Bu sayfanın güncellenmesine yardım edin

🌏

Bu sayfanın yeni bir sürümü vardır ancak şu anda yalnızca İngilizce'dir. Son sürümü çevirmemize yardımcı ol.

Burada hata yok!🐛

Bu sayfa tercüme edilmiyor. Bu sayfayı şimdilik kasıtlı olarak İngilizce bıraktık.

Sayfanın son güncellenmesi: 26 Mayıs 2022

Sözlük

#

%51 saldırısı

Merkeziyetsiz bir ağa yapılan, bir grubun düğümlerin çoğunluğunun kontrolünü ele geçirdiği bir saldırı türü. Bu, işlemleri tersine çevirerek ve ether ile diğer token'ları iki katına çıkararak blok zincirini dolandırmalarına olanak tanır.

A

hesap

Adres, bakiye, nonce ve isteğe bağlı depolama ve kod içeren bir nesne. Bir hesap, bir sözleşme hesabı veya harici olarak sahiplenilmiş hesap (EOA) olabilir.

adres

En genel olarak bu, blok zincirinde işlemleri alabilen (varış adresi) veya gönderebilen (kaynak adresi) bir EOA'yı veya sözleşmeyi temsil eder. Daha spesifik olarak, bir ECDSA açık anahtarının Keccak hash değerinin en sağdaki 160 bitidir.

uygulama ikili arayüzü (ABI)

Ethereum ekosisteminde sözleşmeler ile etkileşim kurmanın standart yolu, hem blok zincirinin dışından hem de sözleşmeden sözleşmeye etkileşimler içindir.

uygulama programlama arayüzü

Bir Uygulama Programlama Arayüzü (API), bir yazılım parçasının nasıl kullanılacağına ilişkin bir dizi tanımdır. Bir API, bir uygulama ile bir web sunucusu arasında yer alır ve bunlar arasında veri aktarımını kolaylaştırır.

assert

Solidity'de, assert(false), kalan tüm gazı kullanan geçersiz bir işlem kodu olan 0xfe olarak derlenir ve tüm değişiklikleri geri alır. Bir assert() ifadesi başarısız olduğunda, çok yanlış ve beklenmedik bir şey oluyor demektir ve kodunuzu düzeltmeniz gerekir. Asla ama asla olmaması gereken koşullardan kaçınmak için assert() kullanmalısınız.

tasdik

Bir İşaret Zinciri veya parça bloğu için doğrulayıcı oy. Doğrulayıcılar, blok tarafından önerilen durumla aynı fikirde olduklarını belirterek blokları onaylamalıdır.

B

Taban Ücret

Her blok, "taban ücret" olarak bilinen bir rezerv fiyatına sahiptir. Bir kullanıcının sonraki bloğa bir işlemi dahil etmesi için ödemesi gereken minimum gaz ücretidir.

İşaret Zinciri

Tüm Ethereum ağının koordinatörü olacak yeni bir mutabakat katmanı sunan bir ağ yükseltmesi. Ethereum'a hisse ispatı ve doğrulayıcılar sunar. Sonunda Mainnet ile birleştirilecektir.

big-endian

En önemli basamağın bellekte ilk olduğu konumsal sayı gösterimi. En az anlamlı basamağın ilk olduğu küçük endian'ın tersi.

blok

Oluşturulan işlemler hakkında gerekli bilgiler topluluğu (bir blok başlığı) ve ommer olarak bilinen bir dizi başka blok başlığı. Bloklar, Ethereum ağına madenciler tarafından eklenir.

blok zinciri

Ethereum'da, başlangıç bloğuna kadar her biri bir öncekine bağlanan, iş ispatı sistemi tarafından doğrulanan bir dizi blok. Blok boyutu sınırı yoktur; bunun yerine değişen gaz sınırını kullanır.

bayt kodu

Bir yazılım yorumlayıcısı veya bir sanal makine tarafından verimli bir şekilde yürütülmesi için tasarlanmış soyut bir talimat seti. İnsan tarafından okunabilen kaynak kodun aksine, bayt kodu sayısal biçimde ifade edilir.

Bizans çatalı

Metropolis geliştirme aşaması için iki sert çatalın ilki. EIP-649 Metropolis Zorluk Bombası Gecikmesi ve Blok Ödülü Azaltma içeriyordu, burada Buz Devri 1 yıl ertelendi ve blok ödülü 5'ten 3 ethere düşürüldü.

