కేంద్రీకరణ (Centralization) బిలియన్ల కొద్దీ ప్రజలను వరల్డ్ వైడ్ వెబ్లోకి తీసుకురావడంలో సహాయపడింది మరియు అది మనుగడ సాగించే స్థిరమైన, బలమైన మౌలిక సదుపాయాలను సృష్టించింది. అదే సమయంలో, కొన్ని కేంద్రీకృత సంస్థలు వరల్డ్ వైడ్ వెబ్లోని పెద్ద భాగాలపై పట్టు సాధించాయి, ఏది అనుమతించబడాలి మరియు ఏది అనుమతించబడకూడదు అని ఏకపక్షంగా నిర్ణయిస్తున్నాయి.
ఈ సందిగ్ధతకు Web3 సమాధానం. పెద్ద సాంకేతిక సంస్థల గుత్తాధిపత్యంలో ఉన్న వెబ్కు బదులుగా, Web3 వికేంద్రీకరణను స్వీకరిస్తుంది మరియు దాని వినియోగదారులచే నిర్మించబడుతోంది, నిర్వహించబడుతోంది మరియు స్వంతం చేసుకోబడుతోంది. Web3 కార్పొరేషన్ల చేతుల్లో కాకుండా వ్యక్తుల చేతుల్లో అధికారాన్ని ఉంచుతుంది. మనం Web3 గురించి మాట్లాడే ముందు, మనం ఇక్కడికి ఎలా వచ్చామో అన్వేషిద్దాం.
ప్రారంభ వెబ్
చాలా మంది వెబ్ను ఆధునిక జీవితంలో ఒక నిరంతర మూలస్తంభంగా భావిస్తారు—ఇది కనుగొనబడింది మరియు అప్పటి నుండి ఉనికిలో ఉంది. అయితే, ఈ రోజు మనలో చాలా మందికి తెలిసిన వెబ్ మొదట ఊహించిన దానికంటే చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. దీనిని బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి, వెబ్ యొక్క చిన్న చరిత్రను వెబ్ 1.0 మరియు వెబ్ 2.0 అనే కాలాలుగా విభజించడం సహాయపడుతుంది.
వెబ్ 1.0: చదవడానికి మాత్రమే (1990-2004)
1989లో, జెనీవాలోని CERNలో, టిమ్ బెర్నర్స్-లీ వరల్డ్ వైడ్ వెబ్గా మారే ప్రోటోకాల్లను అభివృద్ధి చేయడంలో బిజీగా ఉన్నారు. అతని ఆలోచన? భూమిపై ఎక్కడి నుండైనా సమాచారాన్ని పంచుకోవడానికి అనుమతించే ఓపెన్, వికేంద్రీకృత ప్రోటోకాల్లను సృష్టించడం.
బెర్నర్స్-లీ సృష్టి యొక్క మొదటి ప్రారంభం, ఇప్పుడు 'వెబ్ 1.0'గా పిలువబడుతుంది, ఇది సుమారుగా 1990 నుండి 2004 మధ్య జరిగింది. వెబ్ 1.0 ప్రధానంగా కంపెనీల స్వంతమైన స్టాటిక్ వెబ్సైట్లు, మరియు వినియోగదారుల మధ్య పరస్పర చర్య దాదాపు శూన్యం - వ్యక్తులు అరుదుగా కంటెంట్ను ఉత్పత్తి చేసేవారు - దీని వలన ఇది చదవడానికి మాత్రమే (read-only) వెబ్గా పిలువబడింది.
