Birleşme, Ethereum ağının Eylül 2022'de gerçekleşen İş Kanıtı'ndan (PoW) Hisse Kanıtı'na (PoS) geçişini temsil ediyordu. ETH'nin ihraç edilme şekli bu geçiş sırasında değişikliklere uğradı. Önceden, yeni ETH iki kaynaktan ihraç ediliyordu: yürütme katmanı (yani Ana Ağ) ve mutabakat katmanı (yani İşaret Zinciri). Birleşme'den bu yana, yürütme katmanındaki ihraç artık sıfırdır. Bunu ayrıntılı olarak inceleyelim.
ETH ihracının bileşenleri
ETH arzını iki temel güce ayırabiliriz: ihraç ve yakım.
ETH ihracı, daha önce var olmayan ETH'yi yaratma sürecidir. ETH yakımı, mevcut ETH'nin yok edilerek dolaşımdan çıkarılmasıdır. İhraç ve yakım oranı çeşitli parametrelere göre hesaplanır ve aralarındaki denge, Ether'in ortaya çıkan enflasyon/deflasyon oranını belirler.
Birleşme öncesi (tarihsel)
Yürütme katmanı ihracı
İş Kanıtı (PoW) altında, madenciler yalnızca yürütme katmanıyla etkileşime giriyordu ve bir sonraki bloğu çözen ilk madenci olmaları durumunda blok ödülleriyle ödüllendiriliyorlardı. 2019'daki Konstantinopolis yükseltmesinden bu yana bu ödül blok başına 2 ETH idi. Madenciler ayrıca, en uzun/kurallı zincirde yer almayan geçerli bloklar olan bloklarını yayınladıkları için de ödüllendiriliyordu. Bu ödüller ommer başına en fazla 1,75 ETH'ye ulaşıyordu ve kurallı bloktan ihraç edilen ödüle ek olarak veriliyordu. Madencilik süreci, tarihsel olarak sürdürülmesi için yüksek seviyelerde ETH ihracı gerektiren ekonomik açıdan yoğun bir faaliyetti.
Mutabakat katmanı ihracı
İşaret Zinciri 2020'de yayına girdi. Madenciler yerine, Hisse Kanıtı (PoS) kullanan doğrulayıcılar tarafından güvence altına alınır. Bu zincir, Ethereum kullanıcılarının Ana Ağ'daki (yürütme katmanı) bir akıllı sözleşmeye tek yönlü olarak ETH yatırmasıyla başlatıldı; İşaret Zinciri bu sözleşmeyi dinleyerek kullanıcıya yeni zincirde eşit miktarda ETH tanımladı. Birleşme gerçekleşene kadar, İşaret Zinciri'nin doğrulayıcıları işlemleri işlemiyordu ve esasen doğrulayıcı havuzunun kendi durumu üzerinde mutabakata varıyorlardı.
İşaret Zinciri'ndeki doğrulayıcılar, zincirin durumunu onayladıkları ve bloklar önerdikleri için ETH ile ödüllendirilir. Ödüller (veya cezalar), doğrulayıcı performansına dayalı olarak her dönemde (her 6,4 dakikada bir) hesaplanır ve dağıtılır. Doğrulayıcı ödülleri, daha önce İş Kanıtı (PoW) altında ihraç edilen madencilik ödüllerinden (her ~13,5 saniyede 2 ETH) önemli ölçüde daha azdır, çünkü bir doğrulayıcı düğüm çalıştırmak ekonomik olarak o kadar yoğun değildir ve bu nedenle bu kadar yüksek bir ödül gerektirmez veya haklı çıkarmaz.
