इथीरियम नेटवर्क म्हणजे काय?

इथीरियम नेटवर्क फी (उर्फ गॅस फी) म्हणजे काय?

इथीरियमवरील प्रत्येक व्यवहारासाठी गॅस फी नावाचे एक छोटे शुल्क लागते. तुम्ही ETH पाठवा, टोकन्स स्वॅप करा किंवा ॲप वापरा, प्रत्येक वेळी तुम्ही ब्लॉकचेनवर डेटा लिहिता तेव्हा तुम्ही थोड्या प्रमाणात गॅस भरता.

गॅस फी इथीरियमला सुरळीतपणे चालू ठेवते. त्याशिवाय, वाईट हेतू असलेले लोक नेटवर्कमध्ये रिकाम्या व्यवहारांसह स्पॅम करू शकतात आणि मोठ्या गर्दीमुळे त्याचा वापर करणे अशक्य करू शकतात, कारण वापरकर्ते भरण्यास तयार असलेल्या फीनुसार व्यवहारांना प्राधान्य देण्याचा कोणताही मार्ग नसेल.

तर, जेव्हा तुम्ही गॅस भरता तेव्हा काय होते? त्याचा एक भाग व्हॅलिडेटरला दिला जातो जो तुमचा व्यवहार व्यवहारांच्या “ब्लॉक” मध्ये जोडतो. दुसरा भाग “बर्न” केला जातो, ज्यामुळे तो पुरवठ्यातून काढून टाकला जातो.

हे पुरवठा आणि मागणी संतुलित करण्यास मदत करते, कारण जेव्हा नेटवर्क व्यस्त असते, तेव्हा फी वाढते. जेव्हा गोष्टी शांत असतात, तेव्हा फी कमी होते.

ऑगस्ट २०२१ मध्ये नेटवर्कने फी बर्निंग सुरू केल्यापासून (opens in a new tab), लाखो ETH बर्न केले गेले आहेत (opens in a new tab). तुम्ही इथीरियम समुदायाने तयार केलेले नेटवर्क डॅशबोर्ड्स आणि एक्सप्लोरर्स (opens in a new tab) वापरून नवीनतम आकडेवारी एक्सप्लोर करू शकता.

तर, एका व्यवहारासाठी किती खर्च येतो?

बरं, तुम्ही काय करत आहात यावर फी अवलंबून असते. फक्त ETH पाठवल्यास एका डॉलरपेक्षा कमी खर्च येऊ शकतो. विकेंद्रित एक्सचेंज (DEX) वर टोकन्स स्वॅप करणे काही डॉलर्स किंवा त्याहून अधिक असू शकते, विशेषतः जर नेटवर्क व्यस्त असेल. व्यवहार जितका अधिक क्लिष्ट असेल तितका जास्त गॅस खर्च होतो.

गॅस फी इथीरियम वापरण्याचा सर्वात दृश्यमान भागांपैकी एक आहे, विशेषतः नवीन वापरकर्त्यांसाठी, पण हे सर्व नेटवर्कला अधिक विश्वसनीय आणि सुरक्षित बनवण्यासाठी जाते.

स्टेकिंग म्हणजे काय आणि ते नेटवर्कला कसे सुरक्षित करते?

इथीरियम नेटवर्क स्टेकिंग नावाच्या प्रणालीद्वारे सुरक्षित केले जाते. इथीरियम अशा प्रकारे व्यवहारांची पडताळणी करते, नवीन ब्लॉक्स जोडते, आणि नेटवर्कला हल्ल्यांपासून सुरक्षित ठेवते.

जेव्हा इथीरियम सुरू झाले, तेव्हा त्याने प्रूफ-ऑफ-वर्क नावाच्या सहमती यंत्रणेचा (कोणाकडे काय आहे यावर सहमत होण्याची एक पद्धत) वापर केला. ही तीच यंत्रणा आहे जी बिटकॉइन आज वापरते.

