మీ డబ్బుతో మీరు ఏమి చేయగలరో ఎవరు నిర్ణయిస్తారు?
మీరు నిద్రలేచి ఒక వింత నోటిఫికేషన్‌ను చూస్తారు. మీ ఖాతా స్తంభింపజేయబడింది. మీ డబ్బు ఇంకా అక్కడే ఉంది, కానీ మీరు దానిని ఖర్చు చేయలేరు, బదిలీ చేయలేరు లేదా మీ బిల్లులను చెల్లించలేరు.
ఏదైనా తప్పు జరిగే వరకు మన డిజిటల్ యాక్సెస్‌ను ఎవరు నియంత్రిస్తారో మనలో చాలా మంది అరుదుగా ఆలోచిస్తారు.
సాధారణంగా ఇది తాత్కాలికం. మోసం తనిఖీ పూర్తవుతుంది, చెల్లింపు జరుగుతుంది మరియు మీరు దాని గురించి మరచిపోతారు. కానీ కొన్ని సెకన్ల పాటు మీరు ప్రతిరోజూ నిజమైన మరియు దాదాపు ఎప్పుడూ కనిపించని ఒక విషయాన్ని ఎదుర్కొన్నారు: మీకు మరియు మీ డబ్బుకు మధ్య ఒక కంపెనీ ఉంటుంది, మరియు అది కుదరదు అని చెప్పగలదు.
కొన్నిసార్లు మీ స్వంత ప్రభుత్వం కూడా మిమ్మల్ని నిరోధించవచ్చు:
- లెబనాన్, 2019: US డాలర్ పొదుపు ఉన్న వ్యక్తులు ఇకపై వాటిని సాధారణంగా ఉపసంహరించుకోలేరు.[1]
- అర్జెంటీనా, 2019 నుండి 2025: US డాలర్లను కొనుగోలు చేయడం మరియు విదేశాలకు డబ్బును తరలించడంపై ప్రజలు కఠినమైన పరిమితులను ఎదుర్కొన్నారు.[2]
- మయన్మార్, 2021: నగదు కొరత మరియు ఉపసంహరణ పరిమితుల కారణంగా బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్‌లను యాక్సెస్ చేయడం కష్టమైంది.[3]
- శ్రీలంక, 2022: విదేశీ కరెన్సీని ఎలా ఉంచుకోవాలి, ఉపయోగించాలి మరియు ఉపసంహరించుకోవాలి అనే దానిపై అధికారులు ఆంక్షలు విధించారు.[4]
మరియు చాలా మందికి అసలు యాక్సెస్ లభించదు. తాజా ప్రపంచ బ్యాంక్ గ్లోబల్ ఫిండెక్స్ ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1.3 బిలియన్ల వయోజనులకు ఇప్పటికీ ఆర్థిక ఖాతా లేదు, వారిలో 900 మిలియన్ల మందికి మొబైల్ ఫోన్ ఉన్నప్పటికీ.[5]
డబ్బు ఉండటం మరియు దానిని ఉపయోగించడానికి స్వేచ్ఛగా ఉండటం ఒకే విషయం కాదు.
డబ్బుతో ముడిపడి ఉన్నప్పుడు సెన్సార్‌షిప్ ఇలా ఉంటుంది. వెబ్‌సైట్ నుండి ఒక పోస్ట్ అదృశ్యం కావడం కాదు, మీరు చెల్లించగలరా, ఉపసంహరించుకోగలరా, స్వీకరించగలరా లేదా పాల్గొనగలరా అనే దానిపై మరొకరు తుది నిర్ణయం తీసుకోవడం.
ఎథీరియం ఏ ఆర్థిక స్వేచ్ఛలను అందిస్తుంది?
ఆర్థిక స్వేచ్ఛ అంటే మీ వద్ద ఎంత డబ్బు ఉందనేది మాత్రమే కాదు. దానితో మీరు ఏమి చేయగలరో దానిపై మీకు ఎంత నియంత్రణ ఉందనేది కూడా ముఖ్యం.
మీరు దీనిని ఆర్థిక ఏజెన్సీగా భావించవచ్చు: మీ ఆస్తులను కలిగి ఉండటం, తరలించడం మరియు ఉపయోగించడం, ఏ ఆర్థిక సాధనాలను ఉపయోగించాలో ఎంచుకోవడం మరియు ఒక సేవ మీకు ఇకపై పని చేయనప్పుడు మీ డబ్బును వేరే చోటికి తీసుకెళ్లగల సామర్థ్యం.