వెబ్ 2.0: చదవడం-రాయడం (2004-ఇప్పటివరకు)
వెబ్ 2.0 కాలం 2004లో సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్ల ఆవిర్భావంతో ప్రారంభమైంది. చదవడానికి మాత్రమే కాకుండా, వెబ్ చదవడం-రాయడం (read-write) గా పరిణామం చెందింది. కంపెనీలు వినియోగదారులకు కంటెంట్ను అందించడానికి బదులుగా, వినియోగదారులు రూపొందించిన కంటెంట్ను పంచుకోవడానికి మరియు వినియోగదారుల మధ్య పరస్పర చర్యలలో పాల్గొనడానికి ప్లాట్ఫారమ్లను అందించడం ప్రారంభించాయి. ఎక్కువ మంది ఆన్లైన్లోకి రావడంతో, కొన్ని అగ్రశ్రేణి కంపెనీలు వెబ్లో ఉత్పన్నమయ్యే ట్రాఫిక్ మరియు విలువలో అసమానమైన మొత్తాన్ని నియంత్రించడం ప్రారంభించాయి. వెబ్ 2.0 ప్రకటనల ఆధారిత ఆదాయ నమూనాకు కూడా జన్మనిచ్చింది. వినియోగదారులు కంటెంట్ను సృష్టించగలిగినప్పటికీ, వారు దానిని స్వంతం చేసుకోలేదు లేదా దాని మానిటైజేషన్ (నగదీకరణ) నుండి ప్రయోజనం పొందలేదు.
వెబ్ 3.0: చదవడం-రాయడం-స్వంతం చేసుకోవడం
2014లో ఎథీరియం ప్రారంభించిన కొద్దికాలానికే ఎథీరియం సహ-వ్యవస్థాపకుడు గావిన్ వుడ్ 'వెబ్ 3.0' అనే భావనను రూపొందించారు. చాలా మంది ప్రారంభ క్రిప్టో స్వీకర్తలు భావించిన సమస్యకు గావిన్ ఒక పరిష్కారాన్ని మాటల్లో పెట్టారు: వెబ్కు చాలా నమ్మకం అవసరం. అంటే, ఈ రోజు ప్రజలకు తెలిసిన మరియు ఉపయోగించే వెబ్లో ఎక్కువ భాగం ప్రజల ప్రయోజనాల కోసం పనిచేయడానికి కొన్ని ప్రైవేట్ కంపెనీలను విశ్వసించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
Web3 అంటే ఏమిటి?
Web3 అనేది కొత్త, మెరుగైన ఇంటర్నెట్ దృష్టికి ఒక క్యాచ్-ఆల్ పదంగా మారింది. దాని ప్రధాన భాగంలో, యాజమాన్యం రూపంలో వినియోగదారులకు అధికారాన్ని తిరిగి ఇవ్వడానికి Web3 బ్లాక్చైన్లు, క్రిప్టోకరెన్సీలు మరియు NFTలను ఉపయోగిస్తుంది. ట్విట్టర్ లోని ఒక 2020 పోస్ట్ (opens in a new tab) దీనిని ఉత్తమంగా చెప్పింది: వెబ్1 చదవడానికి మాత్రమే, వెబ్2 చదవడం-రాయడం, Web3 చదవడం-రాయడం-స్వంతం చేసుకోవడం అవుతుంది.
Web3 యొక్క ప్రధాన ఆలోచనలు
Web3 అంటే ఏమిటో ఖచ్చితమైన నిర్వచనాన్ని అందించడం సవాలుగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రధాన సూత్రాలు దాని సృష్టికి మార్గనిర్దేశం చేస్తాయి.
- Web3 వికేంద్రీకృతమైనది: కేంద్రీకృత సంస్థలచే నియంత్రించబడే మరియు స్వంతం చేసుకోబడే ఇంటర్నెట్ యొక్క పెద్ద భాగాలకు బదులుగా, యాజమాన్యం దాని నిర్మాతలు మరియు వినియోగదారుల మధ్య పంపిణీ చేయబడుతుంది.
- Web3 అనుమతి రహితమైనది: Web3లో పాల్గొనడానికి ప్రతి ఒక్కరికీ సమాన ప్రాప్యత ఉంటుంది మరియు ఎవరూ మినహాయించబడరు.