सप्टेंबर २०२२ मध्ये, इथीरियमने अधिक सुरक्षित आणि ऊर्जा-कार्यक्षम प्रूफ-ऑफ-स्टेक सहमती यंत्रणेत अपग्रेड केले.

तर, ते कसे कार्य करते?

सोप्या शब्दात सांगायचे झाल्यास, लोक काही ETH (त्यांचे ETH स्टेकवर ठेवतात) लॉक करतात, जेणेकरून ते नेटवर्क सुरक्षित करण्यास मदत करू शकतील. या लोकांना व्हॅलिडेटर्स म्हणतात. जेव्हा तुम्ही ETH स्टेक करता, तेव्हा तुमचा व्हॅलिडेटर नवीन व्यवहार तपासण्यासाठी आणि जोडण्यासाठी निवडला जातो. जर तुम्ही प्रामाणिकपणे केले, तर तुम्हाला बक्षिसे मिळतात. जर तुम्ही फसवण्याचा प्रयत्न केला, तर तुम्ही तुमच्या स्टेकचा काही भाग गमावता.

प्रूफ-ऑफ-स्टेक सुरू केल्यानंतर फक्त दोन वर्षांत, इथीरियमने इथीरियमला सुरक्षित करण्यासाठी लाखो ETH (opens in a new tab) स्टेक करणाऱ्या दहा लाखांहून अधिक व्हॅलिडेटर्सना (opens in a new tab) आकर्षित केले. यामुळे इथीरियमवर हल्ला करणे अत्यंत महाग आणि कठीण होते. याचे कारण म्हणजे, नेटवर्कवर हल्ला करण्यासाठी, एका संस्थेला नेटवर्कवर हल्ला सुरू करण्यासाठी एकूण स्टेक केलेल्या ETH पैकी किमान १/३ ची गरज असते. आज, ही रक्कम अब्जावधी डॉलर्स इतकी आहे, आणि तरीही, हल्ला अयशस्वी होण्याची शक्यता आहे कारण १/३ पेक्षा जास्त नेटवर्कच्या उर्वरित भागाशी असहमत असल्यास फायनलायझेशन प्रतिबंधित होईल, परंतु चेन सोर्स-ऑफ-ट्रुथ मानल्या जाणाऱ्या दुसऱ्या आवृत्तीसह वाढतच राहील. १/२ पेक्षा जास्त आवृत्ती कोणती सत्य मानली जाईल हे बदलते, आणि २/३ पेक्षा जास्त आवृत्ती उर्वरित लोक सहमत नसलेल्या गोष्टीला अंतिम रूप देण्यास अनुमती देईल.

हेच इथीरियमला “आर्थिक सुरक्षा” देते. हे फक्त योग्य तंत्रज्ञान असण्याबद्दल नाही. हे हल्ल्यांना प्रयत्न करण्याइतके महाग बनवण्याबद्दल आहे.

इथीरियम नेटवर्क सुरक्षित करण्यात मदत करण्यासाठी, तुम्ही हे दोन मुख्य मार्गांनी करू शकता.

पहिला मार्ग म्हणजे नोड चालवणे. नोड्स ब्लॉकचेनचा संपूर्ण इतिहास संग्रहित करतात, ज्यात सर्व व्यवहार आणि स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट डेटा समाविष्ट आहे. इतर नोड्ससह सिंक करून, ते नेटवर्कच्या स्थितीवर सहमत होऊ शकतात, व्यवहार कायदेशीर असल्याची आणि स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट डेटा उपलब्ध असल्याची खात्री करतात.

दुसरा मार्ग म्हणजे तुमचा ETH स्टेक करणे. सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे Lido (opens in a new tab) किंवा Rocketpool (opens in a new tab) सारख्या स्टेकिंग प्रदात्याद्वारे. पण जर तुमच्याकडे माहिती असेल, तर घरी व्हॅलिडेटर सॉफ्टवेअर चालवण्याचा प्रयत्न करा.

