விட்டலிக் புட்டெரின் வழங்கும் 30 நிமிடங்களில் எத்திரியம்

விட்டலிக் புட்டெரின், எத்திரியத்தின் நிறுவனர், பரவலாக்கப்பட்ட உலகக் கணினியாக எத்திரியத்தின் பரிணாம வளர்ச்சி குறித்த விரிவான கண்ணோட்டத்துடன் Devcon SEA-ஐத் தொடங்குகிறார். உரிமைச் சான்று (PoS), அடுக்கு 2 (l2) அளவிடுதல், கிளையண்ட் பன்முகத்தன்மை மற்றும் எத்திரியம் சுற்றுச்சூழல் அமைப்பு அடுத்து எங்கு செல்கிறது என்பதை வரையறுக்கும் பயன்பாடுகள் ஆகியவற்றை விட்டலிக் உள்ளடக்குகிறார்.

இந்த உரைவடிவம் எத்தீரியம் அறக்கட்டளை வெளியிட்ட அசல் வீடியோ உரைவடிவத்தின் (opens in a new tab) அணுகக்கூடிய நகலாகும். இது வாசிப்புத் திறனுக்காகச் சிறிதளவு திருத்தப்பட்டுள்ளது.

அறிமுகம் (0:02)

சிறப்பு, 30 நிமிடங்களில் எத்திரியம். இது அறிமுகப்படுத்தப்பட்டதிலிருந்து அடிப்படையில் ஒவ்வொரு Devcon-இலும் நான் வழங்கிய ஒரு விளக்கக்காட்சியாகும். சுவாரஸ்யமான விஷயம் என்னவென்றால், எத்திரியம் சுற்றுச்சூழல் அமைப்பு மாறும்போது, எத்திரியம் நெறிமுறை மாறும்போது, காலங்கள் மாறும்போது, உள்ளடக்கங்களும் கணிசமாக மாறுகின்றன. 2015 ஆம் ஆண்டிலிருந்து இதற்கு இணையான ஒன்றிற்கு நீங்கள் திரும்பிச் சென்றால், அங்கிள் தொகுதிகள் (uncle blocks) பற்றி நிறையக் கேட்பீர்கள். நிச்சயமாக, அங்கிள் தொகுதிகள் பணிச் சான்று (PoW) முறையின் ஒரு அம்சமாகும். இப்போது நம்மிடம் உரிமைச் சான்று (PoS) உள்ளது, எனவே இனி நம்மிடம் அங்கிள் தொகுதிகள் இல்லை. எத்திரியத்தில் இப்போது அடுக்கு 2 (l2) களும் உள்ளன, ஆனால் அந்த நேரத்தில் இதில் அடுக்கு 2-கள் அறவே இருந்திருக்காது. இப்போது அடுக்கு 2-கள் கதையின் பாதி என்பதை நாம் அறிவோம். எத்திரியம் எல்லாவற்றிற்கும் மேலாக வளர்ந்து வரும் ஒரு சுற்றுச்சூழல் அமைப்பாகும், மேலும் தொழில்நுட்பம் மாறும்போது இதன் உள்ளடக்கங்களும் தொடர்ந்து மாறப்போகின்றன, அத்துடன் அடிப்படை உள்கட்டமைப்பை உருவாக்குவதிலிருந்து பயன்பாடுகள் மீது அதிக கவனம் செலுத்துவதற்கு சுற்றுச்சூழல் அமைப்பின் முக்கியத்துவம் மாறும்போது இதுவும் மாறும்.

எனவே எத்திரியம் என்றால் என்ன? முதலாவதாக, எத்திரியம் என்பது உலகக் கணினி. எத்திரியம் உலகக் கணினியாக இருப்பதை இங்கு யார் நினைவில் வைத்துள்ளீர்கள்? விண்வெளியில் துப்பாக்கியுடன் இருக்கும் ஒரு நபர் "எப்போதும் அப்படித்தான்" என்று சொல்லும் அந்த மீமை நான் இங்கு வைக்க வேண்டும், ஆனால் ஒருவருக்கு இவ்வளவு அற்புதமான மற்றும் அழகான வெளிப்பாட்டைக் கொடுப்பது, வீட்டிலிருந்து 20,000 கிலோமீட்டர் தொலைவில் விண்வெளியில் அவர்களைச் சுடுவதோடு ஏன் ஒரே நேரத்தில் வர வேண்டும் என்பதை நான் ஒருபோதும் புரிந்து கொள்ளவில்லை. எனவே நான் இன்று அதைச் செய்யப் போவதில்லை. எத்திரியம் என்பது உலகக் கணினி. அது எப்போதும் அப்படித்தான் இருந்தது, எப்போதும் அப்படித்தான் இருக்கும்.