- Web3 స్థానిక చెల్లింపులను కలిగి ఉంది: బ్యాంకులు మరియు చెల్లింపు ప్రాసెసర్ల పాత మౌలిక సదుపాయాలపై ఆధారపడకుండా ఆన్లైన్లో డబ్బు ఖర్చు చేయడానికి మరియు పంపడానికి ఇది క్రిప్టోకరెన్సీని ఉపయోగిస్తుంది.
- Web3 విశ్వాస రహితమైనది: విశ్వసనీయ మూడవ పక్షాలపై ఆధారపడకుండా ప్రోత్సాహకాలు మరియు ఆర్థిక విధానాలను ఉపయోగించి ఇది పనిచేస్తుంది.
Web3 ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
Web3 యొక్క అద్భుతమైన ఫీచర్లు వేరుచేయబడనప్పటికీ మరియు ఖచ్చితమైన వర్గాలలోకి సరిపోనప్పటికీ, సరళత కోసం వాటిని సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి మేము వాటిని వేరు చేయడానికి ప్రయత్నించాము.
యాజమాన్యం
Web3 మీ డిజిటల్ ఆస్తుల యాజమాన్యాన్ని అపూర్వమైన రీతిలో మీకు ఇస్తుంది. ఉదాహరణకు, మీరు వెబ్2 గేమ్ ఆడుతున్నారని అనుకుందాం. మీరు గేమ్లో ఏదైనా వస్తువును కొనుగోలు చేస్తే, అది నేరుగా మీ ఖాతాకు ముడిపడి ఉంటుంది. గేమ్ సృష్టికర్తలు మీ ఖాతాను తొలగిస్తే, మీరు ఈ వస్తువులను కోల్పోతారు. లేదా, మీరు గేమ్ ఆడటం మానేస్తే, మీ ఇన్-గేమ్ వస్తువులలో మీరు పెట్టుబడి పెట్టిన విలువను కోల్పోతారు.
Web3 ద్వారా ప్రత్యక్ష యాజమాన్యాన్ని అనుమతిస్తుంది. ఎవరికీ, గేమ్ సృష్టికర్తలకు కూడా, మీ యాజమాన్యాన్ని లాక్కునే అధికారం లేదు. మరియు, మీరు ఆడటం మానేస్తే, మీరు మీ ఇన్-గేమ్ వస్తువులను బహిరంగ మార్కెట్లలో విక్రయించవచ్చు లేదా వ్యాపారం చేయవచ్చు మరియు వాటి విలువను తిరిగి పొందవచ్చు. ఇది ఆచరణలో ఎలా పనిచేస్తుందో చూడటానికి ఆన్చైన్ గేమింగ్ను అన్వేషించండి.
సెన్సార్షిప్ నిరోధకత
ప్లాట్ఫారమ్లు మరియు కంటెంట్ సృష్టికర్తల మధ్య అధికార గతిశీలత భారీగా అసమతుల్యంగా ఉంది.
OnlyFans అనేది 1-మిలియన్ కంటే ఎక్కువ కంటెంట్ సృష్టికర్తలతో వినియోగదారులు రూపొందించిన వయోజన కంటెంట్ సైట్, వీరిలో చాలా మంది ప్లాట్ఫారమ్ను వారి ప్రాథమిక ఆదాయ వనరుగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆగస్టు 2021లో, OnlyFans లైంగికంగా స్పష్టమైన కంటెంట్ను నిషేధించే ప్రణాళికలను ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన ప్లాట్ఫారమ్లోని సృష్టికర్తలలో ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించింది, వారు సృష్టించడంలో సహాయపడిన ప్లాట్ఫారమ్లో ఆదాయాన్ని దోచుకుంటున్నారని వారు భావించారు. ఎదురుదెబ్బ తర్వాత, నిర్ణయం త్వరగా వెనక్కి తీసుకోబడింది. సృష్టికర్తలు ఈ యుద్ధంలో గెలిచినప్పటికీ, ఇది వెబ్ 2.0 సృష్టికర్తలకు ఒక సమస్యను హైలైట్ చేస్తుంది: మీరు ప్లాట్ఫారమ్ను విడిచిపెడితే మీరు సంపాదించిన కీర్తిని మరియు ఫాలోయింగ్ను కోల్పోతారు.
