ஜஸ்டின் டிரேக்குடன் Q-Day-க்கு முந்தைய எத்திரியத்தின் குவாண்டம் திட்டம்

எத்தீரியம் அறக்கட்டளை ஆராய்ச்சியாளர் ஜஸ்டின் டிரேக் உடனான ஒரு நேர்காணல், இதில் எத்திரியத்தின் குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய வழிகாட்டி வரைபடம், லீன் எத்திரியம் (Lean Ethereum) தொலைநோக்கு, முறைசார் சரிபார்ப்பு முன்னேற்றங்கள் மற்றும் AI இருத்தலியல் அபாயம் பற்றிய வெளிப்படையான விவாதம் ஆகியவை அடங்கும்.

இந்த உரைவடிவம் பேங்க்லெஸ் வெளியிட்ட அசல் வீடியோ உரைவடிவத்தின் (opens in a new tab) அணுகக்கூடிய நகலாகும். இது வாசிப்புத்திறனுக்காகச் சிறிதளவு திருத்தப்பட்டுள்ளது.

அறிமுகம் மற்றும் குவாண்டம் அச்சுறுத்தல் (0:00)

ஜஸ்டின் டிரேக்: கடந்த சில மாதங்களில் எனக்கு ஏற்பட்ட ஒரு சுவாரஸ்யமான மனமாற்றம் என்னவென்றால், குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய காலத்தை (post-quantum) நாம் கடக்க வேண்டிய ஒரு தடையாக நினைப்பதை நான் நிறுத்திவிட்டேன், அதை ஒரு வாய்ப்பாகவே நான் அதிகம் கருதுகிறேன். பிட்காயின் (Bitcoin) போன்ற அதன் போட்டியாளர்களுடன் ஒப்பிடும்போது மட்டுமல்லாமல், ஃபியட் (fiat) மற்றும் பாரம்பரிய நிதி (TradFi) ஆகியவற்றுடன் ஒப்பிடும்போதும், குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய பாதுகாப்பைக் கொண்ட முதல் உலகளாவிய நிதி அமைப்பாக எத்திரியம் (Ethereum) தனித்து நிற்பதற்கான ஒரு வாய்ப்பு இது. மேலும் இது உலகிற்கு ஒரு மிக வலுவான செய்தியை அனுப்பும் என்றும், உலகம் எத்திரியத்திற்கு மாறுவதற்கு இது ஒரு மிக இயல்பான பாதுகாப்பு விற்பனைப் புள்ளியாக இருக்கும் என்றும் நான் நினைக்கிறேன்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: பேங்க்லெஸ் நேஷன் (Bankless Nation), நாம் மீண்டும் ஒருமுறை ஜஸ்டின் டிரேக்குடன் இணைந்துள்ளோம். கிரிப்டோ (crypto), பிட்காயின் மற்றும் எத்திரியம் ஆகியவற்றுடன் தொடர்புடைய குவாண்டம் கம்ப்யூட்டிங் பற்றி நாம் பேசப் போகிறோம். ஜஸ்டின், பாட்காஸ்டிற்கு மீண்டும் உங்களை வரவேற்கிறோம்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: வணக்கம் நண்பர்களே. என்னை மீண்டும் அழைத்ததற்கு நன்றி.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே குவாண்டம் நமது துறைக்கு ஒரு பெரிய அச்சுறுத்தலாக மாறியுள்ளது. இதை நாம் எப்போதுமே அறிந்திருக்கிறோம். இது பெரும்பாலும் கோட்பாட்டு அளவிலேயே இருந்து வந்தது. கடந்த ஆறு மாதங்களில், குவாண்டம் கோட்பாட்டு நிலையிலிருந்து நமது துறையை உறுதியாகப் பாதிக்கும் ஒரு விஷயமாக மாறியுள்ளது. பிட்காயின் விலையிலிருந்து தொடங்கினால், நிதி மேலாளர்கள் — பிளாக்ராக் (BlackRock) கூட குவாண்டம் மூலம் பிட்காயினின் பாதுகாப்பிற்கும் அதன் மதிப்பிற்கும் ஏற்படும் அச்சுறுத்தல் பற்றிய கட்டுரைகளை வெளியிட்டுள்ளது. எனவே மக்கள் தங்கள் போர்ட்ஃபோலியோவில் பிட்காயினின் அளவைக் குறைப்பதை நாம் கேள்விப்பட்டிருக்கிறோம். ஒருவேளை அது இத்துறையில் உள்ள மற்ற அனைத்து சொத்துகளின் விலையையும் குறைத்துக்கொண்டிருக்கலாம்.

விலையைப் பற்றி மட்டும் பேசாமல், நாம் புரிந்துகொண்டபடி, தொகுதிச்சங்கிலிகள் (blockchains) செயல்படும் விதத்தை குவாண்டம் உண்மையில் பாதிக்கிறது. எனவே இது ஒட்டுமொத்தமாக நமது துறையின் அடிப்படைப் பிரச்சனையாகத் தெரிகிறது. நமது துறை கடக்க வேண்டிய ஒரு தடை — கிரிப்டோ மற்றும் தொகுதிச்சங்கிலி முதன்முதலில் உருவாக்கப்பட்டபோது, ஒரு துறையாக குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய நிலையை எதிர்கொள்ளும் வகையில் நாம் தயாராக இல்லை. எனவே சூழலுடன் தொடங்குவதற்கு, இதற்கான காலக்கெடு என்ன? இந்தத் தடை எப்போது வருகிறது? இதை கியூ-டே (Q-Day) என்று அழைப்பதை நான் கேள்விப்பட்டிருக்கிறேன். கியூ-டே எப்போது? இந்தக் குவாண்டம் தடையைக் கடக்க நமக்கு எவ்வளவு நேரம் உள்ளது?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். நான் சற்று பின்னோக்கிச் சென்று நீங்கள் சொன்னதை வலியுறுத்த விரும்புகிறேன், அதாவது கடந்த 6 முதல் 12 மாதங்களில், நாம் பெரிய முன்னேற்றங்களைக் கண்டுள்ளோம். அவற்றில் ஒன்று பிழை திருத்தம் (error correction) என்ற இந்தக் கருத்து. மிகவும் இரைச்சல் மற்றும் பிழைகள் ஏற்படக்கூடிய இயற்பியல் கியூபிட்களிலிருந்து (physical qubits), கச்சிதமான தர்க்கரீதியான கியூபிட்களுக்கு (logical qubits) நம்மால் செல்ல முடிகிறது. தற்போது நாம் அடிப்படையில் ஒரு தர்க்கரீதியான கியூபிட்டை உருவாக்க முடியும், ஆனால் இது இன்னும் மிக முக்கியமான பூஜ்ஜியத்திலிருந்து-ஒன்று (zero-to-one) தருணமாகும், இப்போது அதை பல தர்க்கரீதியான கியூபிட்களாக அளவிடுவதே அடுத்த கட்டமாகும். மற்றொரு பெரிய முன்னேற்றம் அல்காரிதம் பக்கத்தில் உள்ளது. முன்பு நமது அன்பான குறியாக்கவியலை (cryptography) உடைக்க மில்லியன் கணக்கான, சொல்லப்போனால் பல்லாயிரக்கணக்கான இயற்பியல் கியூபிட்கள் தேவைப்படும் என்று நாங்கள் நினைத்தோம். ஆனால் கடந்த ஆண்டு ஒரு ஆய்வறிக்கை 10 மடங்கு மேம்பாட்டைச் செய்து, அதை 1 மில்லியன் இயற்பியல் கியூபிட்களாகக் குறைத்தது. இந்த ஆண்டு நாம் மற்றொரு 10 மடங்கு மேம்பாட்டைக் கொண்டுள்ளோம், இது 100,000 கியூபிட்களாகக் குறைந்துள்ளது.

எனவே இலக்குகள் மேலும் மேலும் நெருங்கி வருகின்றன, மேலும் ஒரு வகையில் இந்த இரட்டை அதிவேக வளர்ச்சி (double exponential) இறுதியில் ஒன்றையொன்று கடக்கும். பின்னர் நடந்த மற்றொரு விஷயம் முதலீட்டுப் பக்கத்தில் உள்ளது — பல குவாண்டம் ஸ்டார்ட்அப்கள் பில்லியன் கணக்கான டாலர்களைத் திரட்டியுள்ளன. கடந்த ஆண்டு சுமார் $5 பில்லியன் அளவில் முதலீடு திரட்டப்பட்டதாக நான் நம்புகிறேன், இது முன்னெப்போதும் இல்லாதது. முன்பு நாம் நூற்றுக்கணக்கான மில்லியன்களைப் பற்றிப் பேசிக்கொண்டிருந்தோம். இவை அனைத்தின் உச்சக்கட்டமும் பொதுமக்களை உண்மையிலேயே உற்சாகப்படுத்தியுள்ளதுடன், பிட்காயின் மற்றும் ஈதர் (Ether) ஆகியவற்றின் விலையை உண்மையில் பாதித்திருக்கக்கூடிய இந்த விவரிப்புக்கு வழிவகுத்துள்ளது என்று நான் நினைக்கிறேன்.

இப்போது எதிர்காலத்தைக் கணித்துப் பார்த்தால், எனது தனிப்பட்ட கியூ-டே 2032 இல் உள்ளது. அவர்கள் சற்று தாமதமாக வர வாய்ப்புள்ளது என்ற வகையில் இது சற்று நம்பிக்கையான பார்வையாகும், ஆனால் மோசமான சூழ்நிலைக்கு நாம் தயாராக இருக்க வேண்டும். எனவே கியூ-டே 2032 இல் இருப்பதற்கு குறைந்தது 1% வாய்ப்பு உள்ளது என்று நான் கூறுவேன், பெரும்பாலும் இது இரட்டை இலக்க சதவீதமாக இருக்கலாம். பல்வேறு நிபுணர்கள் 2031 மற்றும் 2038 க்கு இடையில் எங்காவது ஒரு தேதியை உங்களுக்குச் சொல்வார்கள். இத்துறையில் உள்ள எனது நண்பர்களில் ஒருவரான ஸ்டீவ் பிரைலி (Steve Bryley), உலகின் மிகப்பெரிய குவாண்டம் பிழை திருத்தும் நிறுவனங்களில் ஒன்றின் நிறுவனரும் தலைமை நிர்வாக அதிகாரியுமான அவர், நான் இருக்கும் கேம்பிரிட்ஜில் வசிப்பவர் — அவரது தனிப்பட்ட கியூ-டே 2032 ஆக இருந்தது, ஆனால் அவர் இந்தத் தேதியை 15 ஆண்டுகளாகக் கொண்டுள்ளார்

Q-Day எப்போது, அதற்கு நாம் எவ்வாறு தயாராவது? (5:08)

மேலும் அது எப்போதும் மாறாமலேயே இருந்து வருகிறது.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: ஆஹா, அது ஒரு சிறப்பான தொடர்ச்சியாகும்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: அடிப்படையில், நீங்கள் அடுக்குகளை (exponentials) விரிவுபடுத்திப் பார்க்க வேண்டும், அங்குதான் நீங்கள் முடிவடைவீர்கள். எனவே எத்திரியம் மூலம் நாங்கள் என்ன செய்ய முயற்சிக்கிறோம் என்றால், 2032-க்கு முன்னதாகவே அனைத்தையும் சிறப்பாக முடித்துவிடுவதை உறுதிசெய்வதாகும். மேலும் எத்திரியம் முழுமையாக குவாண்டம்-பிந்தைய பாதுகாப்பைப் பெறுவதற்கான எனது நிறைவுத் தேதி 2029 ஆகும்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: ஒரு வருடத்திற்கு முன்பு, இந்தத் துறையில் ஒரு காட்பாதர் (godfather) போன்றவரான ஸ்காட் ஆரோன்சனுடன் உங்களை நாங்கள் சந்தித்தோம். Q-Day பற்றி சில கேள்விகளைக் கேட்டோம். ECDSA போன்ற நமது கையொப்பத் திட்டங்களை குவாண்டம் கணினிகள் உடைக்கக்கூடிய நாள்தான் Q-Day என்பதற்கான சரியான வரையறையா? அதுதான் Q-Day என்பதன் உண்மையான அர்த்தமா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், சரியாகச் சொன்னீர்கள். எனவே CRQC — cryptographically relevant quantum computer (குறியாக்கவியல் ரீதியாகப் பொருத்தமான குவாண்டம் கணினி) என்ற புதிய சொல் நம்மிடம் உள்ளது. நீங்கள் சற்று உற்று நோக்கினால், நடுவில் உள்ள Q ஒரு O ஆக மாறும், அது ஒரு முதலை, "croc" போல இருக்கும். அப்போதுதான் அது நமக்குத் தொடர்புடையதாக மாறுகிறது. வேதியியல் அல்லது இயற்பியலுக்கு குவாண்டம் கணினிகளைப் பயனுள்ளதாக மாற்றும் பிற பயன்பாடுகள் இருக்க வாய்ப்புள்ளது, ஆனால் அது சற்று தாமதமாகவே வரும்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: அந்த நேரத்தில் அவர் சற்று தயக்கத்துடன் பேசியது எனக்கு நினைவிருக்கிறது. இது ஒரு வருடத்திற்கு முன்பு, ஜனவரி 2025-ல் நடந்தது, மேலும் 10 ஆண்டுகளுக்குள் நாம் பயனுள்ள பிழை-சகிப்புத்தன்மை கொண்ட குவாண்டம் கணினிகளைப் பெற வேண்டும் என்று அவர் கூறினார், ஆனால் அதற்காக நாம் ECDSA-ஐ உடைக்க முடியும் என்று அர்த்தமல்ல என்பதைச் சொல்வதில் அவர் மிகவும் கவனமாக இருந்தார். இது ஒரு வியக்கத்தக்க கடினமான பொறியியல் சிக்கல் என்று அவர் கூறியதால், அவர் ஒரு தேதியை உறுதியாகக் கூறவில்லை. கடந்த ஒரு வருடத்தில் அவரது தொனி மாறியிருப்பதை நான் கவனித்தேன், மேலும் கிரிப்டோகரன்சிகள் குவாண்டம் சவால்களை எதிர்கொள்ள உதவும் சில நிறுவனங்கள் மற்றும் அறக்கட்டளைகளில் அவர் உண்மையில் இணைந்துள்ளார். நீங்கள் வலியுறுத்தும் மூன்று காரணங்களுக்காகவா இது நடக்கிறது — அல்காரிதம்களில் ஏற்பட்டுள்ள முன்னேற்றங்கள், லாஜிக்கல் கியூபிட்களை (logical qubits) அளவிட அனுமதிக்கும் பிழை திருத்தம், மற்றும் இதில் கொட்டப்படும் பில்லியன் கணக்கான VC நிதியுதவி? அவரது கருத்து மாறியுள்ளதா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: நான் அவருக்காகப் பேச முடியாது, ஆனால் நாம் கவனிக்க வேண்டிய ஒரு விஷயம் என்னவென்றால், ஸ்காட் அடிப்படையில் ஒரு கோட்பாட்டாளர் (theoretician). மிக நீண்ட காலமாக அவர் கோட்பாட்டில் மட்டுமே பணியாற்றி வந்தார், குவாண்டம் கணினிகளின் அன்றாடச் செயல்பாடுகளில் அவ்வளவாக ஈடுபடவில்லை, அவர் அவ்வளவு தயக்கம் காட்டியதற்கு அதுவும் ஒரு காரணம் என்று நான் நினைக்கிறேன். இப்போது அதிகமாக என்ன நடக்கிறது என்றால், உண்மையான நிறுவனங்கள், உண்மையான தொழில்முனைவோர் இவற்றை உருவாக்குகிறார்கள், மேலும் அவருக்கு ஒரு உள்விவரப் பார்வை (insider view) கிடைத்துள்ளது. அடிப்படையில் அவர் இந்தத் தகவல்கள் அனைத்தையும் உள்வாங்கிக் கொள்கிறார். அவர் சமீபத்தில் கூறிய ஒரு விஷயம் என்னவென்றால், யோசனைகளை வெளியிடுவதில் அமெரிக்க அரசாங்கம் தலையிடத் தொடங்கியுள்ளது. எனவே ஷோர்ஸ் அல்காரிதத்தில் (Shor's algorithm) மேம்பாடுகளைக் கொண்டுவரக்கூடிய நிறுவனங்கள் மற்றும் கல்வியாளர்கள் நம்மிடம் உள்ளனர், மேலும் அவை தேசியப் பாதுகாப்பு காரணங்களுக்காக முழுமையாக வெளியிடப்படாமல் இருக்கலாம்.

இயற்பியல் குவிட்கள், தருக்க குவிட்கள் மற்றும் ECDSA-ஐ உடைத்தல் (10:11)

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: ஆஹா. சரி. இதில் அரசாங்கங்கள் ஈடுபடுகின்றன என்று தோன்றுகிறது. திரைக்குப் பின்னால் நடக்கும் அனைத்து வேலைகளையும் பற்றி நாம் உண்மையில் உறுதியாக அறியவில்லை — இந்த நேரத்தில் வணிக ரீதியாக சாத்தியமான வேலைகளை மட்டுமே நாம் அறிவோம். தருக்க குவிட் (logical qubit) விஷயத்தில், தற்போது நம்மிடம் ஒரு தருக்க குவிட் இருப்பதாக நீங்கள் கூறினீர்கள். இயற்பியல் குவிட்கள் மற்றும் தருக்க குவிட்கள் உள்ளன, மேலும் அளவிட வேண்டியது தருக்க குவிட்கள் தான். ECDSA-ஐ உடைக்க, நமக்கு உண்மையில் எத்தனை தருக்க குவிட்கள் தேவை? அது நான் கவனிக்கும் ஒரு அளவீடு, ஆனால் அது சரியான எண் தானா? ஆயிரம் அல்லது 1,500 தேவை என்று மக்கள் பேசுவதை நான் கேள்விப்பட்டிருக்கிறேன். இது நாம் கவனம் செலுத்த வேண்டிய ஒரு எண்ணா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், எனவே பல தொடர்புடைய அளவீடுகள் உள்ளன. இயற்பியல் குவிட்களின் மொத்த எண்ணிக்கை, தருக்க குவிட்களின் மொத்த எண்ணிக்கை, மேலும் அல்காரிதத்தை இயக்கத் தேவையான படிகளின் மொத்த எண்ணிக்கை ஆகியவை உள்ளன. இது ஒரு உண்மையான தாக்கத்தை ஏற்படுத்துகிறது, ஏனெனில் ஒரு திறவுகோலை உடைக்க ஒரு நிமிடம் ஆகுமா, ஒரு நாள், ஒரு வாரம், ஒரு மாதம் அல்லது ஒரு வருடம் ஆகுமா என்பதை இது தீர்மானிக்கப் போகிறது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: மேலும் அவை ஒவ்வொன்றிற்குமான அளவீடுகள் என்ன — இயற்பியல், தருக்க, மற்றும் அல்காரிதத்தை இயக்குவதற்கான நேரம்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: தோராயமாகச் சொல்வதானால், இன்று ஒரு தருக்க குவிட்டைப் பெறத் தேவையான இயற்பியல் குவிட்களின் எண்ணிக்கை சில நூறுகள் — அதை ஆயிரம் என்று வைத்துக்கொள்வோம். என்ன நடக்க வேண்டும் என்றால், இயற்பியல் குவிட்களின் தரம், அதாவது நம்பகத்தன்மை (fidelities) அதிகரிக்க வேண்டும், மேலும் இந்த விகிதத்தை மேம்படுத்தும் சிறந்த நீக்கல் குறியீடாக்கக் குறியீடுகளையும் நாம் உருவாக்க வேண்டும். எனவே எதிர்காலத்தில் ஒவ்வொரு தருக்க குவிட்-க்கும் 100 இயற்பியல் குவிட்கள் மட்டுமே தேவைப்படலாம், அல்லது 10 மட்டுமே தேவைப்படலாம்.

தனித்த மடக்கை (discrete log) மற்றும் ECDSA-ஐ உடைப்பதற்கான அல்காரிதத்தைப் பார்க்கும்போது, தோராயமாகச் சொல்வதானால், இது வளைவில் (curve) உள்ள பிட்களின் எண்ணிக்கையின் சிறிய மடங்காகும். நாம் secp256k1 எனப்படும் இந்த வளைவுடன் வேலை செய்கிறோம். 256 என்பது 256-பிட்டைக் குறிக்கிறது. எனவே நீங்கள் இந்த எண்ணை எடுத்து ஐந்து அல்லது ஆறால் பெருக்கினால், உங்களுக்குத் தேவையான தருக்க குவிட்களின் தோராயமான எண்ணிக்கை கிடைக்கும் — எனவே அதை 1,500 என்று வைத்துக்கொள்வோம். இன்று நாம் ஒரு தருக்க குவிட்டில் இருப்பதால், ஒரு வகையில் நாம் மூன்று மடங்கு (three orders of magnitude) தொலைவில் இருக்கிறோம், அதாவது அங்கு செல்வதற்கு மூன்று 10x-கள் தேவை. ஆனால் மீண்டும், பிழை திருத்தும் பக்கத்தில் மேம்பாடுகள் ஏற்பட்டு அந்த விகிதத்தைக் குறைக்கும், மேலும் அல்காரிதப் பக்கத்தில் மேம்பாடுகள் ஏற்பட்டுத் தேவையான தருக்க குவிட்களின் எண்ணிக்கையைக் குறைக்கும்.