இதற்கு மேலாக, எத்திரியம் நம்பமுடியாத அளவிற்குப் பெரிய மற்றும் பன்முகத்தன்மை கொண்ட சங்கிலிசார் பொருளாதாரமாகும். அதிர்ஷ்டவசமாக, எனக்கு சற்று முன்பு ஜோஷ் பொருளாதாரத்தின் பல்வேறு அம்சங்களைப் பற்றிப் பேசி நம்பமுடியாத அளவிற்குச் சிறந்த விளக்கக்காட்சியை வழங்கினார். எத்திரியம் நம்பமுடியாத அளவிற்குப் பெரிய மற்றும் பன்முகத்தன்மை கொண்ட உலகளாவிய சமூகமுமாகும். எத்திரியம் பல விஷயங்களைக் கொண்டுள்ளது. "ETH என்பது பணம்" என்று ஒளிரும் பலகையையும் நான் வைக்க வேண்டும் என்று நினைக்கிறேன், ஆனால் எத்திரியம் என்பது பல விஷயங்களின் தொகுப்பாகும்.

உலகக் கணினி எப்படி வேலை செய்கிறது? இதைப் பற்றி நான் நினைக்கும் விதம் என்னவென்றால், அடுக்கு 1 (l1) என்பது நம்பிக்கை இயந்திரம், மற்றும் அடுக்கு 2 (l2) என்பது GPU ஆகும். எத்திரியத்தின் அடுக்கு 1, அதாவது முக்கிய எத்திரியம் தொகுதிச்சங்கிலி, மீதமுள்ள சுற்றுச்சூழல் அமைப்பைப் பாதுகாப்பாக வைத்திருக்கும் மற்றும் மீதமுள்ள சுற்றுச்சூழல் அமைப்பை ஒன்றாக இணைக்கும் நங்கூரமாகும். அடுக்கு 2-கள் ஒன்றுக்கொன்று நம்பிக்கை தேவையில்லாமல் (trustlessly) பேசிக்கொள்ள முடிவதற்குக் காரணம் அடுக்கு 1 தான். குறைந்தபட்சம் எல்லாம் நிலை 2-க்கு (Stage 2) மேம்படுத்தப்பட்டவுடன், நீங்கள் ஒரு சொத்தை எடுத்து, அதை Optimism-இல் வெளியிட்டு, பின்னர் அதை நகர்த்தி Arbitrum-இல் உள்ள ஒரு திறன் ஒப்பந்தம் உள்ளே வைத்திருக்க முடியும், மேலும் இதை எந்தவொரு எதிர் தரப்பு ஆபத்தும் (counterparty risk) இல்லாமல் செய்ய முடியும். அடுக்கு 1 அதிவேகமாக இருப்பதற்காக இல்லை; வினாடிக்கு ஒரு மில்லியன் பரிவர்த்தனைகளைச் செய்வதற்காக அது இல்லை. அடுக்கு 1 முதன்மையாகப் பரவலாக்கப்பட்டதாக இருக்கவும், வலுவானதாக இருக்கவும், நம்பகமான ஒன்றாக இருக்கவுமே உள்ளது.

அடுக்கு 2 என்பது GPU ஆகும். அடுக்கு 2 என்பது அறையில் உள்ள உங்களில் ஏதேனும் ஒரு அடுக்கு 2-இன் பகுதியாக இருக்கும் அனைவருமே ஆவர். இங்கு யார் அடுக்கு 2-இன் ஒரு பகுதியாக இருக்கிறீர்கள்? யே. இங்கு யார் அடுக்கு 2-ஐப் பயன்படுத்தியுள்ளீர்கள்? இங்கு யார் அடுக்கு 1-ஐப் பயன்படுத்தியுள்ளீர்கள்? நன்று, நாம் அனைவரும் இங்கு பயனர்கள்தான். இதுபோன்ற பல்வேறு GPU-கள் நிறைய உள்ளன, மேலும் எத்திரியம் என்ற உலகக் கணினி ஒன்றாக இணைந்திருக்க முடிகிறது, ஏனெனில் இந்த ஒவ்வொரு GPU-வும் நம்பிக்கையான சான்று அமைப்புகள் (optimistic proof systems), பூஜ்ய-அறிவு சான்றுகள், SNARKs, STARKs, plonk அல்லது எந்தவொரு பிரபலமான சொற்களாக இருந்தாலும் அவற்றின் மூலம் நம்பிக்கை இயந்திரத்துடன் இணைக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த அமைப்புகள் அனைத்தும் அடுக்கு 2-களுக்குள் என்ன நடக்கிறது என்பதை அடுக்கு 1 நம்பிக்கை தேவையில்லாமல் சரிபார்க்க முடியும் என்பதையும், அடுக்கு 1-இல் என்ன நடக்கிறது என்பதை அடுக்கு 2-களும் நம்பிக்கை தேவையில்லாமல் படிக்க முடியும் என்பதையும் உறுதி செய்கின்றன.

