Onarıcı Finans (ReFi)

ReFi nedir?

Onarıcı finans (ReFi), sömürücü veya tüketici olmak yerine onarıcı ekonomiler yaratmayı amaçlayan, üzerine inşa edilmiş bir dizi araç ve fikirdir. Sonuç olarak, tüketici sistemler mevcut kaynakları tüketir ve çöker; onarıcı mekanizmalar olmadan dayanıklılıktan yoksundurlar. ReFi, parasal değer yaratımının, gezegenimizden ve topluluklarımızdan sürdürülemez kaynak çıkarımından ayrılması gerektiği varsayımıyla çalışır.

Bunun yerine ReFi, onarıcı döngüler yaratarak çevresel, toplumsal veya sosyal sorunları çözmeyi amaçlar. Bu sistemler katılımcılar için değer yaratırken aynı zamanda ekosistemlere ve topluluklara fayda sağlar.

ReFi'nin temellerinden biri, Capital Institute'tan John Fullerton'ın öncülük ettiği onarıcı ekonomi kavramıdır. Sistemik sağlığın temelini oluşturan birbiriyle bağlantılı sekiz ilke (opens in a new tab) önermiştir:

ReFi projeleri, bozulmuş ekosistemleri onarmak gibi onarıcı davranışları teşvik etmek ve iklim değişikliği ile biyolojik çeşitlilik kaybı gibi küresel sorunlarda büyük ölçekli iş birliğini kolaylaştırmak için ve uygulamalarını kullanarak bu ilkeleri hayata geçirir.

ReFi ayrıca, bilimsel bilgiyi finanse etmek, oluşturmak, incelemek, kredilendirmek, depolamak ve yaymak için Ethereum'u bir platform olarak kullanan merkeziyetsiz bilim (DeSci) hareketiyle de örtüşmektedir. DeSci araçları; ağaç dikmek, okyanustan plastik temizlemek veya bozulmuş bir ekosistemi onarmak gibi onarıcı faaliyetlerin uygulanması ve izlenmesi için doğrulanabilir standartlar ve uygulamalar geliştirmede faydalı olabilir.

Can regenerative finance clean up crypto's dirty image?

CNBC explores how regenerative finance (ReFi) uses blockchain technology to fund environmental and social projects.

Transkript ile izle

Karbon kredilerinin tokenlaştırılması

Gönüllü karbon piyasası (VCM) (opens in a new tab), devam eden emisyonları azaltarak veya halihazırda atmosfere salınmış sera gazlarını ortadan kaldırarak karbon emisyonları üzerinde doğrulanmış olumlu bir etki yaratan projeleri finanse etmeye yönelik bir mekanizmadır. Bu projeler doğrulandıktan sonra, iklim eylemini desteklemek isteyen bireylere ve kuruluşlara satabilecekleri "karbon kredisi" adı verilen bir varlık alırlar.

VCM'ye ek olarak, dağıtılacak izinlerin arzını kontrol ederek belirli bir yargı yetkisi (örneğin ülke veya bölge) dahilinde yasalar veya düzenlemeler yoluyla bir karbon fiyatı belirlemeyi amaçlayan, devlet tarafından zorunlu kılınan çeşitli karbon piyasaları ('uyum piyasaları') da bulunmaktadır. Uyum piyasaları, kendi yetki alanlarındaki kirleticileri emisyonları azaltmaya teşvik eder, ancak halihazırda salınmış olan sera gazlarını ortadan kaldırma kapasitesine sahip değildir.

Son on yıllardaki gelişimine rağmen, VCM çeşitli sorunlardan muzdarip olmaya devam etmektedir:

Oldukça parçalanmış likidite
Şeffaf olmayan işlem mekanizmaları
Yüksek ücretler
Çok yavaş alım satım hızı
Ölçeklenebilirlik eksikliği

VCM'yi yeni blokzincir tabanlı dijital karbon piyasasına (DCM) geçirmek, karbon kredilerini doğrulamak, işlem yapmak ve tüketmek için mevcut teknolojiyi yükseltmek adına bir fırsat olabilir. Blokzincirler, kamuya açık olarak doğrulanabilir verilere, geniş bir kullanıcı yelpazesi için erişime ve daha fazla likiditeye olanak tanır.

ReFi projeleri, geleneksel piyasanın birçok sorununu hafifletmek için blokzincir teknolojisini kullanır:

Likidite, herkes tarafından serbestçe alınıp satılabilen az sayıda likidite havuzunda yoğunlaşmıştır. Büyük kuruluşların yanı sıra bireysel kullanıcılar da satıcı/alıcı için manuel arama yapmadan, katılım ücreti ödemeden veya önceden kayıt olmadan bu havuzları kullanabilir.
Tüm işlemler halka açık blokzincirlere kaydedilir. Her bir karbon kredisinin alım satım faaliyeti nedeniyle izlediği yol, DCM'de kullanıma sunulduğu andan itibaren sonsuza kadar izlenebilir.
İşlem hızı neredeyse anındadır. Eski piyasalar aracılığıyla büyük miktarlarda karbon kredisi güvence altına almak günler veya haftalar sürebilir, ancak bu DCM'de birkaç saniye içinde gerçekleştirilebilir.
Alım satım faaliyeti, yüksek ücretler talep eden aracılar olmadan gerçekleşir. Dijital karbon kredileri, geleneksel kredilere kıyasla önemli bir maliyet düşüşünü temsil eder.
DCM ölçeklenebilirdir ve hem bireylerin hem de çok uluslu şirketlerin taleplerini karşılayabilir.