C

kontrol noktası

İşaret Zinciri, yuva (12 saniye) ve dönem (32 yuva) olarak ayrılmış bir tempoya sahiptir. Her dönemdeki ilk yuva bir kontrol noktasıdır. Doğrulayıcıların süper çoğunluğu, iki kontrol noktası arasındaki bağlantıyı tasdik ettiğinde, bu kontrol noktaları doğrulanabilir ve ardından başka bir kontrol noktası bunlardan sonra doğrulanırsa kesinleştirilebilirler.

derleme

Yüksek seviyeli bir programlama dilinde yazılmış kodu (ör. Solidity) daha düşük seviyeli bir dile dönüştürme (ör. EVM bayt kodu).

komite

İşaret Zinciri tarafından rastgele işaret ve parça bloklarına atanan en az 128 doğrulayıcı grubu.

mutabakat

Çok sayıda düğüm (genellikle ağdaki çoğu düğüm) yerel olarak doğrulanmış en iyi blok zincirlerinde aynı bloklara sahip olduğunda. Mutabakat kuralları ile karıştırılmamalıdır.

mutabakat istemcisi

Mutabakat istemcileri (Prysm, Teku, Nimbus, Lighthouse, Lodestar gibi) Ethereum'un hisse ispatı mutabakat algoritmasını çalıştırarak ağın İşaret Zincirinin başı hakkında anlaşmaya varmasını sağlar. Mutabakat istemcileri, işlemlerin doğrulanmasına/yayınlanmasına veya durum geçişlerinin yürütülmesine katılmazlar. Bu, yürütüm istemcileri tarafından yapılır.

mutabakat katmanı

Ethereum'un mutabakat katmanı, mutabakat istemcileri ağıdır.

mutabakat kuralları

Diğer düğümlerle mutabakat içinde kalmak için tam düğümlerin izlediği blok doğrulama kuralları. Mutabakat ile karıştırılmamalıdır.

Konstantinopolis çatalı

Metropolis aşamasının ikinci kısmı, başlangıçta 2018 ortası için planlandı. Diğer değişikliklerin yanı sıra karma bir iş ispatı/hisse ispatı mutabakat algoritmasına geçişi içermesi bekleniyor.

sözleşme hesabı

Başka bir hesaptan (EOA veya sözleşme) bir işlem aldığında yürütülen kodu içeren bir hesap.

sözleşme oluşturma işlemi

Alıcı olarak sıfır adres olan ve bir sözleşme kaydetmek ve bunu Ethereum blok zincirine kaydetmek için kullanılan özel bir işlem.

Bir çapraz bağlantı, parçanın durumunun bir özetini sağlar. Parça zincirleri, parçalı hisse ispatı sisteminde İşaret Zinciri aracılığıyla birbirleriyle bu şekilde iletişim kurar.

D

Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon (DAO)

Hiyerarşik yönetim olmaksızın çalışan bir şirket veya başka bir organizasyon. DAO, 30 Nisan 2016'da başlatılan ve daha sonra Haziran 2016'da saldırıya uğrayan "DAO" adlı bir sözleşmeye de atıfta bulunabilir; bu, sonuçta 1.192.000 blokta bir sert çatallanmayı (kod adı DAO) teşvik etti ve bu, saldırıya uğramış DAO sözleşmesini tersine çevirdi, nihayetinde Ethereum ile Ethereum Classic'in iki rakip sisteme bölünmesine neden oldu.

Dapp

Merkeziyetsiz uygulama. En düşük seviyede, bir akıllı sözleşme ve bir web kullanıcı arayüzüdür. Daha geniş anlamda bir Dapp, açık, merkeziyetsiz, eşler arası altyapı hizmetleri üzerine inşa edilmiş bir web uygulamasıdır. Ek olarak birçok Dapp, merkeziyetsiz depolama ve/veya bir mesaj protokolü ve platformu içerir.

merkeziyetsiz borsa (DEX)

Ağdaki eşler ile token'ları değiştirmenize olanak tanıyan bir tür dapp. Bunlardan birini kullanmak için ether gerekir (işlem ücretlerini ödemek için) ancak bunlar merkezileştirilmiş borsalar gibi coğrafi kısıtlamalara tabi değildir: Herkes katılabilir.

telif

Değiştirilemez token (NFT) kısmına bakın

DeFi

"Merkeziyetsiz finans"ın kısaltması, herhangi bir aracı olmadan blok zinciri tarafından desteklenen finansal hizmetler sunmayı amaçlayan geniş bir dapp kategorisidir, internet bağlantısı olan herkes katılabilir.

zorluk

Bir iş ispatı üretmek için ne kadar hesaplama gerektiğini kontrol eden ağ çapında bir ayar.

zorluk bombası

iş ispatı zorluk ayarında planlı üstel artış, hisse ispatına geçişi tevşik etmek için tasarlanmıştır, bu da çatallanma olasılığını azaltır

dijital imza

Bir kullanıcının özel anahtar kullanarak bir belge için ürettiği kısa bir veri dizisi. Karşılık gelen açık anahtar, imza ve belgeye sahip olan herkes şunları doğrulayabilir: (1) söz konusu özel anahtarın sahibi tarafından "imzalandığını" ve (2) imzalandıktan sonra belgenin değiştirilmediğini.