பரவலாக்கம் மற்றும் பன்முகத்தன்மை (5:11)

இந்த இரண்டு கூறுகளுக்கு இடையே ஒரு முக்கியமான தொடர்பு உள்ளது, மேலும் அவை இரண்டும் சேர்ந்து இன்று இங்குள்ள எத்திரியத்தை உருவாக்குகின்றன. L1 என்றால் என்ன? இது ஒரு சங்கிலி. இது உரிமைச் சான்று (PoS) அடிப்படையில் இயங்குகிறது. இது உடைவதில்லை. இதன் அர்த்தம் என்ன? எத்திரியம் L1 என்பது ஒட்டுமொத்தமாக ஒன்பது ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக இருக்கும் ஒரு சங்கிலியாகும், மேலும் இது அதன் தற்போதைய உரிமைச் சான்று வடிவத்தில் இரண்டு ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக உள்ளது. ஒரு அடிப்படை அடுக்கு கொண்டிருக்க வேண்டிய மிக முக்கியமான விஷயங்களில் ஒன்று, நீங்கள் பரவலாக்கப்பட்ட, திறந்த, வலுவான மற்றும் எதிர்காலத்திலும் அந்தப் பண்புகளைத் தொடர்ந்து வைத்திருக்கக்கூடிய ஒரு அடிப்படை அடுக்கில் உருவாக்குகிறீர்கள் என்பதற்கான தெளிவான ஆதாரமாகும்.

அதன் ஒரு பகுதி மெதுவாக மாறுவதாகும். ஒரு செவ்வாய்க்கிழமை திடீரென்று விழித்தெழுந்து, புதிய நிர்வாகத்தைக் கொண்டு, பின்னர் ஒரு பெரிய அளவிலான பயன்பாடுகளை நீக்கத் தொடங்குவது, அதன் முழு மாதிரியையும் மாற்றுவது, கட்டணங்களை 10 மடங்கு உயர்த்துவது அல்லது முன்னறிவிப்பின்றி பிற விஷயங்களைச் செய்வது என முடிவெடுக்கும் ஒரு அமைப்பை நீங்கள் விரும்ப மாட்டீர்கள். பரவலாக்கம் மற்றும் பின்னடைவுத் திறனின் மற்றொரு பகுதி மீட்பு ஆகும். எப்போதெல்லாம் ஒரு பிரச்சனை எழுகிறதோ, அப்போதெல்லாம் அதிலிருந்து மீண்டு, காலப்போக்கில் அடுக்கு 1-இன் தரத்தை மேம்படுத்த முடியும்.

பிட்காயின் பணிச் சான்று (PoW) சுரங்கப்பணி குளங்கள் மற்றும் எத்திரியம் உரிமைச் சான்று (PoS) பங்குவைத்தல் குளங்கள் ஆகியவற்றின் விளக்கப்படத்தை நாம் பார்த்தால், நான் இங்கு வேண்டுமென்றே தாராளமாக இருக்கிறேன், ஏனென்றால் ஒருங்கிணைப்புக்கு முன்பு, எத்திரியம் பணிச் சான்று பரவலாக்கம் இன்னும் அதிகமாகக் குவிந்திருந்தது. எத்திரியம் உரிமைச் சான்று பக்கத்தில் நாம் பார்ப்பது மிகவும் பன்முகத்தன்மை கொண்ட பங்குவைத்தல் குளங்களின் தொகுப்பாகும். நீங்கள் Lido-வை உற்று நோக்கினால், அது 30%-க்குச் சற்று குறைவாக உள்ளது, ஆனால் Lido ஒரு தனிப்பட்ட நபர் அல்ல. இது ஒரு DAO. தொழில்நுட்ப ரீதியாக வைப்புத்தொகைகள் தோராயமாக 40 வெவ்வேறு கணு இயக்குநர்களிடையே பிரிக்கப்பட்டுள்ளன. இதை ஒரு நபருக்கும் 40 நபர்களுக்கும் இடையில் எங்கோ இருப்பதாக நினைப்பது நியாயமானது.

பின்னர் நம்மிடம் "அடையாளம் காணப்படாதவை" உள்ளன. உங்கள் விசைப்பலகையில் உள்ள "any" விசை உண்மையில் ஒரு விசை அல்ல என்பதைப் போலவே, அடையாளம் காணப்படாதவை என்பதும் ஒரு நபர் அல்ல. அது என்னவென்று உண்மையில் நமக்குத் தெரியாது. அநேகமாக நிறையத் தனிப்பட்ட பங்குவைப்பாளர்கள், சிறு வணிகப் பங்குவைப்பாளர்கள் மற்றும் பல்வேறு சிறிய பங்குவைத்தல் குளங்கள் இருக்கலாம். இன்று எத்திரியம் L1 உண்மையில் அதன் உரிமைச் சான்று வடிவமைப்பில் வியக்கத்தக்க வகையில் அதிக அளவிலான பரவலாக்கத்தைக் கொண்டுள்ளது, மேலும் இது காலப்போக்கில் சிறப்பாக மட்டுமே மாறியுள்ள ஒரு பண்பாகும்.