Web3లో, మీ డేటా బ్లాక్చైన్లో నివసిస్తుంది. మీరు ప్లాట్ఫారమ్ను విడిచిపెట్టాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, మీరు మీ కీర్తిని మీతో తీసుకెళ్లవచ్చు, మీ విలువలకు మరింత స్పష్టంగా సరిపోయే మరొక ఇంటర్ఫేస్లోకి దాన్ని ప్లగ్ చేయవచ్చు.
వెబ్ 2.0 కంటెంట్ సృష్టికర్తలు నియమాలను మార్చరని ప్లాట్ఫారమ్లను విశ్వసించవలసి ఉంటుంది, కానీ సెన్సార్షిప్ నిరోధకత అనేది Web3 ప్లాట్ఫారమ్ యొక్క స్థానిక లక్షణం.
వికేంద్రీకృత స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు (DAOలు)
Web3లో మీ డేటాను స్వంతం చేసుకోవడంతో పాటు, కంపెనీలో షేర్ల వలె పనిచేసే టోకెన్లను ఉపయోగించి మీరు ప్లాట్ఫారమ్ను సమిష్టిగా స్వంతం చేసుకోవచ్చు. ప్లాట్ఫారమ్ యొక్క వికేంద్రీకృత యాజమాన్యాన్ని సమన్వయం చేయడానికి మరియు దాని భవిష్యత్తు గురించి నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి DAOలు మిమ్మల్ని అనుమతిస్తాయి.
వనరుల (టోకెన్లు) పూల్పై వికేంద్రీకృత నిర్ణయం తీసుకోవడాన్ని ఆటోమేట్ చేసే అంగీకరించబడిన DAOలు సాంకేతికంగా నిర్వచించబడ్డాయి. టోకెన్లు ఉన్న వినియోగదారులు వనరులు ఎలా ఖర్చు చేయబడతాయో ఓటు వేస్తారు మరియు కోడ్ స్వయంచాలకంగా ఓటింగ్ ఫలితాన్ని అమలు చేస్తుంది.
అయితే, ప్రజలు అనేక Web3 కమ్యూనిటీలను DAOలుగా నిర్వచిస్తారు. ఈ కమ్యూనిటీలన్నీ కోడ్ ద్వారా విభిన్న స్థాయిల వికేంద్రీకరణ మరియు ఆటోమేషన్ను కలిగి ఉంటాయి. ప్రస్తుతం, మేము DAOలు అంటే ఏమిటి మరియు భవిష్యత్తులో అవి ఎలా అభివృద్ధి చెందుతాయో అన్వేషిస్తున్నాము.
గుర్తింపు
సాంప్రదాయకంగా, మీరు ఉపయోగించే ప్రతి ప్లాట్ఫారమ్ కోసం మీరు ఒక ఖాతాను సృష్టిస్తారు. ఉదాహరణకు, మీకు ట్విట్టర్ ఖాతా, యూట్యూబ్ ఖాతా మరియు రెడిట్ ఖాతా ఉండవచ్చు. మీ ప్రదర్శన పేరు లేదా ప్రొఫైల్ చిత్రాన్ని మార్చాలనుకుంటున్నారా? మీరు ప్రతి ఖాతాలో దీన్ని చేయాలి. మీరు కొన్ని సందర్భాల్లో సోషల్ సైన్-ఇన్లను ఉపయోగించవచ్చు, కానీ ఇది తెలిసిన సమస్యను అందిస్తుంది—సెన్సార్షిప్. ఒకే క్లిక్తో, ఈ ప్లాట్ఫారమ్లు మీ మొత్తం ఆన్లైన్ జీవితం నుండి మిమ్మల్ని లాక్ చేయగలవు. ఇంకా దారుణంగా, ఖాతాను సృష్టించడానికి వ్యక్తిగతంగా గుర్తించదగిన సమాచారంతో వారిని విశ్వసించమని అనేక ప్లాట్ఫారమ్లు మిమ్మల్ని కోరుతాయి.
