ఎథీరియం లేయర్ 2ల (వీటిని రోల్అప్లు అని కూడా పిలుస్తారు) ద్వారా స్కేల్ చేయబడుతుంది, ఇవి లావాదేవీలను కలిపి బ్యాచ్ చేసి అవుట్పుట్ను ఎథీరియంకు పంపుతాయి. ఎథీరియం మెయిన్నెట్ కంటే రోల్అప్లు ఎనిమిది రెట్లు తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నప్పటికీ, తుది వినియోగదారులకు ఖర్చులను తగ్గించడానికి రోల్అప్లను మరింత ఆప్టిమైజ్ చేయడం సాధ్యమవుతుంది. రోల్అప్లు పరిపక్వం చెందుతున్న కొద్దీ డెవలపర్లు తొలగించగల కొన్ని కేంద్రీకృత భాగాలపై కూడా రోల్అప్లు ఆధారపడతాయి.
లావాదేవీ ఖర్చులు
- నేటి రోల్అప్లు ఎథీరియం లేయర్ 1 (l1) కంటే ~5-20x చౌకగా ఉన్నాయి
- ZK-రోల్అప్లు త్వరలో ఫీజులను ~40-100x తగ్గిస్తాయి
- ఎథీరియంకు రాబోయే మార్పులు మరో ~100-1000x స్కేలింగ్ను అందిస్తాయి
- వినియోగదారులు $0.001 కంటే తక్కువ ఖర్చయ్యే లావాదేవీల నుండి ప్రయోజనం పొందాలి
డేటాను చౌకగా చేయడం
రోల్అప్లు పెద్ద సంఖ్యలో లావాదేవీలను సేకరించి, వాటిని అమలు చేసి, ఫలితాలను ఎథీరియంకు సమర్పిస్తాయి. ఇది బహిరంగంగా అందుబాటులో ఉండాల్సిన చాలా డేటాను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, తద్వారా ఎవరైనా తమ కోసం లావాదేవీలను అమలు చేయవచ్చు మరియు రోలప్ ఆపరేటర్ నిజాయితీగా ఉన్నారో లేదో ధృవీకరించవచ్చు. ఎవరైనా వ్యత్యాసాన్ని గుర్తిస్తే, వారు సవాలు చేయవచ్చు.
ప్రోటో-డాంక్షార్డింగ్
చారిత్రాత్మకంగా రోలప్ డేటా ఎథీరియంపై శాశ్వతంగా నిల్వ చేయబడుతోంది, ఇది ఖరీదైనది. రోల్అప్లపై వినియోగదారులు చెల్లించే లావాదేవీ ఖర్చులో 90% కంటే ఎక్కువ ఈ డేటా నిల్వ కారణంగానే ఉంటుంది. లావాదేవీ ఖర్చులను తగ్గించడానికి, మనం డేటాను కొత్త తాత్కాలిక 'బ్లాబ్' నిల్వలోకి తరలించవచ్చు. బ్లాబ్లు శాశ్వతమైనవి కావు కాబట్టి అవి చౌకగా ఉంటాయి; వాటి అవసరం తీరిన తర్వాత అవి ఎథీరియం నుండి తొలగించబడతాయి. రోలప్ డేటాను దీర్ఘకాలికంగా నిల్వ చేయడం అనేది రోలప్ ఆపరేటర్లు, ఎక్స్ఛేంజీలు, ఇండెక్సింగ్ సేవలు మొదలైన వాటి అవసరం ఉన్న వ్యక్తుల బాధ్యత అవుతుంది. ఎథీరియంకు బ్లాబ్ లావాదేవీలను జోడించడం అనేది "ప్రోటో-డాంక్షార్డింగ్" అని పిలువబడే అప్గ్రేడ్లో భాగం.
ప్రోటో-డాంక్షార్డింగ్తో, ఎథీరియం బ్లాక్లకు అనేక బ్లాబ్లను జోడించడం సాధ్యమవుతుంది. ఇది ఎథీరియం యొక్క లావాదేవీల సామర్థ్యంకు మరో గణనీయమైన (>100x) స్కేల్-అప్ను మరియు లావాదేవీ ఖర్చులకు స్కేల్-డౌన్ను అనుమతిస్తుంది.
డాంక్షార్డింగ్
బ్లాబ్ డేటాను విస్తరించే రెండవ దశ సంక్లిష్టమైనది ఎందుకంటే నెట్వర్క్లో రోలప్ డేటా అందుబాటులో ఉందో లేదో తనిఖీ చేయడానికి దీనికి కొత్త పద్ధతులు అవసరం మరియు తమ నిర్మాణ మరియు బ్లాక్ ప్రతిపాదన బాధ్యతలను వేరు చేయడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వాలిడేటర్లు బ్లాబ్ డేటా యొక్క చిన్న ఉపసమితులను ధృవీకరించారని క్రిప్టోగ్రాఫిక్గా నిరూపించడానికి ఒక మార్గం కూడా దీనికి అవసరం.