உண்மையில் மிகவும் சிறப்பாக மாறியுள்ள ஒரு பண்பு கிளையண்ட் பன்முகத்தன்மை ஆகும். சுமார் ஐந்து ஆண்டுகளுக்கு முன்பு எத்திரியம் அடிப்படையில் கெத் (Geth) மட்டுமே. ஒரு கிளையண்டால் ஆதிக்கம் செலுத்தப்படும் ஒரு சுற்றுச்சூழல் அமைப்பு உங்களிடம் இருக்கும்போது, அதுவே தோல்வியின் மையப் புள்ளியாக மாறுகிறது. 2016 DoS தாக்குதல்களை இங்கு யார் நினைவில் வைத்துள்ளீர்கள்? நீங்கள் காலை 5:17 மணிக்கு எழுந்திருக்கிறீர்கள், ராணுவ பாணியிலான எழுப்புதல் அழைப்பைப் பெறுகிறீர்கள், போர் அறைக்குச் செல்கிறீர்கள், யாரோ ஒருவர் கிளையண்டில் ஒரு பிழையைக் கண்டுபிடித்துள்ளார். முழுச் சங்கிலியும் நிற்கிறது. நாங்கள் அதைச் சரிசெய்கிறோம், பின்னர் இரண்டு அல்லது மூன்று நாட்களுக்குப் பிறகு யாரோ ஒருவர் மற்றொரு பிழையைக் கண்டுபிடிக்கிறார். இறுதியில் நாம் கடினக் கவை (hard fork) செய்ய வேண்டியிருக்கும் வரை அது ஒரு மாதம் முழுவதும் தொடர்கிறது. ஆனால் அந்தக் காலகட்டத்தில், எத்திரியம் இரண்டு வெவ்வேறு கிளையண்டுகளைக் கொண்டிருக்கக்கூடிய திறன் — அந்த நேரத்தில் அவை கெத் மற்றும் Parity — அடிப்படையில் சங்கிலியைக் காப்பாற்றியது. ஒரு பிழை கெத்-ஐத் தாக்கும் ஆனால் Parity-ஐத் தாக்காத நேரங்களும், ஒரு பிழை Parity-ஐத் தாக்கும் ஆனால் கெத்-ஐத் தாக்காத நேரங்களும் இருந்தன. பல மென்பொருள் செயலாக்கங்களைக் கொண்டிருப்பதன் மூலம் எத்திரியம் நிறையப் பலன்களைப் பெற்றது, மேலும் இது 2024 நிலவரப்படி எத்திரியத்தின் வரலாற்றில் முன்னெப்போதையும் விடச் சிறந்த நிலையில் உள்ளது.

பல கிளையண்டுகள் மற்றும் வலிமை (10:40)

எத்திரியத்தின் உரிமைச் சான்று பகுதியைக் கையாளும் ஒருமித்த கருத்து கிளையண்டுகள் மற்றும் எத்திரியத்தின் EVM பகுதியைக் கையாளும் செயலாக்கக் கிளையண்டுகளை நாம் பார்த்தால், அதிக சந்தைப் பங்கைக் கொண்ட ஒற்றைக் கிளையண்ட் கெத் என்பதை நாம் காணலாம், இது சுமார் 50% ஆகும். இன்று, இப்போதே எந்தவொரு எத்திரியம் கிளையண்டிலும் ஒரு பிழை இருந்தால் என்ன நடக்கும்? எத்திரியம் இன்னும் இயங்குகிறதா என்று சரிபார்க்கவும். அது இயங்குகிறது என்று நான் யூகிக்கப் போகிறேன் — நான் PolyMarket-இல் 99.99% பந்தயம் கட்டுவேன்.