இப்போது இயங்கும் நேரங்களைப் பொறுத்தவரை, இது சற்று சுவாரஸ்யமானது, ஏனெனில் குவாண்டம் கணினிகளில் இரண்டு வகைகள் உள்ளன — வேகமான கடிகாரம் மற்றும் மெதுவான கடிகாரம். வேகமான கடிகாரம் ஒளியின் வேகத்தில் மிக வேகமாகச் செயல்படுகிறது. உங்களிடம் மீக்கடத்தி (superconducting) குவாண்டம் கணினிகள் மற்றும் ஃபோட்டானிக் குவாண்டம் கணினிகள் உள்ளன — ஃபோட்டானிக், பெயருக்கு ஏற்றாற்போல், ஃபோட்டான்களை, அதாவது ஒளியைப் பயன்படுத்துகிறது, இது ஏன் இவ்வளவு வேகமாக இருக்கிறது என்பதை விளக்குகிறது. பின்னர் உங்களிடம் மெதுவான கடிகாரம் உள்ளது — சிக்கிய அயனிகள் மற்றும் நடுநிலை அணுக்கள். பெயர்கள் உண்மையில் முக்கியமல்ல, ஆனால் தோராயமாகச் சொல்வதானால் அவை ஆயிரம் மடங்கு மெதுவாகச் செயல்படுகின்றன. ஒவ்வொரு கட்டமைப்புக்கும் முறைக்கும் அதன் சொந்த நன்மைகள் மற்றும் தீமைகள் உள்ளன. எனவே ஆரம்பத்தில் ஒரு மெதுவான கடிகார முறை வெற்றி பெறுவதை நாம் காண வாய்ப்புள்ளது, அதாவது ஒரு திறவுகோலை முதலில் உடைப்பது அவர்களாக இருக்கலாம், ஆனால் அவர்களுக்கு நீண்ட நேரம் ஆகலாம் — அவர்களுக்கு ஒரு வாரம் அல்லது ஒரு மாதம் ஆகலாம். எனவே ஒரு வகையில் Q-Day என்பது முற்றிலும் கருப்பு மற்றும் வெள்ளை அல்ல; அது உடைந்திருக்கும் ஒரு காலகட்டம் இருக்கும், ஆனால் அது மிக உயர்ந்த மதிப்புள்ள முகவரிகளுக்கு மட்டுமே.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சுவாரஸ்யமானது. ஆனால் நாம் உண்மையில் எவ்வளவு தூரம் முன்னேறியுள்ளோம் என்பது நமக்குத் தெரியாமலேயே திரைக்குப் பின்னால் Q-Day நிகழலாம்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். இந்த குவாண்டம் கணினிகளுக்கான அணுகலை முதலில் பெறப்போவது ஒரு தேசமாக இருந்தால், உலகில் கிரிப்டோ ஒரு முக்கிய முறையான பங்கைக் கொண்டிருக்காவிட்டால், அவர்கள் தங்கள் அதிகாரங்களைப் பயன்படுத்தி ரகசியமான முறையில் விஷயங்களைத் தாக்கவே அதிக வாய்ப்புள்ளது — எடுத்துக்காட்டாக, தங்கள் எதிரிகளை உளவு பார்ப்பது. எனவே அது நமக்குச் சாதகமாக அமைகிறது. ஆனால் நீங்கள் டாலர்களால் உந்தப்படும் முற்றிலும் பகுத்தறிவுள்ள ஒரு நிறுவனத்தைக் கையாளுகிறீர்கள் என்றால், அவர்கள் உண்மையில் பிட்காயின் அல்லது எத்திரியத்தை இலக்காகக் கொள்ளலாம்.

குவாண்டம் தரவு மையங்கள் மற்றும் Q-Day தாக்குதல் காட்சி (15:10)

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: குியூபிட்கள் (qubits) குறித்த கடைசி கேள்வி. குவாண்டம் கம்ப்யூட்டிங் தரவு மையங்கள் இப்போது கட்டப்பட்டு வருகின்றனவா? AI-க்காக மிகப்பெரிய தரவு மையங்கள் கட்டப்படுவதை நாம் காண்கிறோம். குவாண்டம் கணினிகளுக்கும் இதே போன்ற ஒன்று நடக்கத் தொடங்கியுள்ளதா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். Continuum-லிருந்து வந்த இந்த செய்திக்குறிப்பை நான் படித்துக் கொண்டிருந்தேன். அவர்கள் ஃபோட்டானிக்ஸ் (photonics) அடிப்படையிலான குவாண்டம் கணினியை உருவாக்குகிறார்கள், மேலும் அவர்கள் மிகவும் ரகசியமாக செயல்படுகிறார்கள். அவர்கள் நிறைய பணத்தை திரட்டினர் — பில்லியன் கணக்கான டாலர்கள், ஒரு பகுதி ஆஸ்திரேலிய அரசாங்கத்திடமிருந்து — மேலும் அவர்கள் குவாண்டம் கணினிகளை ஒரே முயற்சியில் (one-shot) உருவாக்க விரும்புகிறார்கள். மற்ற நிறுவனங்கள் செய்வது என்னவென்றால், சிறிய அளவிலான கருத்துருவாக்கங்களை (proof-of-concepts) உருவாக்கி பின்னர் அதை விரிவுபடுத்துகின்றன, ஆனால் இவர்கள் முதல் நாளிலிருந்தே முழுவதையும் உருவாக்க விரும்புகிறார்கள். எனவே அவர்கள் இந்த மிகப்பெரிய தரவு மையத்தை உருவாக்குகிறார்கள். இது அதன் முறைமையின் (modality) காரணமாக இருக்கலாம் என்று நான் நினைக்கிறேன் — சூப்பர் கண்டக்டிங் போன்ற பிற முறைமைகளுக்குத் தேவைப்படும் மிகவும் குளிர்ந்த வெப்பநிலை ஃபோட்டானிக்ஸுக்குத் தேவையில்லை. எனவே நீங்கள் மிகவும் பாரம்பரியமான தோற்றமுடைய தரவு மையத்தை எடுத்து, உங்கள் குவாண்டம் கணினியை அங்கு வைக்கலாம்.

ரியான் சீன் ஆடம்ஸ்: Q-Day என்பது உண்மையில் கருப்பு மற்றும் வெள்ளை போன்ற தெளிவான ஒன்றல்ல என்பதைப் பற்றி நீங்கள் இப்போது பேசினீர்கள். ஒரு தொகுதிச்சங்கிலி குறித்து குவாண்டம் தொடர்புடைய பல விஷயங்கள் உள்ளன, ஒவ்வொன்றும் வெவ்வேறு அளவிலான குவாண்டம் பாதிப்புக்கு உள்ளாகக்கூடியவை. ஆனால் உண்மையில் Q-Day என்பது ஒரு தீவிரமான குறிப்பிட்ட நிகழ்வு என்ற நிலைப்பாட்டை நான் எடுக்க விரும்புகிறேன் — உண்மையான தாக்குதல் நடக்கும்போது அதன் விளைவாக ஏதோ ஒன்று உடைகிறது. வெவ்வேறு தொகுதிச்சங்கிலிகளின் ஆபத்து விவரக்குறிப்புகள் ஒரே மாதிரியாக இல்லாததால், வெவ்வேறு தொகுதிச்சங்கிலிகளுக்கு இது மாறுபடலாம். ஆனால் பிட்காயின் எதுவும் செய்யாது என்ற அனுமானத்தின் கீழ் பிட்காயினுக்கான Q-Day பற்றி நாம் பேசலாம். பிட்காயின் தன்னை மாற்றியமைக்கவில்லை என்று நாம் கருதினால், பிட்காயின் தாக்கப்படும் ஒரு குறிப்பிட்ட நாள் இருக்கும். அது எப்படி இருக்கும்? அந்த நாளில் என்ன நடக்கும்? ஒரு குவாண்டம் கணினி பிட்காயினைத் தாக்குவதற்கு மிகவும் எளிதான இலக்கு எதுவாக இருக்கும்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: அடிப்படையில், தாக்குவதற்கான தூண்டுதல்களை நீங்கள் பார்க்க வேண்டும். ஒரு தாக்குதலாளருக்கான பகுத்தறிவுபூர்வமான நகர்வு என்னவென்றால், மிகப்பெரிய முகவரிகளைத் தேடிச் செல்வதுதான், உண்மையில் அதற்கு முன்பாகவே, சரியான தனியுரிமை உள்ள முகவரிகள் அல்லது நம்பத்தகுந்த மறுப்பு (plausible deniability) உள்ள முகவரிகளைத் தேடிச் செல்வது. இவற்றை ஒவ்வொன்றாகப் பார்ப்போம். முதல் இலக்கு அநேகமாக Zcash ஆக இருக்கலாம், ஏனென்றால் நீங்கள் Zcash-ஐத் தாக்கினால், நீங்கள் எவ்வளவு வேண்டுமானாலும் ZEC-ஐ அச்சிட முடியும், அது யாருக்கும் தெரியாது. எனவே Q-Day பொதுமக்களுக்குத் தெரியவராது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: காத்திருங்கள், தெளிவாகப் புரிந்துகொள்ள கேட்கிறேன் — Zcash இப்போது போஸ்ட்-குவாண்டம் பாதுகாப்பைக் கொண்டிருக்கவில்லையா? அது ZK-SNARKs மற்றும் இவை அனைத்தையும் பயன்படுத்தினாலும் கூடவா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், இது குவாண்டம் கணினிகளால் உடைக்கப்படக்கூடிய வளைவுகளை (curves) அடிப்படையாகக் கொண்ட SNARKs-ஐப் பயன்படுத்துகிறது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சரி. பின்னர் பாதிக்கப்படக்கூடிய ஒரு தரப்பினர், இறந்துபோய் தங்கள் நாணயங்களை இழந்தவர்களாக இருக்கலாம். யாராவது அவர்களின் நாணயங்களைத் திருடினால், யாரும் புகார் செய்யப் போவதில்லை — அங்கு ஓரளவுக்கு நம்பத்தகுந்த மறுப்பு உள்ளது.

ரியான் சீன் ஆடம்ஸ்: ஆனால் அதை நாம் கவனிப்போம், அதாவது, மக்களிடமிருந்து நாணயங்களை நாம் பார்க்கத் தொடங்கினால்—

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம் மற்றும் இல்லை, ஏனென்றால் நாம் அதை இப்போதே பார்த்து வருகிறோம். ஒவ்வொரு காலாண்டிலும் 13 ஆண்டுகளாக எந்த நகர்வும் இல்லாத சில ஜாம்பி முகவரிகள் (zombie address) உயிர்த்தெழுகின்றன, அதற்கான உண்மையான காரணம் யாருக்கும் தெரியாது.

ரியான் சீன் ஆடம்ஸ்: சரிதானே? இது 13 ஆண்டுகள் பழமையான பிட்காயின் பணப்பையைப் போன்றது, அவர்கள் பல ஆண்டுகளுக்கு முன்பு 50 பிட்காயின்களை மைனிங் செய்ததிலிருந்து எந்தப் பரிவர்த்தனையும் செய்யவில்லை, மேலும் அது 13 ஆண்டுகளில் தனது முதல் பரிவர்த்தனையைச் செய்கிறது. அந்த நபர் இன்னும் உயிருடன் இருந்து, செயலற்ற பணப்பையை விழிப்படையச் செய்கிறாரா அல்லது இது ஒரு குவாண்டம் கம்ப்யூட்டிங் தாக்குதலா என்பதை — பிட்காயின் தொகுதிச்சங்கிலியைப் பார்க்கும் ஒரு சாதாரண பார்வையாளரால் வித்தியாசத்தைக் கூற முடியாது.

ஜஸ்டின் டிரேக்: சரியாகச் சொன்னீர்கள். ஆம். பின்னர் நீங்கள் அநேகமாக மிகப்பெரிய இலக்கைத் தாக்கச் செல்வீர்கள், அது தங்களைப் பாதுகாத்துக் கொள்ள சரியான உள்கட்டமைப்பை அமைக்காத சில பரிமாற்றகங்களாக (exchange) இருக்கலாம். குவாண்டம் கணினிகளுக்கு, குறைந்தபட்சம் ஆரம்பகால கணினிகளுக்காவது, மிகவும் எளிதான ஒரு தணிப்பு முறை (mitigation) உள்ளது — உங்கள் முகவரிகளை மீண்டும் பயன்படுத்த வேண்டாம். உங்கள் முகவரியை நீங்கள் மீண்டும் பயன்படுத்தும்போது, பொது விசையை மீண்டும் பயன்படுத்துகிறீர்கள், அதாவது தாக்குதலாளருக்கு அதனுடன் தொடர்புடைய தனிப்பட்ட திறவுகோலை உடைக்க நேரம் கிடைக்கிறது, பின்னர் நீங்கள் முகவரியை இரண்டாவது முறை பயன்படுத்தும்போது உங்கள் நிதியைத் திருட முடியும். எனவே சிறந்த நடைமுறை என்னவென்றால், நீங்கள் ஏதேனும் நிதியை நீண்ட கால குளிர் சேமிப்பகத்தில் (cold storage) வைத்திருந்தால், அது ஒரு புதிய முகவரியாக இருக்க வேண்டும், அதற்கான பொது விசை ஒருபோதும் வெளிப்படுத்தப்பட்டிருக்கக் கூடாது. இதை மிகத் தெளிவாகக் கூற வேண்டும் என்றால்: ஒரு குவாண்டம் கணினி உங்களை அனுமதிக்கிறது என்னவென்றால்

பாதிக்கப்படக்கூடிய பிட்காயின் முகவரிகள் மற்றும் சடோஷி நாணயங்கள் (20:08)

பொது விசையிலிருந்து தனிப்பட்ட திறவுகோலுக்குத் திரும்புவதே ஆகும். எனவே இது சொத்துரிமையின் அடித்தளத்தையே உண்மையில் ஆபத்தில் ஆழ்த்துகிறது.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: நீண்ட காலமாகச் செயல்படாத நாணயங்கள், எந்த தொகுதிச்சங்கிலியாக இருந்தாலும், அவற்றின் பொது விசை வெளிப்பட்டிருந்தால் — இது அனைத்து செயல்படாத நாணயங்களுக்கும் பொருந்தாது, ஆனால் ஒரு பெரிய சதவீதத்திற்குப் பொருந்தும் — அவை ஆபத்தில் உள்ளன. இவை சடோஷி நாணயங்கள். சடோஷி தனது நாணயங்களை மக்களுக்குத் தெரிந்த ஒரு பணப்பையில் வைத்துள்ளார். அவை எங்கே இருக்கின்றன என்பது நமக்குத் தெரியும் என்பதாலேயே அவற்றை சடோஷி நாணயங்கள் என்று அழைக்கிறோம். எத்தனை சதவீத பிட்காயின்கள் இதற்குப் பாதிக்கப்படக்கூடியவை?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், Project 11 என்ற நிறுவனத்தால் உருவாக்கப்பட்ட "Qisk List" — C-க்கு பதிலாக Q என்ற எழுத்துடன் எழுதப்பட்டுள்ளது — என்ற ஒரு வலைப்பக்கம் உள்ளது. அதில் பாதிக்கப்படக்கூடிய முகவரிகளின் நேரடிப் பார்வையை வழங்கும் ஒரு டாஷ்போர்டு உள்ளது. இது சுமார் 35% அளவில் இருக்கும் என்று நான் நம்புகிறேன்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: 35% பிட்காயின்கள்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். எனவே மில்லியன் கணக்கான பிட்காயின்கள் — ஆறு அல்லது ஏழு மில்லியன் என்று வைத்துக்கொள்வோம். ஆம், அது நூற்றுக்கணக்கான பில்லியன் டாலர்கள் மதிப்புடையது. சடோஷி வைத்திருக்கும் சுமார் 1 மில்லியன் BTC-யும் இதில் அடங்கும் என்று நீங்கள் சொல்வது சரிதான். இப்போது, சடோஷியின் BTC-யின் சுவாரஸ்யமான அம்சங்களில் ஒன்று, அவை அனைத்தும் 50 பிட்காயின் என்ற அளவிலேயே உள்ளன. ஏனெனில் அதுதான் தொகுதி வெகுமதியாக இருந்தது, மேலும் அவர் ஒவ்வொரு முறை மைனிங் செய்யும்போதும் ஒரு புதிய முகவரியைப் பயன்படுத்துவார். அப்போதிருந்த இயல்புநிலை மென்பொருள் அப்படித்தான் நிரலாக்கம் செய்யப்பட்டிருந்தது. ஒரு பொது விசையை ஹேக் செய்ய ஒரு நாள் அல்லது 10 நிமிடங்கள் கூட ஆகலாம் என்று வைத்துக்கொள்வோம், சடோஷியின் நாணயங்கள் முன்பு மைனிங் செய்யப்பட்ட அதே வேகத்தில் — அதாவது ஒவ்வொரு 10 நிமிடங்களுக்கும் ஒருமுறை — திருடப்படுவதை நீங்கள் காண்பீர்கள்.

இது காலப்போக்கில் நீட்டிக்கப்படும் ஒரு செயல்முறையாக இருக்கும். இதன் ஒரு சுவாரஸ்யமான விளைவு என்னவென்றால், நீங்கள் ஒரு சிறிய முதலீட்டாளராக இருந்து, உங்கள் முகவரியில் 50 பிட்காயின்களுக்கும் மிகக் குறைவாக இருந்தால், நீங்கள் பாதுகாப்பாக இருக்கிறீர்கள். உங்களுக்கு முன்னால் உள்ள சடோஷியால் நீங்கள் ஒருவகையில் பாதுகாக்கப்படுகிறீர்கள்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சரிதானே?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். சரியாகச் சொன்னீர்கள்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: ஜோம்பிகளிடமிருந்து தப்பியோடும் உதாரணத்தில், நீங்கள் மிகவும் மெதுவாக ஓடுபவராக இருக்கக்கூடாது என்பது மட்டுமே முக்கியம். இந்த விஷயத்தில், குவாண்டம் பாதுகாப்பற்ற மிகப்பெரிய பணப்பைகளை நாம் கொண்டிருக்கக்கூடாது, ஏனென்றால் அவர்கள் பெரிய பணப்பைகளையே குறிவைப்பார்கள்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: சரியாகச் சொன்னீர்கள்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே ஜஸ்டின் டிரேக் கூறும் சூழ்நிலையில் Q-Day நிகழ்கிறது — ஒருவேளை Zcash முதலில் ஏதேனும் ஒரு வகையான தாக்குதலுக்கு உள்ளாகலாம், பின்னர் சங்கிலிசார் முகவரிகளில் சில தாக்குதல்களை நீங்கள் காணலாம், அவை அவ்வளவாக கவனிக்கப்படாது, ஏனெனில் தாக்குபவர் கவனத்தை ஈர்க்க விரும்பமாட்டார். பிட்காயினில் உள்ள சில முகவரிகள் தாக்கப்படலாம், ஆனால் பின்னர் தாக்குபவர் தனது வேகத்தை அதிகரித்து, பெரிய பெரிய புதையல் ஆதாரங்களை நோக்கிச் செல்வார். இப்போது, நிக் கார்ட்டரின் கட்டுரைகளிலிருந்து நான் புரிந்துகொண்டது என்னவென்றால், பிட்காயின் விநியோகத்தின் ஒரு பகுதி தொலைந்துபோன நாணயங்கள் என்ற நிலையில் உள்ளது — அந்த நபர் இறந்திருக்கலாம், அவர்களின் தனிப்பட்ட திறவுகோல்களை இழந்திருக்கலாம் அல்லது அது சடோஷியாகவே இருக்கலாம். நிக் இதன் குறைந்தபட்ச அளவை 1.7 மில்லியன் பிட்காயின் என்று மதிப்பிட்டுள்ளார் என நினைக்கிறேன், இது மைனிங் செய்யப்பட்ட விநியோகத்தில் 8.6% ஆகும். இது தாக்குதலுக்கு உள்ளாகக்கூடிய 35%-ஐ விடக் குறைவு. ஜோம்பி தாக்குதலில் இருந்து ஒரு படி முன்னே இருக்க முயற்சிக்கும் மக்கள், பாதிக்கப்படாத முகவரிகளுக்கு மாறுவார்கள். ஆனால் நாணயங்கள் தொலைந்துவிட்டால், தனிப்பட்ட திறவுகோல்களுக்கு அணுகல் இல்லையென்றால், உங்களால் அவற்றை நகர்த்த முடியாது. மற்ற மதிப்பீடுகள் 15% பிட்காயின்கள் வரை பாதிக்கப்படக்கூடியவை என்று கூறுகின்றன. நீங்கள் என்ன எண்களைப் பார்த்திருக்கிறீர்கள்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், என் மனதில் உள்ள தோராயமான எண்ணும் அவற்றுடன் ஒத்துப்போகிறது. இது சுமார் 2 மில்லியன் பிட்காயின், அதாவது 10% என்று வைத்துக்கொள்வோம். சடோஷியிடம் இருந்து 1 மில்லியன் உள்ளது, பின்னர் மிக நீண்ட காலமாக நகர்த்தப்படாத சுமார் மற்றொரு மில்லியன் உள்ளது. இதில் சிலவற்றை நாம் கழிக்க வேண்டும், ஏனெனில் சில செயல்படாத முகவரிகள் உண்மையானவை மற்றும் அவை மீண்டும் செயல்படத் தொடங்கும், ஆனால் சமீபத்தில் செலவழிக்கப்பட்ட சில முகவரிகளும் தொலைந்து போக வாய்ப்புள்ளதால், நாம் இதை அதிகரிக்கவும் வேண்டும். எனவே 5 முதல் 15% என்பது சரியான வரம்பாகும். நான் 10–12% வரை இருக்கும் என்று பந்தயம் கட்டுவேன், இது மிகப் பெரிய அளவாகும் — நிச்சயமாக நூற்றுக்கணக்கான பில்லியன் டாலர்கள் மதிப்புடையது.