इथीरियम लेयर 2 काय आहेत आणि ते नेटवर्कला कसे स्केल करतात?

जसजसे इथीरियम अधिक लोकप्रिय होत आहे, तसतसे नेटवर्क व्यस्त होत आहे. जेव्हा मागणी जास्त असते, तेव्हा गॅस फी वाढते आणि व्यवहारांना जास्त वेळ लागतो. हे दुरुस्त करण्यासाठी, डेव्हलपर्सनी लेयर 2s नावाच्या सहयोगी नेटवर्क्सची एक मालिका तयार केली आहे.

लेयर 2s, ज्यांना L2s म्हणूनही ओळखले जाते, हे इतर नेटवर्क्स आहेत जे इथीरियमच्या वर चालतात. ते व्यवहार स्वतंत्रपणे प्रक्रिया करतात, नंतर इथीरियमवर संग्रहित करण्यासाठी एक सारांश पाठवतात.

तुम्ही त्यांना महामार्गावरील एक्सप्रेस लेनसारखे समजू शकता. प्रत्येक व्यवहार इथीरियम मेननेटमधून जाण्याऐवजी, त्यापैकी बरेच जण हे जलद, स्वस्त मार्ग वापरतात.

काही सर्वात लोकप्रिय L2s मध्ये Base, Arbitrum, Optimism, zkSync आणि Starknet यांचा समावेश आहे. त्यापैकी प्रत्येकजण थोडे वेगळ्या पद्धतीने काम करतो, परंतु कल्पना तीच आहे—सुरक्षिततेशी तडजोड न करता इथीरियमला स्केल करणे.

Optimism किंवा zkSync वरील एका साध्या ETH हस्तांतरणासाठी फक्त $0.04 इतका खर्च येऊ शकतो (opens in a new tab), तर इथीरियम मेननेटवर $0.3-$1 च्या तुलनेत. टोकन्स स्वॅप करण्यासारखे इतर व्यवहार फक्त $0.20 इतके कमी असू शकतात (opens in a new tab). वापरकर्त्यांसाठी, याचा अर्थ किमतीच्या एका अंशात जलद व्यवहार.

परिणामी, L2s वेगाने वाढत आहेत. एकत्रितपणे, त्यांच्याकडे अब्जावधी डॉलर्सची डिजिटल मालमत्ता (opens in a new tab) आहे.

L2s ला इथीरियमच्या सुरक्षिततेचा फायदा होत असल्याने, जागतिक पेमेंट आणि ॲप्लिकेशन्स तयार करू पाहणाऱ्या कंपन्यांनी इथीरियमच्या वर तयार करण्यास सुरुवात केली आहे.

उदाहरणार्थ, रॉबिनहूडने अलीकडेच स्टॉक्ससाठी जलद सेटलमेंट एक्सप्लोर करण्यासाठी स्वतःचा L2 लॉन्च केला (opens in a new tab). PayPal ने आपला स्टेबलकॉइन PYUSD इथीरियम L2 आर्बिट्रममध्ये हलवला (opens in a new tab). Shopify आता व्यापाऱ्यांना बेसवर स्टेबलकॉइन USDC स्वीकारण्याची परवानगी देते (opens in a new tab).

वापरकर्त्यांसाठी, इथीरियम आणि L2s दरम्यान मालमत्ता हलवणे सोपे आहे. तुम्ही ऑप्टिमिझमद्वारे सुपरब्रिज (opens in a new tab) किंवा ZKsync द्वारे पोर्टल (opens in a new tab) सारख्या L2s द्वारे तयार केलेले ब्रिज वापरून ETH आणि इतर मालमत्ता हलवू शकता. तुम्ही हॉप (opens in a new tab) आणि ॲक्रॉस (opens in a new tab) सारखी स्वतंत्र संघांनी तयार केलेली तृतीय-पक्ष साधने देखील वापरू शकता.