E

eliptik eğri dijital imza algoritması (ECDSA)

Ethereum tarafından fonların yalnızca sahipleri tarafından harcanabilmesini sağlamak için kullanılan bir kriptografik algoritma. Açık ve özel anahtarlar oluşturmak için tercih edilen yöntemdir. Hesap adresi oluşturma ve işlem doğrulaması ile ilgilidir.

dönem

İşaret Zinciri-koordineli sistemde 32 yuvalık (6,4 dakika) bir periyot. Doğrulayıcı komiteleri, güvenlik nedenleriyle her dönem karıştırılır. Zincirin kesinleştirilmesi için her dönemde bir fırsat vardır.

Eth1

"Eth1", mevcut iş ispatı blok zinciri olan Mainnet Ethereum'a atıfta bulunan bir terimdir. Artık bu terim yerine "yürütüm katmanı" kullanıldığı için kullanımdan kaldırılmıştır. Bu ad değişikliği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Eth2

"Eth2", Ethereum'un hisse ispatına geçişi de dahil olmak üzere bir dizi Ethereum protokolü yükseltmesine atıfta bulunan bir terimdir. Artık bu terim yerine "mutabakat katmanı" kullanıldığı için kullanımdan kaldırılmıştır. Bu ad değişikliği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Ethereum İyileştirme Önerisi (EIP)

Önerilen yeni bir özelliği veya süreçlerini veya ortamını açıklayan, Ethereum topluluğuna bilgi sağlayan bir tasarım belgesi (bkz. ERC).

Ethereum İsim Servisi (ENS)

ENS kaydı, EIP 137'de açıklandığı gibi, alan adlarından sahiplere ve çözümleyicilere eşleştirme sağlayan tek bir merkezi sözleşmedir.

Bkz. ens.domains

entropi

Kriptografi bağlamında, öngörülebilirlik eksikliği veya rastgelelik düzeyi. Özel anahtarlar gibi gizli bilgiler üretirken, algoritmalar çıktının tahmin edilemez olmasını sağlamak için genellikle yüksek entropi kaynağına güvenir.

yürütüm istemcisi

Besu, Erigon, go-ethereum, Nethermind gibi yürütüm istemcileri (eski adıyla "Eth1 istemcileri"), işlemleri işlemek ve yayınlamakla ve ayrıca Ethereum'un durumunu yönetmekle görevlidir. Protokol kurallarına uyulmasını sağlamak için Ethereum Sanal Makinesi'ndeki her işlem için hesaplamaları çalıştırırlar. Bugün aynı zamanda iş ispatı mutakabatını da ele alıyorlar. Hisse ispatına geçişten sonra, bunu mutabakat istemcilerine devredecekler.

yürütüm katmanı

Ethereum'un yürütüm katmanı, yürütüm istemcilerinin ağıdır.

harici olarak sahiplenilmiş hesap (EOA)

Ethereum ağının insan kullanıcıları tarafından veya onlar için oluşturulmuş bir hesap.

Ethereum Yorum Talebi (ERC)

Belirli bir Ethereum kullanım standardını tanımlamaya çalışan bazı EIP'lere verilen bir etiket.

Ethash

Ethereum 1.0 için iş ispatı algoritması.

Bkz. eth.wiki

ether

İşlemler yürütülürken gaz maliyetlerini kapsayan, Ethereum ekosistemi tarafından kullanılan yerel kripto para birimi. ETH veya Yunanca büyük harfle Xi karakteri olan Ξ sembolü olarak da yazılır.

olaylar

EVM kayıt olanaklarının kullanımına izin verir. Dapp'ler, olayları dinleyebilir ve bunları kullanıcı arayüzünde JavaScript geri aramalarını tetiklemek için kullanabilir.

Ethereum Sanal Makinesi (EVM)

Bayt kodu yürüten yığın tabanlı bir sanal makine. Ethereum'da yürütüm modeli, bir dizi bayt kodu talimatı ve küçük bir çevresel veri demeti söz konusu olduğunda sistem durumunun nasıl değiştirildiğini belirtir. Bu, bir sanal durum makinesinin resmi modeli aracılığıyla belirtilir.

EVM derleyici dili

İnsan tarafından okunabilir bir EVM bayt kodu biçimi.

F

fallback fonksiyonu

Veri ve beyan edilen işlev adı olmadığı durumlarda çağrılan temel fonksiyon.

musluk

Akıllı sözleşme aracılığıyla gerçekleştirilen ve bir test ağında kullanılabilen ücretsiz test etheri biçiminde fon dağıtan bir hizmet.

kesinlik

Kesinlik, belirli bir zamandan önce yapılan bir dizi işlemin değişmeyeceğinin ve geri alınamayacağının garantisidir.

finney

Ether'in bir değeri. 1 finney = 1015 wei. 103 finney = 1 ether.

çatal

Madencilik sırasında alternatif bir zincir oluşturulmasına veya iki potansiyel blok yolunda zamansal bir farklılığa neden olan protokol değişikliği.

