dowodu tożsamości czy dokładna data urodzenia. To pokazuje potężne, rzeczywiste zastosowanie Ethereum do stworzenia bezpiecznego, zorientowanego na użytkownika i chroniącego prywatność krajowego systemu dowodów tożsamości.

💡Studium przypadku: QuarkID miasta Buenos Aires na warstwie 2 Ethereum ZKSync Era

W 2024 r. rząd miasta Buenos Aires (GCBA) zintegrował QuarkID, open-source'owy „system ramowy zaufania cyfrowego” stworzony przez Sekretariat Innowacji i Transformacji Cyfrowej GCBA, z miBA, oficjalną aplikacją miejską dla mieszkańców, umożliwiającą dostęp do usług rządowych i oficjalnych dokumentów. W momencie uruchomienia wszyscy ponad 3,6 miliona użytkowników miBA otrzymali zdecentralizowane tożsamości cyfrowe, które pozwalają im zarządzać i udostępniać weryfikowalne dokumenty i certyfikaty cyfrowe w łańcuchu, w tym poświadczenia obywatelstwa, akty urodzenia, małżeństwa i zgonu, dokumentację podatkową, zapisy o szczepieniach i inne.

Zbudowany na sieci warstwy 2 Ethereum ZKSync Era system QuarkID wykorzystuje technologię ZKP, aby umożliwić obywatelom weryfikację osobistych poświadczeń w trybie peer-to-peer za pośrednictwem urządzeń mobilnych – bez ujawniania zbędnych danych osobowych. Program ten podkreśla model „rządu jako użytkownika”, w którym GCBA działa jako jeden z użytkowników otwartego i interoperacyjnego protokołu QuarkID, a nie jako scentralizowany właściciel. Ta architektura oparta na ZKP zapewnia kluczową funkcję prywatności: żadna strona trzecia, nawet GCBA, nie może śledzić, jak, kiedy i dlaczego obywatel używa swoich poświadczeń. Ten udany program zapewnia obywatelom pełną suwerenną tożsamość i kontrolę nad ich wrażliwymi danymi, a wszystko to jest zabezpieczone przez globalnie rozproszoną sieć Ethereum.

Co to są poświadczenia?

Poświadczenie jest oświadczeniem złożonym przez jeden podmiot na temat innego podmiotu. Jeśli mieszkasz w Stanach Zjednoczonych, prawo jazdy wydane przez departament pojazdów mechanicznych (jeden podmiot) potwierdza, że inny podmiot (Ty) jest uprawniony do prowadzenia samochodu.

Poświadczenia to nie to samo, co identyfikatory. Poświadczenie zawiera identyfikatory odwołujące się do określonej tożsamości i stanowi roszczenie dotyczące atrybutu związanego z tą tożsamością. Tak więc prawo jazdy zawiera identyfikatory (nazwisko, data urodzenia, adres), ale jest również poświadczeniem o prawie do prowadzenia pojazdu.

Co to są zdecentralizowane identyfikatory? Czym są zdecentralizowane identyfikatory?

Tradycyjne identyfikatory, takie jak nazwa prawna lub adres e-mail, zależą od osób trzecich – rządów czy dostawców poczty elektronicznej. Decentralizowane identyfikatory (DID) są inne — nie są wydawane, zarządzane ani kontrolowane przez jakikolwiek podmiot centralny.

Zdecentralizowane identyfikatory są wydawane, przechowywane i kontrolowane przez jednostki. jest przykładem zdecentralizowanego identyfikatora. Możesz utworzyć tyle kont, ile chcesz, nie pytając nikogo o zgodę i bez konieczności przechowywania ich w centralnym rejestrze.

Zdecentralizowane identyfikatory są przechowywane w rozproszonych rejestrach () lub . To sprawia, że identyfikatory DID są globalnie unikalne, możliwe do rozpoznania z wysoką dostępnością i weryfikowalne kryptograficznie (opens in a new tab). Zdecentralizowany identyfikator może być powiązany z różnymi podmiotami: z pojedynczymi osobami, organizacjami lub instytucjami rządowymi.

Co sprawia, że zdecentralizowane identyfikatory są możliwe? Co umożliwia istnienie zdecentralizowanych identyfikatorów?

