బ్లాక్ చైను వారధులు

_Web3 L1 బ్లాక్ చైనులు మరియు L2 స్కేలింగ్ పరిష్కారాల పర్యావరణ వ్యవస్థగా పరిణామం చెందింది, ప్రతి ఒక్కటి ప్రత్యేక సామర్థ్యాలు మరియు ట్రేడ్-ఆఫ్స్‌తో రూపొందించబడింది. బ్లాక్ చైను ప్రోటోకాల్‌ల సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ, చైనుల మధ్య ఆస్తులను తరలించడానికి డిమాండ్ కూడా పెరుగుతుంది.ఈ డిమాండ్‌ను నెరవేర్చడానికి, మనకు వారధులు అవసరం.

వారధులు అంటే ఏమిటి?

బ్లాక్ చైను వారధులు భౌతిక ప్రపంచంలో మనకు తెలిసిన వారధుల లాగే పనిచేస్తాయి. ఒక భౌతిక వారధి రెండు భౌతిక ప్రదేశాలను ఎలా కలుపుతుందో, ఒక బ్లాక్ చైను వారధి రెండు బ్లాక్ చైను పర్యావరణ వ్యవస్థలను కలుపుతుంది. సమాచారం మరియు ఆస్తుల బదిలీ ద్వారా బ్లాక్ చైనుల మధ్య కమ్యూనికేషన్‌ను వారధులు సులభతరం చేస్తాయి.

ఒక ఉదాహరణను పరిశీలిద్దాం:

మీరు USA నుండి వచ్చారు మరియు యూరప్‌కు పర్యటనకు ప్లాన్ చేస్తున్నారు. మీ వద్ద USD ఉంది, కానీ ఖర్చు చేయడానికి మీకు EUR అవసరం. మీ USDని EURకి మార్చడానికి మీరు చిన్న రుసుము కోసం కరెన్సీ మార్పిడిని ఉపయోగించవచ్చు.

కానీ, మీరు వేరే ను ఉపయోగించడానికి ఇలాంటి మార్పిడి చేయాలనుకుంటే ఏమి చేస్తారు? ఉదాహరణకు, మీరు Ethereum Mainnetలోని ని Arbitrumopens in a new tabలోని ETHకి మార్చాలనుకుంటున్నారని అనుకుందాం. మనం EUR కోసం చేసిన కరెన్సీ మార్పిడి లాగే, మన ETHని Ethereum నుండి Arbitrumకు తరలించడానికి మనకు ఒక యంత్రాంగం అవసరం. వారధులు అలాంటి లావాదేవీని సాధ్యం చేస్తాయి. ఈ సందర్భంలో, Arbitrumకు ఒక స్థానిక వారధి ఉందిopens in a new tab, అది Mainnet నుండి Arbitrumకు ETHని బదిలీ చేయగలదు.

మనకు వారధులు ఎందుకు అవసరం?

అన్ని బ్లాక్ చైనులకు వాటి పరిమితులు ఉంటాయి. Ethereum స్కేల్ చేయడానికి మరియు డిమాండ్‌ను అందుకోవడానికి, దీనికి అవసరం అయ్యాయి. ప్రత్యామ్నాయంగా, Solana మరియు Avalanche వంటి L1లు అధిక థ్రూపుట్‌ను ప్రారంభించడానికి విభిన్నంగా రూపొందించబడ్డాయి, కానీ అది వికేంద్రీకరణను పణంగా పెట్టి.

అయితే, అన్ని బ్లాక్ చైనులు వేరువేరు పరిసరాలలో అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి మరియు విభిన్న నియమాలు మరియు యంత్రాంగాలను కలిగి ఉన్నాయి. దీని అర్థం అవి స్థానికంగా కమ్యూనికేట్ చేయలేవు, మరియు టోకెన్లు బ్లాక్ చైనుల మధ్య స్వేచ్ఛగా కదలలేవు.

బ్లాక్ చైనులను కనెక్ట్ చేయడానికి వారధులు ఉన్నాయి, అవి వాటి మధ్య సమాచారం మరియు టోకెన్ల బదిలీని అనుమతిస్తాయి.