çatal-seçim algoritması

Blok zincirinin başını tanımlamak için kullanılan algoritma. Yürütüm katmanında zincirin başı, arkasında en büyük toplam zorluğa sahip olan parça ile belirlenir. Bu, zincirin gerçek başının, onu çıkarmak için en çok çalışmayı gerektiren baş olduğu anlamına gelir. Mutabakat katmanında algoritma, doğrulayıcılardan toplanan tasdikleri gözlemler (LMD_GHOST).

dolandırıcılık kanıtı

Belirli katman 2 çözümleri için, hızı artırmak amacıyla işlemlerin gruplar hâlinde toplandığı ve tek bir işlemde Ethereum'a gönderildiği bir güvenlik modeli. Geçerli oldukları varsayılır, ancak dolandırıcılıktan şüpheleniliyorsa meydan okunabilir. Bir dolandırıcılık kanıtı, dolandırıcılığın gerçekleşip gerçekleşmediğini görmek için işlemi çalıştırır. Bu yöntem, güvenliği korurken mümkün olan işlem miktarını artırır. Bazı toplamalar, doğruluk ispatlarını kullanır.

frontier

Temmuz 2015'ten Mart 2016'ya kadar süren Ethereum'un ilk test geliştirme aşaması.

G

gaz

Akıllı sözleşmeleri yürütmek için Ethereum'da kullanılan sanal bir yakıt. EVM, gaz tüketimini ölçmek ve bilgi işlem kaynaklarının tüketimini sınırlamak için bir muhasebe mekanizması kullanır (bkz. Turing tam).

gaz limiti

Bir işlem veya bloğun tüketebileceği maksimum gaz miktarı.

başlangıç bloğu

Belirli bir ağı ve onun kripto parasını başlatmak için kullanılan bir blok zinciri içindeki ilk blok.

geth

Go Ethereum. Go ile yazılmış, Ethereum protokolünün en belirgin uygulamalarından biri.

Bkz. geth.ethereum.org

gwei

Gigawei'nin kısaltması; genellikle gaz'ı fiyatlandırmak için kullanılan ether birimi. 1 gwei = 109 wei. 109 gwei = 1 ether.

H

sert çatal

Blok zincirinde kalıcı bir farklılık; sert çatallı değişiklik olarak da bilinir. Yükseltilmemiş düğümler, yeni mutabakat kurallarına uyan yükseltilmiş düğümler tarafından oluşturulan blokları doğrulayamadığında yaygın olarak ortaya çıkar. Çatal, yumuşak çatal, yazılım çatalı veya Git çatalı ile karıştırılmamalıdır.

hash

Bir hash fonksiyonu tarafından üretilen, değişken boyutlu girdinin sabit uzunluktaki parmak izi. (Bkz. keccak-256)

HD cüzdan

Hiyerarşik deterministik (HD) anahtar oluşturma ve aktarma protokolünü kullanan bir cüzdan.

Bkz. github.com

HD cüzdan tohumu

Bir HD cüzdan için ana özel anahtarı ve ana zincir kodunu oluşturmak için kullanılan bir değer. Cüzdan tohumu, insanların özel anahtarları kopyalamasını, yedeklemesini ve geri yüklemesini kolaylaştıran anımsatıcı kelimelerle temsil edilebilir.

homestead

Ethereum'un ikinci geliştirme aşaması, Mart 2016'da 1.150.000. blokta başlatıldı.

I

indeks

Depolama kaynağına verimli bir yol sağlayarak blok zinciri genelinde bilgi sorgulamasını optimize etmeyi amaçlayan bir ağ yapısı.

Değişimler Arası İstemci Adresi Protokolü (ICAP)

Uluslararası Banka Hesap Numarası (IBAN) kodlamasıyla kısmen uyumlu olan ve Ethereum adresleri için çok yönlü, sağlama toplamı ve birlikte çalışabilir bir kodlama sunan bir Ethereum adres kodlamasıdır. ICAP adresleri, yargı yetkisi dışındaki para birimlerinde (örneğin XBT, XRP ve XCP) kullanıldığı gibi, "eXtended Ethereum" (Genişletilmiş Ethereum) anlamına gelen yeni IBAN sözde ülke kodu XE'yi kullanır.

Buz Devri

Üstel bir zorluk artışı (diğer adıyla zorluk bombası) getirmek için 200.000. blokta Ethereum'un sert çatallanma yapması, hisse ispatına geçişi teşvik ediyor.

tümleşik geliştirme ortamı (IDE)

Genellikle bir kod düzenleyici, derleyici, program ve hata ayıklayıcıyı birleştiren bir kullanıcı arayüzü.

değiştirilemez dağıtılmış kod problemi

Bir sözleşmenin (veya kütüphanenin) kodu, dağıtıldığında değişmez hâle gelir. Standart yazılım geliştirme uygulamaları, olası hataları düzeltmeye ve yeni özellikler eklemeye dayanır, bu nedenle bu, akıllı sözleşme geliştirme için bir zorluk teşkil eder.

iç işlem

Bir sözleşme hesabından başka bir sözleşme hesabına veya EOA'ya gönderilen işlem (bkz. mesaj).