Birleşme öncesi ihraç dökümü
Toplam ETH arzı: ~120.520.000 ETH (Eylül 2022'deki Birleşme sırasında)
Yürütme katmanı ihracı:
- 13,3 saniyede bir 2,08 ETH olarak tahmin ediliyordu*: Yılda ~4.930.000 ETH ihraç edildi
- Yaklaşık %4,09'luk bir enflasyon oranıyla sonuçlandı (yılda 4,93M / toplam 120,5M)
- *Bu, kurallı blok başına 2 ETH'yi ve ommer bloklarından zaman içinde ortalama 0,08 ETH'yi içerir. Ayrıca, bir etkisi olmayan temel blok süresi hedefi olan 13,3 saniyeyi kullanır. (Kaynağa bakın (opens in a new tab))
Mutabakat katmanı ihracı:
- Stake edilen toplam 14.000.000 ETH kullanıldığında, ETH ihraç oranı yaklaşık 1700 ETH/gündür (Kaynağa bakın (opens in a new tab))
- Yılda ~620.500 ETH ihracıyla sonuçlanır
- Yaklaşık %0,52'lik bir enflasyon oranıyla sonuçlandı (yılda 620,5B / toplam 119,3M)
Toplam yıllık ihraç oranı (birleşme öncesi): ~%4,61 (%4,09 + %0,52)
İhracın ~%88,7'si yürütme katmanındaki madencilere gidiyordu (4,09 / 4,61 * 100)
~%11,3'ü mutabakat katmanındaki staker'lara ihraç ediliyordu (0,52 / 4,61 * 100)
Birleşme sonrası (günümüz)
Yürütme katmanı ihracı
Birleşme'den bu yana yürütme katmanı ihracı sıfırdır. İş Kanıtı (PoW), yükseltilmiş mutabakat kuralları altında artık geçerli bir blok üretim aracı değildir. Tüm yürütme katmanı etkinliği, Hisse Kanıtı (PoS) doğrulayıcıları tarafından yayınlanan ve onaylanan "işaret blokları" halinde paketlenir. İşaret bloklarını onaylama ve yayınlama ödülleri, mutabakat katmanında ayrı olarak hesaba katılır.
Mutabakat katmanı ihracı
Mutabakat katmanı ihracı, blokları onaylayan ve öneren doğrulayıcılar için küçük ödüllerle Birleşme öncesinde olduğu gibi bugün de devam etmektedir. Doğrulayıcı ödülleri, mutabakat katmanı içinde yönetilen doğrulayıcı bakiyelerinde birikmeye devam eder. Ana Ağ'da işlem yapabilen mevcut hesapların ("yürütme" hesapları) aksine, bunlar diğer Ethereum hesaplarıyla serbestçe işlem yapamayan ayrı Ethereum hesaplarıdır. Bu hesaplardaki fonlar yalnızca belirtilen tek bir yürütme adresine çekilebilir.
Nisan 2023'te gerçekleşen Şanghay/Capella yükseltmesinden bu yana, bu para çekme işlemleri staker'lar için etkinleştirildi. Staker'lar, kazançlarını/ödüllerini (32 ETH üzerindeki bakiye) çekmeye teşvik edilir, çünkü bu fonlar aksi takdirde stake ağırlıklarına (maksimum 32'dir) katkıda bulunmaz.
Staker'lar ayrıca çıkış yapmayı ve tüm doğrulayıcı bakiyelerini çekmeyi de seçebilirler. Ethereum'un istikrarlı olmasını sağlamak için aynı anda ayrılan doğrulayıcı sayısı sınırlandırılmıştır.
Belirli bir günde toplam doğrulayıcı sayısının yaklaşık %0,33'ü çıkış yapabilir. Varsayılan olarak, dönem başına (her 6,4 dakikada bir veya günde 900) dört (4) doğrulayıcı çıkış yapabilir. 262.144'ün (218) üzerindeki her 65.536 (216) ek doğrulayıcı için ek bir (1) doğrulayıcının çıkış yapmasına izin verilir. Örneğin, 327.680'den fazla doğrulayıcı ile dönem başına beş (5) kişi ayrılabilir (günde 1.125). Toplam aktif doğrulayıcı sayısı 393.216'nın üzerinde olduğunda altı (6) kişiye izin verilecektir ve bu böyle devam eder.
Daha fazla doğrulayıcı para çektikçe, stake edilen büyük miktarlardaki ETH'nin aynı anda çekilerek istikrarı bozmasını kasıtlı olarak önlemek için çıkan maksimum doğrulayıcı sayısı kademeli olarak en az dörde düşürülecektir.