వారధులు వీటిని ప్రారంభిస్తాయి:

ఆస్తులు మరియు సమాచారం యొక్క క్రాస్-చైను బదిలీ.
వివిధ బ్లాక్ చైనుల బలాలను యాక్సెస్ చేయడానికి - తద్వారా వాటి సామర్థ్యాలను పెంచుతాయి (ప్రోటోకాల్స్‌కు ఇప్పుడు ఆవిష్కరణకు మరింత డిజైన్ స్పేస్ ఉన్నందున).
వినియోగదారులు కొత్త ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను యాక్సెస్ చేయడానికి మరియు విభిన్న చైనుల ప్రయోజనాలను ఉపయోగించుకోవడానికి.
వివిధ బ్లాక్ చైను పర్యావరణ వ్యవస్థల నుండి డెవలపర్లు సహకరించడానికి మరియు వినియోగదారుల కోసం కొత్త ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను నిర్మించడానికి.

లేయర్ 2కి టోకెన్లను ఎలా బ్రిడ్జ్ చేయాలి

వారధి వినియోగ సందర్భాలు

మీరు ఒక వారధిని ఉపయోగించగల కొన్ని దృశ్యాలు క్రిందివి:

తక్కువ లావాదేవీ రుసుములు

మీ వద్ద Ethereum Mainnetలో ETH ఉందని అనుకుందాం, కానీ మీరు విభిన్న డాప్స్‌ను అన్వేషించడానికి తక్కువ లావాదేవీ రుసుములు కోరుకుంటున్నారు. మీ ETHని Mainnet నుండి Ethereum L2 రోల్అప్‌కు బ్రిడ్జ్ చేయడం ద్వారా, మీరు తక్కువ లావాదేవీ రుసుములను ఆస్వాదించవచ్చు.

ఇతర బ్లాక్ చైనులలోని డాప్స్

మీరు USDTని సరఫరా చేయడానికి Ethereum Mainnetలో Aaveని ఉపయోగిస్తుంటే, కానీ Polygonలో Aaveని ఉపయోగించి USDTని సరఫరా చేయడానికి మీరు పొందగల వడ్డీ రేటు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

బ్లాక్ చైను పర్యావరణ వ్యవస్థలను అన్వేషించండి

మీ వద్ద Ethereum Mainnetలో ETH ఉండి, వారి స్థానిక డాప్స్‌ను ప్రయత్నించడానికి మీరు ఒక ఆల్ట్ L1ని అన్వేషించాలనుకుంటే. మీరు మీ ETHని Ethereum Mainnet నుండి ఆల్ట్ L1కి బదిలీ చేయడానికి ఒక వారధిని ఉపయోగించవచ్చు.

స్థానిక క్రిప్టో ఆస్తులను సొంతం చేసుకోండి

మీరు స్థానిక Bitcoin (BTC)ని సొంతం చేసుకోవాలనుకుంటున్నారని అనుకుందాం, కానీ మీ వద్ద నిధులు కేవలం Ethereum Mainnetలో మాత్రమే ఉన్నాయి. Ethereumలో BTCకి ఎక్స్పోజర్ పొందడానికి, మీరు Wrapped Bitcoin (WBTC)ని కొనుగోలు చేయవచ్చు. అయితే, WBTC అనేది Ethereum నెట్‌వర్క్‌కు చెందిన ఒక టోకెన్, అంటే ఇది Bitcoin యొక్క Ethereum వెర్షన్ మరియు Bitcoin బ్లాక్ చైనులోని అసలు ఆస్తి కాదు. స్థానిక BTCని సొంతం చేసుకోవడానికి, మీరు ఒక వారధిని ఉపయోగించి మీ ఆస్తులను Ethereum నుండి Bitcoinకు బ్రిడ్జ్ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇది మీ WBTCని బ్రిడ్జ్ చేసి, దానిని స్థానిక BTCగా మారుస్తుంది. ప్రత్యామ్నాయంగా, మీరు BTCని కలిగి ఉండవచ్చు మరియు దానిని Ethereum ప్రోటోకాల్స్‌లో ఉపయోగించాలనుకోవచ్చు. దీనికి వ్యతిరేక దిశలో, BTC నుండి WBTCకి బ్రిడ్జింగ్ అవసరం, దీనిని తర్వాత Ethereumలో ఒక ఆస్తిగా ఉపయోగించవచ్చు.

మీరు పైన చెప్పినవన్నీ ఒక కేంద్రీకృత మార్పిడిని ఉపయోగించి కూడా చేయవచ్చు. అయితే, మీ నిధులు ఇప్పటికే ఒక మార్పిడిలో లేకపోతే, ఇది బహుళ దశలను కలిగి ఉంటుంది, మరియు మీరు ఒక వారధిని ఉపయోగించడం బహుశా మంచిది.

వారధుల రకాలు

వారధులు అనేక రకాల డిజైన్‌లు మరియు చిక్కులను కలిగి ఉంటాయి. సాధారణంగా, వారధులు రెండు వర్గాలుగా విభజించబడ్డాయి: విశ్వసనీయ మరియు విశ్వసనీయత లేని వారధులు.