நிலை ஒன்று: கிளையண்ட் கெத் ஆக இருந்தால் என்ன நடக்கும்? அதுதான் மிக மோசமான நிலை. கிளையண்ட் கெத் ஆக இருந்து அதில் ஒரு பிழை இருந்தால், யதார்த்தமாகச் சங்கிலி பாதியாகப் பிரிகிறது. ஒரு பாதி கெத்-ஐப் பின்பற்றுகிறது, ஒரு பாதி மற்ற கிளையண்டுகளைப் பின்பற்றுகிறது, ஆனால் இருபுறமும், சங்கிலி இறுதி செய்யப்படுவதை (finalizing) நிறுத்துகிறது. இறுதி செய்ய, உங்களுக்கு மூன்றில் இரண்டு பங்கு தேவை. உங்களிடம் மூன்றில் இரண்டு பங்குக்கும் குறைவாக இருந்தால், தொகுதிகள் தொடர்ந்து உருவாக்கப்படும், ஆனால் சங்கிலி இறுதி செய்யப்படுவதை நிறுத்துகிறது. நீங்கள் ஒரு பயனர், ஒரு பயன்பாடு அல்லது சில பரிவர்த்தனைகளுக்கான உறுதிப்படுத்தலுக்காகக் காத்திருக்கும் ஒரு வணிகமாக இருந்தால், எந்தச் சங்கிலியும் இறுதி செய்யப்படவில்லை என்பதை நீங்கள் கண்டறியப் போகிறீர்கள், மேலும் நீங்கள் காத்திருப்பு நிலையில் இருக்கப் போகிறீர்கள். யதார்த்தமாக என்ன நடக்கப் போகிறது என்றால், முக்கிய உருவாக்குநர்கள் அதிக விழிப்புடன் இருப்பார்கள், எந்தக் கிளையண்டில் உண்மையில் பிழை உள்ளது என்பதைக் கண்டுபிடிப்பார்கள், மேலும் பிழை சரிசெய்யப்படும். எத்திரியத்தில் இது ஒருமுறை நடந்தபோது — வேடிக்கையான உண்மை என்னவென்றால், 2016-இல் அதைச் செய்த பரிவர்த்தனையை நானே அனுப்பினேன் — அடிப்படையில் எல்லாம் 12 மணி நேரத்திற்குள் சரிசெய்யப்பட்டது.

அதுதான் மிக மோசமான நிலை. மற்ற ஒவ்வொரு நிலையிலும், அடிப்படையில் ப்ரிஸ்ம் (Prysm) அல்லது லைட்ஹவுஸ் (Lighthouse)-இல் ஒரு பிழை இருந்தால், அதிகபட்சம் ஒரு நாள் எத்திரியம் இறுதி செய்யப்படுவதை நிறுத்துகிறது, பின்னர் அது அடிப்படையில் இயல்பு நிலைக்குத் திரும்புகிறது. வேறு எந்தக் கிளையண்டிலும், நீங்கள் எதையும் கவனிக்கப் போவதில்லை. நடைமுறைப் பரவலாக்கத்தைப் பொறுத்தவரை, பல கிளையண்டுகளைக் கொண்டிருப்பது மிகவும் உதவியாக இருக்கும். இது எத்திரியம் சுற்றுச்சூழல் அமைப்பின் மீதான அதிகாரத்தையும் கட்டுப்பாட்டையும் பன்முகப்படுத்துகிறது, குறிப்பாக எந்தவொரு சர்ச்சைக்குரிய சூழ்நிலையிலும். ஏதேனும் DAO கவை (fork) போன்ற சம்பவம் மீண்டும் நடந்தால், மற்றும் ஒரு மேம்பாட்டுக் குழு செல்வாக்கற்ற தேர்வைச் செய்தால், பயனர்கள் மிக எளிதாக மற்ற கிளையண்டுகளுக்கு மாறி அவர்களை முழுமையாகத் தவிர்க்க முடியும்.

ஒற்றைக் கிளையண்ட் சுற்றுச்சூழல் அமைப்பில் இது நடைமுறைக்குச் சாத்தியமற்றது. பன்முகத்தன்மை கொண்ட பல கிளையண்ட் சுற்றுச்சூழல் அமைப்பைக் கொண்டிருப்பது அடைவதற்கு கடினமானது. எத்திரியத்தைத் தவிர, வேறு எந்தச் சங்கிலியும் இதற்கு நெருக்கமான எதையும் உண்மையில் அடையவில்லை. எத்திரியத்திற்கு வெளியேயும் கூட, இணைய உலாவிகள் (web browsers) போன்றவை — இணைய உலாவிகள் ஒரு திறந்த தரநிலையாக இருக்க வேண்டும். உண்மை என்னவென்றால், 80%-க்கும் அதிகமானவை WebKit-இன் சில கவைகளில் இயங்குகின்றன, மீதமுள்ளவை Firefox-இல் இயங்குகின்றன, இது தைரியமாகத் தன் நிலையைத் தக்கவைக்க முயற்சிக்கிறது. எத்திரியம் இந்தப் போக்கை முறியடிக்க முடிந்தது.