DCM'nin temel bileşenleri

Dört ana bileşen DCM'nin mevcut manzarasını oluşturur:

Verra (opens in a new tab) ve Gold Standard (opens in a new tab) gibi kayıt kuruluşları, karbon kredisi oluşturan projelerin güvenilir olmasını sağlar. Ayrıca dijital karbon kredilerinin ortaya çıktığı ve transfer edilebildiği veya kullanılabildiği (kullanımdan kaldırılabildiği) veritabanlarını da işletirler.

Blokzincirler üzerinde inşa edilen ve bu sektördeki mevcut oyuncuları yerinden etmeye çalışan yeni bir yenilikçi proje dalgası var.

Karbon köprüleri, diğer adıyla tokenlaştırıcılar, karbon kredilerini geleneksel kayıt kuruluşlarından DCM'ye temsil etmek veya transfer etmek için teknoloji sağlar. Önemli örnekler arasında Toucan Protokolü (opens in a new tab), C3 (opens in a new tab) ve Moss.Earth (opens in a new tab) bulunur.
Entegre hizmetler, son kullanıcılara karbon önleme ve/veya giderme kredileri sunarak bir kredinin çevresel faydasını talep etmelerine ve iklim eylemine verdikleri desteği dünyayla paylaşmalarına olanak tanır.

Klima Infinity (opens in a new tab) ve Senken (opens in a new tab) gibi bazıları, üçüncü taraflarca geliştirilen ve Verra gibi yerleşik standartlar altında ihraç edilen çok çeşitli projeler sunarken; Nori (opens in a new tab) gibi diğerleri yalnızca kendi karbon kredisi standartları altında geliştirilen, ihraç ettikleri ve kendilerine ait özel bir pazar yerine sahip oldukları belirli projeleri sunar.

Karbon piyasasının tüm tedarik zincirinin etkisinin ve verimliliğinin ölçeklendirilmesini kolaylaştıran temel raylar ve altyapı. KlimaDAO (opens in a new tab), bir kamu malı olarak likidite sağlar (herkesin şeffaf bir fiyattan karbon kredisi alıp satmasına olanak tanır), karbon piyasalarının işlem kapasitesinin artmasını ve kullanımdan kaldırmaları ödüllerle teşvik eder ve çok çeşitli tokenlaştırılmış karbon kredileri hakkında verilere erişmek, bunları edinmek ve kullanımdan kaldırmak için kullanıcı dostu, birlikte çalışabilir araçlar sunar.

Karbon piyasalarının ötesinde ReFi

Şu anda genel olarak karbon piyasalarına ve özelde VCM'nin DCM'ye geçişine güçlü bir vurgu yapılsa da, "ReFi" terimi kesinlikle karbonla sınırlı değildir. Karbon kredilerinin ötesindeki diğer çevresel varlıklar geliştirilebilir ve tokenlaştırılabilir, bu da diğer negatif dışsallıkların da gelecekteki ekonomik sistemlerin temel katmanlarında fiyatlandırılabileceği anlamına gelir. Dahası, bu ekonomik modelin onarıcı yönü, Gitcoin (opens in a new tab) gibi karesel fonlama platformları aracılığıyla kamusal malların finanse edilmesi gibi diğer alanlara da uygulanabilir. Açık katılım ve kaynakların adil dağılımı fikri üzerine inşa edilen kuruluşlar, herkesin açık kaynaklı yazılım projelerinin yanı sıra eğitim, çevre ve topluluk odaklı projelere para aktarmasını sağlar.

Sermayenin yönünü sömürücü uygulamalardan onarıcı bir akışa kaydırarak, sosyal, çevresel veya toplumsal faydalar sağlayan ve geleneksel finansta fon bulamayan projeler ve şirketler çok daha hızlı ve kolay bir şekilde hayata geçebilir ve toplum için pozitif dışsallıklar yaratabilir. Bu fonlama modeline geçiş, aynı zamanda her demografiden insanın sadece pasif gözlemciler olmak yerine aktif katılımcılar olabileceği çok daha kapsayıcı ekonomik sistemlerin kapısını açar. ReFi, Ethereum'u türümüzün ve gezegenimizdeki tüm yaşamın karşı karşıya olduğu varoluşsal zorluklara karşı eylemi koordine eden bir mekanizma olarak sunar; yüzyıllar boyunca daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir gelecek sağlayan yeni bir ekonomik paradigmanın temel katmanı olarak.