ఎథీరియం చిరునామా మరియు ప్రొఫైల్తో మీ డిజిటల్ గుర్తింపును నియంత్రించడానికి మిమ్మల్ని అనుమతించడం ద్వారా Web3 ఈ సమస్యలను పరిష్కరిస్తుంది. ఎథీరియం చిరునామాను ఉపయోగించడం ప్లాట్ఫారమ్ల అంతటా సురక్షితమైన, సెన్సార్షిప్-నిరోధక మరియు అనామకమైన ఒకే లాగిన్ను అందిస్తుంది.
స్థానిక చెల్లింపులు
వెబ్2 యొక్క చెల్లింపు మౌలిక సదుపాయాలు బ్యాంకులు మరియు చెల్లింపు ప్రాసెసర్లపై ఆధారపడి ఉంటాయి, బ్యాంకు ఖాతాలు లేని వ్యక్తులను లేదా తప్పు దేశం యొక్క సరిహద్దుల్లో నివసించే వారిని మినహాయిస్తాయి. బ్రౌజర్లో నేరుగా డబ్బు పంపడానికి Web3 వంటి టోకెన్లను ఉపయోగిస్తుంది మరియు విశ్వసనీయ మూడవ పక్షం అవసరం లేదు.
ETHపై మరింత సమాచారంWeb3 పరిమితులు
ప్రస్తుత రూపంలో Web3 యొక్క అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, పర్యావరణ వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందడానికి పరిష్కరించాల్సిన అనేక పరిమితులు ఇంకా ఉన్నాయి.
ప్రాప్యత
ఎథీరియంతో సైన్-ఇన్ వంటి ముఖ్యమైన Web3 ఫీచర్లు ఎవరైనా సున్నా ఖర్చుతో ఉపయోగించడానికి ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్నాయి. కానీ, లావాదేవీల సాపేక్ష వ్యయం ఇప్పటికీ చాలా మందికి నిషేధించబడింది. అధిక లావాదేవీల రుసుము కారణంగా తక్కువ సంపన్న, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో Web3 ఉపయోగించబడే అవకాశం తక్కువ. ఎథీరియంలో, ఈ సవాళ్లు రోడ్మ్యాప్ మరియు ద్వారా పరిష్కరించబడుతున్నాయి. సాంకేతికత సిద్ధంగా ఉంది, కానీ Web3ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి లేయర్ 2 (l2)లో అధిక స్థాయి స్వీకరణ అవసరం.
వినియోగదారు అనుభవం
Web3ని ఉపయోగించడానికి ప్రవేశించడానికి సాంకేతిక అవరోధం ప్రస్తుతం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. వినియోగదారులు భద్రతా సమస్యలను గ్రహించాలి, సంక్లిష్టమైన సాంకేతిక డాక్యుమెంటేషన్ను అర్థం చేసుకోవాలి మరియు సహజంగా లేని వినియోగదారు ఇంటర్ఫేస్లను నావిగేట్ చేయాలి. ముఖ్యంగా వాలెట్ ప్రొవైడర్లు దీనిని పరిష్కరించడానికి కృషి చేస్తున్నారు, అయితే Web3 సామూహికంగా స్వీకరించబడటానికి ముందు మరింత పురోగతి అవసరం.
విద్య
వెబ్2.0లో ఉపయోగించిన వాటి కంటే భిన్నమైన మానసిక నమూనాలను నేర్చుకోవాల్సిన కొత్త నమూనాలను Web3 పరిచయం చేస్తుంది. 1990ల చివరలో వెబ్1.0 జనాదరణ పొందుతున్నప్పుడు ఇలాంటి విద్యా ప్రచారం జరిగింది; వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ మద్దతుదారులు సాధారణ రూపకాల (సమాచార రహదారి, బ్రౌజర్లు, వెబ్లో సర్ఫింగ్) నుండి టెలివిజన్ ప్రసారాల (opens in a new tab) వరకు ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడానికి అనేక విద్యా పద్ధతులను ఉపయోగించారు. Web3 కష్టం కాదు, కానీ ఇది భిన్నమైనది. వెబ్2 వినియోగదారులకు ఈ Web3 నమూనాల గురించి తెలియజేసే విద్యా కార్యక్రమాలు దాని విజయానికి చాలా ముఖ్యమైనవి.