இரண்டு ஆண்டுகளுக்கு முன்பு, இந்த விளக்கப்படம் மோசமாக இருந்தது. எத்திரியத்தின் பரவலாக்கம் மோசமடையாமல் இருக்க முடிவது மட்டுமல்லாமல், பிரச்சனைகளுக்குச் சுறுசுறுப்பாகப் பதிலளிக்கவும், காலப்போக்கில் அவற்றைச் சிறப்பாக மாற்றுவதற்குத் தீவிரமாகச் செயல்படவும் முடிகிறது. இன்றிலிருந்து 5 அல்லது 10 ஆண்டுகளுக்குப் பிறகும் இருக்க வேண்டிய ஒரு பயன்பாட்டை நீங்கள் உருவாக்குகிறீர்கள் என்றால், இது போன்ற பண்புகளைத்தான் நீங்கள் சரியாகத் தேடுவீர்கள்.

உங்களிடம் 32 ETH இருந்தால், அல்லது நீங்கள் ஒரு குளத்தில் இணைந்தால் அதற்கும் குறைவாக இருந்தால், Obol squad பங்குவைத்தல் போன்ற மேலும் பல சுவாரஸ்யமான குள விருப்பங்கள் தோன்றுகின்றன — இது உங்கள் நண்பர்களுடன் சிறிய குளங்களை உருவாக்க உங்களை அனுமதிக்கிறது. நீங்கள் ஒரு பங்குவைப்பாளராக மாறுவதற்குப் பல்வேறு வழிகள் உள்ளன, நீங்கள் அவ்வாறு செய்தால், எத்திரியம் தொகுதிச்சங்கிலியைப் பாதுகாக்கும் இந்தக் கணுக்களின் பிணையத்தின் ஒரு பகுதியாக நீங்கள் மாறுவீர்கள்.

கணு சரிபார்ப்பு மற்றும் அளவிடுதல் (15:06)

அறக்கட்டளையின் பிரச்சாரம் இதை இப்படித்தான் விவரிக்கிறது என்று நினைக்கிறேன் — இதில் ஒரு அழகான யானை உள்ளது. எனவே யானைக்கு நல்ல வாழ்த்துகள்! நீங்களும் பிணையத்தில் இணைந்து அதைப் பாதுகாக்க உதவலாம். நீங்கள் ஒரு பங்குவைப்பாளராக இல்லாவிட்டாலும், உங்கள் கணினியில் ஒரு எத்திரியம் கணுவை இயக்கி, சங்கிலியைத் தாமாகவே சரிபார்க்கலாம்.

இந்த நாட்களில் இது போன்ற தோற்றமளிக்கும் டெஸ்க்டாப்கள் கூட யாரிடமும் இல்லை என்று நினைக்கிறேன். நான் Stable Diffusion 3.5-இல் "டெஸ்க்டாப் கணினி" என்று உள்ளிட்டேன், அது இதை வெளியிட்டது, எனவே உங்களுக்குக் கிடைக்கும் கணினி இதுதான். ஆனால் சங்கிலியைச் சரிபார்க்க உங்கள் கணினியில் ஒரு எத்திரியம் கணுவை நீங்கள் இயக்கலாம். இது மிகவும் முக்கியமானது, ஏனென்றால் சங்கிலியைச் சரிபார்க்கும் பயனர்கள் உங்களிடம் இருந்தால், பெரும்பான்மையான அல்லது மிகப் பெரும்பான்மையான பங்குவைப்பாளர்கள் ஒன்றாகச் செயல்பட்டாலும், எல்லாம் உடைந்து போகாமல் மக்கள் மீதான விதிகளை அவர்களால் மாற்ற முடியாது. பரந்த சமூக ஒருமித்த கருத்து மூலம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்ட ஒரு கடினக் கவை (hard fork) மூலம் மட்டுமே எத்திரியம் விதிகளை மாற்ற முடியும்.

பாதுகாக்க வேண்டிய மிகவும் மதிப்புமிக்க விஷயங்களில் இதுவும் ஒன்று என்று நான் நினைக்கிறேன். தொகுதிச்சங்கிலி சுற்றுச்சூழல் அமைப்புகளில், அடிப்படையில் பிட்காயின் மற்றும் எத்திரியம் மட்டுமே இதைச் சாத்தியமாக்க முயற்சிக்கும் வலுவான கலாச்சாரத்தைக் கொண்டுள்ளன, மேலும் சங்கிலியைச் சரிபார்க்கும் மக்களின் திறனைத் தொடர்ந்து மேம்படுத்துகின்றன. இதை இன்னும் எளிதாக்கும் துல்லியமான குறிக்கோளுடன் நிறைய நெறிமுறை மேம்படுத்தல்கள் வருகின்றன.