K

anahtar türetme fonksiyonu (KDF)

"Parola genişletme algoritması" olarak da bilinir, anahtar deposu biçimleri tarafından, parola şifrelemesine yönelik kaba kuvvet, sözlük ve gökkuşağı tablosu saldırılarına karşı sürekli olarak parolayı hash ederek koruma sağlamak için kullanılır.

keccak-256

Ethereum'da kullanılan kriptografik hash fonksiyonu. Keccak-256, SHA-3 olarak standartlaştırıldı.

anahtar depolama dosyası

Ekstra güvenlik için bir parola ile şifrelenmiş, tek bir (rastgele oluşturulmuş) özel anahtar içeren JSON kodlu bir dosya.

L

katman 2

Ethereum protokolünün üstünde katman iyileştirmelerine odaklanan bir geliştirme alanı. Bu iyileştirmeler, işlem hızları, daha ucuz işlem ücretleri ve işlem gizliliği ile ilgilidir.

LevelDB

Hafif, tek amaçlı bir kütüphane olarak uygulanan ve birçok platforma bağlanan açık kaynaklı bir disk üzerinde anahtar-değer deposu.

kütüphane

payable fonksiyonları, fallback fonksiyonu ve veri depolaması olmayan özel bir sözleşme türü. Bu nedenle, ether alamaz, tutamaz veya veri depolayamaz. Bir kütüphane, diğer sözleşmelerin salt okunur hesaplama için çağırabileceği önceden konuşlandırılmış kod görevi görür.

hafif istemci

Blok zincirinin yerel bir kopyasını saklamayan veya bloklar ile işlemleri doğrulamayan bir Ethereum istemcisi. Bir cüzdanın fonksiyonlarını sunar ve işlemler oluşturup yayınlayabilir.

LMD_GHOST

Ethereum'un mutabakat istemcileri tarafından zincirin başını belirlemek için kullanılan çatal-seçim algoritması. LMD-GHOST, "Latest Message Driven Greediest Heaviest Observed SubTree" ifadesinin kısaltmasıdır; bu, zincirin başının, tarihindeki en büyük tasdik birikimine sahip blok olduğu anlamına gelir.

M

Mainnet

"Main network"ün (Ana Ağ) kısaltması olan, ana herkese açık Ethereum blok zinciridir. Gerçek ETH, gerçek değer ve gerçek sonuçlar. Katman 2 ölçeklendirme çözümlerini tartışırken katman 1 olarak da bilinir. (Ayrıca bkz. test ağı)

Merkle Patricia ağacı

Anahtar-değer çiftlerini verimli bir şekilde depolamak için Ethereum'da kullanılan bir veri yapısı.

mesaj

Hiçbir zaman seri hâline getirilmeyen ve yalnızca EVM içinde gönderilen dâhilî işlem.

mesaj çağrısı

Bir hesaptan diğerine mesaj geçirme eylemi. Hedef hesap EVM koduyla ilişkilendirilmişse, sanal makine o nesnenin durumuyla ve iletiye göre hareket edilerek başlatılır.

Metropolis

Ekim 2017'de başlatılan Ethereum'un üçüncü geliştirme aşaması.

madenci

Tekrarlanan geçiş hash işlemiyle yeni bloklar için geçerli iş ispatı bulan bir ağ düğümü (bkz. Ethash).

Basım

Basmak, yeni token'lar yaratma ve bunları kullanılabilecekleri şekilde dolaşıma sokma sürecidir. Merkezi otoritenin katılımı olmadan yeni bir token oluşturmak için kullanılan merkeziyetsiz bir mekanizmadır.

N

İşlemleri ve blokları her Ethereum düğümüne (ağ katılımcısı) yayan eşler arası bir ağ olan Ethereum ağına atıfta bulunur.

değiştirilemez token (NFT)

"Telif" olarak da bilinen, ERC-721 teklifi tarafından getirilmiş bir token standardıdır. NFT'ler izlenebilir ve takas edilebilir, ancak her bir token benzersiz ve farklıdır; ETH ve ERC-20 token'ları gibi değiştirilemezler. NFT'ler, dijital veya fiziksel varlıkların sahipliğini temsil edebilir.

düğüm

Ağa katılan bir yazılım istemcisi.

nonce

Kriptografide, bir değer yalnızca bir kez kullanılabilir. Ethereum'da kullanılan iki tür nonce vardır: hesap nonce'u, her hesapta tekrar saldırılarını önlemek için kullanılan bir işlem sayacıdır; iş ispatı nonce'u, iş ispatını karşılamak için kullanılan bir bloktaki rastgele değerdir.

O

ommer (amca) bloğu

Bir madenci geçerli bir blok bulduğunda, başka bir madenci önceden blok zincirinin ucuna eklenen rakip bir blok yayınlamış olabilir. Bu geçerli ancak eski blok, daha yeni bloklar tarafından ommer olarak dahil edilebilir ve kısmi blok ödülü alabilir. "Ommer" terimi, bir ebeveyn bloğunun kardeşi için tercih edilen cinsiyetten bağımsız bir terimdir, ancak buna bazen "amca" da denir.

