NFT'ler nelerdir?
NFT'ler, her biri kendine özgü olan jetonlardır. Her NFT farklı özelliklere (değiştirilemez) sahiptir ve kanıtlanabilir şekilde nadirdir. Bu durum, her jetonun özdeş olduğu ve aynı özelliklere sahip olduğu ('değiştirilebilir') veya USDC gibi diğer Ethereum tabanlı jetonlardan farklıdır. Cüzdanınızda hangi belirli dolar banknotu (veya ETH) olduğu sizin için önemli değildir, çünkü hepsi aynıdır ve aynı değere sahiptir. Ancak, hangi belirli NFT'ye sahip olduğunuzu önemsersiniz, çünkü hepsinin onları diğerlerinden ayıran kendine has özellikleri ('değiştirilemez') vardır.
Her NFT'nin eşsizliği, sanat, koleksiyon ürünleri hatta gayrimenkul gibi şeylerin tokenleştirilmesini sağlar; burada belirli bir eşsiz NFT, belli bir eşsiz gerçek veya dijital öğeyi temsil eder. Bir varlığın sahipliği, Ethereum halka açık olarak doğrulanabilir.
Varlıkların interneti
NFT'ler ve Ethereum, günümüz internetinde mevcut olan bazı problemleri çözmektedir. Her şey daha dijital hale geldikçe, nadirlik, benzersizlik ve sahiplik kanıtı gibi fiziksel özelliklerin, merkezi bir kuruluş tarafından kontrol edilmeyen bir şekilde çoğaltılma ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Örneğin, NFT'lerle, bir müzik MP3 dosyasına sahip olabilir ve bunu Spotify veya Apple Music gibi bir şirketin belirli müzik uygulamasına bağlı kalmadan tüm Ethereum tabanlı uygulamalarda kullanabilirsiniz. Satabileceğiniz veya takas edebileceğiniz bir sosyal medya kullanıcı adına sahip olabilirsiniz, ancak bu ad bir platform sağlayıcısı tarafından keyfi olarak elinizden alınamaz.
Günümüzde çoğumuzun kullandığı internete kıyasla NFT'lerin interneti şu şekilde görünüyor...
Bir karşılaştırma
| NFT interneti | Günümüz interneti |
|---|---|
| Varlıklarınız size aittir! Onları sadece siz satabilir veya takas edebilirsiniz. | Bir kuruluştan bir varlık kiralarsınız ve bu varlık elinizden alınabilir. |
| NFT'ler dijital olarak benzersizdir, hiçbir iki NFT aynı değildir. | Bir kopya genellikle orijinalinden ayırt edilemez. |
| Bir NFT'nin sahipliği, herkesin halka açık olarak doğrulayabilmesi için blokzincirde saklanır. | Dijital öğelerin sahiplik kayıtlarına erişim kurumlar tarafından kontrol edilir – bu konuda onların sözüne güvenmek zorundasınız. |
| NFT'ler, Ethereum üzerindeki . Bu, onların Ethereum'daki diğer akıllı sözleşmelerde ve uygulamalarda kolayca kullanılabileceği anlamına gelir! | Dijital öğelere sahip şirketler genellikle kendi "denetimli ortam" altyapılarını şart koşar. |
| İçerik oluşturucuları, çalışmalarını her yerde satabilir ve küresel bir pazara erişebilirler. | İçerik oluşturucular, kullandıkları platformların altyapısına ve dağıtımına bağlı kalmak zorundadır. Bunlar genellikle kullanım koşullarına ve coğrafi kısıtlamalara tabidir. |
| NFT oluşturucuları, kendi çalışmaları üzerindeki sahiplik haklarını koruyabilir ve telif ücretlerini doğrudan NFT sözleşmesine programlayabilir. | Müzik yayını hizmetleri gibi platformlar, satışlardan elde edilen kârın büyük bir kısmını elinde tutar. |
NFT'ler ne için kullanılır?
NFT'ler, şunlar dahil olmak üzere pek çok şey için kullanılabilir:
- bir etkinliğe katıldığınızı kanıtlama
- bir kursu tamamladığınızı onaylama
- oyunlar için sahiplenebilir öğeler
- dijital sanat
- gerçek dünya varlıklarını tokenlaştırma
- çevrimiçi kimliğinizi kanıtlama
- içeriğe has, özelleştirilmiş erişim
- biletlendirme
- merkeziyetsiz internet alan adları
- teminat
Belki de eserlerinizi NFT'leri kullanarak paylaşmak isteyen, eserlerinizin kontrolünü kaybetmeden ve kazançlarınızı aracılara feda etmeden çalışmak isteyen bir sanatçısınızdır. NFT'lerin sayısını, özelliklerini ve belirli bir sanat eserine olan bağlantısını belirleyebildiğiniz yeni bir sözleşme oluşturabilirsiniz. Sanatçı olarak, ödenecek telif haklarını akıllı sözleşmeye programlayabilirsiniz (örneğin, bir NFT her transfer edildiğinde satış fiyatının %5'ini sözleşme sahibine transfer etmek gibi). Ayrıca, sözleşmeyi dağıtan sahibi olduğunuz için NFT'leri sizin oluşturduğunuzu her zaman kanıtlayabilirsiniz. Alıcılarınız, cüzdan akıllı sözleşmenizdeki bir jeton ile ilişkilendirildiği için koleksiyonunuzdan özgün bir NFT'ye sahip olduklarını kolayca kanıtlayabilirler. Alıcılar, özgünlüğünden ve kontrolünden emin olarak bunu Ethereum ekosistemi içerisinde kullanabilirler.