1. Kryptografia klucza publicznego

Kryptografia klucza publicznego to środek bezpieczeństwa informacji, który generuje dla podmiotu i . klucza publicznego jest wykorzystywana w sieciach blockchain do uwierzytelniania tożsamości użytkowników i udowadniania własności zasobów cyfrowych.

Niektóre zdecentralizowane identyfikatory, takie jak konto Ethereum, mają klucze publiczne i prywatne. Klucz publiczny identyfikuje kontrolera konta, a klucze prywatne mogą podpisywać i odszyfrowywać wiadomości dla tego konta. Kryptografia klucza publicznego dostarcza dowodów potrzebnych do uwierzytelniania podmiotów i zapobiegania podszywaniu się oraz używaniu fałszywych tożsamości, wykorzystując podpisy kryptograficzne (opens in a new tab) do weryfikacji wszystkich oświadczeń.

2. Zdecentralizowane magazyny danych

Łańcuch bloków służy jako weryfikowalny rejestr danych: otwarte, niezaufane i zdecentralizowane repozytorium informacji. Istnienie publicznych łańcuchów bloków eliminuje potrzebę przechowywania identyfikatorów w scentralizowanych rejestrach.

Aby potwierdzić ważność zdecentralizowanego identyfikatora, można wyszukać w łańcuchu bloków powiązany klucz publiczny. Jest to istotna różnica w porównaniu do tradycyjnych identyfikatorów, które wymagają uwierzytelniania stron trzecich.

W jaki sposób zdecentralizowane identyfikatory i poświadczenia umożliwiają zdecentralizowaną tożsamość?

Zdecentralizowana tożsamość zakłada, że informacje związane z tożsamością powinny być samodzielnie kontrolowane, prywatne i przenośne, a zdecentralizowane identyfikatory i poświadczenia są podstawowymi elementami składowymi.

W kontekście zdecentralizowanej tożsamości poświadczenia (znane również jako weryfikowalne poświadczenia (opens in a new tab)) są odpornymi na manipulacje, weryfikowalnymi kryptograficznie oświadczeniami składanymi przez wystawcę. Każde poświadczenie lub możliwe do zweryfikowania dane uwierzytelniające podmiot (np. organizację) jest powiązane z odpowiednim identyfikatorem DID.

Ponieważ identyfikatory DID są przechowywane w łańcuchu bloków, każdy może zweryfikować prawidłowość poświadczenia poprzez porównanie z DID wystawcy na Ethereum. Zasadniczo łańcuch bloków Ethereum działa jak globalny katalog umożliwiający weryfikację identyfikatorów DID powiązanych z określonymi podmiotami.

Dzięki zdecentralizowanym identyfikatorom poświadczenia są niezależne i weryfikowalne. Nawet jeśli wydawca już nie istnieje, posiadacz zawsze ma dowód pochodzenia i prawidłowości poświadczenia.

Zdecentralizowane identyfikatory mają również kluczowe znaczenie dla ochrony prywatności danych osobowych, z względu na zdecentralizowaną tożsamość. Jeśli na przykład osoba fizyczna przedstawia dowód poświadczenia (prawo jazdy), strona weryfikująca nie musi sprawdzać prawidłowości informacji w dowodzie. Zamiast tego weryfikator potrzebuje jedynie gwarancji kryptograficznych autentyczności poświadczenia i tożsamości organizacji, która je wydała, aby ustalić, czy dowód jest prawidłowy.

Rodzaje poświadczeń w zdecentralizowanej tożsamości

Sposób, w jaki informacje o poświadczeniach są przechowywane i pobierane w ekosystemie tożsamości opartym na Ethereum, różni się od tradycyjnego zarządzania tożsamościami. Oto przegląd różnych podejść do wydawania, przechowywania i weryfikacji poświadczeń w zdecentralizowanych systemach tożsamości:

Poświadczenia poza łańcuchem

Jednym z problemów związanych z przechowywaniem poświadczeń w łańcuchu jest to, że mogą one zawierać informacje, które poszczególne osoby chcą zachować jako prywatne. Publiczny charakter łańcucha bloków Ethereum sprawia, że jest on nieprzydatny do przechowywania takich poświadczeń.