பிட்காயினுக்கான எரி vs. மீட்பு விவாதம் (25:24)

இங்குள்ள விளையாட்டுக் கோட்பாட்டை (game theory) ஒருவர் சிந்தித்துப் பார்க்கலாம். விருப்பம் A என்பது நாணயங்களை எரிக்க முயற்சிப்பதாகும். இதன் நன்மை என்னவென்றால், நூற்றுக்கணக்கான பில்லியன் டாலர்கள் மதிப்பிலான விற்பனை அழுத்தம் உங்களுக்கு இருக்காது. இதை நீங்கள் குறுகிய கால கண்ணோட்டத்தில் பகுப்பாய்வு செய்தால், அதுவே பகுத்தறிவான நகர்வாகும். ஆனால் பிட்காயினின் முழு கதையும் வலுவான சொத்துரிமைகளைப் பற்றியது, எனவே நீங்கள் நீண்ட கால கண்ணோட்டத்தைக் கொண்டிருந்தால், நாணயங்களை எரிக்க நீங்கள் விரும்பக்கூடாது. சமூகம் எந்த வழியில் செல்லும் என்பதை அறிவது மிகவும் கடினம். இறுதியில் இந்த முடிவு பெரிய அளவில் வைத்திருப்பவர்களால் எடுக்கப்படலாம் — எடுத்துக்காட்டாக, மைக்கேல் சேலர் மற்றும் மைக்ரோஸ்ட்ராடஜி. ஏனெனில் இந்த பெரிய உரிமையாளர்கள் பிட்காயினின் இரண்டு பதிப்புகளின் நகலையும் பெறுவார்கள் — எரிக்கப்பட்ட ஒன்று மற்றும் எரிக்கப்படாத ஒன்று — மேலும் அவர்கள் விரும்பாததை விற்கத் தேர்வு செய்யலாம். மேலும் சேலர் எரிப்பதற்கு ஆதரவாக இருக்கிறார் என்பது நமக்குத் தெரியும், எனவே அவர் தனி ஒருவராக சந்தையை கையாண்டு அவர் விரும்பும் முடிவைப் பெற முடியும்.

ரியான் சீன் ஆடம்ஸ்: நீங்கள் என்ன சொல்கிறீர்கள் என்பதைத் தெளிவாகக் கூற முடியுமா? யாருக்கு இரண்டு விருப்பங்கள்? எனவே Q-Day-க்குப் பிந்தைய ஒரு காட்சி நம்மிடம் உள்ளது — Q-Day வருகிறது என்று நீங்கள் நம்பினால், சிறந்த குவாண்டம் கணினியைக் கொண்ட எவராலும் தாக்கப்படக்கூடிய மொத்த பிட்காயின் விநியோகத்தில் 10% நம்மிடம் இருக்கும் என்று வைத்துக்கொள்வோம். அவர்கள் உள்ளே நுழைந்து, இந்த முகவரிகளை ஒவ்வொன்றாகத் தேர்ந்தெடுத்து, நாட்கள், வாரங்கள் மற்றும் மாதங்கள் கூட பிட்காயினைப் பெறலாம். மேலும் அந்த 10%-ஐ யாராவது எடுத்துக்கொள்ளலாம். சமூக அடுக்கில், கடினக் கவை அடுக்கில் அந்த 10%-ஐ என்ன செய்வது என்பதற்கான விருப்பங்கள் பிட்காயின் சமூகத்திற்கு உள்ளன என்று நீங்கள் கூறுகிறீர்கள். அந்த விருப்பங்கள் இரண்டு வகைப்படும்.

ஒன்று அவர்கள் நாணயங்களை எரிக்கலாம் அல்லது முடக்கலாம் — இவை இறந்த முகவரிகள் என்று திறம்பட கூறலாம், அவை இறந்துவிட்டன என்பது எங்களுக்குத் தெரியும், அவை குவாண்டம் பாதிப்புக்கு உள்ளாவதை நாங்கள் விரும்பவில்லை, எனவே நாங்கள் கடினக் கவை செய்து இந்த நாணயங்கள் ஒருபோதும் நகர்த்தப்படாது என்று கூறுவோம். இது 21 மில்லியனில் முடக்கப்பட்ட 10% போக மீதமுள்ளது. அது ஒரு விருப்பம்.

மற்றொரு விருப்பம் என்னவென்றால், குவாண்டம் கணினியை உருவாக்கக்கூடிய எவரும் சென்று அவற்றை உரிமைக்கோரல் செய்ய அந்த 10%-ஐ அவர்கள் விட்டுவிடுவது. கிட்டத்தட்ட ஒரு கப்பல் சிதைவை மீட்பது போல — தங்கத்தைப் பெற நீர்மூழ்கிக் கப்பலை உருவாக்குபவர் அதை உரிமைக்கோரலாம். ஆனால் அவை கட்டாய விருப்பங்கள். என்ன நடந்தாலும், Q-Day நடந்தால், பிட்காயின் சமூகம் அந்த இரண்டில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுக்க வேண்டும். ஒன்று தலையிட்டு, எரித்து முடக்குவது, அல்லது குவாண்டம் கணினிகளை உருவாக்கி பரிசை உரிமைக்கோரும் திறன் கொண்ட எந்தவொரு புவிசார் அரசியல் வணிக சக்திக்கும் அதை விட்டுவிடுவது. அதைத்தான் நாம் சொல்கிறோமா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், அது மிகச் சரியாகச் சொல்லப்பட்டுள்ளது. ஆனால் ஒரு சிறிய திருத்தம்: இது Q-Day அன்றோ அல்லது Q-Day-க்குப் பிறகோ நடக்க வேண்டியதில்லை. இது முன்னதாகவே நடக்கலாம். எந்த நேரத்திலும், பிட்காயின் சமூகம் அல்லது அதன் ஒரு துணைக்குழு ஒரு கவையை உருவாக்க முன்மொழியலாம். கவை தொகுதி எண்ணில் பிட்காயின் சொத்தின் இரண்டு பதிப்புகள் இருக்கும் — பிட்காயின் கேஷ் கவையைப் போலவே. இறுதியில் இது சந்தையால் தீர்மானிக்கப்படுகிறது. பரிமாற்றங்கள் சொத்தின் இரண்டு பதிப்புகளையும் அமைக்கும், மேலும் எது உண்மையான பிட்காயின் என்பதை சந்தை தீர்மானிக்கிறது. மேலும் குறுகிய கால நீர்மைத்தன்மை இயக்கவியல் காரணமாக, நாணயங்களை எரிக்கும் பதிப்பு, Q-Day-க்கு முன்னதாகவே, வெற்றிபெறும் ஒன்றாக இருக்க வாய்ப்புள்ளது.

மைக்கேல் சேலர் காட்சி மற்றும் ஷெல்லிங் புள்ளிகள் (30:29)

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: சரி. நான் மைக்கேல் சேலர், நான் பிட்காயின் விநியோகத்தில் 2-3% வைத்திருக்கிறேன், குறிப்பாக நீர்மைத்தன்மை விநியோகத்தை. எனக்கு இரண்டு நகல்களும் கிடைக்கின்றன. 2017 ஆம் ஆண்டின் பிட்காயின் கவைப் போர்களைப் போலவே நாங்கள் பிட்காயின் தொகுதிச்சங்கிலியைக் கவை செய்கிறோம். எனது மதிப்பைத் தக்கவைக்க நான் விரும்புகிறேன், எனவே குவாண்டம் பாதிப்புக்குள்ளாகக்கூடிய அனைத்து பிட்காயின்களையும் நான் விற்கிறேன், மேலும் குவாண்டம் பாதிப்புக்குள்ளாகக்கூடிய நாணயங்களை எரித்த பதிப்பில் உள்ள அனைத்து பிட்காயின்களையும் வைத்திருக்கிறேன். தொடப்படாத தொகுதிச்சங்கிலியின் விலை குறைகிறது. எரிக்கப்பட்ட பதிப்பின் விலை அதிகமாகவே இருக்கும், ஏனெனில் யாரும் அதை விற்கவில்லை — சேலர் விற்கவில்லை, பிளாக்ராக் விற்கவில்லை. எனவே குவாண்டம்-தீர்க்கப்பட்ட பிட்காயினின் விலை அதிகமாக இருக்கும் என்றும், சந்தை சக்திகளால் அது முதன்மை பிட்காயினாக மாறும் என்றும் நீங்கள் கூறுகிறீர்கள்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆமாம். மேலும் மைக்கேல் பாதிக்கப்படக்கூடிய பதிப்பிலிருந்து கிடைக்கும் வருவாயைப் பயன்படுத்தி எரிக்கப்பட்ட பதிப்பை வாங்க முடிவு செய்யலாம், மேலும் 5% இலிருந்து ஐந்தரை சதவீதமாக உயரலாம்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சரிதானே? ஆனால் எந்தப் பணப்பைகள் முடக்கப்பட வேண்டும் என்பதில் மேலிருந்து கீழான ஒருங்கிணைப்பு ஓரளவுக்கு இருக்க வேண்டும் என்பதை இது குறிக்கவில்லையா? சடோஷியின் நாணயங்களை நாம் தெளிவாகக் கண்டறிந்து அவற்றை முடக்கலாம், ஆனால் அதன் பிறகு நாம் இன்னும் சிலவற்றை முடக்க வேண்டும். சில பணப்பைகளைப் பற்றி நாம் உறுதியாக நம்பலாம் — அந்த நபர் இறந்துவிட்டார் என்று. ஆனால் எந்தப் பணப்பைகளை முடக்குவது சரியானது மற்றும் எவை உண்மையில் செயலற்ற நிலையில் உள்ள மனிதர்களுக்குச் சொந்தமானவை என்பதில் எங்கு வரம்பு நிர்ணயிப்பது என்று நமக்குத் தெரியவில்லை. இதற்கு தெளிவான வரம்பு உள்ளதா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: சரி, ஷெல்லிங் புள்ளி (Schelling point) என்ற ஒரு கருத்து உள்ளது — ஒரு மைய ஒருங்கிணைப்பாளர் இல்லாத நிலையில், நீங்கள் எப்படி ஒருமித்த கருத்துக்கு வருவீர்கள்? பிட்காயினைப் பொறுத்தவரை, ஷெல்லிங் புள்ளி என்பது பாதியாகக் குறைதல் (halving) நிகழும் தொகுதியாக இருக்கலாம். நீங்கள் முதல் பாதியாகக் குறைதல், இரண்டாவது பாதியாகக் குறைதல் அல்லது மூன்றாவது பாதியாகக் குறைதலைத் தேர்ந்தெடுக்கலாம். அது நியாயமான முறையில் நம்பகத்தன்மையுடன் நடுநிலையானதாகத் தெரிகிறது — இரண்டாவது பாதியாகக் குறைதலுக்குப் பிறகு நகர்த்தப்படாத எந்தவொரு நாணயமும் எரிக்கப்பட்டதாகக் கருதப்படுகிறது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே நாம் ஒரு தேதியைத் தேர்ந்தெடுத்து, ஏய், இந்தத் தேதிக்குள் உங்கள் பிட்காயின்களை குவாண்டம் பாதுகாப்பற்ற பணப்பையில் விட்டுவிட்டால், நாங்கள் கவை செய்யப்போகும் இந்த இரண்டாம் நிலைத் தொகுதிச்சங்கிலியில் உங்கள் நாணயங்களை எரிக்கப் போகிறோம் என்று சொல்கிறோம்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆமாம், ஒப்பீட்டளவில் பரந்த வடிவமைப்பு இடைவெளி உள்ளது மற்றும் சிலர் ஆக்கப்பூர்வமாக இருக்க முயன்றனர். எடுத்துக்காட்டாக, சிலர் ஒரே முயற்சியில் இரண்டு சிக்கல்களைத் தீர்க்க முயற்சிக்கின்றனர் — குவாண்டம் சிக்கல் மற்றும் பாதுகாப்பு பட்ஜெட் சிக்கல் ஆகிய இரண்டும் — இதில் முன்மொழிவு என்னவென்றால், 2 மில்லியன் நாணயங்களை எடுத்து அவற்றை எரிப்பதற்குப் பதிலாக, அவற்றை வெளியீட்டில் சேர்ப்போம். இது பாதுகாப்பு பட்ஜெட்டிற்கான பிரச்சனையைத் தள்ளிப்போடுகிறது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: பிட்காயின் ஒருங்கிணைப்பைப் பொறுத்தவரை இது இன்னும் லட்சியமானதாக மாறும் என்று நான் பந்தயம் கட்டுகிறேன். பிட்காயினின் ஒருங்கிணைப்புத் திறனை நீங்கள் மிகைப்படுத்த விரும்புகிறீர்களா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். நான் பந்தயம் கட்டுபவராக இருந்தால், இரண்டாவது பாதியாகக் குறைதலுக்குப் பிறகு, மிகவும் எளிமையான எரித்தலில் நான் பந்தயம் கட்டுவேன்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சரி.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: இது மிகவும் கடினமானது, ஏனென்றால் ஜஸ்டின், நீங்கள் முன்பு கூறியது போல், இது சிதைக்க முடியாதது என்ற கதையையும், சொத்துரிமைக் கதையையும் சிதைக்கிறது. முடக்கம் அல்லது எரித்தல் குறித்த எந்தவொரு முடிவும் பிட்காயின் என்பதன் தூய்மையான தன்மையை ஓரளவு சிதைக்கிறது. எனவே நிக் கார்ட்டர் தனது கட்டுரைகளில் வேறுபட்ட ஒரு கதையை விவரிக்கிறார் — எரித்தல் மற்றும் முடக்கும் காட்சி அல்ல, மாறாக மீட்புக் காட்சி. அவரது காட்சியில், ஒரு தனியார் குவாண்டம் ஆய்வகம் திட்டமிட்டதற்கு முன்னதாகவே ECDSA ஐ உடைக்கிறது. அவர்கள் அமெரிக்காவைச் சேர்ந்தவர்களாக இருக்கிறார்கள். அமெரிக்க அரசாங்கம் விரைவாக அவர்களை ரகசியமாக தேசியமயமாக்குகிறது. அவர்கள் பிட்காயினைப் பெறத் தொடங்குகிறார்கள், கருவூலத்துடன் ஒருங்கிணைக்கிறார்கள், பெரிய ETF வழங்குநர்கள், பிளாக்ராக், உலகின் மைக்கேல் சேலர்கள் ஆகியோருடன் ஒருங்கிணைக்கிறார்கள். முடிவில், அமெரிக்கா கருவூலத்தில் 10% பிட்காயின் விநியோகத்தைப் பெறுகிறது. அவர் கற்பனையான விலை விளக்கப்படங்களை விவரிக்கிறார் — பிட்காயின் பிணையம் குவாண்டம் தாக்குதலுக்கு உள்ளாகியிருப்பதை மக்கள் உணரும்போது, விலை 73% குறைகிறது. ஆனால் அமெரிக்க அரசாங்கத்திடம் அது இருப்பதும், அதை சட்டப்பூர்வமாகப் பறிமுதல் செய்ய கடல்சார் மீட்புச் சட்டங்களை அவர்கள் பயன்படுத்துவதும் வெளிப்படும்போது, அமெரிக்காவிடம் இந்த பிட்காயின் மூலோபாய இருப்பு கருவூலம் இருப்பதால் சந்தை மீண்டு வருகிறது. எனவே அது அவரது மற்றொரு காட்சி. இது நம்பத்தகுந்ததாக உங்களுக்குத் தோன்றுகிறதா? ஏனென்றால் குறைந்தபட்சம் அந்தக் காட்சியிலாவது நீங்கள் எந்தச் சொத்துரிமையையும் மீறவில்லை.

இவ்வளவு பெரிய பரிசுத் தொகையைக் கொண்ட பல டிரில்லியன் டாலர் பிணையத்திற்கு இது நடந்திருக்கும் என்பது நிச்சயமாக நம்பமுடியாதது. இது முன்னோடியில்லாதது. ஆனால் அதுவும் நடக்கலாம், ஒருவேளை அது பிட்காயினுக்குச் சிறந்த விளைவாக இருக்கலாம்.

விதைச் சொற்றொடர் சான்று மற்றும் குவாண்டம்-பிந்தைய கையொப்ப அளவுச் சிக்கல் (35:06)

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். எனக்குச் சில எண்ணங்கள் உள்ளன. முதலாவது, தனிப்பட்ட திறவுகோல் வழியாகச் செல்லாமல் பிட்காயின் உரிமையை நிரூபிக்க ஒரு மேம்பட்ட வழி உள்ளது. இது விதைச் சொற்றொடர் சான்று என அழைக்கப்படுகிறது. நீங்கள் ஒரு பிட்காயின் முகவரியைப் பெறும் விதம் மூன்று படிகளைக் கொண்டுள்ளது: படி ஒன்று, உங்கள் விதைச் சொற்றொடரை உருவாக்குகிறீர்கள்; படி இரண்டு, உங்கள் தனிப்பட்ட திறவுகோலைப் பெற ஹாஷ் செய்தல் உட்பட விதைச் சொற்றொடரில் சில மாற்றங்களைச் செய்கிறீர்கள்; பின்னர் தனிப்பட்ட திறவுகோலிலிருந்து பொது விசையைப் பெறுகிறீர்கள், இதுவே சங்கிலிசார் செல்லும் முகவரியாகும். இப்போது துரதிர்ஷ்டவசமாக தனிப்பட்ட திறவுகோல் உரிமையை நிரூபிக்கக்கூடிய ஒன்றாக இல்லை. ஆனால் ஹாஷ் செய்தல் படியின் காரணமாக, உங்கள் விதைச் சொற்றொடர் உங்களுக்குத் தெரிந்தால், அது இன்னும் உரிமையின் சான்றாகவே இருக்கும். எனவே நடக்கக்கூடிய ஒரு விஷயம் — தொழில்நுட்ப ரீதியாகப் பேசினால் இதுவே சிறந்த முன்னோக்கிய வழியாகும் — பிட்காயினை முடக்குவது, ஆனால் விதைச் சொற்றொடர் சான்றுடன் எவரும் தங்கள் பிட்காயினை மீட்டெடுக்க அனுமதிப்பதாகும்.

இப்போது விதைச் சொற்றொடர் சான்று துரதிர்ஷ்டவசமாக மிகவும் சிக்கலானது. இதற்கு ஒரு SNARK, அதாவது ஒரு பூஜ்ஜிய-அறிவுச் சான்று தேவைப்படுகிறது, எனவே இது பிட்காயினை கணிசமாகச் சிக்கலாக்கும். ஆனால் குவாண்டம்-பிந்தைய கையொப்பங்களின் அளவுச் சிக்கலைத் தீர்க்க பிட்காயின் SNARKகளைக் கொண்டிருக்கப் போகிறது என்பதே எனது கணிப்பு. பிட்காயின் அதன் தொகுதி அளவை அதிகரிக்க விரும்பாததற்காக மிகவும் அறியப்படுகிறது. துரதிர்ஷ்டவசமாக, குவாண்டம்-பிந்தைய கையொப்பங்கள் ECDSA-ஐ விட தோராயமாக 10 மடங்கு பெரியவை. உங்களுக்கு உறுதியான எண்களை வழங்க: ECDSA என்பது 64 பைட்டுகள், இது ஒரு மிகச்சிறிய கையொப்பம். மிகச்சிறிய NIST-தரப்படுத்தப்பட்ட குவாண்டம்-பிந்தைய கையொப்பம் Falcon ஆகும், இது 666 பைட்டுகள் — 10 மடங்குக்கும் மேல் பெரியது. தொகுதி அளவை அதிகரிக்காமல், குவாண்டம்-பிந்தைய பாதுகாப்பான ஒன்றுக்காக ECDSA-ஐ நீங்கள் எளிமையாக மாற்றினால், உங்கள் பரிவர்த்தனை வீதம் தோராயமாக 10 மடங்கு குறையும். பிட்காயினில் உங்கள் TPS மூன்றிலிருந்து 0.3 ஆகக் குறையும், இது என் கருத்துப்படி சாத்தியமற்றது.