ముఖ్యమైన ఎథీరియం కంటెంట్ను వీలైనన్ని ఎక్కువ భాషల్లోకి అనువదించాలనే లక్ష్యంతో, మా అనువాద ప్రోగ్రామ్ ద్వారా Web3 విద్యకు Ethereum.org దోహదపడుతుంది.
కేంద్రీకృత మౌలిక సదుపాయాలు
Web3 పర్యావరణ వ్యవస్థ యువమైనది మరియు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ఫలితంగా, ఇది ప్రస్తుతం ప్రధానంగా కేంద్రీకృత మౌలిక సదుపాయాలపై (GitHub, ట్విట్టర్, డిస్కార్డ్ మొదలైనవి) ఆధారపడి ఉంటుంది. అనేక Web3 కంపెనీలు ఈ అంతరాలను పూరించడానికి పరుగెత్తుతున్నాయి, కానీ అధిక-నాణ్యత, నమ్మకమైన మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించడానికి సమయం పడుతుంది.
వికేంద్రీకృత భవిష్యత్తు
Web3 అనేది యువ మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న పర్యావరణ వ్యవస్థ. గావిన్ వుడ్ 2014లో ఈ పదాన్ని రూపొందించారు, అయితే ఈ ఆలోచనలలో చాలా వరకు ఇటీవల మాత్రమే వాస్తవంగా మారాయి. గత సంవత్సరంలోనే, క్రిప్టోకరెన్సీపై ఆసక్తి గణనీయంగా పెరిగింది, లేయర్ 2 (l2) స్కేలింగ్ పరిష్కారాలకు మెరుగుదలలు, కొత్త రకాల పరిపాలనతో భారీ ప్రయోగాలు మరియు డిజిటల్ గుర్తింపులో విప్లవాలు జరిగాయి.
Web3తో మెరుగైన వెబ్ను సృష్టించే ప్రారంభంలో మాత్రమే మనం ఉన్నాము, కానీ దానికి మద్దతు ఇచ్చే మౌలిక సదుపాయాలను మనం మెరుగుపరుస్తూనే ఉన్నందున, వెబ్ భవిష్యత్తు ఉజ్వలంగా కనిపిస్తుంది.
నేను ఎలా పాలుపంచుకోగలను
- వాలెట్ను పొందండి
- కమ్యూనిటీని కనుగొనండి
- Web3 అప్లికేషన్లను అన్వేషించండి
- DAOలో చేరండి
- Web3లో నిర్మించండి
తదుపరి పఠనం
Web3 ఖచ్చితంగా నిర్వచించబడలేదు. వివిధ కమ్యూనిటీ పాల్గొనేవారికి దీనిపై విభిన్న దృక్కోణాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- Web3 అంటే ఏమిటి? భవిష్యత్తు యొక్క వికేంద్రీకృత ఇంటర్నెట్ వివరించబడింది (opens in a new tab) – నాడెర్ డాబిట్
- వెబ్ 3ని అర్థం చేసుకోవడం (opens in a new tab) – జోష్ స్టార్క్
- Web3 ఎందుకు ముఖ్యమైనది (opens in a new tab) — క్రిస్ డిక్సన్
- వికేంద్రీకరణ ఎందుకు ముఖ్యమైనది (opens in a new tab) - క్రిస్ డిక్సన్
- Web3 ల్యాండ్స్కేప్ (opens in a new tab) – a16z
- Web3 చర్చ (opens in a new tab) – పాకీ మెక్కార్మిక్