İyimser toplama

Mainnet (katman 1) tarafından sağlanan güvenliği kullanırken artan katman 2 işlem hacmi sunmak için dolandırıcılık kanıtlarını kullanan işlemlerin toplanması. Benzer bir katman 2 çözümü olan Plazma'dan farklı olarak, İyimser toplamalar daha karmaşık işlem türlerini işleyebilir: Yani EVM'de mümkün olan her şey. Sıfır-bilgi toplamalarına kıyasla gecikme sorunları vardır çünkü bir işleme dolandırıcılık kanıtı yoluyla meydan okunabilir.

Kâhin

Bir kâhin, blok zinciri ile gerçek dünya arasında bir köprüdür. Bilgi için sorgulanabilen ve akıllı sözleşmelerde kullanılabilen zincir üstündeki API'ler gibi davranırlar.

P

eşlik

Ethereum istemci yazılımının en belirgin birlikte çalışabilir uygulamalarından biri.

Plazma

İyimser toplamalar gibi dolandırıcılık kanıtlarını kullanan zincir dışı bir ölçeklendirme çözümü. Plazma, temel token transferleri ve takasları gibi basit işlemlerle sınırlıdır.

özel anahtar (gizli anahtar)

Ethereum kullanıcılarının dijital bir imza üreterek bir hesabın veya sözleşmenin sahipliğini kanıtlamasına olanak tanıyan gizli bir numara (bkz. açık anahtar, adres, ECDSA).

Hisse ispatı (PoS)

Bir kripto para blok zinciri protokolünün dağıtılmış mutabakata ulaşmayı amaçladığı bir yöntem. PoS, işlemlerin onaylanmasına katılabilmek için kullanıcılardan belirli bir miktarda kripto paranın (ağdaki "stake ettikleri" miktar) sahipliğini kanıtlamalarını ister.

İş ispatı (PoW)

Bulmak için büyük miktarda hesaplama gerektiren bir veri parçası (ispat). Ethereum'da madenciler, ağ çapında bir zorluk hedefini karşılayan Ethash algoritmasına sayısal bir çözüm bulmalıdır.

açık anahtar

Özel anahtardan tek yönlü bir işlev aracılığıyla türetilen, herkese açık olarak paylaşılabilen ve ilgili özel anahtarla yapılan dijital imzayı doğrulamak için herkes tarafından kullanılabilen bir sayı.

R

makbuz

Belirli bir işlemin sonucunu temsil etmek için bir Ethereum istemcisi tarafından döndürülen veriler, işlemin hashkayıtlarını, blok numarasını, kullanılan gaz miktarını ve bir akıllı sözleşmenin uygulanması durumunda, sözleşmenin adresini tutar.

yeniden giriş saldırısı

Bir saldırgan sözleşmenin, yürütüm sırasında kurbanın sözleşmesini yinelemeli olarak yeniden çağırmasını sağlayacak şekilde bir kurban sözleşmesi fonksiyonu içeren bir saldırıdır. Örneğin bu, mağdur sözleşmesinin bakiyeleri güncelleyen veya para çekme miktarlarını sayan kısımlarını atlayarak fonların çalınmasıyla sonuçlanabilir.

ödül

Ağ tarafından iş ispatı çözümünü bulan madenciye ödül olarak verilen, her yeni bloğa eklenen bir miktar ether.

Tekrarlamalı Uzunluk Öneki (RLP)

Ethereum geliştiricileri tarafından rastgele karmaşıklık ve uzunluktaki nesneleri (veri yapılarını) kodlamak ve seri hâle getirmek için tasarlanmış bir kodlama standardı.

toplamalar

Birden çok işlemi gruplandıran ve bunları tek bir işlemde Ethereum ana zincirine gönderen bir tür katman 2 ölçeklendirme çözümü. Bu, gaz maliyetlerinde azalmaya ve işlem çıktısında artışa olanak tanır. Bu ölçeklenebilirlik kazanımlarını sunmak için farklı güvenlik yöntemleri kullanan İyimser ve Sıfır-bilgi toplamaları bulunur.

S

Serenity

Daha önce "Ethereum 2.0" veya "Eth2" olarak bilinen bir dizi ölçeklendirme ve sürdürülebilirlik yükseltmesini başlatan Ethereum geliştirme aşaması.

Güvenli Hash Algoritması (SHA)

Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST) tarafından yayınlanan bir kriptografik hash fonksiyonları ailesi.

parça / parça zinciri

İşaret Zinciri tarafından koordine edilen ve doğrulayıcılar tarafından güvence altına alınan bir hisse ispatı zinciri. Parça zinciri yükseltmesinin bir parçası olarak ağa 64 tanesi eklenecektir. Parça zincirleri, katman 2 çözümlerine iyimser toplamalar ve ZK-toplamaları gibi ek veriler sağlayarak Ethereum için artan işlem hacmi sunacak.

yan zincir

Farklı, genellikle daha hızlı mutabakat kurallarına sahip ayrı bir zincir kullanan bir ölçeklendirme çözümü. Bu yan zincirleri Mainnet'e bağlamak için bir köprü gereklidir. Toplamalar da yan zincirler kullanır, ancak bunun yerine Mainnet ile iş birliği içinde çalışırlar.

singleton

Yalnızca tek bir örneğinin bulunabileceği bir nesneyi tanımlayan bir bilgisayar programlama terimi.

yuva

Yeni bir İşaret Zinciri ve parça zinciri bloğunun doğrulayıcı tarafından hisse ispatı sistemi içinde önerilebileceği bir süre (12 saniye). Bir yuva boş olabilir. 32 yuva bir dönem oluşturur.

akıllı sözleşme

Ethereum bilgi işlem altyapısında çalışan bir program.