எத்திரியத்திற்காக நாங்கள் உருவாக்குவது இந்தச் சிறப்பான குவாண்டம்-பிந்தைய கையொப்ப ஒருங்கிணைப்புத் தொழில்நுட்பமாகும், இதனால் மூலக் கையொப்பங்கள் பெரியதாக இருந்தாலும் அவற்றை நீங்கள் சங்கிலிசார் வைக்க மாட்டீர்கள் — இந்த ஒருங்கிணைப்புச் சான்றை மட்டுமே வைப்பீர்கள். எத்திரியம் உருவாக்கும் தீர்வை பிட்காயின் ஏற்றுக்கொள்ளப் போகிறது என்பதே எனது பந்தயம், ஏனென்றால் தொழில்நுட்ப ரீதியாகச் சிறந்த வேறு எந்த முன்னோக்கிய வழியும் இல்லை.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: புரிகிறது. அதனால்தான் நீங்கள் மீட்புச் சூழலுக்கு எதிராகப் பந்தயம் கட்டுகிறீர்கள் — ஏனென்றால் அவர்கள் இந்த அணுகுமுறையைப் பின்பற்றுவார்கள் என்று நீங்கள் நினைக்கிறீர்கள், அவர்கள் அவ்வாறு செய்தால், சொத்துகளை மிகவும் நம்பகத்தன்மையுடன் நடுநிலையாக முடக்குவதற்கான வழியை அது அவர்களுக்கு வழங்குகிறது. நீங்கள் உரிமையை நிரூபிக்க முடிந்தால், பழைய மரபு பிட்காயினை நீங்கள் அணுகலாம்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். இப்போது துரதிர்ஷ்டவசமாக, நீங்கள் ஒரு சொத்துரிமை தீவிரவாதியாக இருந்தால், இது முழுமையாகத் திருப்திகரமாக இருக்காது.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: இல்லை.

ஜஸ்டின் டிரேக்: அதற்குக் காரணம், முடக்கப்பட்ட முகவரிகளின் சில துணைக்குழுக்களுக்கு அறியப்பட்ட விதைச் சொற்றொடர் எதுவும் இல்லை. விதைச் சொற்றொடர் தரநிலையானது தொடக்கத்திற்குப் பல ஆண்டுகளுக்குப் பிறகே வந்தது. எனவே அனைத்து ஆரம்பகால முகவரிகளுக்கும் — எடுத்துக்காட்டாக, அனைத்து சடோஷி முகவரிகளுக்கும் — தொடர்புடைய விதைச் சொற்றொடர் இருக்காது. மேலும் சில பணப்பைகள் உள்ளன, எடுத்துக்காட்டாக MPC-அடிப்படையிலான பணப்பைகள், அவற்றில் தொடர்புடைய விதைச் சொற்றொடர் இல்லை. எனவே இது ஒரு சரியான தீர்வு அல்ல, ஆனால் இது உங்களுக்கு 80% பலனைத் தரும்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: மிகவும் குழப்பமானது. நீங்கள் இதை எப்படிப் பார்த்தாலும் இது மிகவும் குழப்பமானது.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். நான் முன்னிலைப்படுத்த விரும்பிய மற்றொரு விஷயம் என்னவென்றால், நீங்கள் பிட்காயினைத் திருடும்போது, BTC-இன் விலை வீழ்ச்சியடையும் என்றும் நீங்கள் திருடிய சொத்து மதிப்பற்றதாகிவிடும் என்றும் நிறையப் பேர் நினைக்கிறார்கள்.

ஆனால் உண்மையில் பிட்காயினின் விலையை ஈடுகட்ட ஒரு வழி உள்ளது, இது மிகவும் எளிதானது — நீங்கள் BTC-ஐ ஷார்ட் (short) செய்தால் போதும். 100,000 BTC-ஐக் கொண்டுள்ள ஒரு பணப்பையின் தனிப்பட்ட திறவுகோலை நீங்கள் உடைத்துவிட்டீர்கள் என்று உறுதியாகத் தெரியும் என வைத்துக்கொள்வோம். நீங்கள் 100,000 BTC-ஐ ஷார்ட் செய்கிறீர்கள். அது உங்கள் லாபத்தை உறுதி செய்கிறது. பின்னர் பிட்காயினின் விலை என்னவானாலும், நீங்கள் உங்கள் லாபத்தை உறுதி செய்துவிட்டீர்கள், அது பல்லாயிரம் கோடி டாலர்களாக இருக்கலாம்.

பிட்காயினின் சமூக அடுக்கு சவால் மற்றும் எத்திரியத்தின் சாதகம் (40:07)

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: இப்போது, ஜஸ்டின், நீங்கள் ஒரு குறிப்பிட்ட வழியில் சிந்திக்கிறீர்கள் என்பதை நான் சுட்டிக்காட்ட விரும்புகிறேன், நீங்கள் சிந்திக்கும் விதமே நீங்கள் எத்திரியத்தில் இருப்பதற்குக் காரணம். நீங்கள் ஒரு பிட்காயின் ஆதரவாளராக (Bitcoiner) இருந்தால், நீங்கள் வேறு வழியில் சிந்திப்பீர்கள். பிட்காயின் ஆதரவாளர்களின் சிந்தனை முறை மிகவும் தனித்துவமானது, மிகவும் வேறுபட்டது — ஒரு வகையான சொத்துரிமை தீவிரவாதி (property rights maximalist) போன்றது. ஜஸ்டின் பிட்காயினின் பொறுப்பில் இருந்தால் அவர் என்ன செய்வார் என்பது, பிட்காயின் ஆதரவாளர்களின் பொதுவான தொகுப்பு என்ன செய்யுமோ அதிலிருந்து மிகவும் வேறுபட்டது என்று நான் நினைக்கிறேன். என்னிடம் இங்கே கேட்கக்கூடிய நேரடியான கேள்வி எதுவும் இல்லை, ஆனால் நான் அதை முன்னிலைப்படுத்த விரும்புகிறேன்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: ஓ ஆமாம். பிட்காயின் ஆதரவாளர்கள் செய்வது அநேகமாக நீங்கள் செய்யப்போவது அல்ல. நிக் கார்ட்டரின் குற்றச்சாட்டு என்னவென்றால், அடிப்படையில் பல பிட்காயின் மைய மேம்பாட்டாளர்கள் (core devs) செய்வது என்னவென்றால், மணலில் தலையைப் புதைத்துக்கொண்டு Q-Day உண்மையானது அல்ல அல்லது அது 20 முதல் 30 ஆண்டுகளுக்கு உண்மையாக இருக்கப்போவதில்லை என்று கூறுவதுதான்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: தெளிவாகச் சொல்வதானால், எரி (burn) வெற்றிபெறும் என்பது குறித்த எனது கணிப்பு, எது அதிக சாத்தியம் என்று நான் நினைக்கிறேனோ அதைப் பற்றிய கணிப்பாகும். அது நான் செய்யக்கூடியது அல்ல — நான் உண்மையில் பிட்காயினைத் தொடமாட்டேன் மற்றும் சொத்துரிமைகளை ஏற்றுக்கொள்வேன். எனக்கு இந்த குறுகிய கால முன்னுரிமை இல்லை, மேலும் பல பிட்காயின் ஆதரவாளர்கள் என்னுடன் உடன்படுவார்கள் என்று நான் நினைக்கிறேன். ஆனால் துரதிர்ஷ்டவசமாக, மைக்கேல் சேலர் அத்தகைய வலுவான செல்வாக்கைக் கொண்டுள்ளார், ஒரு வகையில் பிட்காயின் சமூக அடுக்கில் மையப்படுத்தப்பட்டுள்ளது, மேலும் அது பெரும் சக்தியுடனும் பெரும் பொறுப்புடனும் வருகிறது.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: நான் உண்மையில் உங்களுடன் உடன்படுகிறேன். அதையே நானும் செய்வேன். நான் புதையல் வேட்டை நடக்க அனுமதிப்பேன், மீட்புப் பணி நடக்க அனுமதிப்பேன். நான் எதையும் தொடமாட்டேன். அதுதான் பிட்காயின் செய்யும் முக்கிய விஷயம், மேலும் நடப்பது நடக்கட்டும் என்று விட்டுவிடுவேன். இருப்பினும் அதே கேள்வியை நான் உங்களிடம் கேட்கிறேன். பிட்காயின் வழங்கலின் ஒரு பகுதி மட்டுமே குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய பாதுகாப்பற்ற நிலையில் இல்லை — எத்திரியத்திற்கும் இந்தச் சிக்கல் உள்ளது, ஆனால் வேறுபட்ட சதவீத வழங்கலுடன். அதே சிக்கலை உங்களால் வரைபடமாக்க முடியுமா? நாம் Q-Day-க்கு பிந்தைய காட்சிக்கு வருகிறோம். யாரோ சடோஷி பிட்காயினை அள்ளிக்கொண்டிருக்கிறார்கள். இந்த நேரத்தில் எத்திரியத்தில் என்ன நடக்கிறது? எவ்வளவு சதவீத வழங்கல் பாதிக்கப்படக்கூடியதாக இருக்கும்? எத்திரியம் இன்னும் குவாண்டம் சிக்கலைத் தீர்க்கவில்லை என்று வைத்துக்கொள்வோம்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: எத்திரியத்திற்கு இருக்கும் ஒரு சாதகம் என்னவென்றால், சடோஷி என்ற ஒருவரால் கட்டுப்படுத்தப்படும் 5% வழங்கல் இதில் இல்லை, அது தொலைந்துவிட்டதாகக் கருதப்படுகிறது. மற்றொரு சாதகம் என்னவென்றால், எத்திரியம் குறைவான பழமையானது மற்றும் முதல் நாளிலிருந்தே அதற்கு ஒரு விலை இருந்தது. எனவே ஆரம்பத்திலிருந்தே உங்கள் ஈதரை (Ether) கவனித்துக்கொள்ள ஒரு காரணம் இருந்தது, அதேசமயம் பிட்காயினின் ஆரம்ப நாட்களில், அது வெறும் மோனோபோலி பணம் (monopoly money) போல இருந்தது மற்றும் மக்கள் தங்களின் தனிப்பட்ட திறவுகோல்களைப் (private keys) பாதுகாப்பதில் அவ்வளவு கவனமாக இல்லை. எனவே நிக் கார்ட்டரின் 1.7 மில்லியன் BTC உண்மையில் தொலைந்துபோயிருக்க அதிக வாய்ப்புள்ளது.

நான் அல்ட்ராசவுண்ட் (Ultrasound) திட்டத்தில் இருந்தபோது, நாங்கள் செய்ய முயன்ற விஷயங்களில் ஒன்று, எரியுடன் (burn) சேர்த்து டாஷ்போர்டில் சேர்ப்பதற்காக அறியப்பட்ட தொலைந்த நாணயங்களின் அளவைக் கணக்கிடுவதாகும். அது மிகவும் புறக்கணிக்கத்தக்க அளவாக இருந்ததால் நாங்கள் அதைப் பொருட்படுத்தவே இல்லை.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: பேரிட்டி (Parity) ஹேக் பற்றி என்ன? அது ஒரு பெரிய பகுதி இல்லையா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், மிகச் சரியான கருத்து. பட்டியலில் அதுதான் முதல் இடத்தில் இருந்தது. ஆனால் அது ஒரு முடக்கப்பட்ட திறன் ஒப்பந்தமாக (bricked smart contract) உள்ளது, இது குவாண்டம் கணினிகளால் பாதிக்கப்படக்கூடியது அல்ல.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே—

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: அது உண்மையில் சிக்கிக்கொண்டது. இது தனிப்பட்ட திறவுகோல்கள் இல்லாததைப் பற்றியது அல்ல. அது அப்படியே சிக்கிக்கொண்டது.

ஜஸ்டின் டிரேக்: அது முடக்கப்பட்டுள்ளது. ஆம். சரியாகச் சொன்னீர்கள். மேலும் சில நபர்களின் வழக்கு ஆய்வுகள் உள்ளன — நீங்கள் ரெடிட் (Reddit) விவாதங்களில் ஆழமாகத் தேடினால் சில விஷயங்களைக் காண்பீர்கள் — ஆனால் ஒட்டுமொத்தமாகப் பார்க்கும்போது அது 0.1%-க்கும் குறைவானதே. அதுதான் அறியப்பட்ட தொலைந்த வழங்கல். ஆனால் யதார்த்தமாக, Q-Day-க்கு நெருக்கமாகச் சில நாணயங்கள் தொலைந்துபோனது தெரியவரும். நான் ஒரு யூகத்தைச் சொல்வதானால், அது சிறிய ஒற்றை இலக்கங்களில் இருக்கும் — ஒருவேளை 2, 3, 4, 5% ஆக இருக்கலாம்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே எத்திரியம் வழங்கலில் அதிகபட்சம் 2–5% தொலைந்துபோயுள்ளது மற்றும் குவாண்டம் மூலம் உடைக்கக்கூடிய முகவரிகளில் (addresses) உள்ளது என்று நீங்கள் நினைக்கிறீர்களா.

ஜஸ்டின் டிரேக்: சரியாகச் சொன்னீர்கள். ஆம். நான் ஒரு உறுதியான கணிப்பைச் சொல்வதானால், அது சுமார் 2% என்று சொல்வேன், இது பிட்காயினை விடத் தோராயமாக ஒரு மடங்கு குறைவு. மேலும் இந்த அளவு வேறுபாடு தரமான விளைவுகளைக் கொண்டுள்ளது: எத்திரியத்தைப் பொறுத்தவரை, எதையும் செய்யாமல் இருப்பதையும் சொத்துரிமைகளை உண்மையாக மதிப்பதையும் நான் வலுவாக ஆதரிப்பேன், ஏனென்றால் இறுதியில், 2% என்பது ஒரு பெரிய விஷயமல்ல. பிட்காயினைப் பொறுத்தவரை, 15% என்பது ஒரு மிகப்பெரிய விஷயம்.

எத்திரியத்தின் மூன்று அடுக்கு குவாண்டம்-பிந்தைய மேம்படுத்தல் (45:05)

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே எத்திரியம் இதே தேர்வைச் செய்ய வேண்டியிருக்கும். 3% என்று வைத்துக்கொள்வோம் — முடக்கி எரிக்க வேண்டுமா அல்லது அதை ஒரு புதையல் வேட்டையாக விட வேண்டுமா என்று. உங்கள் நம்பிக்கை என்னவென்றால், நாம் புதையல் வேட்டை விருப்பத்துடன் செல்வோம், அதாவது சில குவாண்டம் தாக்குதலாளர்கள் அந்த 1–3% ஈதரை அள்ளிக்கொள்வார்கள். நீங்கள் சற்று விரிவாகப் பார்த்தால், அடிப்படையில் BTC-ஐ விட ஈதர் மிகச் சிறந்த பணமாக மாறுவதை நோக்கி நாம் நகர்கிறோம். இது தலையீடற்றதாக, சொத்துரிமைகளை மதிப்பதாக, குவாண்டம் பாதுகாப்பானதாக இருக்கும், மேலும் ஓரிரு பாதியாக்கங்களில் (halvings) பிட்காயினைப் பாதிக்கப்போகும் பாதுகாப்பு பட்ஜெட் சிக்கல் இதில் இருக்காது. எனவே இது இந்தச் சொத்துக்கான ஒரு பெரிய வாய்ப்பு என்று நான் நினைக்கிறேன்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: சரி. மென்மையான சமூகப் பிரச்சினை பற்றி நாம் பேசியுள்ளோம். நாம் எதிர்கொள்ள வேண்டிய பல தொழில்நுட்ப சவால்களும் உள்ளன. நிகழ்ச்சியின் நண்பரான ஹசு கரேஷியின் இந்த ட்வீட்டை நான் சுட்டிக்காட்ட விரும்புகிறேன். எத்திரியத்தின் குவாண்டம் வழிகாட்டி வரைபடம் குறித்த விடாலிக்கின் பதிவை மேற்கோள் காட்டி அவர் ட்வீட் செய்திருந்தார்: "பிட்காயினை விட எத்திரியம் குவாண்டம்-பிந்தைய நிலையை அடைவதற்கு மிகவும் கடினமான வழிகாட்டி வரைபடத்தைக் கொண்டுள்ளது — உண்மையில் குவாண்டம்-பிந்தைய சான்று அளவுகள் காரணமாக EOA-கள் மற்றும் தனிப்பட்ட திறவுகோல்களைக் கையாளுவதற்கு முன்பு பல சார்புகள் உள்ளன." எனவே பிட்காயினை விட எத்திரியத்திற்கு முன்னால் உள்ள சவால்கள் மிகவும் கடினமானவை என்பது அவரது கருத்து. நீங்கள் என்ன நினைக்கிறீர்கள்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: தீர்க்க வேண்டிய இரண்டு சிக்கல்கள் உள்ளன: தொழில்நுட்ப ரீதியானது மற்றும் சமூக ரீதியானது. தொழில்நுட்ப ரீதியாகப் பார்த்தால், எத்திரியம் அடிப்படையில் மூன்று சிக்கல்களைத் தீர்க்க வேண்டும் என்று ஹசு சொல்வது சரிதான் — ஒவ்வொன்றும் வெவ்வேறு அடுக்குகளில் உள்ளன. கருத்தொருமிப்பு அடுக்கு உள்ளது, அங்கு நம்மிடம் BLS உள்ளது. தரவு அடுக்கு உள்ளது, அங்கு நம்மிடம் KZG உள்ளது. மேலும் செயலாக்க அடுக்கு உள்ளது, அங்கு நம்மிடம் ECDSA உள்ளது. குறியாக்கவியலின் இந்தப் பகுதிகள் ஒவ்வொன்றும் பாதிக்கப்படக்கூடியவை. இது பிட்காயினின் ஒரு சூப்பர்செட் ஆகும், அதில் ECDSA சிக்கல் மட்டுமே உள்ளது. எனவே ஒரு வகையில் நாம் மேம்படுத்த வேண்டிய விஷயங்கள் மூன்று மடங்கு அதிகமாக உள்ளன.

ஆனால் நீங்கள் சற்று விரிவாகப் பார்த்தால், பெரிய சிக்கல் — ஒருவேளை அதில் 80% — சமூக ரீதியானது என்று நான் வாதிடுவேன். எரிக்க வேண்டுமா வேண்டாமா என்பதைப் பற்றி நாம் ஏற்கனவே தொட்டுள்ளோம். ஆனால் இன்னும் அடிப்படையான ஒன்று உள்ளது: இது ஒரு சிக்கல் என்பதை நாம் ஏற்றுக்கொள்கிறோமா? பிட்காயின் உலகில் ஒருவித எதிர்ப்பு மனநிலை உள்ளது, அது அடிப்படையில் விலைக்கு மோசமாக இருக்கக்கூடிய எந்தவொரு கதையையும் நிராகரிக்கிறது. குவாண்டம் கணினிகள் வர இன்னும் பல தசாப்தங்கள் ஆகும் என்று ஆடம் பேக் போன்றவர்கள் கூறுகிறார்கள். எனவே ஒரு சிக்கல் இருப்பதை ஏற்றுக்கொள்வதுதான் படி பூஜ்யம் ஆகும். மேலும் பிட்காயின் சற்று தாமதமாகச் செயல்பட வாய்ப்புள்ளது, இது தொழில்நுட்பப் பக்கத்தை விட மிகப் பெரிய விளைவுகளை ஏற்படுத்தும்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே பொதுவாக பிட்காயின் ஒரு கடினமான சிக்கலைக் கொண்டிருக்கும் என்று நீங்கள் நினைக்கிறீர்களா, ஏனெனில் அவர்களின் சமூக அடுக்கு இந்த யதார்த்தத்தை அங்கீகரிக்கவில்லை மற்றும் இதில் ஈடுபடக் குறைந்த விருப்பத்தையே கொண்டுள்ளது?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். நான் இதைச் சொல்கிறேன்: பிட்காயினின் ஒற்றை அடுக்கு மேம்படுத்தப்படுவதற்கு முன்பே எத்திரியத்தின் மூன்று அடுக்குகளும் மேம்படுத்தப்படும் என்று நான் ஒரு பெரிய தொகையைப் பந்தயம் கட்டத் தயாராக இருக்கிறேன்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சரி. எனவே நம்மிடம் மூன்று மடங்கு பெரிய சிக்கல் உள்ளது. ஆனால் எத்திரியம் தரப்பில் இது இறுதியில் ஒரு பொறியியல் சிக்கல் மட்டுமே. அதுமட்டுமல்ல, இது எத்திரியம் நேரடியாக எதிர்கொள்ளும் ஒரு பொறியியல் சிக்கலாகும். பிட்காயினின் பொறியியல் சிக்கல் சிறியதாக இருந்தாலும், அது ஒரு சமூகச் சிக்கல், ஒரு ஒருங்கிணைப்புச் சிக்கல், இது அடிப்படையில் கடந்து செல்வதற்குக் கடினமானது.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். சரியாகச் சொன்னீர்கள். தொழில்நுட்பப் பக்கத்தில்கூட, இது கிட்டத்தட்ட ஒரு தசாப்தமாக நாம் பணியாற்றி வரும் ஒரு சிக்கலாகும். நீங்கள் 2018-க்குத் திரும்பிப் பார்த்தால், ஹாஷ் அடிப்படையிலான குவாண்டம்-பிந்தைய SNARK-களைப் படிக்கவும், SNARK-க்கு உகந்த ஹாஷ் செயற்கூறுகளுடன் அடித்தளங்களை அமைக்கவும் ஸ்டார்க்வேருக்கு (StarkWare) $5 மில்லியன் மானியம் வழங்கினோம். இங்கிருந்துதான் போஸிடான் (Poseidon) ஹாஷ் செயற்கூறு வந்தது. மிகச் சமீபத்தில், 2024-இல் லீன் கருத்தொருமிப்பு சங்கிலி (Lean Consensus Chain) அறிவிப்பு வெளியானது, இது முன்பு பீம் சங்கிலி (Beam Chain) என்று அழைக்கப்பட்டது. கடந்த ஆண்டு கேம்பிரிட்ஜில் குவாண்டம்-பிந்தைய பயிலரங்குகளை நடத்தினோம். இப்போது டாம் மற்றும் எமில் ஆகியோருடன் ஒரு பிரத்யேக குவாண்டம்-பிந்தைய குழு நம்மிடம் உள்ளது. மேலும் நம்மிடம் இந்த வழிகாட்டி வரைபடம் உள்ளது, இது

(50:00)

செயலாக்க அடுக்கை மேம்படுத்துதல்: கையொப்ப ஒருங்கிணைப்பு (50:00)

இந்த மேம்பாடுகளைச் செய்வதற்கான சில முக்கிய மைல்கற்களை உண்மையில் விவரிக்கிறது.