நாளை நீங்கள் நிலையற்ற கிளையண்டுகளைப் (stateless clients) பயன்படுத்திச் சிறிய அளவிலான சேமிப்பகத்திற்கு மேல் தேவைப்படாமல் ஒரு கணுவை இயக்க முடியும். இது வழிகாட்டி வரைபடத்தின் "Verge" பகுதியாகும். எங்களிடம் லைட் கிளையண்டுகளும் (light clients) உள்ளன. Helios எனப்படும் ஒரு திட்டம் ஒரு வகையான லைட் சரிபார்ப்பைச் செய்கிறது. லைட் சரிபார்ப்பு சரியானது அல்ல, ஆனால் சங்கிலியைப் பற்றிய தகவல்களை உங்களுக்குச் சொல்ல நீங்கள் ஒரு RPC கணுவை நம்ப வேண்டியதில்லை என்பதே இதன் பொருளாகும். நீண்ட கால எதிர்காலம் என்னவென்றால், முழுச் சங்கிலியையும் SNARK செய்ய நாங்கள் விரும்புகிறோம். முழுச் சங்கிலியையும் நாம் SNARK செய்தவுடன், நீங்கள் எத்திரியம் விதிகளை மிகப் பெரிய அல்லது சிறிய வன்பொருளில் சரிபார்க்க முடியும்.

குறைந்த ETH உடன் பங்குவைத்தல் என்பதும் மிகவும் சுறுசுறுப்பான ஆராய்ச்சித் தேவையாகும். 32 ETH என்பது இன்னும் அதிகமாகவே உள்ளது. மக்கள் 1 ETH உடன் பங்குவைப்பாளர்களாக இருக்க வேண்டும் என்று நான் விரும்புகிறேன். இதைச் செய்ய Orbit போன்ற வெவ்வேறு வழிகள் உள்ளன, அல்லது ஒருங்கிணைப்பு மேம்பாடுகளைச் செய்யலாம். ஒட்டுமொத்தமாக, பங்குவைத்தல் மற்றும் ஒரு கணுவை இயக்குவதை எளிதாக்குவதற்கும் மேலும் அணுகக்கூடியதாக மாற்றுவதற்கும் குறிப்பாக நிறைய நெறிமுறை மேம்பாடுகள் வருகின்றன.

எத்திரியம் L1-இல் என்ன இயங்குகிறது? சில அதிக மதிப்புள்ள பயன்பாடுகள். நிறைய அதிக மதிப்புள்ள பரவலாக்கப்பட்ட நிதி (DeFi) L1-இல் இயங்குகிறது. ENS தற்போது L1-இல் உள்ளது, இருப்பினும் இது அடுக்கு 2-களுடன் அதிகளவில் செயல்படுகிறது. மக்கள் அடுக்கு 1-இல் சொத்துக்களை வைத்திருக்கிறார்கள். மேலும், அடுக்கு 1 அடுக்கு 2-களுக்கான தொகுதி வேர்கள் (block roots), நிலை வேர்கள் (state roots) மற்றும் சான்று அமைப்புகளை நிர்வகிக்கிறது. இது அடுக்கு 2-களைப் பாதுகாக்கிறது. குறுக்கு-அடுக்கு செயல்பாடுகளைக் கையாளும் அளவுக்கு அடுக்கு 1 சக்திவாய்ந்ததாக இருக்க வேண்டும், குறிப்பாக அடுக்கு 2 தோல்வியடையும் நிலையில். ஒரு அடுக்கு 2-க்கும் ஒரு சுயாதீனச் சங்கிலிக்கும் உள்ள வித்தியாசம் என்னவென்றால், உங்கள் அடுக்கு 2 51% தாக்கப்பட்டாலும் அல்லது குழு மூடப்பட்டாலும், பயனர்களைப் பாதுகாக்க அடுக்கு 1 இன்னும் அங்கேயே நிற்கிறது. பயனர்கள் அடுக்கு 2-இன் உள்ளே தங்கள் உரிமையையும் நிலையையும் நிரூபிக்க முடியும் மற்றும் அதை மீண்டும் அடுக்கு 1-க்கு மாற்ற முடியும்.

L2 வேகங்கள் மற்றும் வழிகாட்டி வரைபடங்கள் (20:33)

சமீபத்தில், இது தொடர்பாக ஒரு நேரடிப் பரிசோதனை நடந்தது. dYdX v3 சமீபத்தில் மூடப்பட்டது, மேலும் L2Beat மக்கள் மீட்பு வழி (escape hatch) மென்பொருளின் சொந்தச் செயலாக்கத்தை எழுதினர். dYdX குழுவின் எந்த ஈடுபாடும் இல்லாமல், பயனர்கள் dYdX v3-க்குள் இருந்த எந்தவொரு சொத்துக்களையும் எடுத்து அவற்றை மீண்டும் எத்திரியம் L1-க்குக் கொண்டு வர முடிந்தது. குழுவின் ஈடுபாடு இல்லாமல் அடுக்கு 2-லிருந்து வெளியேறுவது வெறும் கோட்பாடு மட்டுமல்ல, அது யதார்த்தமாகும்.