Rozwiązaniem jest wystawianie poświadczeń, przechowywanych przez użytkowników poza łańcuchem w cyfrowych portfelach, ale podpisanych za pomocą identyfikatora DID wystawcy przechowywanego w łańcuchu. Te poświadczenia są zakodowane jako JSON Web Tokens (opens in a new tab) i zawierają podpis cyfrowy wystawcy, co pozwala na łatwą weryfikację oświadczeń poza łańcuchem.

Oto hipotetyczny scenariusz wyjaśniający działanie poświadczeń poza łańcuchem:

  1. Uniwersytet (wydawca) generuje poświadczenie (cyfrowy certyfikat akademicki), podpisuje je swoimi kluczami i wydaje Bobowi (właścicielowi tożsamości).

  2. Bob ubiega się o pracę i chce udowodnić swoje kwalifikacje akademickie pracodawcy, dlatego udostępnia poświadczenie z mobilnego portfela. Przedsiębiorstwo (weryfikator) może następnie potwierdzić prawidłowość poświadczenia poprzez sprawdzenie DID wystawcy (tj. jego klucza publicznego na Ethereum).

Poświadczenia poza łańcuchem ze stałym dostępem

W tym układzie poświadczenia są przekształcane w pliki JSON i przechowywane poza łańcuchem (najlepiej na platformie zdecentralizowanej pamięci masowej w chmurze, takiej jak IPFS lub Swarm). Jednak pliku JSON jest przechowywany w łańcuchu i połączony z identyfikatorem DID za pośrednictwem rejestru w łańcuchu. Powiązanym DID może być albo wystawca poświadczenia, albo odbiorca.

Takie podejście umożliwia uzyskiwanie przez poświadczenia trwałości opartej na łańcuchu bloków, przy jednoczesnym zachowaniu zaszyfrowanych i weryfikowalnych informacji o oświadczeniach. Umożliwia to również selektywne ujawnienie, ponieważ posiadacz klucza prywatnego może odszyfrować informacje.

Poświadczenia w łańcuchu

Poświadczenia w łańcuchu są przechowywane w na blockchainie Ethereum. Inteligentny kontrakt (działający jako rejestr) mapuje poświadczenie na odpowiadający mu zdecentralizowany identyfikator w łańcuchu (klucz publiczny).

Oto przykład pokazujący, jak poświadczenia w łańcuchu mogą działać w praktyce:

  1. Firma (XYZ Corp) planuje sprzedać akcje własnościowe za pomocą inteligentnego kontraktu, ale szuka tylko nabywców, którzy przeszli podstawową weryfikację.

  2. XYZ Corp może zlecić firmie przeprowadzającej weryfikację przeszłości wystawianie poświadczeń w łańcuchu na Ethereum. To poświadczenie potwierdza, że dana osoba przeszła podstawową weryfikację, ale bez ujawniania jakichkolwiek danych osobowych.

  3. Inteligentny kontrakt sprzedaży akcji może sprawdzić kontrakt rejestracji dla tożsamości sprawdzanych nabywców i określić, kto jest uprawniony do zakupu akcji.

Tokeny Soulbound i tożsamość

Tokeny Soulbound (opens in a new tab) () mogłyby być używane do gromadzenia informacji unikalnych dla określonego portfela. To skutecznie tworzy unikalną tożsamość w łańcuchu, powiązaną z konkretnym adresem Ethereum, która może zawierać tokeny reprezentujące osiągnięcia (np. ukończenie określonego kursu online lub przekroczenie progu punktowego w grze) lub udział w społeczności.

Użyj zdecentralizowanej tożsamości

Istnieje wiele ambitnych projektów wykorzystujących Ethereum jako podstawę zdecentralizowanych rozwiązań w zakresie tożsamości:

Dalsza lektura

Artykuły

Filmy

Społeczności

Strona ostatnio zaktualizowana: 23 lutego 2026

Andrzej1072A (opens in a new tab)
wosek_w (opens in a new tab)
Arek14482307A (opens in a new tab)
+19

Czy ta strona była pomocna?