ఎథీరియం సంపద లేదా సమాన ఫలితాలకు హామీ ఇవ్వదు. అది చేయగలిగేది ఏమిటంటే పాల్గొనడానికి మీకు ఇతరుల అనుమతి ఎంత తరచుగా అవసరమో తగ్గించడం.
మీ ఖాతాను తెరిచి ఉంచడానికి ఒక కంపెనీపై ఆధారపడకుండా ETHని కలిగి ఉండే మరియు బదిలీ చేసే సామర్థ్యాన్ని ఎథీరియం అందిస్తుంది.
ఆర్థికంగా పాల్గొనే మీ సామర్థ్యం
ఎథీరియంపై, మీరు ఆస్తులను తాకట్టుగా ఉపయోగించవచ్చు, వివిధ దేశాల నుండి ఒకే అంతర్లీన ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాలను యాక్సెస్ చేయవచ్చు, మార్కెట్‌లతో ఎల్లప్పుడూ ఇంటరాక్ట్ అవ్వవచ్చు మరియు ప్రతిసారీ కొత్త ఖాతాను తెరవకుండా అప్లికేషన్‌ల మధ్య ఆస్తులను తరలించవచ్చు.
సేవలు ఒక దేశాన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడు లేదా సాంప్రదాయ ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాలకు యాక్సెస్ పరిమితం అయినప్పుడు ఇది ముఖ్యమైనది కావచ్చు.
సెన్సార్‌షిప్ నిరోధకత అంటే ఏమిటి?
సెన్సార్‌షిప్ నిరోధకత అనేది ఎవరైనా వినియోగదారుని లేదా లావాదేవీని నిరోధించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ ఉపయోగించదగినదిగా ఉండే సిస్టమ్ సామర్థ్యం.
ఎథీరియంపై, ఏ ఒక్క కంపెనీ, ధృవీకర్త లేదా యాప్ ఆపరేటర్ ప్రధాన నెట్‌వర్క్‌కు యాక్సెస్‌ను నియంత్రించరు. ఒక యాప్ దాని స్వంత నియమాలను సెట్ చేయగలదు మరియు ఆ యాప్ లోపల కొన్ని చర్యలను నిరోధించగలదు, కానీ ఆ నియమాలు యాప్ ముగిసే చోట ముగుస్తాయి. మొత్తంగా ఎథీరియంపై మీరు ఏమి చేయగలరో అవి నిర్ణయించవు.
ఎథీరియం యొక్క ఓపెన్ యాక్సెస్ వెనుక ఉన్న సాంకేతిక లక్షణం ఇదే.
సంస్థలు విఫలమైనప్పుడు ఒక ప్రత్యామ్నాయం
చాలా మంది వ్యక్తులు బ్యాంకులు, వెబ్‌సైట్‌లు మరియు ఇతర మధ్యవర్తులను ఉపయోగించడం కొనసాగిస్తారు ఎందుకంటే అవి సౌకర్యవంతంగా మరియు ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.
ఆ సిస్టమ్‌లు అందుబాటులో లేనప్పుడు, నమ్మదగనివిగా లేదా ప్రతికూలంగా మారినప్పుడు సెన్సార్‌షిప్ నిరోధక మౌలిక సదుపాయాలు మరొక ఎంపికను అందిస్తాయి.
మీకు ఆ ఎంపిక అరుదుగా అవసరం కావచ్చు, కానీ మీకు అవసరమైన రోజున దాని విలువ స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
అత్యవసర పరిస్థితులు
2022లో రష్యా ఉక్రెయిన్‌పై దాడి చేసినప్పుడు, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థను రక్షించడానికి ఉక్రెయిన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ నగదు ఉపసంహరణలు మరియు కొన్ని ఆర్థిక బదిలీలపై అత్యవసర పరిమితులను ప్రవేశపెట్టింది. అదే సమయంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రజలు నేరుగా నిధులను పంపడానికి వీలుగా ప్రభుత్వం ఎథీరియం చిరునామాతో సహా అధికారిక క్రిప్టో చిరునామాలను ప్రచురించింది.
మొదటి నెలలోనే, ఉక్రెయిన్ అధికారిక క్రిప్టో ఫండ్ $60 మిలియన్లకు పైగా క్రిప్టో ఆస్తులను అందుకుంది.[6]
క్రిప్టో ఉక్రెయిన్ బ్యాంకులను భర్తీ చేయలేదు. వేగం, సరిహద్దులు మరియు యాక్సెస్ ముఖ్యమైనప్పుడు విలువను తరలించడానికి ఇది మరొక మార్గాన్ని అందించింది.