Yahut bir spor etkinliğine ait bileti düşünün. Tıpkı bir etkinlik organizatörünün kaç bilet satacağını seçebilmesi gibi, bir NFT'nin yaratıcısı da kaç kopyanın var olacağına karar verebilir. Bazen bunlar, 5000 Genel Giriş bileti gibi birebir kopyalardır. Bazen birbirine çok benzer ama her biri biraz farklı olan kopyalar basılır, örneğin sıralı ve sınırlı atanmış koltuk numarası olan bir bilet gibi. Bu biletler, bilet işletmecilerine ödeme yapmadan eşten eşe alınıp satılabilir ve alıcı, sözleşme adresini kontrol ederek biletin özgünlüğünden her zaman emin olabilir.
ethereum.org'da, NFT'ler, insanların Github depomuza anlamlı bir şekilde katkıda bulunduğunu (web sitesini programlamak, bir makale yazmak veya değiştirmek...), içeriğimizi çevirdiğini veya topluluk çağrılarımıza katıldığını göstermek için kullanılır ve hatta kendi NFT alan adımız bile var. ethereum.org'a katkıda bulunursanız bir NFT'si talep edebilirsiniz. Bazı kripto buluşmaları için POAP'lar bilet olarak kullanıldı. Katkıda bulunma hakkında daha fazlası.
Bu web sitesinin ayrıca NFT'ler tarafından desteklenen alternatif bir alan adı vardır: ethereum.eth. .org adresimiz bir alan adı sistemi (DNS) sağlayıcısı tarafından merkezi olarak yönetilirken, ethereum.eth ise Ethereum İsim Hizmeti (ENS) aracılığıyla Ethereum'a kaydedilir. Ayrıca sahibi ve yönetimi de bize aittir. ENS kaydımızı kontrol edin (opens in a new tab)
ENS hakkında daha fazla bilgi (opens in a new tab)
NFT'ler nasıl çalışır?
NFTler, tıpkı Ethereum blok zincirindeki herhangi bir dijital öğe gibi "akıllı kontrat" adındaki özel bir Ethereum temelli bilgisayar programı yoluyla oluşturulmuştur. Bu sözleşmeler, sözleşmenin ne yapabileceğini belirleyen veya standartları gibi belirli kuralları takip eder.
NFT akıllı kontratı birkaç temel şeyi gerçekleştirebilir:
- NFT Oluşturma: Yeni NFT'ler oluşturabilir.
- Sahiplik Atama: Hangi NFT'lerin kime ait olduğunu belirli Ethereum adresleriyle ilişkilendirerek takip eder.
- Her NFT'ye Bir Kimlik Atama: Her NFT'nin, onu benzersiz kılan bir numarası vardır. Ek olarak, genellikle NFT'ye neyi temsil ettiğini açıklayan birkaç bilgi (meta veri) bulunabilir.
Birisi bir NFT "oluşturursa" veya "bastırırsa", temelde akıllı kontrata belirli bir NFT'nin sahipliğini vermesini talep eder. Bu bilgi, güvenli bir şekilde ve kamuya açık bir şekilde blok zincirinde depolanır.
Ayrıca, kontratın yaratıcısı ek kurallar ekleyebilir. Belirli bir NFT'den kaç tane yapılabileceğini sınırlayabilir veya NFT her el değiştirdiğinde küçük bir telif ücreti alınması gerektiğine karar verebilirler.
NFT güvenliği
Ethereum'un güvenliği gelir. Sistem, kötü niyetli eylemleri ekonomik olarak caydırmak ve Ethereum'u müdaheleye karşı dirençli hale getirmek için tasarlanmıştır. Bu, NFT'leri mümkün kılan şeydir. NFT işleminizi içeren bir saldırganın bunu değiştirmesi milyonlarca ETH'ye mal olur. Ethereum yazılımını çalıştıran herkes, bir NFT ile dürüst olmayan kurcalamayı hemen tespit edebilecek ve kötü aktör ekonomik olarak cezalandırılacak ve ağdan atılacaktır.
NFT'lerle ilgili güvenlik sorunları çoğunlukla kimlik avı dolandırıcılığı, akıllı sözleşme güvenlik açıkları veya kullanıcı hataları (istenmeden özel anahtarların açığa çıkarılması gibi) ile ilgilidir ve bu da iyi cüzdan güvenliğini NFT sahipleri için kritik hale getirir.
Güvenlik hakkında daha fazla bilgiDaha fazla kaynak
- NFT'ler için başlangıç rehberi (opens in a new tab) – Linda Xie, Ocak 2020
- Etherscan NFT izleyici (opens in a new tab)
- Blockscout NFT izleyici (opens in a new tab)
- ERC-721 jeton standardı
- ERC-1155 jeton standardı
- Popüler NFT Uygulamaları ve Araçları (opens in a new tab)
Diğer kaynaklar
Ethereum bilginizi test edin
Sayfanın son güncellenmesi: 16 Şubat 2026