SNARK

"Succinct non-interactive argument of knowledge"ın (Öz ve interaktif olmayan bilgi argümanı) kısaltması olan SNARK, bir tür sıfır-bilgi ispatıdır.

Solidity

JavaScript, C++ veya Java'ya benzer söz dizimine sahip prosedürel (zorunlu) bir programlama dili. Ethereum akıllı sözleşmeleri için en popüler ve en sık kullanılan dil. Dr. Gavin Wood tarafından yaratıldı.

Solidity sıralı derleyicisi

Bir Solidity programında EVM derleme dili. Solidity'nin satır içi derleme desteği, belirli işlemleri yazmayı kolaylaştırır.

Spurious Dragon

Daha fazla hizmet reddi saldırı vektörü ve net durumu ele almak için 2.675.000. blokta meydana gelen Ethereum blok zincirinin bir sert çatalı (bkz. Tangerine Whistle). Ayrıca, bir tekrar saldırı koruma mekanizması (bkz. nonce).

sabit para

Değeri başka bir varlığın değerine sabitlenmiş bir ERC-20 token'ı. Dolar gibi fiat para birimi, altın gibi değerli metaller ve Bitcoin gibi diğer kripto paralar tarafından desteklenen sabit paralar vardır.

stake etme

Doğrulayıcı olmak ve ağı güvence altına almak için bir miktar ether (stake ettiğiniz miktar) yatırmak. Doğrulayıcı, işlemleri kontrol eder ve bir hisse ispatı mutabakat modeli altında bloklar önerir. Stake etme, ağın çıkarları doğrultusunda hareket etmeniz için size ekonomik bir teşvik sağlar. Doğrulayıcı görevlerinizi yerine getirdiğiniz için ödüller alacaksınız, ancak yapmazsanız değişen miktarlarda ETH kaybedeceksiniz.

STARK

"Scalable transparent argument of knowledge"ın (Ölçeklenebilir şeffaf bilgi argümanı) kısaltması olan STARK, bir tür sıfır-bilgi ispatıdır.

durum kanalları

Katılımcılar arasında özgürce ve ucuza işlem yapabilecekleri bir kanalın kurulduğu bir katman 2 çözümü. Mainnet'e yalnızca kanalı kurmak ve kanalı kapatmak için bir işlem gönderilir. Bu, çok yüksek işlem hacmine izin verir ancak katılımcı sayısının önceden bilinmesine ve fonların kilitlenmesine dayanır.

süper çoğunluk

Süper çoğunluk, İşaret Zincirinde toplamda stake edilen etherin 2/3'ünü (%66) aşan bir miktar için kullanılan terimdir. İşaret Zincirinde blokların kesinleştirilmesi için bir süper çoğunluk oyu gereklidir.

senkronizasyon komitesi

Senkronizasyon komitesi, İşaret Zinciri üzerinde ortalama her 27 saatte bir yenilenen rastgele seçilmiş doğrulayıcılar grubudur. Amaçları, imzalarını geçerli blok başlıklarına eklemektir. Senkronizasyon komiteleri, hafif istemcilerin tüm doğrulayıcı setine erişmek zorunda kalmadan blok zincirinin başını takip etmesine olanak tanır.

szabo

Ether'in bir değeri. 1 szabo = 1012 wei, 106 szabo = 1 ether.

T

Tangerine Whistle

Belirli G/Ç (Girdi/Çıktı) yoğun işlemler için gaz hesaplamasını değiştirmek ve bu işlemlerin düşük gaz maliyetini suistimal eden bir hizmet reddi saldırısının birikmiş durumunu temizlemek için 2.463.000. blokta meydana gelmiş bir Ethereum sert çatalı.

testnet

"Test network"ün (Test ağı) kısaltması, ana Ethereum ağının (bkz. Mainnet). davranışını simüle etmek için kullanılan bir ağ.

token standardı

ERC-20 teklifiyle sunulan bu standart, değiştirilebilir token'lar için standartlaştırılmış bir akıllı sözleşme yapısı sağlar. NFT'lerin aksine, aynı sözleşmeye ait token'lar izlenebilir, takas edilebilir ve değiştirilebilir.

işlem

Belirli bir adresi hedefleyen, başlangıç hesabı tarafından imzalanan Ethereum Blok Zincirine taahhüt edilen veriler. İşlem, söz konusu işlem için gaz sınırı gibi meta verileri içerir.

işlem ücreti

Ethereum ağını her kullandığınızda ödemeniz gereken bir ücret. Cüzdanınızdan para gönderme veya token takası ile koleksiyon öğesi satın alma gibi bir dapp etkileşimi buna örnek gösterilebilir. Bunu bir hizmet bedeli gibi düşünebilirsiniz. Bu ücret, ağın ne kadar meşgul olduğuna bağlı olarak değişecektir. Bunun nedeni, işleminizi gerçekleştirmekten sorumlu kişiler olan madencilerin daha yüksek ücretli işlemlere öncelik vermesidir: Bu nedenle tıkanıklık, fiyatı yukarı çeker.