అదే సెన్సార్‌షిప్ నిరోధక మౌలిక సదుపాయాల విలువ: మీరు సాధారణంగా ఆధారపడే సిస్టమ్‌లు పరిమితం చేయబడినప్పుడు, అందుబాటులో లేనప్పుడు లేదా నమ్మదగనివిగా మారినప్పుడు మరొక మార్గం.
ప్రచురించే మీ సామర్థ్యం
వికేంద్రీకృత సిస్టమ్‌ల ద్వారా నిల్వ చేయబడిన సమాచారాన్ని ఒక సంస్థ నిశ్శబ్దంగా తీసివేయడం లేదా తిరిగి వ్రాయడం చాలా కష్టం.
2018లో, ఒక చైనీస్ విద్యార్థి పీకింగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన లైంగిక వేధింపుల కేసు గురించి బహిరంగ లేఖను ప్రచురించారు. ప్రధాన ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల నుండి లేఖ అదృశ్యమైన తర్వాత, మద్దతుదారులు దానిని ఎథీరియం లావాదేవీలోకి కాపీ చేశారు. పోస్ట్‌ను వెబ్‌సైట్ నుండి తీసివేయవచ్చు, కానీ ఎథీరియంపై ఉన్న కాపీ అలాగే ఉండిపోయింది.[7]
ఆ సంవత్సరం తరువాత, వ్యాక్సిన్ కుంభకోణం గురించిన ఒక పరిశోధనాత్మక కథనం కూడా చైనీస్ సోషల్ మీడియా నుండి తీసివేయబడింది. పాఠకులు ఎథీరియంపై కథనాన్ని భద్రపరచడం ద్వారా ప్రతిస్పందించారు, నెట్‌వర్క్‌ను ఏ ఒక్క ప్లాట్‌ఫారమ్ అయినా చెరిపివేయడానికి చాలా కష్టమైన రికార్డ్‌గా మార్చారు.[8]
2020లో వుహాన్ డాక్టర్ ఐ ఫెన్‌తో జరిగిన ఇంటర్వ్యూ WeChat నుండి అదృశ్యమైనప్పుడు కూడా ఇలాంటిదే జరిగింది. ఎథీరియంతో సహా సెన్సార్‌షిప్‌ను తట్టుకునేలా రూపొందించబడిన ఫార్మాట్‌లలో కాపీలు త్వరలో కనిపించాయి.[9]
ఒక ప్లాట్‌ఫారమ్ పోస్ట్‌ను తీసివేయగలదు. ఎథీరియం నుండి అంతర్లీన రికార్డ్‌ను ఏ ఒక్క పక్షం చెరిపివేయడం వాస్తవంగా అసాధ్యం.
నిర్మించడానికి మీ స్వేచ్ఛ
డెవలపర్‌లు అప్లికేషన్ ప్రోగ్రామింగ్ ఇంటర్‌ఫేస్ (API) కీ, డెవలపర్ ఖాతా లేదా యాప్ స్టోర్ ఆమోదం కోసం ఎథీరియంను అడగకుండానే ఎథీరియంకు ప్రోగ్రామ్‌లను డిప్లాయ్ చేయవచ్చు.
ఒకసారి డిప్లాయ్ చేసిన తర్వాత, ఆ ప్రోగ్రామ్‌లు ఉనికిలో ఉండటానికి ఒక కంపెనీ యొక్క నిరంతర అనుమతిపై ఆధారపడవు.
2021లో, యూనిస్వాప్ ల్యాబ్స్ తన వెబ్‌సైట్‌లో కొన్ని టోకెన్‌లను చూపించడం ఆపివేసింది. కానీ బ్లాక్‌చైన్ యాప్ స్వయంగా పని చేస్తూనే ఉంది, తద్వారా ఇతర వెబ్‌సైట్‌లు ఇప్పటికీ దానికి కనెక్ట్ అవ్వగలవు మరియు ప్రజలు అదే టోకెన్‌లను యాక్సెస్ చేయడానికి అనుమతించగలవు.[10]
ఒక వెబ్‌సైట్ యాక్సెస్ అందించడం ఆపివేసినప్పటికీ, అంతర్లీన అప్లికేషన్ ఇప్పటికీ ఎథీరియంపైనే ఉంటుంది మరియు మరొక ఇంటర్‌ఫేస్ ద్వారా చేరుకోవచ్చు.