ரையன் சீன் ஆடம்ஸ்: அந்தப் பிரச்சனைகள் ஒவ்வொன்றைப் பற்றியும் நாம் தனித்தனியாகப் பேசலாமா? ஜஸ்டின், நீங்கள் குறியாக்கவியலில் மிக ஆழமான விவரங்களுக்குச் செல்ல முடியும் என்பது எனக்குத் தெரியும் — டேவிட் மற்றும் என்னால் புரிந்துகொள்ளக்கூடிய அளவில் இதை வைத்திருக்க நாங்கள் விரும்புகிறோம். ஆனால் எத்திரியம் அடுக்கின் வெவ்வேறு அடுக்குகளை நாங்கள் புரிந்துகொள்கிறோம். நாம் செயலாக்க அடுக்கிலிருந்து தொடங்கலாம், ஏனென்றால் அதுதான் நாம் பேசிய முக்கிய விஷயமாகும். பிட்காயின் மற்றும் எத்திரியம் முகவரிகளுக்குப் பின்னால் உள்ள கையொப்பத் திட்டம் ECDSA ஆகும் — குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய உலகில் அதுதான் உடைக்கப்படும். ECDSA-க்கான மேம்படுத்தல் பாதை என்ன? அது நீண்ட காலமாக இருக்கும் ஒரு குறியாக்கவியல் கருவி — அதை மாற்றுவதற்கு நம்மிடம் ஏதாவது இருக்கிறதா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம். முதலாவதாக, இது மிகப் பெரிய பணி என்பதை நான் சுட்டிக்காட்ட விரும்புகிறேன் — தொகுதிச்சங்கிலிகளின் தூண்களையும், அடிப்படை குறியாக்கவியலையும் நாம் அடிப்படையில் மாற்றுகிறோம், மேலும் முற்றிலும் மாறுபட்ட பண்புகளைக் கொண்ட புதிய ஒன்றைக் கொண்டு அதை மாற்றுகிறோம். இப்போது நீங்கள் ஒரு சாதாரண நபராக இருந்தால், உங்கள் பதில், "இது எளிமையானது. நம்மிடம் NIST (National Institute of Standards and Technology) உள்ளது. அவர்கள் குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய கையொப்பப் போட்டியை நடத்தி சிலவற்றைத் தேர்ந்தெடுத்துள்ளனர் — அதாவது Falcon, Dilithium மற்றும் SPHINCS+. இந்த விருப்பங்களில் ஒன்றை அல்லது பலவற்றை நாம் தேர்ந்தெடுக்க வேண்டும்" என்பதாக இருக்கலாம்.

பிரச்சனை என்னவென்றால், NIST தொகுதிச்சங்கிலி பயன்பாட்டுக்காக வடிவமைக்கப்படவில்லை. இணையத்தில் பயன்படுத்தப்படும் தனிப்பட்ட செய்திகளுக்கான தனிப்பட்ட கையொப்பங்களுக்காக அவர்கள் வடிவமைத்துள்ளனர். தொகுதிச்சங்கிலிகளின் சூழலில், உங்களிடம் பரிவர்த்தனைகளின் தொகுப்புகள் உள்ளன — பிட்காயினுக்கு, ஒரு தொகுதிக்கு ஆயிரக்கணக்கான பரிவர்த்தனைகள். மேலும் குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய கையொப்பங்கள் 100 மடங்கு பெரியதாக இல்லாவிட்டாலும், குறைந்தது 10 மடங்கு பெரியதாக இருக்கும் அளவுப் பிரச்சனை நம்மிடம் உள்ளது. என் கருத்துப்படி, இந்தத் தனிப்பட்ட கையொப்பங்களை எளிமையாகத் தொகுத்து தொகுதிகளில் இணைப்பதைக் கருத்தில் கொள்வது முற்றிலும் சாத்தியமற்றது.

நான் பார்க்கும் ஒரே தீர்வு கையொப்ப ஒருங்கிணைப்பு என்று அழைக்கப்படுகிறது, இதில் நீங்கள் பல கையொப்பங்களை எடுத்து அவற்றை ஒரு பல்கையெழுத்தாக சுருக்குகிறீர்கள். இந்த முதன்மை பல்கையெழுத்தைச் சரிபார்ப்பது, அனைத்து தனிப்பட்ட கூறுகளையும் சரிபார்ப்பதற்குச் சமம். ஒருங்கிணைக்கக்கூடிய குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய கையொப்பங்களுக்கான வடிவமைப்பு வெளியைப் பார்க்கும்போது, பல விருப்பங்கள் இல்லை. என் கருத்துப்படி சாத்தியமான ஒரே ஒரு விருப்பம் மட்டுமே உள்ளது: SNARKs-ஐப் பயன்படுத்துவது, குறிப்பாக குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய SNARKs. அடிப்படையில் ஒரு முக்கிய குடும்பம் உள்ளது — ஹாஷ் அடிப்படையிலான SNARKs.

அடிப்படை யோசனை என்னவென்றால், நீங்கள் தனிப்பட்ட குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய கையொப்பங்களை எடுத்து, இறுதி SNARK சான்றைப் பெற அவை அனைத்தின் அறிவையும் நிரூபிக்கிறீர்கள். இப்போது, நீங்கள் ஹாஷ் அடிப்படையிலான SNARKs-உடன் செல்லப் போகிறீர்கள் என்றால், நீங்கள் ஹாஷ் அடிப்படையிலான இலைக் கையொப்பங்களுடனும் (leaf signatures) செல்லலாம் — அதாவது ஒருங்கிணைக்கப்படாத மூலக் கையொப்பங்கள். இதற்குக் காரணம், இது உங்களுக்கு எளிமையையும் பாதுகாப்பு நன்மைகளையும் தருகிறது. நீங்கள் கொண்டிருக்கக்கூடிய மிகக் குறைந்தபட்ச பாதுகாப்பு அனுமானங்கள் இதுதான் — உங்கள் ஹாஷ் செயற்கூறு பாதுகாப்பானது என்று நீங்கள் கருதுகிறீர்கள். தொகுதிச்சங்கிலிகளின் உலகில், ஹாஷ் செயற்கூறுகள் அடிப்படையானவை. அவை நம்மிடம் எல்லா இடங்களிலும் உள்ளன — தொகுதிகளை உருவாக்குவதற்கு, மெர்கல் மரங்கள் (Merkle trees), நிலை மரங்கள் (state trees) மற்றும் ஹாஷ்கள் மூலம் சங்கிலியாக்கம் செய்யப்படும் தொகுதிச்சங்கிலிகளுக்கு.

எத்தீரியம் அறக்கட்டளை ஹாஷ் அடிப்படையிலான கையொப்பங்களுடன் தொடங்குவதற்கும், ஒருங்கிணைப்புச் செலவை முடிந்தவரை குறைவாக வைத்திருக்க அவற்றை முடிந்தவரை SNARK-க்கு ஏற்றதாக மாற்றுவதற்கும் அதிக முயற்சிகளை மேற்கொண்டுள்ளது. இந்த அணுகுமுறையின் செயல்திறன் உண்மையில் அனைத்து தொகுதிச்சங்கிலிகளுக்கும் போதுமானதாக உள்ளது என்பதைத் தெரிவிப்பதில் நான் மகிழ்ச்சியடைகிறேன். உங்கள் சங்கிலியின் பரிவர்த்தனை வீதம் எதுவாக இருந்தாலும், நியாயமான வன்பொருளில் — எடுத்துக்காட்டாக, ஒரு மடிக்கணினி CPU-வில் — இந்த அனைத்து பரிவர்த்தனைகளையும் ஒருங்கிணைத்து, தொகுதியுடன் இணைக்கப்படும் இறுதிச் சான்றை உருவாக்கும் ஒரு ஒருங்கிணைப்பாளரை நீங்கள் கொண்டிருக்கலாம்.

இந்த அணுகுமுறையைப் பற்றிய முரண்பாடான விஷயங்களில் ஒன்று என்னவென்றால், இது இன்று நம்மிடம் உள்ளதை விட அளவிடுதல் அதிகரிப்பாகும். இதற்குக் காரணம், ஒரு பரிவர்த்தனைக்கு 64 பைட்டுகள் என்ற நிலையான செலவு உங்களிடம் இல்லை. பரிவர்த்தனைகளில் பூஜ்ஜிய பைட்டுகள் கையொப்பத் தரவு உள்ளது, பின்னர் உங்களிடம் இந்த ஒரு முதன்மைக் கையொப்பம் உள்ளது, இது தொகுதியில் உள்ள அனைத்து பரிவர்த்தனைகளுக்கும் பகிர்ந்தளிக்கப்படுகிறது.

பிட்காயின் ஒத்துழைப்புடன் தொழில்துறை தரத்தை அமைத்தல் (55:28)

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: சரி. எனவே இது எத்திரியத்தின் கீழ்நிலை பல திறன் ஒப்பந்தத் தொகுதிச்சங்கிலிகளுக்கான மேம்படுத்தலாகும், குறிப்பாக வேகத்திற்காக மேம்படுத்தப்பட்டவை—

ஜஸ்டின் டிரேக்: திறன் ஒப்பந்தங்கள் மட்டுமல்ல — பிட்காயினும் கூட. ECDSA.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: ஆமாம். சரி. இந்த எபிசோடிற்குள் நுழையும்போது நான் நினைத்தது என்னவென்றால், பிட்காயின் TPS வினாடிக்கு 0.3 பரிவர்த்தனைகளாகக் குறைவது போல, Solana போன்ற சங்கிலிகள் பெரிய கையொப்பங்களால் சுமையாக்கப்படும். குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய உலகில் பரிவர்த்தனைகள் பெரியதாக இருக்கும் என்பதால் Solana-வும் இதேபோல் மெதுவாகும். ஆனால் இந்தத் தொழில்நுட்பத்தின் மூலம் அது உண்மையாக இருக்காது என்று நீங்கள் கூறுகிறீர்கள் — இது உண்மையில் சங்கிலிகளைப் பரவலாக வேகமாக்க அனுமதிக்கும்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆமாம், சரியாகச் சொன்னீர்கள். சடோஷி ECDSA மூலம் முழுத் தொழில்துறைக்கும் ஒரு நடைமுறைத் தரத்தை அமைத்தது போல — நாங்கள் அடிப்படையில் secp256k1 வளைவைக் கூட நகலெடுத்தோம், இது மிகவும் அசாதாரணமானது. அவர் ஏன் அந்த வளைவைத் தேர்ந்தெடுத்தார் என்று யாருக்கும் தெரியாது, ஆனால் அது நடைமுறைத் தரமாக மாறியது. எத்திரியம் முதல் நகர்வாளராக இருந்து நடைமுறைத் தரத்தை அமைப்பதற்கான ஒரு வாய்ப்பு இருப்பதாக நான் நினைக்கிறேன்.

நாங்கள் எடுக்கும் உத்தி பிட்காயின் ஆதரவாளர்களுடன் ஒத்துழைப்பதாகும். பிட்காயின் உலகில், ஓரிரு நபர்கள் உள்ளனர் — மிகைல் கோமரோவ் மற்றும் நிக் ஜோனாஸ். அவர்கள் இருவரும் Blockstream-இன் ஒரு பகுதியாவர், மேலும் அவர்கள் இருவரும் ஹாஷ் அடிப்படையிலான கையொப்ப நிபுணர்கள். எத்திரியம் உலகில் நாங்கள் உருவாக்குவது பிட்காயினுக்கும் பொருந்தும் என்பதை உறுதிப்படுத்த நாங்கள் அவர்களுடன் இணைந்து பணியாற்றுகிறோம். பிட்காயின் மற்றும் எத்திரியம் அந்தத் தரத்தைப் பயன்படுத்தினால், முழுத் தொழில்துறையும் அந்தத் தரத்தைப் பயன்படுத்தும் என்று ஊகிக்கலாம்.

ரியான் சீன் ஆடம்ஸ்: அது அருமை. எனவே செயல்திறன் பாதிப்பு இல்லாமல் செயலாக்க அடுக்கு குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய மேம்படுத்தலைத் தீர்க்க எங்களுக்கு ஒரு வழி உள்ளது. நான் மற்றொரு கேள்வியைக் கேட்கிறேன் — பாதுகாப்பு எப்படி? இது புதிய குறியாக்கவியல், ஆனால் ECDSA நீண்ட காலமாக உள்ளது மற்றும் Lindy விளைவைக் கொண்டுள்ளது. நாம் உருவாக்கியதை முழுமையாக அழிக்கக்கூடிய ஏதேனும் மறைக்கப்பட்ட பிழை அல்லது ஜீரோ-டே (zero-day) பாதிப்பு உள்ளதா என்று நாம் கவலைப்பட வேண்டுமா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: எனக்கு இங்கே சில எண்ணங்கள் உள்ளன. நாங்கள் பாதுகாப்பை மிகவும் தீவிரமாக எடுத்துக்கொள்கிறோம், ஒட்டுமொத்தமாக நாங்கள் நிலைநிறுத்தும் தீர்வு இன்று ECDSA-உடன் நாம் கொண்டிருப்பதை விடப் பல மடங்கு பாதுகாப்பானதாக இருக்கும் என்று நான் எதிர்பார்க்கிறேன். நான் விளக்குகிறேன். ECDSA நீள்வட்ட வளைவுகளை அடிப்படையாகக் கொண்டது — ஆடம்பரமான கட்டமைக்கப்பட்ட கணிதப் பொருள்கள். மனிதகுலத்திற்குத் தெரியாத சில ஆடம்பரமான கணித தந்திரங்களைப் பயன்படுத்தி டிஸ்க்ரீட் லாக்-ஐ (discrete log) உடைக்க ஒரு புத்திசாலியான கணிதவியலாளர் ஒரு அல்காரிதத்தைக் கொண்டு வர வாய்ப்புள்ளது. இது கடந்த காலத்தில் நடந்துள்ளது — காரணியாக்கம் மற்றும் டிஸ்க்ரீட் லாக்-க்கு நம்மிடம் சிறந்த அல்காரிதம்கள் உள்ளன. AI-இன் வருகையுடன் ஒரு சாத்தியம் என்னவென்றால், மனித கணிதவியலாளர்களை விட 100 மடங்கு புத்திசாலியான கணிதவியலாளர்கள் நீள்வட்ட வளைவுகளில் மறைக்கப்பட்ட கட்டமைப்பைக் கண்டுபிடித்து நமது குறியாக்கவியலை உடைக்க முடியும். எனவே நாங்கள் உருவாக்கும் குறியாக்கவியல் குவாண்டம்-க்கு பிந்தையது மட்டுமல்ல, இது AI-க்கு பிந்தையதுமாகும்.

நான் சொன்ன மற்றொரு விஷயத்திற்குத் திரும்புகிறேன் — இது ஹாஷ் செயற்கூறுகளை மட்டுமே நம்பியுள்ளது. எந்தவொரு கையொப்பத் திட்டமும் இரண்டு விஷயங்களை நம்பியுள்ளது: ஹாஷ் செயற்கூறு, மற்றும் டிஸ்க்ரீட் லாக் ஆக இருக்கக்கூடிய விருப்பமான கூடுதல் கடினத்தன்மை அனுமானம், அல்லது லேட்டிஸ் (lattice) அடிப்படையிலான கையொப்பங்களின் விஷயத்தில், கட்டமைக்கப்பட்ட லேட்டிஸ்கள். ஆனால் ஹாஷ் அடிப்படையிலான கையொப்பங்களின் விஷயத்தில், இந்த கூடுதல் கடினத்தன்மை அனுமானம் இல்லை — இது வெறும் ஹாஷ் செயற்கூறுகள் மட்டுமே. உங்கள் ஹாஷ் செயற்கூறு பாதுகாப்பாக இருந்தால், நீங்கள் பாதுகாப்பாக உள்ளீர்கள். எனவே அந்த வகையில், இது தற்போதைய நிலைக்கு எதிரான ஒரு மேம்பாடாக இருக்கும் என்று நான் எதிர்பார்க்கிறேன்.

இப்போது நான் முன்னிலைப்படுத்த விரும்பும் இரண்டு எச்சரிக்கைகள் உள்ளன. எச்சரிக்கை எண் ஒன்று என்னவென்றால், நாங்கள் மிகவும் சிக்கலான பொருள்களைக் கையாளுகிறோம், மேலும் இங்கு எங்களிடம் உள்ள தீர்வு ஆழமான எண்ட்-டு-எண்ட் முறைசார் சரிபார்ப்பு என்று நாங்கள் அழைப்பதாகும்.

முறைசார் சரிபார்ப்பு, Poseidon மற்றும் கருத்தொருமிப்பு அடுக்கு (1:00:33)

எங்களிடம் எங்கள் குறியாக்கவியல் பொருள் உள்ளது, மேலும் அது வலுவானது என்பதை கணித ரீதியாக நிரூபிக்க விரும்புகிறோம் — அதாவது ஒரு கையொப்பத்தை மோசடி செய்வது சாத்தியமற்றது என்பதை. மேலும் இதை கணிதத்திற்காக மட்டுமல்லாமல், குறியீட்டிற்காகவும் செய்ய விரும்புகிறோம். 2–3 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு இது சாத்தியமா என்று நீங்கள் என்னிடம் கேட்டிருந்தால், நான் ஆம் என்று சொல்லியிருப்பேன், ஆனால் அது மிகவும் கடினமானதாகவும் செலவு மிகுந்ததாகவும் இருந்தது. AI-இன் வருகையால் நாம் காண்பது என்னவென்றால், இந்த கடினமான மற்றும் செலவு மிகுந்த வேலையை 100 மடங்கு வேகமாகவும் 100 மடங்கு மலிவாகவும் செய்ய முடியும்.

உலகத்தரம் வாய்ந்த அதிநவீன கணிதத்தை நாம் காணத் தொடங்கியுள்ளோம் — எடுத்துக்காட்டாக, கணிதத்திற்கான நோபல் பரிசுக்கு இணையான ஃபீல்ட்ஸ் பதக்கத்தை (Fields Medal) வென்ற சமீபத்திய முடிவு. அந்த முடிவு ஒரு AI-ஆல் ஐந்து நாட்களில் முறைசார் சரிபார்க்கப்பட்டுள்ளது. அவர்கள் அரை மில்லியன் வரி குறியீடுகளை உருவாக்கினர் — இது உண்மையில் ஒரு செல்லுபடியாகும் தேற்றம் என்பதற்கான இயந்திரத்தால் சரிபார்க்கக்கூடிய சான்று — மேலும் இந்தச் செயல்பாட்டில் மனிதர்களால் எழுதப்பட்ட ஆய்வறிக்கையில் உள்ள அனைத்து வகையான தட்டச்சுப் பிழைகளையும் கண்டறிந்தனர். பிழைகளைத் தவிர்ப்பதற்கு நாம் விரும்பும் உரிய கவனத்தின் (due diligence) வகை இதுதான்.

இப்போது நான் முன்னிலைப்படுத்த விரும்பும் மற்றொரு விஷயம் உள்ளது: ஹாஷ் செயற்கூறு. வரலாற்று ரீதியாக, தொகுதிச்சங்கிலிகள் பிட்காயின் விஷயத்தில் SHA-256 அல்லது எத்திரியம் விஷயத்தில் Keccak ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளன. குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய எத்திரியத்திற்கான எங்கள் முன்மொழிவு, Poseidon எனப்படும் மற்றொரு ஹாஷ் செயற்கூறை அறிமுகப்படுத்துவதாகும், இது ஒரு வித்தியாசமான ஹாஷ் செயற்கூறு ஆகும், ஏனெனில் இது SNARK-க்கு உகந்தது. நாம் Poseidon-ஐ அறிமுகப்படுத்தும்போது, அது மிகவும் பாதுகாப்பானதாக இருக்க வேண்டும் — அது முழுமையாக 10 ஆண்டுகள் பகுப்பாய்வு செய்யப்பட்டிருக்கும், L2கள் மூலம் பல பில்லியன் டாலர்களைப் பாதுகாத்திருக்கும், மேலும் இத்துறையில் உள்ள அனைத்து சிறந்த நிபுணர்களாலும் குறியாக்க பகுப்பாய்வுக்கு உட்படுத்தப்பட்டிருக்கும். Poseidon-ஐ உடைக்க முயற்சிப்பவர்களுக்கு $1 மில்லியன் பரிசையும் நாங்கள் சமீபத்தில் அறிவித்துள்ளோம். ஆனால் Poseidon உடைக்கப்பட வாய்ப்புள்ளது என்பது உண்மையே.