విశ్వసనీయ వారధులు	విశ్వసనీయత లేని వారధులు
విశ్వసనీయ వారధులు వాటి కార్యకలాపాల కోసం ఒక కేంద్ర సంస్థ లేదా వ్యవస్థపై ఆధారపడతాయి.	విశ్వసనీయత లేని వారధులు స్మార్ట్ కాంట్రాక్టులు మరియు అల్గారిథమ్‌లను ఉపయోగించి పనిచేస్తాయి.
నిధుల అదుపు మరియు వారధి భద్రతకు సంబంధించి అవి విశ్వసనీయ ఊహలను కలిగి ఉంటాయి. వినియోగదారులు ఎక్కువగా వారధి ఆపరేటర్ యొక్క కీర్తిపై ఆధారపడతారు.	అవి విశ్వసనీయత లేనివి, అంటే, వారధి యొక్క భద్రత అంతర్లీన బ్లాక్ చైను యొక్క భద్రతతో సమానంగా ఉంటుంది.
వినియోగదారులు వారి క్రిప్టో ఆస్తుల నియంత్రణను వదులుకోవాలి.	ద్వారా, విశ్వసనీయత లేని వారధులు వినియోగదారులను వారి నిధులపై నియంత్రణలో ఉండేలా చేస్తాయి.

సంక్షిప్తంగా, విశ్వసనీయ వారధులు నమ్మకం ఊహలను కలిగి ఉంటాయని మనం చెప్పవచ్చు, అయితే విశ్వసనీయత లేని వారధులు నమ్మకాన్ని కనిష్టీకరించినవి మరియు అంతర్లీన డొమైన్‌లకు మించి కొత్త నమ్మకం ఊహలను చేయవు. ఈ పదాలను ఈ క్రింది విధంగా వివరించవచ్చు:

విశ్వసనీయత లేనివి: అంతర్లీన డొమైన్‌లకు సమానమైన భద్రతను కలిగి ఉండటం. అర్జున్ భుప్తానీ ఈ వ్యాసంలోopens in a new tab వివరించినట్లు.
నమ్మకం ఊహలు: సిస్టమ్‌లో బాహ్య వెరిఫైయర్‌లను జోడించడం ద్వారా అంతర్లీన డొమైన్‌ల భద్రత నుండి దూరంగా వెళ్లడం, తద్వారా దానిని క్రిప్టో-ఆర్థికంగా తక్కువ సురక్షితంగా చేస్తుంది.

రెండు పద్ధతుల మధ్య కీలక తేడాలను బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి, ఒక ఉదాహరణ తీసుకుందాం:

మీరు విమానాశ్రయ భద్రతా చెక్‌పాయింట్ వద్ద ఉన్నారని ఊహించుకోండి. రెండు రకాల చెక్‌పాయింట్లు ఉన్నాయి:

మాన్యువల్ చెక్‌పాయింట్లు — బోర్డింగ్ పాస్ అందజేయడానికి ముందు మీ టికెట్ మరియు గుర్తింపు యొక్క అన్ని వివరాలను మాన్యువల్‌గా తనిఖీ చేసే అధికారులచే నిర్వహించబడతాయి.
సెల్ఫ్ చెక్-ఇన్ — ఒక యంత్రం ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, ఇక్కడ మీరు మీ విమాన వివరాలను నమోదు చేస్తారు మరియు ప్రతిదీ సరిపోలితే బోర్డింగ్ పాస్ అందుకుంటారు.

ఒక మాన్యువల్ చెక్‌పాయింట్ విశ్వసనీయ మోడల్‌తో సమానంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది దాని కార్యకలాపాల కోసం మూడవ పక్షంపై, అంటే అధికారులపై ఆధారపడుతుంది. ఒక వినియోగదారునిగా, మీరు అధికారులు సరైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటారని మరియు మీ ప్రైవేట్ సమాచారాన్ని సరిగ్గా ఉపయోగిస్తారని నమ్ముతారు.

సెల్ఫ్ చెక్-ఇన్ విశ్వసనీయత లేని మోడల్‌తో సమానంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది ఆపరేటర్ పాత్రను తొలగించి, దాని కార్యకలాపాల కోసం సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తుంది. వినియోగదారులు ఎల్లప్పుడూ వారి డేటాపై నియంత్రణలో ఉంటారు మరియు వారి ప్రైవేట్ సమాచారంతో మూడవ పక్షాన్ని నమ్మాల్సిన అవసరం లేదు.