ఎథీరియం సెన్సార్‌షిప్‌ను ఎలా నిరోధిస్తుంది
ఎథీరియం అనేక స్వతంత్ర భాగస్వాములలో నియంత్రణను విస్తరిస్తుంది:
- ఎవరైనా నోడ్‌ను రన్ చేయవచ్చు మరియు నెట్‌వర్క్ నియమాలను స్వతంత్రంగా తనిఖీ చేయవచ్చు. వినియోగదారు హార్డ్‌వేర్‌పై నోడ్ రన్ అయ్యేలా ఎథీరియం ఉద్దేశపూర్వకంగా రూపొందించబడింది.
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ధృవీకర్తలు లావాదేవీల బ్లాక్‌లను ప్రతిపాదిస్తారు మరియు నిర్ధారిస్తారు.
- నెట్‌వర్క్‌ను ఆపరేట్ చేయడానికి ఉపయోగించే సాఫ్ట్‌వేర్‌ను బహుళ స్వతంత్ర బృందాలు నిర్మిస్తాయి.
- నెట్‌వర్క్‌ను స్విచ్ ఆఫ్ చేయమని ఆదేశించగల ఎథీరియం ప్రధాన కార్యాలయం ఏదీ లేదు.
- వినియోగదారుని సస్పెండ్ చేయగల కేంద్ర ఎథీరియం ఖాతా సిస్టమ్ ఏదీ లేదు.
ఇది నిరంతర సెన్సార్‌షిప్‌ను సమన్వయం చేయడం చాలా కష్టతరం చేస్తుంది ఎందుకంటే దీనికి ఒక అడ్మినిస్ట్రేటర్‌కు బదులుగా సిస్టమ్ యొక్క అనేక స్వతంత్ర భాగాలను నియంత్రించడం లేదా ప్రభావితం చేయడం అవసరం.
ఒక ధృవీకర్త లేదా బ్లాక్ నిర్మాత లావాదేవీని బ్లాక్ నుండి వదిలివేయవచ్చు. కానీ మరొక భాగస్వామి దానిని తదుపరి బ్లాక్‌లో చేర్చవచ్చు. లావాదేవీ ఆలస్యం కావచ్చు కానీ ఎప్పటికీ పూర్తిగా ఆగిపోదు.
ETH ఇతర క్రిప్టో ఆస్తుల వలె ఉండదు
అనేక క్రిప్టో ఆస్తులు వాటిపై కొంత నియంత్రణను ఉంచే కంపెనీలచే జారీ చేయబడతాయి. ఉదాహరణకు, USDC మరియు USDT వంటి స్టేబుల్‌కాయిన్‌ల జారీదారులు అవసరమైనప్పుడు చిరునామాలను నిరోధించవచ్చు మరియు టోకెన్‌లను స్తంభింపజేయవచ్చు.[11]
ETH భిన్నంగా పనిచేస్తుంది. ఇది ఎథీరియం యొక్క స్థానిక ఆస్తి, కంపెనీ జారీ చేసిన లేదా స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ ద్వారా నియంత్రించబడే టోకెన్ కాదు. నిర్దిష్ట ఖాతాలో ETHని స్తంభింపజేయగల అడ్మినిస్ట్రేటర్ కీ ఏదీ లేదు.
మీరు మీ ఖాతాను నియంత్రిస్తే మరియు ఎథీరియం నెట్‌వర్క్‌ను యాక్సెస్ చేయగలిగితే, ఏ కంపెనీ లేదా ప్రభుత్వంతో సహా ఎవరూ మీ ETHని ఉపయోగించే మీ సామర్థ్యాన్ని ఉపసంహరించుకోలేరు.
ఎథీరియంపై ప్రారంభించడం
మీ డిజిటల్ యాక్సెస్ మధ్యవర్తులపై ఎంత ఆధారపడి ఉందో తగ్గించడానికి మీరు నిపుణులు కావాల్సిన అవసరం లేదు. ఎథీరియం ఖాతాను సృష్టించడానికి క్రిప్టో వాలెట్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేయడం సులభమైన మొదటి అడుగు.
ఎథీరియంకు మించి డిజిటల్ స్వేచ్ఛ
డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను ఓపెన్‌గా ఉంచడానికి జరుగుతున్న చాలా పెద్ద ప్రయత్నంలో ఎథీరియం ఒక భాగం మాత్రమే.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సంస్థలు ఇంటర్నెట్ యాక్సెస్, స్వేచ్ఛా వ్యక్తీకరణ, స్థితిస్థాపక కమ్యూనికేషన్, గోప్యత మరియు సమాచార యాక్సెస్‌పై పని చేస్తాయి.