துரதிர்ஷ்டவசமாக, ஹாஷ் செயற்கூறுகளை வடிவமைக்கும் விதத்தில் அவை பாதுகாப்பானவை என்பதை உங்களால் நிரூபிக்க முடியாது. உங்களால் செய்யக்கூடிய சிறந்த விஷயம் தாக்குதல் இல்லாத நிலையே — அடிப்படையில் இந்த முதிர்ச்சியடையும் நேரம் (baking time) உள்ளது. மேலும் என் மனதில் உள்ள கால அளவு எட்டு ஆண்டுகள் ஆகும். ஏன் எட்டு ஆண்டுகள்? ஏனென்றால் சடோஷி SHA-256-ஐத் தேர்ந்தெடுத்தபோது அதற்கு எட்டு வயதாகியிருந்தது. விட்டாலிக் Keccak-ஐத் தேர்ந்தெடுத்தபோது தற்செயலாக அதற்கும் எட்டு வயதாகியிருந்தது. எனவே Poseidon குறைந்தபட்சம் எட்டு ஆண்டுகள் பழமையானதாக இருக்க வேண்டும் என்று நான் விரும்புகிறேன், அதை நாம் எத்திரியத்தில் நிலைநிறுத்தும்போது அது அவ்வாறே இருக்கும்.

Ryan Sean Adams: சரி. அது செயலாக்க அடுக்கு. விரைவாக, தரவு அடுக்கு பற்றி பேச முடியுமா? KZG குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய ஒன்றாக மேம்படுத்தப்பட வேண்டும், மேலும் BLS கையொப்பங்களைக் கொண்ட கருத்தொருமிப்பு அடுக்கு. ECDSA-ஐ மாற்றுவதற்குத் தேவைப்படும் அதே அளவிலான முயற்சி இதற்கும் தேவைப்படுமா?

Justin Drake: நான் கருத்தொருமிப்பு அடுக்கிலிருந்து தொடங்குகிறேன், ஏனெனில் அதற்கான பதில் எளிமையானது. முதல் தோராயத்தில் இது அடிப்படையில் ஒரு நகலெடுத்து-ஒட்டுதல் (copy-paste) ஆகும். பங்கேற்பாளர்கள் கையொப்பங்களை உருவாக்கும் இதேபோன்ற ஒரு கருத்து எங்களிடம் உள்ளது, அங்கு நிறைய கையொப்பங்கள் உள்ளன, அவை அதிக இடத்தைப் பிடிக்கும், அவற்றை நாங்கள் சுருக்க விரும்புகிறோம். கருத்தொருமிப்பு அடுக்கில் உள்ள சிக்கல் என்னவென்றால், செயலாக்க அடுக்கை விட எங்களிடம் அதிகமான கையொப்பங்கள் உள்ளன. மக்கள் இதை உணருவதில்லை, ஆனால் எங்களிடம் ஒரு மில்லியன் சரிபார்ப்பவர்கள் உள்ளனர் — அதாவது ஒரு சகாப்தத்திற்கு ஒரு மில்லியன் கையொப்பங்கள், ஒரு நேரப்பகுதிக்கு 32,000 கையொப்பங்கள், வினாடிக்கு ஆயிரக்கணக்கான கையொப்பங்கள். வாக்கு பரிவர்த்தனைகளைப் பொறுத்தவரை இது Solana-வை விட அதிகம்.

கருத்தொருமிப்பு அடுக்கில் மட்டுமே கிடைக்கும் ஒரு குறிப்பிட்ட செயல்திறன் மேம்பாட்டைத் திறக்க, நிலைத்தன்மையுள்ள கையொப்பம் என்ற இந்த கருத்து எங்களிடம் உள்ளது — நீங்கள் கையொப்பமிடும் செய்திகளில் ஒவ்வொரு முறையும் அதிகரிக்கும் ஒரு கவுண்டர் இருக்கும். அது உங்களுக்கு எதையாவது நினைவூட்டவில்லையா? நேரப்பகுதி எண். எத்திரியத்தில் கருத்தொருமிப்பு அடுக்கில், நீங்கள் ஒரு நேரப்பகுதிக்கு ஒரு செய்தியில் மட்டுமே கையொப்பமிடுவீர்கள். நீங்கள் இரண்டில் கையொப்பமிட்டால், நீங்கள் வெட்டப்படுவீர்கள். ஒருங்கிணைக்க 10 மடங்கு அதிக திறன் கொண்ட கையொப்பங்களைப் பெற இந்தக் கட்டுப்பாட்டை நாங்கள் பயன்படுத்துகிறோம்.

Lean VM, Lean Consensus வழிகாட்டி வரைபடம் மற்றும் 2029 காலக்கெடு (1:05:17)

இதுதான் முக்கிய வேறுபாடு — செயலாக்க அடுக்கில் நிலையற்ற ஹாஷ் செயற்கூறுகள், மற்றும் நேரப்பகுதி எண் அதிகரிக்கும் கருத்தொருமிப்பு அடுக்கில் நிலையுள்ள கையொப்பங்கள். இந்த ஒருங்கிணைப்புத் தொழில்நுட்பத்திற்கு ஒரு பெயர் உள்ளது: Lean VM, இது ஹாஷ் அடிப்படையிலான குறியாக்கவியலுக்கான ஒரு சிறிய zkVM ஆகும். அடிப்படையில், இது சரியான மெர்கல் வேர் என்பதை Lean VM நிரூபிக்கும். நாங்கள் இன்னும் முழுமையாக உறுதியாகத் தெரியாத முக்கிய விஷயம் என்னவென்றால், இந்த அணுகுமுறை நான் அழைக்கும் "டெரா எரிவாயு முன்னெல்லை" (tera gas frontier) என்பதைத் திறக்க முடியுமா என்பதுதான் — அடுக்கு 1 (l1)-இல் வினாடிக்கு 1 கிகா எரிவாயு, 10,000 TPS, ஆனால் இன்னும் லட்சியமாக, தரவுக் கிடைக்கும் தன்மையைப் பயன்படுத்தி அடுக்கு 2 (l2)-இல் 1 டெரா எரிவாயு, வினாடிக்கு 10 மில்லியன் பரிவர்த்தனைகள்.

வினாடிக்கு 1 கிகாபைட் தரவுக் கிடைக்கும் தன்மை பற்றி நாங்கள் பேசுகிறோம், மேலும் வினாடிக்கு 1 GB தரவைச் செயலாக்க zkVM போதுமான செயல்திறன் கொண்டதாக இருக்க முடியுமா என்பதுதான் கேள்வி. எதிர்கால மேம்படுத்தல்களின் அடிப்படையில் அது இன்னும் தீர்மானிக்கப்பட வேண்டியுள்ளது.

David Hoffman: ஆனால் நமக்கு உறுதியாகத் தெரிந்த விஷயம் என்னவென்றால், அடுக்கு 1 (l1) மற்றும் சில அடுக்கு 2 (l2)-களுக்கு வினாடிக்கு 1 கிகாபைட் தரவை வழங்குவதற்கான DA எத்திரியத்தில் இருக்கும்.

Ryan Sean Adams: எனவே இந்த நேரத்தில் கேட்பவர்கள், "சரி, குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய நிலைக்கு மேம்படுத்த எத்திரியம் ஒரு திட்டத்தைக் கொண்டுள்ளது போல் தெரிகிறது. குவாண்டம் கணினிகள் இருக்கும் என்பதையும், ஒரு Q-Day இருப்பதையும் அவர்கள் ஒப்புக்கொள்கிறார்கள்" என்று நினைக்கலாம். இப்போது அவர்கள் காலக்கெடு மற்றும் அதற்கான முயற்சியின் அளவு பற்றி யோசித்துக்கொண்டிருக்கலாம். நான் விட்டாலிக்கின் (Vitalik) குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய வழிகாட்டி வரைபட ட்வீட்டை எடுத்து Claude-இடம் கொடுத்து, "இதற்கான முயற்சியின் அளவு என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு Claude, "இதை பத்துக்கு ஒன்பது என்று நினைத்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறியது. எத்திரியம் இதுவரை செய்யப்போகும் மிக முக்கியமான மேம்படுத்தல்களில் இதுவும் ஒன்றாகும். நடுவானில் பறந்துகொண்டிருக்கும் ஒரு விமானத்தில் பணிச் சான்று இயந்திரத்தை அகற்றிவிட்டு உரிமைச் சான்று இயந்திரத்தை மாற்றிய ஒருங்கிணைப்புடன் (Merge) இதை ஒப்பிட்டோம். இப்போது நாம் மையக் குறியாக்கவியலின் பெரும்பகுதியை மாற்றுகிறோம். இதை எங்களின் புரிதலுக்காக விளக்க முடியுமா? 2032-க்குள் நாம் தயாராகிவிடுவோமா? இது எவ்வளவு கடினமானது? இது அச்சுறுத்துவதாகத் தோன்றுகிறதா?

Justin Drake: ஆம். இந்த பதிலுக்கு இரண்டு பகுதிகள் உள்ளன. முதலாவதாக, நீங்கள் குறிப்பிட்டதை விட இது மிகவும் லட்சியமானது. குறியாக்கவியலில் செய்யப்படும் மாற்றம் மிகவும் ஆழமானது, இது அடிப்படையில் கருத்தொருமிப்பு அடுக்கை முழுமையாக மாற்றி எழுதுவதாகும். நாம் கருத்தொருமிப்பு அடுக்கை மாற்றி எழுதப் போகிறோம் என்றால், அதைச் சரியாகவே மாற்றி எழுதலாம் — அனைத்து நல்ல அம்சங்களையும் சேர்த்து, அனைத்து தொழில்நுட்பக் கடன்களையும் சரிசெய்யலாம். அதுதான் Lean Consensus திட்டம், இதில் குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய மேம்படுத்தலுடன் ஒற்றை-நேரப்பகுதி இறுதிநிலை (single-slot finality) உட்பட பல மாற்றங்களை ஒன்றாக இணைக்கிறோம்.

எனவே ஆம், இது மிகவும் லட்சியமானது. நாங்கள் ஒரு புதிய தொடக்கத்திலிருந்து ஆரம்பித்து, வியக்கத்தக்க வகையில் அழகான, எளிமையான, திறமையான மற்றும் நிரூபிக்கக்கூடிய பாதுகாப்பான ஒன்றை உருவாக்குகிறோம். நல்ல செய்தி என்னவென்றால், புதிதாகத் தொடங்குவது பல வழிகளில் எளிமையானது, ஏனென்றால் உங்களிடம் பழைய தொழில்நுட்பக் கடன்கள் எதுவும் இருக்காது. விவரக்குறிப்பை முடிந்தவரை சிறியதாகவும் எளிமையாகவும் மாற்றி எழுதலாம். இங்கிருந்துதான் "lean" என்ற சொல் வருகிறது — அதிகபட்ச எளிமை, இதில் முழு நிலை மாற்றச் செயற்கூறும் அடிப்படையில் ஆயிரம் வரிகள் கொண்ட Python குறியீடாக இருக்கும், இதை ஒரு புத்திசாலி உயர்நிலைப் பள்ளி மாணவர் கூட எளிதாகப் படிக்க முடியும்.

தற்போது Lean Consensus-க்காக எங்களிடம் மேம்பாட்டாளர் வலையமைப்புகள் (devnets) உள்ளன. மேலும் விவரக்குறிப்புகளைப் புரிந்துகொள்வது மிகவும் எளிதானது என்பதால், சுமார் 10 குழுக்கள் அவற்றைச் செயல்படுத்தி, மேம்பாட்டாளர் வலையமைப்பில் இணைந்துள்ளன, அதிலும் எத்தீரியம் அறக்கட்டளையைத் தொடர்புகொள்ளாமலேயே இதைச் செய்துள்ளன. நுழைவதற்கான தடை ஒப்பீட்டளவில் குறைவு. AI மேம்பாடு என்பது உங்கள் கிளையண்ட்டை பெருமளவுக்கு எளிதாகக் குறியீடு செய்ய முடியும் என்ற உலகில் நாம் இருக்கிறோம். எங்களிடம் இவ்வளவு கிளையண்ட்கள் இருப்பதற்கு இதுவே ஒரு முக்கியக் காரணம் — பெரும்பாலும் ஒரு நபர் கொண்ட குழுக்கள், அல்லது இரண்டு அல்லது மூன்று நபர்கள் கொண்ட குழுக்கள்.

இது நிலைத்தன்மை மற்றும் ஆளுகை ஆகியவற்றில் சுவாரஸ்யமான விளைவுகளை ஏற்படுத்தும் என்று நான் நினைக்கிறேன். ஆளுகையைப் பொறுத்தவரை, இன்று நாம் அதைச் செய்யும் விதம் தோராயமாகச் சொல்வதானால்

எத்திரியம் ஆளுகை மற்றும் 2029 நிறைவுத் தேதி (1:10:41)

எங்களிடம் ஐந்து கருத்தொருமிப்பு அடுக்கு கிளையண்டுகள் உள்ளன, மேலும் முன்னேறிச் செல்ல அவை அனைத்தும் மேம்படுத்தலைச் செயல்படுத்த வேண்டும். எதிர்காலத்தில், எங்களிடம் 10 அல்லது 15 கிளையண்டுகள் இருக்கும்போது, முன்னேறிச் செல்ல முதல் 80% அல்லது வேகமான 80% கிளையண்டுகள் மட்டுமே தேவை என்று நாங்கள் கூறலாம். இது ஒரு டார்வினியப் போட்டியைப் போன்றது, இது மிகவும் மெதுவான கிளையண்டிற்காகக் காத்திருக்காமல் மிக வேகமாக முன்னேற அனுமதிக்கிறது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: அப்படியானால் 2032-க்குள் நாம் தயாராகிவிடுவோமா? எந்தக் கட்டத்தில் நாம் தயாராக இருப்போம்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: முழு திட்ட வரைபடமும் 2029 வரை அனைத்தையும் வகுத்துள்ளது,

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: இது அடிப்படையில் நீங்கள் பீம் சங்கிலியை அறிமுகப்படுத்திய உங்கள் டெவ்கான் (DevCon) உரையில் வழங்கிய அதே திட்ட வரைபடமாகும். அப்போது மக்கள் அதை வெறுத்தார்கள்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஆம், அது நான் மிகவும் வெறுத்த ஸ்லைடு, ஏனென்றால் அது நான்கரை ஆண்டுகள் வரை நீண்டது. வரலாற்று ரீதியாக நான் காலக்கெடுவில் மோசமாக இருந்திருக்கிறேன் — மிகவும் அதிக நம்பிக்கையுடன் இருந்தேன். ஆனால் எனக்கு வயதாகி நரைமுடி வருவதால், நான் காலக்கெடுவில் சிறப்பாகச் செயல்படுகிறேன். இது ஒரு யதார்த்தமான, மிதமான காலக்கெடு என்று நான் நினைக்கிறேன், இது மக்களை வருத்தப்படுத்தியது. ஆனால் அது அப்படித்தான் இருக்கிறது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: மேலும் சூழலுக்காகச் சொல்கிறேன், எத்திரியம் திட்ட வரைபடத்தில் தொழில்நுட்ப உத்வேகம் இல்லை என்று கருதப்பட்டதற்கு எதிராக, இது சொலானாவின் உச்சக்கட்ட உத்வேகத்தின் போது நடந்ததால் மக்கள் ஓரளவு வருத்தமடைந்தனர். இது நான்கு ஆண்டு காலக்கெடு மட்டுமல்ல — இது அந்தத் தருணத்தின் சூழலுமாகும்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: சரியாகச் சொன்னீர்கள். எனவே நாம் இப்போது தோராயமாக மூன்று ஆண்டுகள் தொலைவில் உள்ளோம். 2029 மைல்கல்லை எட்ட முடியும் என்று நான் ஓரளவுக்கு நம்புகிறேன், மேலும் AI-க்கு நன்றி, இன்னும் வேகமாகச் செயல்பட ஒரு வாய்ப்பு உள்ளது என்று நான் நினைக்கிறேன்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: எனவே 2029-க்குள், இது திட்ட வரைபடத்தைப் பூர்த்தி செய்தால் இவை அனைத்தும் செயல்படுத்தப்படும் — நாம் இப்போது பேசிய அனைத்தும்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: நீங்கள் சத்தியம் செய்கிறீர்களா? அனைத்தும்.

ரியான் சீன் ஆடம்ஸ்: குறியீட்டை மீண்டும் எழுதுவது ஒருபோதும் வேலை செய்யாது என்று சில பழங்கால மென்பொருள் உருவாக்குநர்கள் என்னிடம் கூறியது என் நினைவின் ஒரு மூலையில் இருக்கிறதே? அது ஏன் இங்கு பொருந்தாது?

ஜஸ்டின் டிரேக்: ஒரு நல்ல செய்தி என்னவென்றால், நீங்கள் குறிப்பிட்டது போல, ஒருங்கிணைப்பு மூலம் இந்த வகையான பெரிய மறுஎழுதுதலை நாங்கள் ஏற்கனவே செய்துள்ளோம். எத்திரியத்தின் ஒருமித்த கருத்தின் அடிப்படைகளை பணிச் சான்று (PoW) என்பதிலிருந்து உரிமைச் சான்று (PoS) என முழுமையாக மாற்றினோம். இதைச் செய்ய முடியும் என்பதற்கான இருப்புச் சான்று அது. எத்திரியத்திற்கு லட்சியத் திட்டங்கள் புதிதல்ல — இதே அளவிலான டாங்க்ஷார்டிங் மற்றும் தரவு கிடைக்கும் தன்மை மாதிரி எடுத்தல் போன்ற பிற மிக லட்சியமான விஷயங்களை நாங்கள் செய்துள்ளோம்.

மற்றொரு நல்ல செய்தி என்னவென்றால், எங்களுக்கு வேறு வழியில்லை. நாங்கள் குறியாக்கவியலை மாற்ற வேண்டும். இது மிகவும் வலுவான கட்டாயப்படுத்தும் செயல்பாடாகும், மேலும் அது மட்டுமே எப்படியும் 80% மறுஎழுதுதலாக இருக்கும்.

இது ஒருங்கிணைப்பையும் ஒருமித்த கருத்துக்கு வருவதையும் மிகவும் எளிதாக்குகிறது.

குவாண்டம் என்பது கிரிப்டோ பிரச்சனை மட்டுமல்ல (1:15:06)

David Hoffman: எத்திரியத்திற்கு மட்டும் வேறு வழியில்லை என்பதை நாம் வலியுறுத்த வேண்டும் என்று நினைக்கிறேன் — கிரிப்டோவில் உள்ள யாருக்கும் இதற்கு மாற்று இல்லை. கிரிப்டோவில் உள்ள அனைவரும் மீண்டும் எழுத வேண்டும். பிட்காயினில் இது வெறும் ECDSA மட்டுமே, ஆனால் அதுவே போதுமானது.

Justin Drake: ஆம். மற்ற சங்கிலிகளை விட எத்திரியம் அதிகமாக மீண்டும் எழுத வேண்டியிருக்கலாம், மேலும் இது மதிப்பீட்டாளர்களின் எண்ணிக்கையுடன் தொடர்புடையது. உங்களிடம் 100 மதிப்பீட்டாளர்கள் மட்டுமே இருந்தால், கருத்தொருமிப்பு அடுக்கில் 10 மடங்கு பெரிய கையொப்பங்களின் செலவை நீங்கள் ஏற்றுக்கொள்ளலாம். பெரும்பாலான உரிமைச் சான்று (PoS) சங்கிலிகளுக்கு, எங்களிடம் உள்ள நுட்பம் தேவையில்லை. ஆனால் எத்திரியத்தைப் பொறுத்தவரை, ஒவ்வொரு நேரப்பகுதியிலும் பல்லாயிரக்கணக்கான மதிப்பீட்டாளர்கள் வாக்களிப்பார்கள் என்று நம்புகிறோம் — வினாடிக்கு ஆயிரக்கணக்கான கையொப்பங்கள் — எனவே நாம் மிகவும் ஆக்கப்பூர்வமாக இருக்க வேண்டும்.

செயலாக்க அடுக்கில் அனைத்து தொகுதிச்சங்கிலிகளுக்கும் மிகப் பெரிய மாற்றம் இருக்க வேண்டும் என்பதில் நான் உங்களுடன் உடன்படுகிறேன். ஆனால் மற்ற சங்கிலிகளுக்கான நல்ல செய்தி என்னவென்றால், எத்திரியம் அனைத்து வீட்டுப்பாடங்களையும் செய்கிறது. நாங்கள் Lean VM-ஐ உருவாக்குகிறோம், முழுவதையும் முறைசார் சரிபார்ப்பு செய்யப் போகிறோம், அவர்கள் அதை அப்படியே நகலெடுத்து ஒட்டலாம். இதை ஒருங்கிணைப்பது பெரும்பாலும் எளிதான வேலை.