అనేక బ్రిడ్జింగ్ పరిష్కారాలు ఈ రెండు తీవ్రతల మధ్య, వివిధ స్థాయిలలో విశ్వసనీయత లేమితో కూడిన మోడళ్లను స్వీకరిస్తాయి.

వారధులను ఉపయోగించండి

వారధులను ఉపయోగించడం వల్ల మీ ఆస్తులను విభిన్న బ్లాక్ చైనుల మధ్య తరలించడానికి మిమ్మల్ని అనుమతిస్తుంది. వారధులను కనుగొని, ఉపయోగించడంలో మీకు సహాయపడే కొన్ని వనరులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

L2BEAT వారధుల సారాంశంopens in a new tab & L2BEAT వారధుల రిస్క్ విశ్లేషణopens in a new tab: మార్కెట్ వాటా, వారధి రకం మరియు గమ్యస్థాన చైనులపై వివరాలతో సహా వివిధ వారధుల సమగ్ర సారాంశం. L2BEATలో వారధుల కోసం రిస్క్ విశ్లేషణ కూడా ఉంది, ఇది వినియోగదారులకు ఒక వారధిని ఎంచుకునేటప్పుడు సమాచారంతో కూడిన నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.
DefiLlama వారధి సారాంశంopens in a new tab: Ethereum నెట్‌వర్క్‌లలో వారధి వాల్యూమ్‌ల సారాంశం.

వారధులను ఉపయోగించడం వల్ల కలిగే ప్రమాదాలు

వారధులు అభివృద్ధిలో ప్రారంభ దశలో ఉన్నాయి. సరైన వారధి డిజైన్ ఇంకా కనుగొనబడలేదని చెప్పవచ్చు. ఏ రకమైన వారధితోనైనా పరస్పర చర్య చేయడం ప్రమాదకరం:

స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ రిస్క్ — కోడ్‌లోని బగ్ వల్ల వినియోగదారు నిధులు కోల్పోయే ప్రమాదం
సాంకేతిక ప్రమాదం — సాఫ్ట్‌వేర్ వైఫల్యం, బగ్గీ కోడ్, మానవ తప్పిదం, స్పామ్, మరియు హానికరమైన దాడులు బహుశా వినియోగదారు కార్యకలాపాలకు అంతరాయం కలిగించవచ్చు

అంతేకాకుండా, విశ్వసనీయ వారధులు నమ్మకం ఊహలను జోడిస్తాయి కాబట్టి, అవి ఈ క్రింది వంటి అదనపు ప్రమాదాలను కలిగి ఉంటాయి:

సెన్సార్‌షిప్ ప్రమాదం — వారధి ఆపరేటర్లు సిద్ధాంతపరంగా వారధిని ఉపయోగించి వినియోగదారులు వారి ఆస్తులను బదిలీ చేయకుండా నిరోధించవచ్చు
కస్టోడియల్ ప్రమాదం — వారధి ఆపరేటర్లు కుమ్మక్కై వినియోగదారుల నిధులను దొంగిలించవచ్చు

ఒకవేళ ఈ క్రింది సందర్భాలలో వినియోగదారుని నిధులు ప్రమాదంలో ఉంటాయి:

స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌లో ఒక బగ్ ఉంటే
వినియోగదారుడు పొరపాటు చేస్తే
అంతర్లీన బ్లాక్ చైను హ్యాక్ చేయబడితే
విశ్వసనీయ వారధిలో వారధి ఆపరేటర్లకు దురుద్దేశం ఉంటే
వారధి హ్యాక్ చేయబడితే

ఇటీవలి ఒక హ్యాక్ సోలానా యొక్క వార్మ్‌హోల్ వారధి, ఇక్కడ హ్యాక్ సమయంలో 120k wETH ($325 మిలియన్ USD) దొంగిలించబడిందిopens in a new tab. బ్లాక్ చైనులలోని అనేక అగ్రశ్రేణి హ్యాక్‌లలో వారధులు ఉన్నాయిopens in a new tab.

వినియోగదారులను Ethereum L2లలోకి తీసుకురావడానికి మరియు విభిన్న పర్యావరణ వ్యవస్థలను అన్వేషించాలనుకునే వినియోగదారులకు కూడా వారధులు చాలా కీలకం. అయితే, వారధులతో పరస్పర చర్య చేయడంలో ఉన్న ప్రమాదాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, వారధులు చేస్తున్న ట్రేడ్-ఆఫ్స్‌ను వినియోగదారులు అర్థం చేసుకోవాలి. ఇవి కొన్ని క్రాస్-చైన్ భద్రత కోసం వ్యూహాలుopens in a new tab.