Teknik düzeyde işlem ücretiniz, işleminizin ne kadar gaz gerektirdiğiyle ilgilidir.

İşlem ücretlerinin düşürülmesi şu sıralar yoğun ilgi gören bir konudur. Bkz. Katman 2

Turing tam

İsmini İngiliz matematikçi ve bilgisayar bilimcisi Alan Turing'den alan bir veri işleme kuralları sistemi olan (bir bilgisayarın komut seti, programlama dili veya hücresel otomasyon gibi) bu kavram, eğer herhangi bir Turing makinesini simüle etmek için kullanılabilirse, bunun "Turing tam" veya "hesaplama açısından evrensel" olduğu söylenir.

V

doğrulayıcı

Verileri depolamaktan, işlemleri işlemekten ve blok zincirine yeni bloklar eklemekten sorumlu hisse ispatı sistemindeki bir düğüm. Doğrulayıcı yazılımı etkinleştirmek için 32 ETH'yi stake edebilmeniz gerekir.

Doğruluk ispatı

Belirli katman 2 çözümleri için, hızı artırmak için işlemlerin gruplar halinde toplandığı ve tek bir işlemde Ethereum'a gönderildiği bir güvenlik modeli. İşlem hesaplaması zincir dışında yapılır ve daha sonra doğruluklarının bir ispatı ile ana zincire sağlanır. Bu yöntem, güvenliği korurken mümkün olan işlem miktarını artırır. Bazı toplamalar, dolandırıcılık kanıtlarını kullanır.

Validium

İşlem hacmini iyileştirmek için doğruluk ispatlarını kullanan zincir dışı bir çözüm. Sıfır-bilgi toplamalarının aksine, Validium verileri katman 1 Mainnet'te depolanmaz.

Vyper

Python benzeri söz dizimine sahip üst düzey bir programlama dili. Saf işlevsel bir dile yaklaşmak amaçlanmıştır. Vitalik Buterin tarafından yaratıldı.

W

cüzdan

Özel anahtarları tutan yazılım. Ethereum hesaplarına erişmek ve kontrol etmek ve akıllı sözleşmelerle etkileşim kurmak için kullanılır. Anahtarların bir cüzdanda saklanması gerekmez ve geliştirilmiş güvenlik için çevrimdışı depolamadan (yani bir hafıza kartı veya kağıttan) alınabilir. İsmine rağmen, cüzdanlar asla gerçek paraları veya token'ları saklamaz.

Web3

Web'in üçüncü versiyonu. İlk olarak Dr. Gavin Wood tarafından önerilen Web3, merkezi olarak sahip olunan ve yönetilen uygulamalardan merkezi olmayan protokoller üzerine kurulu uygulamalara kadar web uygulamaları için yeni bir vizyonu ve odağı temsil eder (bkz. Dapp).

wei

Ether'in en küçük değeri. 1018 wei = 1 ether.

Z

sıfır adres

Bir sözleşme oluşturma işleminin hedef adresi olarak belirtilen, tamamen sıfırlardan oluşan özel bir Ethereum adresi.

Sıfır-bilgi ispatı

Sıfır-bilgi ispatı, bir kişinin herhangi bir ek bilgi aktarmadan bir ifadenin doğru olduğunu kanıtlamasına izin veren kriptografik bir yöntemdir.

Sıfır-bilgi toplaması

Mainnet (katman 1) tarafından sağlanan güvenliği kullanırken artan katman 2 işlem hacmi sunmak için doğruluk ispatlarını kullanan işlemlerin toplanması. İyimser toplamalar gibi karmaşık işlem türlerini işleyemeseler de, işlemler gönderildiklerinde kanıtlanabilir şekilde geçerli olduklarından gecikme sorunları yaşamazlar.

Kaynaklar

CC-BY-SA kapsamında bir kısmı Andreas M. Antonopoulos ve Gavin Wood'un Mastering Ethereum eserinden sağlanmıştır

Bu sayfaya katkıda bulunun

Gözden kaçırdığımız bir şey mi var? Yanlış bir şey mi var? GitHub'daki bu sözlüğe katkıda bulunarak gelişmemize yardımcı olun!

Nasıl katkıda bulunacağınız hakkında daha fazla bilgi edinin

Bu sayfa sorunuzu cevapladı mı?