थेट इथीरियम नेटवर्क डेटा कसा एक्सप्लोर करायचा

इथीरियम डिझाइननुसार पारदर्शक आहे. नेटवर्कवरील प्रत्येक क्रिया, ETH पाठवण्यापासून ते व्हॅलिडेटर चालवण्यापर्यंत, एका खुल्या, सार्वजनिक लेजरवर रेकॉर्ड केली जाते ज्यामध्ये कोणीही प्रवेश करू शकतो.

आज बहुतेक प्रणाली कशा कार्य करतात याच्या तुलनेत हे एक तीव्र विरोधाभास आहे:

• बँका आणि संस्था त्यांचे अंतर्गत आकडे प्रकाशित करतात
• ॲप वापराचे आकडे टेक कंपन्यांकडून काटेकोरपणे जपले जातात
• आर्थिक डेटा अनेकदा उशिरा येतो आणि नंतर सुधारित केला जातो

इथीरियमसह, तुम्हाला विश्वास ठेवण्याची गरज नाही. तुम्ही पडताळणी करू शकता.

इथीरियम वापरण्यासाठी तुम्हाला हे सर्व समजून घेण्याची आवश्यकता नाही. पण जर तुम्हाला २०२४ मध्ये किती व्यवहार सेटल झाले, किंवा गेल्या सहा महिन्यांत किती नवीन इथीरियम पत्ते तयार झाले याबद्दल उत्सुकता असेल, तर अशी साधने आहेत जी कोणालाही रिअल टाइममध्ये नेटवर्क एक्सप्लोर करू देतात.

येथे काही सर्वात उपयुक्त डेटा स्रोत आणि तुम्ही ते कशासाठी वापरू शकता:

• Etherscan (opens in a new tab): व्यवहार, वॉलेट ॲक्टिव्हिटी, आणि स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स तपासा
• beaconcha.in (opens in a new tab): व्हॅलिडेटर आकडेवारी, स्टेकिंग पातळी, आणि नेटवर्क आरोग्य पहा
• ultrasound.money (opens in a new tab): ETH पुरवठा, इश्यूअन्स, आणि बर्न रिअल-टाइममध्ये ट्रॅक करा
• l2fees.info (opens in a new tab): इथीरियम आणि L2s वरील सध्याच्या व्यवहार खर्चाची तुलना करा
• L2Beat (opens in a new tab): सर्व प्रमुख L2s मध्ये सुरक्षित केलेले मूल्य आणि सुरक्षा मॉडेल्स पहा
• growthepie (opens in a new tab): इथीरियममधील सर्व ऑनचेन ॲक्टिव्हिटी आणि वाढ पहा
• Dune (opens in a new tab): इथीरियमवरील सर्व डिजिटल मालमत्तेवर कस्टम डॅशबोर्ड एक्सप्लोर करा
• Token Terminal (opens in a new tab): डॅप महसूल, वापर, आणि प्रोटोकॉल कामगिरीची तुलना करा
• Nansen (opens in a new tab): वॉलेट फ्लो, स्टेबलकॉइन हालचाली, आणि स्मार्ट मनी ट्रेंड्स फॉलो करा.

ही सर्व साधने तुम्हाला आवश्यक असल्यास तेथे आहेत.

तुम्ही डेव्हलपर, संशोधक, गुंतवणूकदार, किंवा फक्त व्यवहार तपासू इच्छिणारे कोणी असाल, इथीरियमचे खुले नेटवर्क तुम्हाला डेटा देते—थेट, परवानगीशिवाय आणि पडताळणीयोग्य.

पुढे वाचा

• वॉलेट्स काय आहेत?

• इथर (ETH) म्हणजे काय?

• Web3 म्हणजे काय?

• इथीरियम नेटवर्कबद्दल अधिक जाणून घ्या