ఈ రెండవ దశను "డాంక్షార్డింగ్" అని పిలుస్తారు. అమలు పనులు కొనసాగుతున్నాయి, బ్లాక్ నిర్మాణం మరియు బ్లాక్ ప్రతిపాదనను వేరు చేయడం మరియు ఒకేసారి కొన్ని కిలోబైట్లను యాదృచ్ఛికంగా నమూనా చేయడం ద్వారా డేటా అందుబాటులో ఉందని నెట్వర్క్ సమర్థవంతంగా నిర్ధారించడానికి వీలు కల్పించే కొత్త నెట్వర్క్ డిజైన్లపై పురోగతి సాధించబడుతోంది, దీనిని డేటా అవైలబిలిటీ శాంప్లింగ్ (DAS) అని పిలుస్తారు.
డాంక్షార్డింగ్ గురించి మరింతరోల్అప్లను వికేంద్రీకరించడం
రోల్అప్లు ఇప్పటికే ఎథీరియంను స్కేల్ చేస్తున్నాయి. రోలప్ ప్రాజెక్ట్ల యొక్క గొప్ప పర్యావరణ వ్యవస్థ (opens in a new tab) వినియోగదారులకు అనేక భద్రతా హామీలతో త్వరగా మరియు చౌకగా లావాదేవీలు చేయడానికి వీలు కల్పిస్తోంది. అయితే, రోల్అప్లు కేంద్రీకృత సీక్వెన్సర్లను (లావాదేవీలను ఎథీరియంకు సమర్పించే ముందు వాటి ప్రాసెసింగ్ మరియు అగ్రిగేషన్ అంతా చేసే కంప్యూటర్లు) ఉపయోగించి బూట్స్ట్రాప్ చేయబడ్డాయి. ఇది సెన్సార్షిప్కు గురయ్యే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే సీక్వెన్సర్ ఆపరేటర్లపై ఆంక్షలు విధించవచ్చు, లంచం ఇవ్వవచ్చు లేదా రాజీ పడవచ్చు. అదే సమయంలో, ఇన్కమింగ్ డేటాను ధృవీకరించే విధానంలో రోల్అప్లు మారుతూ ఉంటాయి (opens in a new tab). "ప్రూవర్లు" లేదా వాలిడిటీ ప్రూఫ్లను సమర్పించడం ఉత్తమ మార్గం, కానీ అన్ని రోల్అప్లు ఇంకా ఆ స్థాయికి చేరుకోలేదు. వాలిడిటీ/ఫ్రాడ్ ప్రూఫ్లను ఉపయోగించే రోల్అప్లు కూడా తెలిసిన ప్రూవర్ల యొక్క చిన్న సమూహాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. అందువల్ల, ఎథీరియంను స్కేల్ చేయడంలో తదుపరి కీలకమైన దశ సీక్వెన్సర్లు మరియు ప్రూవర్లను నడిపే బాధ్యతను ఎక్కువ మంది వ్యక్తులకు పంపిణీ చేయడం.
రోల్అప్ల గురించి మరింతప్రస్తుత పురోగతి
మార్చి 2024లో కాన్కున్-డెనెబ్ ("Dencun") నెట్వర్క్ అప్గ్రేడ్లో భాగంగా ప్రోటో-డాంక్షార్డింగ్ విజయవంతంగా అమలు చేయబడింది. దీని అమలు తర్వాత, రోల్అప్లు బ్లాబ్ నిల్వను ఉపయోగించడం ప్రారంభించాయి, దీని ఫలితంగా వినియోగదారులకు లావాదేవీ ఖర్చులు తగ్గాయి మరియు బ్లాబ్లలో మిలియన్ల కొద్దీ లావాదేవీలు ప్రాసెస్ చేయబడ్డాయి.
పూర్తి డాంక్షార్డింగ్పై పని కొనసాగుతోంది, ప్రతిపాదకుడు-నిర్మాత విభజన (PBS) మరియు డేటా అవైలబిలిటీ శాంప్లింగ్ (DAS) వంటి దాని ముందస్తు అవసరాలపై పురోగతి సాధించబడుతోంది. రోలప్ మౌలిక సదుపాయాలను వికేంద్రీకరించడం అనేది క్రమంగా జరిగే ప్రక్రియ - కొద్దిగా భిన్నమైన సిస్టమ్లను నిర్మిస్తున్న అనేక విభిన్న రోల్అప్లు ఉన్నాయి మరియు అవి వేర్వేరు రేట్లలో పూర్తిగా వికేంద్రీకరించబడతాయి.
Dencun నెట్వర్క్ అప్గ్రేడ్ మరియు దాని ప్రభావం గురించి మరింత