Ryan Sean Adams: Nick Carter ட்வீட் செய்துள்ளார், "பிட்காயின் அழிந்தால் மட்டுமே தங்கள் நாணயம் வெல்லும் என்று மக்கள் நினைப்பது மிகவும் முட்டாள்தனமான தவறுகளில் ஒன்றாகும் — குவாண்டம் விவகாரத்தில் Zcash மக்கள் பிட்காயினுடன் சண்டையிடுவது போல. இது முற்றிலும் நேர்மாறானது. பிட்காயின் அழிந்தால், இணையப் பணத்தை இனி யாரும் நம்ப மாட்டார்கள். அனைத்து நாணயங்களும் பிட்காயினின் வெற்றியையே நம்பியுள்ளன." இந்த கருத்துக்கு உங்கள் எதிர்வினை என்ன?

Justin Drake: நான் Nick Carter உடன் உடன்படவில்லை. பாதுகாப்பு பட்ஜெட் பற்றி நான் ட்வீட் செய்யும் போதெல்லாம் Nick எப்போதும் வருத்தப்படுவார். நான் சொல்வது அடிப்படை உண்மைகளுடன் ஒத்துப்போனாலும், இதைப் பற்றி பேசுவது முழுத் துறைக்கும் அழிவை ஏற்படுத்தும் என்று அவர் நினைக்கிறார். முரண்பாடாக, பாதுகாப்பு பட்ஜெட்டில் நான் என்ன செய்கிறேனோ அதே விஷயத்தைத்தான் அவர் குவாண்டம் விஷயத்திலும் செய்கிறார் — விவாதத்தை கட்டாயப்படுத்தவும் மாற்றத்தை ஏற்படுத்தவும் முயற்சிக்கிறார்.

Ryan Sean Adams: ஆனால் பெரிய அளவிலான பார்வை என்ன? நாம் 2032-ஐ அடைகிறோம் என்று வைத்துக்கொள்வோம், எத்திரியம் குவாண்டம் பாதுகாப்பானது, பிட்காயின் அப்படி இல்லை, நாம் விவரித்த சில வழிகளில் பிட்காயின் தாக்கப்படுகிறது — அங்கு ஒரு புதையல் வேட்டை நடக்கிறது மற்றும் சந்தையில் நிச்சயமற்ற தன்மை உள்ளது. Nick சொல்வது என்னவென்றால், அதற்காக மகிழ்ச்சியடைய வேண்டாம், ஏனென்றால் அது கிரிப்டோவில் உள்ள ஒவ்வொரு சங்கிலிக்கும் மோசமானதாக இருக்கும். பிட்காயினுக்கு என்ன நடக்கிறதோ, அதுவே அனைவருக்கும் நடக்கும் என்று அவர் கூறுகிறார். மதிப்பு-சேமிப்பு இணையப் பணத்தின் ஒரு மீம் உங்களுக்கு வேண்டுமென்றால், பிட்காயின் அதற்குத் தலைமை தாங்க வேண்டும். "எங்கள் சங்கிலி போஸ்ட்-குவாண்டம் பாதுகாப்பானது மற்றும் பிட்காயினுக்கு உள்ள பிரச்சனைகள் எங்களுக்கு இல்லை" என்று எத்திரியம் கூறக்கூடிய "ஃபிளிப்பிங்" (flipping) காட்சி எதுவும் இல்லை. குறைந்தபட்சம் இணையப் பணத்தின் மதிப்பு-சேமிப்பு கண்ணோட்டத்திலாவது, இது முழு கிரிப்டோ வெளியையும் வீழ்த்தும் என்று அவர் கூறுகிறார்.

Justin Drake: நான் உடன்படவில்லை. நீங்கள் வரலாற்றுப் பகுப்பாய்வைப் பார்க்கலாம் — கடல் சிப்பிகளுக்குப் பதிலாக உப்பு வந்தது, பின்னர் வெள்ளி, பின்னர் தங்கம், இப்போது தங்கத்திற்குப் பதிலாக பிட்காயின் வரக்கூடும். தங்கம் தோல்வியடைகிறது என்பதற்காக அடுத்த விஷயமும் தோல்வியடைய வேண்டும் என்று அர்த்தமல்ல. இணையப் பணமாக பிட்காயினுக்கு எத்திரியம் மிகவும் இயற்கையான வாரிசு என்று நான் கூறுவேன். பிட்காயின் தோல்வியடைகிறது என்பதற்காக எத்திரியமும் தோல்வியடைய வேண்டும் என்று அர்த்தமல்ல. குறுகிய கால வலி இருக்கலாம் என்பதை நான் ஒப்புக்கொள்கிறேன், ஆனால் நாம் நீண்ட கால நன்மையைப் பற்றியும் பேசுகிறோம்.

குவாண்டம்-பிந்தைய வாய்ப்பு மற்றும் பாதுகாப்பு பட்ஜெட் மதிப்பீடு (1:20:27)

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: இதன் முடிவில் நமக்கு என்ன கிடைக்கும்? 2030-ல், ஜஸ்டின் உறுதியளித்ததால் எத்திரியம் குவாண்டம்-பிந்தைய பாதுகாப்பைப் பெறுகிறது. எத்திரியம் என்னவாக மாறும்? இது அதன் வகுப்பில் உள்ள ஒரே ஒன்றா, அல்லது மற்ற தொகுதிச்சங்கிலிகளும் இதைப் பின்பற்றி குவாண்டம்-பிந்தைய பாதுகாப்பை அடையும் என்று எதிர்பார்க்கிறீர்களா? இவையெல்லாம் நடந்தால் 2030-ல் நம்மிடம் இருக்கும் அமைப்பை விவரிக்க முடியுமா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: கடந்த சில மாதங்களில் எனக்கு ஏற்பட்ட ஒரு சுவாரஸ்யமான மனநிலை மாற்றம் என்னவென்றால், குவாண்டம்-பிந்தைய நிலையைத் தாண்ட வேண்டிய ஒரு தடையாக நினைப்பதை நான் நிறுத்திவிட்டேன். நான் இதை ஒரு வாய்ப்பாகவே கருதுகிறேன். பிட்காயின் போன்ற போட்டியாளர்களுடன் ஒப்பிடும்போது மட்டுமல்லாமல், ஃபியட் மற்றும் TradFi ஆகியவற்றுடன் ஒப்பிடும்போதும், குவாண்டம்-பிந்தைய பாதுகாப்பான முதல் உலகளாவிய நிதி அமைப்பாக எத்திரியம் தனித்து நிற்பதற்கான ஒரு வாய்ப்பு இது. இது உலகிற்கு ஒரு மிக வலுவான செய்தியை அனுப்பும் என்றும், உலகம் எத்திரியத்திற்கு மாறுவதற்கான மிக இயல்பான பாதுகாப்பு விற்பனைப் புள்ளியாக இருக்கும் என்றும் நான் நினைக்கிறேன்.

எத்திரியம் தனது சகாக்களிடமிருந்து தன்னை வேறுபடுத்திக் கொள்வதற்கான ஒரு வாய்ப்பு மட்டுமல்ல, எத்திரியம் அதன் சிறந்த பதிப்பாக மாறுவதற்கான வாய்ப்பாகவும் இது உள்ளது. குவாண்டம்-பிந்தைய நிலைக்கு மாறுவது அடிப்படையில் ஒரு மறுஎழுத்தாக இருக்கும் என்ற எண்ணத்திற்கும், இது ஒரு புதிய தொடக்கத்தை உருவாக்குவதற்கும் தொழில்நுட்பக் கடனைத் துடைத்தெறிவதற்குமான ஒரு பெரிய வாய்ப்பாக இருக்கும் என்ற எண்ணத்திற்கும் இது மீண்டும் செல்கிறது.

ஒரு சுவாரஸ்யமான தரவுப் புள்ளி: OG பீக்கன் சங்கிலி 2020-ல் தொடங்கப்பட்டது, மேலும் அதன் வடிவமைப்பு ஒரு வருடத்திற்கு முன்பு 2019-ல் முடக்கப்பட்டது. எனவே 2029-ல் நாம் Lean பீக்கன் சங்கிலியை வெளியிடும்போது, 10 ஆண்டுகள் பழமையான ஒன்றை மேம்படுத்தப் போகிறோம். கிரிப்டோவில், 10 ஆண்டுகள் என்பது ஒரு நித்தியம். நாம் நிறைய கற்றுக்கொண்டதால், Lean பீக்கன் சங்கிலி OG பீக்கன் சங்கிலியிலிருந்து மிகவும் வித்தியாசமாக இருக்கப் போகிறது. இதை நீங்கள் உரிமைச் சான்று (PoS) 2.0 ஆகக் கருதலாம்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: கணினித் துறையைப் பொறுத்தவரை நாம் மிகவும் சுவாரஸ்யமான காலகட்டத்தில் இருக்கிறோம். முன்னெல்லையில் மூன்று கணினி தளங்களும் முன்னுதாரணங்களும் இருப்பதாகத் தெரிகிறது: அனைவருக்கும் தெரிந்த AI; 2018-ல் AI இருந்த நிலையில் இப்போது இருக்கும் குவாண்டம்; மற்றும் எத்திரியம் மற்றும் பிட்காயின் போன்ற தொகுதிச்சங்கிலிகளால் எடுத்துக்காட்டப்படும் கிரிப்டோ மற்றும் குறியாக்கவியல். இந்த மூன்றின் ஒருமைப்பாட்டிற்குள் (singularity) நாம் நுழைவது போல் தெரிகிறது, அங்கு AI குவாண்டம் மற்றும் குறியாக்கவியலை துரிதப்படுத்துகிறது, மேலும் AI-இன் சில மையப்படுத்தல் திசையன்களுக்கு குறியாக்கவியல் ஒரு சமநிலையாக இருக்கப் போகிறது. இதைப் பற்றி நீங்கள் என்ன நினைக்கிறீர்கள்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: கணிப்பது மிகவும் கடினம், ஆனால் நீங்கள் கூறியது போல், 2032-ஆம் ஆண்டு பொதுவாக கணினித் துறை ஒருமைப்பாட்டை (singularity) அடையும் ஆண்டாகத் தோன்றும் ஒரு விசித்திரமான தற்செயல் நிகழ்வு உள்ளது. 2032-க்கு முன்பே AI ஒருமைப்பாடு ஏற்படக்கூடும் என்று மக்கள் பேசி வருகின்றனர். AI 2027 என்ற மிகவும் பிரபலமான கட்டுரை உள்ளது. 2027-ல் நமக்கு சூப்பர் இன்டெலிஜென்ஸ் (super intelligence) கிடைக்கும் என்று நான் நினைக்கவில்லை, ஆனால் 2032-க்குள் அது சாத்தியமாகும் என்று நினைக்கிறேன்.

நாம் ஏற்கனவே பார்க்கத் தொடங்கிவிட்டோம் — நேற்றுதான், AI OG-க்களில் ஒருவரான டாரியோ அமோடி (Dario Amodei), AI தன்னாட்சியாக தன்னைத்தானே மீண்டும் மீண்டும் மேம்படுத்திக் கொள்ளத் தொடங்குவதைப் பற்றிப் பேசினார், இது மிகவும் பயமாக இருக்கிறது. அடிப்படையில் இதுதான் சூப்பர் இன்டெலிஜென்ஸை நோக்கிய அதிவேக வளர்ச்சியைத் தொடங்க வேண்டும்.

பிட்காயின் பாதுகாப்பு பட்ஜெட் நெருக்கடி மற்றும் 2032 கணக்குத் தீர்க்கும் நாள் (1:25:12)

2032-ஐ நாம் சாத்தியமான Q-Day ஆகக் கொண்டுள்ளோம், மேலும் 2032-ல் பிட்காயின் அதன் இறுதிப் பாதியாக்கத்தைக் (halving) கொண்டிருக்கும் என்று நான் நம்புகிறேன். நீங்கள் இதை B-Day என்று அழைக்கலாம் — பிட்காயின் நாள், அங்கு ஒரு வகையான கணக்குத் தீர்க்கும் நிலை இருக்கும், ஏனெனில் அதைப் பாதுகாப்பதற்கான வெளியீடு மிகவும் குறைவாக இருக்கும்.

இரண்டு ஆண்டுகளில் நமக்கு ஒரு பாதியாக்கம் இருக்கும், மேலும் ஆறு ஆண்டுகளில் 2032-ல் மற்றொன்று இருக்கும். கடந்த 15–16 ஆண்டுகளாக பிட்காயினின் பாதுகாப்புக் கதை என்னவென்றால், பரிவர்த்தனைக் கட்டணங்கள் வெளியீட்டை மாற்றீடு செய்யும் என்பதே. தரவைப் பார்க்க நான் உங்களை அழைக்கிறேன் — அது நடக்கவே இல்லை. இன்று பரிவர்த்தனைக் கட்டணங்கள் வெளியீட்டில் 0.6% ஆக உள்ளன. எனவே பரிவர்த்தனைக் கட்டணங்களை மறந்துவிடுங்கள்.

பிட்காயின் பாதுகாப்பில் நாம் ஒரு அதிவேகச் சிதைவைக் காணப் போகிறோம். இன்று, பிட்காயின் தோராயமாக 10 ஜிகாவாட் மூலம் பாதுகாக்கப்படுகிறது. இதோ ஒரு வியக்கத்தக்க புள்ளிவிவரம்: ஒவ்வொரு நாளும், சீனா ஒரு ஜிகாவாட்டை நிலைநிறுத்துகிறது, பெரும்பாலும் சூரிய சக்தி. எனவே சீனாவில் 10 நாட்கள் நிலைநிறுத்தப்படும் ஆற்றல் பிட்காயின் மீது 51% தாக்குதல் நடத்தப் போதுமானது.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: ஆற்றல் செலவின் அடிப்படையில் — பிட்காயினைப் பாதுகாக்கும் இந்த விஷயம் — பிட்காயினைப் பாதுகாக்கத் தேவையான ஆற்றலைச் சீனா ஒவ்வொரு 10 நாட்களுக்கும் உற்பத்தி செய்கிறது.

ஜஸ்டின் டிரேக்: மின் நுகர்வின் அடிப்படையில், பிட்காயின் 10 ஜிகாவாட்டை ஈர்க்கிறது. ஒரு ஜிகாவாட் என்பது தோராயமாக ஒரு அணுமின் நிலையத்திற்குச் சமம், எனவே 10 அணுமின் நிலையங்கள். சீனா ஒவ்வொரு நாளும் ஒரு அணுமின் நிலையத்திற்குச் சமமான ஆற்றலை நிலைநிறுத்துகிறது. அது முக்கியத் தடைகளில் ஒன்றாகும். மற்றொரு தடை வன்பொருள் — ஒரு மில்லியன் ரிக்குகள் (rigs). இதைச் செய்து முடிக்க சுமார் $10 பில்லியன் செலவாகும், இது ஒட்டுமொத்தமாகப் பார்க்கும்போது, பிட்காயினின் சந்தை மூலதனத்துடனும் ஒரு தேச-அரசு தாக்குதலாளருக்கும் ஒப்பிடுகையில் மிகவும் அற்பமான தொகையாகும்.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: நீங்கள் பிட்காயினைப் பற்றி இவ்வாறு பேசும்போது, பிட்காயின் இனி கிரிப்டோவின் முன்னணியில் இருக்க வேண்டும் என்று நீங்கள் நினைக்கவில்லை என என்னை எண்ண வைக்கிறது. பாதுகாப்பு பட்ஜெட் மற்றும் குவாண்டம் கண்ணோட்டத்தில் பிட்காயினில் குறைபாடுகள் உள்ளன, அதன் பிறகு எத்திரியம் கிரிப்டோவை வழிநடத்தப் போகிறது என்பதே இதன் கருத்தாகும்.

ஜஸ்டின் டிரேக்: குவாண்டம் குறித்து நான் தொடர்ந்து நம்பிக்கையுடன் இருக்கிறேன் — இறுதியில் அது முறியடிக்கக்கூடிய ஒரு தொழில்நுட்ப சவாலாகும். பெரிய சிக்கல் பாதுகாப்பு பட்ஜெட் தான், ஏனெனில் அது பிட்காயினின் முக்கிய DNA-வை பாதிக்கிறது: 21 மில்லியன் வரம்பு மற்றும் பணிச் சான்று (PoW). பணிச் சான்று (PoW) மற்றும் 21 மில்லியன் வரம்பை நீங்கள் எப்படி இணைக்க முடியும் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. நீங்கள் ஏதேனும் ஒன்றை விட்டுக்கொடுக்க வேண்டும்.

BTC என்ற சொத்து பிட்காயின் சங்கிலியிலிருந்து பிரிந்து மிகவும் பாதுகாப்பான சங்கிலியில் வாழக்கூடிய சாத்தியம் உள்ளது — எடுத்துக்காட்டாக, எத்திரியத்தில் ஒரு ERC-20 வில்லையாக. ஆனால் இந்த வார்த்தைகளைச் சொல்வது — பிட்காயின் ஆதரவாளர்கள் அப்படி நினைப்பதில்லை.

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: இல்லை, அவர்கள் அப்படி நினைப்பதில்லை.

ஜஸ்டின் டிரேக்: "பாதுகாப்பு பட்ஜெட் போதுமானதாக இல்லாததால் 21 மில்லியன் வரம்பை நாங்கள் நீக்கப் போகிறோம்" என்பது போன்ற வேறு வார்த்தைகளை நான் சொன்னால் — பிட்காயின் ஆதரவாளர்கள் அப்படியும் நினைப்பதில்லை. அவர்கள் மிக வேகமாக ஒரு சுவரை நோக்கிச் செல்கிறார்கள், மேலும் 2032 தான் கணக்குத் தீர்க்கும் நாள்.

இப்போது சேகரியுங்கள், பின்னர் மறைகுறியாக்கத்தை நீக்குங்கள் — கிரிப்டோவைத் தாண்டிய குவாண்டம் அபாயங்கள் (1:30:09)

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: சமூகத்தின் பிற பகுதிகளுடன் தொடர்புடைய குவாண்டம் பற்றி என்ன? இது ஒரு கிரிப்டோ பிரச்சனை மட்டுமல்ல. தொகுதிச்சங்கிலிகள் தனித்துவமாக பாதிக்கப்படக்கூடியவை, ஆனால் சமூகத்தின் பிற கூறுகளும் பாதிக்கப்படக்கூடியவையே. குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய, AI-க்கு பிந்தைய உலகில் உள்ள சிக்கல்களைத் தீர்க்கவும் தடுக்கவும் சமூகத்திற்கான ஒரு கருவியாக குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய எத்திரியம் எந்த அளவிற்கு இருக்கும்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: குறியாக்கவியலில் அடிப்படையில் இரண்டு வகைகள் உள்ளன. நிகழ்நேர குறியாக்கவியல் உள்ளது, இதில் கடந்த கால செயல்களில் எந்தவிதமான பொருள் தாக்கமும் இல்லாமல் நிகழ்நேரத்தில் செய்திகளில் நீங்கள் கையொப்பமிடுகிறீர்கள். இணையத்தின் பெரும்பகுதிக்கு குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய நிலைக்கு மேம்படுத்துவது ஒப்பீட்டளவில் நேரடியானதாக இருக்க வேண்டும். இதில் சில விதிவிலக்குகள் உள்ளன — எடுத்துக்காட்டாக, ஏற்கனவே நிலைநிறுத்தப்பட்ட மற்றும் உண்மையில் மேம்படுத்த முடியாத செயற்கைக்கோள்கள்.

பின்னர் குறியாக்கத்தில் மற்றொரு சிக்கல் உள்ளது: இன்று தரவுகள் குறியாக்கம் செய்யப்பட்டு, நீங்கள் குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய பாதுகாப்பான குறியாக்கத்தைப் பயன்படுத்தவில்லை என்றால், அந்தத் தரவின் மறைகுறியாக்கத்தை எதிர்காலத்தில் நீக்க முடியும். "இப்போது சேகரியுங்கள், பின்னர் மறைகுறியாக்கத்தை நீக்குங்கள்" என்று அழைக்கப்படும் ஒரு முழுமையான தாக்குதல் வகை உள்ளது. சமூகத்தில் பெருமளவிலான மறைகுறியாக்க நீக்கங்கள் நடக்கப்போகின்றன என்பது யதார்த்தமானது என்று நான் நினைக்கிறேன் — ஏராளமான Signal செய்திகள், Telegram செய்திகள் அல்லது Gmail செய்திகளின் தொகுப்புகள் அனைத்தும் ஒரே நேரத்தில் மறைகுறியாக்கம் நீக்கப்படலாம். இது சமூகத்தில் மிகக் கணிசமான தாக்கத்தை ஏற்படுத்தக்கூடும்.