Birleşme sonrası enflasyon dökümü
- Toplam ETH arzı: ~120.520.000 ETH (Eylül 2022'deki Birleşme sırasında)
- Yürütme katmanı ihracı: 0
- Mutabakat katmanı ihracı: Yukarıdakiyle aynı, ~%0,52 yıllık ihraç oranı (toplam 14 milyon ETH stake edilmiş halde)
Toplam yıllık ihraç oranı: ~%0,52
Yıllık ETH ihracındaki net azalma: ~%88,7 ((%4,61 - %0,52) / %4,61 * 100)
Yakım
ETH ihracına zıt olan güç, ETH'nin yakılma oranıdır. Ethereum'da bir işlemin yürütülmesi için, ağ etkinliğine bağlı olarak sürekli (bloktan bloğa) dalgalanan minimum bir ücretin ("taban ücret" olarak bilinir) ödenmesi gerekir. Ücret ETH cinsinden ödenir ve işlemin geçerli sayılması için gereklidir. Bu ücret işlem süreci sırasında yakılır ve dolaşımdan çıkarılır.
Londra yükseltmesi tarafından uygulanan ücret yakımına ek olarak, doğrulayıcılar çevrimdışı oldukları için cezalara çarptırılabilir veya daha kötüsü, ağ güvenliğini tehdit eden belirli kuralları ihlal ettikleri için kesintiye uğrayabilirler. Bu cezalar, söz konusu doğrulayıcının bakiyesinden ETH'nin azalmasıyla sonuçlanır ve bu miktar doğrudan başka hiçbir hesaba ödül olarak verilmez, böylece etkili bir şekilde yakılır/dolaşımdan çıkarılır.
Deflasyon için ortalama gas fiyatını hesaplama
Yukarıda tartışıldığı gibi, belirli bir günde ihraç edilen ETH miktarı, stake edilen toplam ETH'ye bağlıdır. Yazının yazıldığı sırada bu miktar yaklaşık 1700 ETH/gündür.
Belirli bir 24 saatlik dönemde bu ihracı tamamen dengelemek için gereken ortalama gas fiyatını belirlemek amacıyla, 12 saniyelik bir blok süresi göz önüne alındığında, bir gündeki toplam blok sayısını hesaplayarak başlayacağız:
(1 block / 12 seconds) * (60 seconds/minute) = 5 blocks/minute(5 blocks/minute) * (60 minutes/hour) = 300 blocks/hour(300 blocks/hour) * (24 hours/day) = 7200 blocks/day
Her blok 15x10^6 gas/block hedefler (Gaz hakkında daha fazlası). Bunu kullanarak, günlük toplam 1700 ETH ihracı göz önüne alındığında, ihracı dengelemek için gereken ortalama gas fiyatını (Gwei/Gaz birimi cinsinden) bulabiliriz:
7200 blocks/day * 15x10^6 gas/block *Y gwei/gas* 1 ETH/ 10^9 gwei = 1700 ETH/day
Y için çözüldüğünde:
Y = (1700(10^9))/(7200 * 15(10^6)) = (17x10^3)/(72 * 15) = 16 gwei(yalnızca iki anlamlı basamağa yuvarlanmıştır)
Bu son adımı yeniden düzenlemenin başka bir yolu, 1700 değerini günlük ETH ihracını temsil eden bir X değişkeniyle değiştirmek ve geri kalanını şu şekilde basitleştirmek olacaktır:
Y = (X(10^3)/(7200 * 15)) = X/108
Bunu basitleştirebilir ve X'nin bir fonksiyonu olarak yazabiliriz:
f(X) = X/108buradaXgünlük ETH ihracıdır vef(X), yeni ihraç edilen tüm ETH'yi dengelemek için gereken Gwei/gas fiyatını temsil eder.
Yani, örneğin, X (günlük ETH ihracı) stake edilen toplam ETH'ye bağlı olarak 1800'e çıkarsa, f(X) (tüm ihracı dengelemek için gereken Gwei) o zaman 17 gwei olacaktır (2 anlamlı basamak kullanılarak)
Daha fazla bilgi
- Birleşme
- Ultrasound.money (opens in a new tab) - ETH ihracını ve yakımını gerçek zamanlı olarak görselleştirmek için kullanılabilen panolar
- Ethereum İhracının Grafiğini Çıkarma (opens in a new tab) - Jim McDonald 2020
Sayfanın son güncellenme tarihi: 6 Haziran 2026