ఎలక్ట్రానిక్ ఫ్రాంటియర్ ఫౌండేషన్
కోర్టులలో మరియు పబ్లిక్ పాలసీలో డిజిటల్ పౌర హక్కులను రక్షిస్తుంది
యాక్సెస్ నౌ
డిజిటల్ హక్కులను రక్షించడానికి పని చేస్తుంది మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంటర్నెట్ షట్‌డౌన్‌లను డాక్యుమెంట్ చేస్తుంది.
ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్
వెబ్‌ను సంరక్షిస్తుంది మరియు ఆన్‌లైన్‌లో చదవడానికి, అప్పు ఇవ్వడానికి మరియు ఆర్కైవ్ చేయడానికి హక్కును రక్షిస్తుంది
టార్ ప్రాజెక్ట్
ఓపెన్ అనామకత్వం మరియు యాంటీ-సెన్సార్‌షిప్ సాధనాలను నిర్మిస్తుంది
ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ది ప్రెస్ ఫౌండేషన్
జర్నలిస్టులకు మరియు పత్రికా స్వేచ్ఛకు మద్దతు ఇచ్చే సాధనాలు మరియు వనరులను అభివృద్ధి చేస్తుంది.
రిపోర్టర్స్ వితౌట్ బోర్డర్స్
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమాచార స్వేచ్ఛను మరియు జర్నలిస్టులను రక్షించడానికి పని చేస్తుంది.
భిన్నమైన భవిష్యత్తు సాధ్యమే
డిజిటల్ సిస్టమ్‌లు కొద్దిమంది గేట్‌కీపర్‌ల నుండి శాశ్వత అనుమతి చుట్టూ నిర్మించబడవలసిన అవసరం లేదు.
కంపెనీలు ఇప్పటికీ ఉపయోగకరమైన సేవలను అందించే, కమ్యూనిటీలు ఇప్పటికీ తమ స్వంత నియమాలను నిర్దేశించుకునే మరియు చట్టాలు ఇప్పటికీ వర్తించే మౌలిక సదుపాయాలను మనం నిర్మించగలము, అదే సమయంలో ఏ ఒక్క మధ్యవర్తి అందరి యాక్సెస్‌పై తుది స్విచ్‌ను కలిగి ఉండరు.
మరింత చదవడానికి
- లెబనాన్: 2023 ఆర్టికల్ IV సంప్రదింపులు (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి
- Comunicación "A" 6815 (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - Banco Central de la República Argentina (ఏప్రిల్ 2025లో పరిమితి ఎత్తివేయబడింది)
- మయన్మార్ ఎకనామిక్ మానిటర్, జూలై 2021 (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - ప్రపంచ బ్యాంక్
- విదేశీ కరెన్సీని కలిగి ఉండటంపై పరిమితులు మరియు షరతులను సవరించడం (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ శ్రీలంక
- మొబైల్-ఫోన్ టెక్నాలజీ అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలలో పొదుపు పెరుగుదలకు శక్తినిస్తుంది (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - ప్రపంచ బ్యాంక్ (గ్లోబల్ ఫిండెక్స్ 2025)
- ఉక్రెయిన్ క్రిప్టోకరెన్సీల ఫండ్ సాయుధ దళాల అవసరాల కోసం ఇప్పటికే $60 మిలియన్లకు పైగా సేకరించింది (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - ఉక్రెయిన్ మంత్రుల క్యాబినెట్, మార్చి 2022
- చైనా యొక్క #MeToo కార్యకర్తలు సెన్సార్‌లను తప్పించుకోవడానికి బ్లాక్‌చైన్‌ను ఉపయోగిస్తున్నారు (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - హాంకాంగ్ ఫ్రీ ప్రెస్
- వ్యాక్సిన్ కుంభకోణం కప్పిపుచ్చడాన్ని ఎదుర్కోవడానికి చైనీయులు బ్లాక్‌చైన్‌పై పందెం వేశారు (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - టెక్‌నోడ్
- చైనా యొక్క COVID-19 సెన్సార్‌షిప్‌ను నివారించడానికి చైనీస్ నెటిజన్లు ఎథీరియంను ఉపయోగిస్తున్నారు (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - ఫోర్బ్స్
- app.uniswap.orgలో టోకెన్ యాక్సెస్ (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - యూనిస్వాప్ ల్యాబ్స్
- USDC ప్రమాద కారకాలు (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - సర్కిల్
- సెలవులు మరియు ట్రేడింగ్ వేళలు (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - న్యూయార్క్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్
- కొత్త "T+1" తుది పరిష్కారం చక్రం: పెట్టుబడిదారులు తెలుసుకోవలసినది (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - US సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ కమిషన్
- ఎథీరియం అప్‌టైమ్ (కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరవబడుతుంది) - ethereumuptime.com