தற்காப்பு முடுக்கம் மற்றும் AI இருத்தலியல் ஆபத்தாக எத்திரியம் (1:30:09)

ரையன் சீன் ஆடம்ஸ்: ஜஸ்டின், இந்த மூன்று கணினி தொழில்நுட்பங்களைப் பற்றி நாம் பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, அதில் தனித்து நிற்பது AI என்பது போல் தோன்றுகிறது. 2032 ஆம் ஆண்டு ஒரு வகையான AGI-வகை தருணமாக இருக்கும் என்று நீங்கள் பேசிக்கொண்டிருந்தீர்கள். ஒரு பொதுவான கேள்வி: மிகவும் திறமையான குறியாக்கவியலாளராக இருந்தாலும், நீங்கள் ஒரு AGI அல்ல. நாம் கணினி ஒருமைக்குள் (computing singularity) நுழையும்போது, அனைத்தும் நிச்சயமற்றதாகிவிடும் என்பதே கவலையாக உள்ளது. 2026 ஆம் ஆண்டில் நமது தொகுதிச்சங்கிலிகள் குவாண்டம் எதிர்ப்பைக் கொண்டிருக்க வேண்டும் என்று நாம் உருவாக்கும் அனைத்து சிறந்த திட்டங்களும் — நமது குவாண்டம் எதிர்ப்பு குறியாக்கவியலை வேறு வழியில் எப்படி உடைப்பது என்பதை AGI கண்டுபிடித்தால் என்ன செய்வது? ஒரு குறியாக்கவியலாளராக, செயற்கை பொது நுண்ணறிவின் முற்றிலும் அறியப்படாத விஷயங்கள் மற்றும் அது உடைக்கக்கூடிய விஷயங்களைப் பற்றி நீங்கள் கவலைப்படுகிறீர்களா? குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய உலகத்திற்கு நாம் தயாராக இருந்து, AGI-க்கு பிந்தைய உலகத்திற்கு தயாராக இல்லை என்றால் என்ன செய்வது?

ஜஸ்டின் டிரேக்: குறியாக்கவியலைப் பொறுத்தவரை, அதன் உறுதித்தன்மை குறித்து நான் மிகவும் நம்பிக்கையுடன் இருக்கிறேன். காரணம், உங்கள் குறியாக்கவியல் சரியானது என்பதை நீங்கள் கணித ரீதியாக நிரூபிக்க முடியும். குறியாக்கவியல் என்பது கணிதத்தின் ஒரு துணைப் பிரிவாகும். பொதுவாக இந்த கடினமான சிக்கல்களை நீங்கள் அமைக்கும்போது, யாராவது அவற்றை கணக்கீட்டு ரீதியாக உடைக்க முற்பட்டால், அது சூரிய குடும்பத்தில் உள்ளதை விட அதிக ஆற்றலைப் பயன்படுத்தும் வகையில் அமைக்கிறீர்கள்.

குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய எத்திரியத்திற்கு நாங்கள் பரிந்துரைக்கும் குறியாக்கவியல் அடிப்படைகளுக்கு — ஹாஷ்களுக்கு — திரும்பிச் சென்றால், அதை விட வலுவானது வேறு எதுவும் இல்லை. நீங்கள் கொண்டிருக்கக்கூடிய மிகவும் பலவீனமான குறியாக்கவியல் இதுவாகும். மதிப்பின் இணையத்தின் அடிப்படைகளை லேட்டிஸ்கள் (lattices) மீது வைப்பது குறித்து நான் எச்சரிக்கையாக இருப்பதற்கு இதுவும் ஒரு காரணம். NIST குவாண்டம்-க்கு பிந்தைய கையொப்பங்களில் இரண்டு முக்கிய வகைகளைக் கொண்டுள்ளது: ஹாஷ் அடிப்படையிலானது மற்றும் லேட்டிஸ் அடிப்படையிலானது. லேட்டிஸ் அடிப்படையிலான விஷயங்கள் நீள்வட்ட வளைவுகளை (elliptic curves) மிகவும் நினைவூட்டுகின்றன — அவை மிகவும் கட்டமைக்கப்பட்ட பொருள்கள். ஒட்டுமொத்த மனிதகுலத்தையும் விட ஆயிரக்கணக்கான மடங்கு புத்திசாலியான சில AGI அல்லது ASI (செயற்கை அதி நுண்ணறிவு) கூட அதை உடைக்கக்கூடும் என்பது நம்பக்கூடியது. ஆனால் ஹாஷ் செயற்கூறுகள் — அவை வலுவானவை என்று நம்புவதற்கு காரணங்கள் உள்ளன.

குறியாக்கவியலைப் பற்றி நான் அதிகம் கவலைப்படவில்லை என்றாலும், மிகவும் ஆழமான ஒன்றைப் பற்றி நான் கவலைப்படுகிறேன். நீங்கள் சற்று விரிவாகப் பார்த்தால், மனிதகுலத்திற்கான இருத்தலியல் ஆபத்து குறித்து நான் மேலும் மேலும் கவலைப்படுகிறேன். சிறிது காலத்திற்கு முன்பு பேங்க்லெஸ் (Bankless) நிகழ்ச்சியில் எலியேசர் என்ன சொல்ல முயன்றார் என்பதை அதிகமான மக்கள் புரிந்து கொள்ளத் தொடங்கியுள்ளனர்.

மனிதகுலம் உயிர்வாழ்ந்தால், அது நிகழ்வதில் எத்திரியம் ஒரு முக்கிய பங்கைக் கொண்டிருக்கும் என்பது நம்பக்கூடியது என்று நான் நினைக்கிறேன். மனிதகுலம் மணிக்கு 100 மைல் வேகத்தில் ஒரு காரை ஓட்டுகிறது என்பதே நான் வைத்திருக்கும் உருவகம். பெரிய தேசிய அரசுகள், TSMC, Nvidia, OpenAI போன்ற அனைத்தும் முடுக்கியை அழுத்தும் இந்த மோலோக் பொறி (Moloch trap) உள்ளது. மேலும் அந்த காரில் பிரேக்குகள் இல்லை, சீட் பெல்ட் இல்லை, ஏர்பேக் இல்லை. இன்று நாம் 100 mph வேகத்தில் ஒப்பீட்டளவில் வசதியாக காரை திருப்ப முடியும். அடுத்த ஆண்டு நாம் 200, பின்னர் 300 என்ற வேகத்தில் இருப்போம். இறுதியில் நாம் பொறுப்பற்ற முறையில் வேகமாக ஓட்டி விபத்துக்குள்ளாகுவோம்.

கடந்த சில மாதங்களில் எத்திரியத்தில் பணியாற்றுவது எனக்கு ஒரு புதிய அர்த்தத்தை அளித்துள்ளது. நான் பெரும்பாலும் AI-ஐப் புறக்கணித்து வந்தேன், ஒருபுறம் நான் தொகுதிச்சங்கிலி விஷயங்களில் அதிக ஈடுபாடு கொண்டிருந்தேன், ஆனால் அது சிறிது காலத்திற்கு முன்பு வரை ஒரு விளையாட்டுப் பொருளாக இருந்ததும் ஒரு காரணம். ஆனால் எனது பணியின் மூலம், குறிப்பாக முறைசார் சரிபார்ப்பு மற்றும் மேம்பாட்டுடன்

AI காலத்தில் எத்திரியத்தில் பணியாற்றுவதன் அர்த்தம் (1:35:08)

மற்றும் குறியீடாக்கம் செய்யும்போது, இந்த விஷயங்கள் எவ்வளவு சக்திவாய்ந்தவை என்பதை நான் காண்கிறேன். கடந்த சில வாரங்கள் மற்றும் மாதங்களாக நான் AI மீது அதிக ஆர்வம் கொண்டுள்ளேன், என்னால் முடிந்தவரை கற்றுக்கொள்கிறேன். நான் எந்த வகையிலும் ஒரு நிபுணர் அல்ல, பண்டோராவின் பெட்டியைத் திறக்கும்போது மக்கள் கடந்து செல்லும் ஒரு கட்டமாக இது இருக்கலாம். ஆனால் என்னைப் பொறுத்தவரை, எத்திரியத்தில் பணியாற்றுவது என்பது இப்போது தற்காப்பு முடுக்கவியலைப் (defensive accelerationism) பற்றியது.

சமூகத்தின் பிற பகுதிகள் வேகத்தடையை (braking system) உருவாக்குவதில் செயல்படுவதை நான் காணவில்லை — எல்லாமே முடுக்கியாகவே (gas) உள்ளன. நல்ல செய்தி என்னவென்றால், சில தீர்வுகளை வழங்கக்கூடிய பல சிந்தனைகளும் கருவிகளும் எத்திரியத்தில் உள்ளன. முதல் நாளிலிருந்தே, நாங்கள் எதிர்ப்பாளர்களை (adversariality) கருத்தில் கொள்கிறோம். முதல் நாளிலிருந்தே, பலவீனமானவர்களுக்கு அதிகாரமளிக்கும் மற்றும் தன்னிச்சையாக வலிமையானவர்களால் கூட சில விஷயங்களை உடைக்க முடியாது என்பதை உறுதிப்படுத்தும் குறியாக்கவியல் போன்ற தொழில்நுட்பத்தை நாங்கள் பயன்படுத்துகிறோம். நாங்கள் உண்மையின் ஆதாரமாக இருக்கவும், பரவலாக்கப்பட்டதாக இருக்கவும், மக்களுக்கு இறையாண்மையை வழங்கவும் முயற்சிக்கிறோம்.

வரவிருக்கும் மாதங்கள் மற்றும் ஆண்டுகளில் சமூகம் "ஓ ஷிட்" என்று உணரும் ஒரு வகையான விழிப்புணர்வு ஏற்பட வாய்ப்புள்ளது என்று நான் நினைக்கிறேன். மேலும் தற்காப்பு முடுக்கவியலில் பணியாற்றத் தொடங்குவது ஒரு தார்மீகக் கடமையாக மாறக்கூடும். இதைச் சமாளிக்க நமக்குத் தேவையான தீர்வுகளின் தொகுப்பின் ஒரு பகுதியாக — எத்திரியத்தை ஒரு சாத்தியமான தீர்வாகக் கருதி, சில சிறந்த அறிவாளிகள் இயல்பாகவே எத்திரியத்தை நோக்கி வரக்கூடும்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: நீங்கள் அதைப் பற்றி சிந்திப்பதை நான் விரும்புகிறேன், மேலும் எத்திரியத்தில் நீங்கள் செய்யும் பணி உங்களுக்கு அர்த்தத்தைத் தருவது போல் தெரிகிறது. எனக்கு இன்னொரு கேள்வி உள்ளது. எத்திரியத்தின் மிகப்பெரிய ரசிகனாக இருப்பதால், AI-இன் விதி உண்மையானால் எனக்கு ஒரு கவலை உள்ளது. ஒரு நிலையில், ஆம், இது ஒரு தற்காப்பு முடுக்கவியல் தொழில்நுட்பம் — பரவலாக்கப்பட்ட, அனுமதியற்ற, பெரியவர்களை விட சிறியவர்களுக்கு அதிகாரத்தை அளிக்கிறது. ஆனால் மற்றொரு நிலையில், இது டிஜிட்டல் மயமானது. நாங்கள் ஒரு சொத்துரிமை அமைப்பை உருவாக்கியுள்ளோம், மேலும் மனிதகுலம் விரும்பாத விஷயங்களுக்காக சில AGI அல்லது ASI நமது மாற்றவியலாத, அணைக்க முடியாத உலகக் கணினியைப் பயன்படுத்திக் கொள்ள வாய்ப்புள்ளது போல் தெரிகிறது. அது எத்திரியத்தை வெறுமனே பயன்படுத்திக் கொள்ளும் என்று நீங்கள் எந்த அளவிலாவது கவலைப்படுகிறீர்களா — "ஏய் மனிதகுலமே, சொத்துரிமை அமைப்புக்கு நன்றி, இங்கிருந்து நாங்கள் பார்த்துக்கொள்கிறோம்" என்று கூறி — மனிதகுலத்திற்கு எதிரான ஒரு தொழில்நுட்பத்தை நீங்கள் உண்மையில் துரிதப்படுத்தியுள்ளீர்களா?

ஜஸ்டின் டிரேக்: இது மிகவும் நியாயமான கருத்து என்று நான் நினைக்கிறேன். இறுதியில் எத்திரியம் என்பது மனிதர்கள் மற்றும் AI-கள் இருவராலும் பயன்படுத்தக்கூடிய ஒரு கருவியாகும். ஒருவேளை இது ஒரு சமாளிப்பாக இருக்கலாம், ஆனால் நீங்கள் எத்திரியத்தை அகற்றிவிட்டால், தற்காப்பு முடுக்கவியல் வெளியில் வேறு பல மாற்றுத் தயாரிப்புகள் இருப்பதாகத் தெரியவில்லை. இது பெரும்பாலும் முடுக்கவியல் சார்ந்ததே. எனவே ஆம், எத்திரியம் சில விஷயங்களை துரிதப்படுத்தலாம், ஆனால் தற்காப்பு முடுக்கவியலுக்கு நமக்கு இருக்கும் ஒரே நம்பிக்கைகளில் இதுவும் ஒன்றாகும். எனவே, 2029-க்குள் வழிகாட்டி வரைபடத்தை (roadmap) வழங்குவதும், செயற்கை சூப்பர் நுண்ணறிவு (artificial super intelligence) காலத்திற்கு எத்திரியம் தயாராக இருப்பதை உறுதிசெய்ய என்னால் முடிந்த அனைத்தையும் செய்வதும் இன்னும் பகுத்தறிவுபூர்வமானது என்று நான் நினைக்கிறேன்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: இதை முடிவுக்குக் கொண்டுவரும்போது கடைசியாக ஒரு கேள்வி. இது முற்றிலும் அருமையாக இருந்தது. கடந்த சில மாதங்களாக உங்களுக்கு AI விழிப்புணர்வு ஏற்பட்டுள்ளதால் இது ஒரு தனிப்பட்ட கேள்வியாக இருக்கலாம். நீங்கள் இப்போது "மனிதகுலம் பிழைத்தால்" என்று தகுதிப்படுத்துவதை நான் கவனிக்கிறேன் — "மனிதகுலம் பிழைத்தால் எத்திரியம் முக்கிய பங்கு வகிக்கிறது." அந்த வார்த்தைகளைச் சொல்வது எனக்குக் கடினமாக உள்ளது. தொழில்நுட்ப முடுக்கவியல் என்பது மனிதகுலம் பிழைக்காது என்பதற்கான உண்மையான சாத்தியக்கூறாகும். அதை நீங்கள் தனிப்பட்ட முறையில் எப்படிக் கையாளுகிறீர்கள்?

ஜஸ்டின் டிரேக்: நான் அதைப் பற்றி ஒப்பீட்டளவில் அமைதியாக (zen) இருக்கிறேன். நான் இறப்பதில் மகிழ்ச்சியடையும் ஒரு நிலையை அடைந்துவிட்டேன். நான் மிகவும் மகிழ்ச்சியான வாழ்க்கையை வாழ்ந்துள்ளேன்.

அழிவின் நிகழ்தகவு குறித்த இறுதிச் சிந்தனைகள் (1:40:04)

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: என்ன?

டேவிட் ஹாஃப்மேன்: இது எங்களை அதிர்ச்சிக்குள்ளாக்கியது.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: நான் எதிர்பார்த்த பதில் இதுவல்ல.

ஜஸ்டின் டிரேக்: நீங்கள் நம்பிக்கையை வைத்திருக்க வேண்டும் என்று நான் நினைக்கிறேன். P(doom) என்று அழைக்கப்படுவதை — அழிவின் நிகழ்தகவை — நீங்கள் ஒதுக்கி வைக்க வேண்டும். எனது P(doom) இப்போது ஒப்பீட்டளவில் அதிகமாக உள்ளது. இது 50% க்கும் அதிகமாக இருப்பதாக நான் நினைக்கிறேன். ஆனால் இதை நான் சத்தமாக சொல்ல விரும்பவில்லை. நான் விரும்பவில்லை—

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: அந்த அவநம்பிக்கையில் நீங்கள் வாழ விரும்பவில்லை.

ஜஸ்டின் டிரேக்: சரியாகச் சொன்னீர்கள். என்னை நானே சோர்வடையச் செய்து, என் வாழ்க்கையை பரிதாபகரமானதாக மாற்றிக்கொள்ள நான் விரும்பவில்லை. அதைவிட முக்கியமாக, மற்றவர்களைச் சோர்வடையச் செய்து, அவர்கள் நம்பிக்கையை இழக்கச் செய்ய நான் விரும்பவில்லை. நம்மிடம் உள்ளதைக் கொண்டு நம்மால் முடிந்ததைச் சிறப்பாகச் செய்ய வேண்டும் என்று நான் நினைக்கிறேன். எதிர்காலம் மிகவும் கணிக்க முடியாதது. கடந்த சில வாரங்கள் மற்றும் மாதங்களில் எனது P(doom) மிகவும் அதிகரித்திருந்தாலும், இது பலவீனமாகப் பிடித்துவைக்கப்பட்டுள்ள ஒரு வலுவான கருத்தாகும். மிகவும் புத்திசாலியான மக்கள் முன்வந்து, நான் ஏன் இவ்வளவு பயப்படக்கூடாது என்பதையும், ஏன் அதிக நம்பிக்கையுடனும் எதிர்பார்ப்புடனும் இருக்க வேண்டும் என்பதையும் எனக்குச் சொல்ல வேண்டும் என்று நான் விரும்புகிறேன்.

நான் கூறியது போல், நான் இதைப்பற்றி சில வாரங்கள் மற்றும் மாதங்களாக மட்டுமே சிந்தித்து வருகிறேன். நான் இன்னும் மேலோட்டமாகவே பார்க்கிறேன். எனக்கான பெரிய விழிப்புணர்வு Opus 4.5 இலிருந்து வந்தது, அங்கு எமில் என்னிடம், "இந்தக் கட்டத்தில் இருந்து, AI உண்மையில் நான் அதிக உற்பத்தித்திறனுடன் செயல்பட உதவுகிறது" என்று கூறினார். அதற்கு முன்பு அது அவரை மெதுவாக்கியது. கடந்த சில வாரங்களில் நாம் பார்த்தது இன்னும் ஈர்க்கக்கூடிய முடிவுகளாகும். சுமார் ஒரு மாதத்திற்கு முன்பு, ஹாஷ் அடிப்படையிலான SNARKs இல் உள்ள முக்கிய லெம்மாக்களில் ஒன்றான — Polyshakes-Spielman லெம்மா — 8 மணிநேரத்தில் முறைசார்ந்து சரிபார்க்கப்பட்டது, இதற்கு $200 செலவானது. இதை ஒரு மனிதர் செய்திருந்தால் 100 மடங்கு அதிக செலவாகியிருக்கும் மற்றும் 100 மடங்கு அதிக நேரம் எடுத்திருக்கும்.

500,000-வரி நிரூபணத்தை உருவாக்க 5 நாட்கள் மட்டுமே எடுத்துக்கொண்ட ஃபீல்ட்ஸ் மெடல் (Fields Medal) முடிவையும் நான் குறிப்பிட்டேன். இது எதை நோக்கிச் செல்கிறது என்பது தெளிவாகத் தெரிகிறது: அறியப்பட்ட அனைத்து கணிதத் தேற்றங்களும் AI ஆல் சரிபார்க்கப்பட்டு உறுதிப்படுத்தப்படும், மேலும் அனைத்து எழுத்துப்பிழைகளும் திருத்தப்படும். "தேற்றங்களின்" சில சிறிய துணைக்குழுக்களுக்கு, அவை தவறானவை என்பதற்கான செயல்விளக்கத்தை எதிர்-உதாரணங்களுடன் நாம் உண்மையில் பெறுவோம். நிரலாக்கம் ஏற்கனவே பெருமளவில் தீர்க்கப்பட்டுவிட்டது, பின்னர் நாம் அறிவியல் முன்னேற்றத்தைத் தீர்ப்போம். விஷயங்கள் மிக விரைவாக தத்துவார்த்தமாக மாறிவிடுகின்றன — ஒருவேளை அது மற்றொரு அத்தியாயத்திற்கானதாக இருக்கலாம்.

ரயான் சீன் ஆடம்ஸ்: அது மற்றொரு அத்தியாயத்திற்கானதாக இருக்கும் என்று நான் நினைக்கிறேன். இருந்தாலும் இது ஒரு அருமையான பதில். இதை ஓரளவுக்கு மனவுறுதியுடனும் பின்னர் செயற்திறனுடனும் — உங்களுக்கு அர்த்தமுள்ள விஷயங்களில் பணியாற்றுவது — அணுகுவது குறித்த உங்கள் நுண்ணறிவை நான் பாராட்டுகிறேன். மனிதகுலம் தப்பிப்பிழைத்தால், எதிர்காலத்தில் உங்களுடன் இதுபோன்று இன்னும் பல பாட்காஸ்ட்களைச் செய்வோம் என்று நம்புகிறோம். உங்களை அழைப்பது எப்போதுமே ஒரு மகிழ்ச்சியான விஷயம், ஜஸ்டின் டிரேக். உங்களுக்கு மிக்க நன்றி.

ஜஸ்டின் டிரேக்: நன்றி.