L1 பயன்பாடுகளை இயக்கி L2-களைப் பாதுகாக்கிறது என்றால், L2-கள் என்ன செய்கின்றன? L2-கள் வேகத்தையும் அளவிடுதலையும் வழங்குகின்றன. இந்த ஆண்டு, அடுக்கு 2 கட்டணங்கள் சுமார் 50 சென்ட்களிலிருந்து 1 சென்ட்டுக்கும் குறைவாகக் குறைந்துள்ளன. அடிப்படையில், நம்பமுடியாத அளவிற்குப் பரந்த அளவிலான பயன்பாடுகளுக்கு, எத்திரியம் ஒரே இரவில் அடிப்படையில் கட்டுப்படியாகாத நிலையிலிருந்து முற்றிலும் கட்டுப்படியாகக்கூடிய நிலைக்குச் சென்றுள்ளது.

பரிவர்த்தனை சேர்க்கும் நேரங்கள் பற்றி என்ன? ஒரு பரிவர்த்தனையை அனுப்பிவிட்டு, அது சேர்க்கப்படுவதற்கு 10, 40 அல்லது 90 நிமிடங்கள் போன்ற சில தன்னிச்சையான நிமிடங்கள் காத்திருந்த அனுபவத்தை இங்கு யார் நினைவில் வைத்துள்ளீர்கள்? கடந்த 6 மாதங்களில் எத்திரியத்தில் இந்த அனுபவத்தைப் பெற்றதை இங்கு யார் நினைவில் வைத்துள்ளீர்கள்? எத்திரியம் பெருமளவில் மேம்பட்டுள்ளது. பணிச் சான்று (PoW) காலத்தில், பிட்காயினில் சராசரி தொகுதி நேரம் 10 நிமிடங்களாக இருந்தது, ஆனால் எத்திரியத்தில் சராசரி தொகுதி நேரம் 12 வினாடிகள் ஆகும். இருப்பினும், எரிவாயு விலையில் (gas price) உங்களுக்கு அதிர்ஷ்டம் இல்லையென்றால், நீங்கள் 10 அல்லது 20 நிமிடங்கள் காத்திருக்க வேண்டிய ஒரு எரிச்சலூட்டும் நிகழ்வு இருந்தது. 2021-இல் வந்த EIP-1559, அடிப்படையில் அதைத் தீர்த்தது.

பின்னர் ஒருங்கிணைப்பு. கணிதத்தின் ஒரு சுவாரஸ்யமான விசித்திரத்தின் காரணமாக, தொகுதிகளுக்கு இடையிலான சராசரி நேரம் 13 வினாடிகளிலிருந்து 12 வினாடிகளாக மட்டுமே குறைந்தாலும், நீங்கள் ஒரு பரிவர்த்தனையை அனுப்புவதற்கும் அது சேர்க்கப்படுவதற்கும் இடையிலான சராசரி நேரம் 13 வினாடிகளுக்குச் சற்று அதிகமாக இருந்ததிலிருந்து ஆறு வினாடிகளுக்குச் சற்று அதிகமாகக் குறைந்தது. உங்களுக்கான கணிதப் பிரச்சனை: இது ஏன் உண்மை என்பதைக் கண்டறியவும். ஒருங்கிணைப்புக்குப் பிறகு, சேர்க்கப்படுவது அடிப்படையில் 6 முதல் 30 வினாடிகளாகக் குறைகிறது. இறுதியாக, அடுக்கு 2-களுடன், உங்களிடம் முன்-உறுதிப்படுத்தல்கள் உள்ளன, எனவே உங்கள் பரிவர்த்தனையைச் சில நூறு மில்லி விநாடிகளுக்குள் உறுதிப்படுத்தும் அளவுக்கு அடுக்கு 2-கள் வேகமாக உள்ளன. ஒரு பயனராக, நிறைய விஷயங்கள் நடக்கும் ஒரு பயன்பாட்டின் ஒரு பகுதியாக நீங்கள் இருக்கிறீர்கள், அதே நேரத்தில், உங்கள் பரிவர்த்தனைக் கட்டணங்கள் தொடர்ந்து மலிவாகவே இருக்கும்.

எத்திரியத்தின் வரலாறு: நவம்பர் 2013-இல் வெள்ளை அறிக்கை வெளியானது. ஜூலை 2015-இல் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. 2018-ஆம் ஆண்டு வாக்கில், எத்திரியம் உரிமைச் சான்று மற்றும் தரவு கிடைக்கும் தன்மை மாதிரி எடுத்தல் (DAS) ஆகியவற்றிற்கான அதன் தோராயமான வடிவமைப்பை முடிவு செய்தது. தரவு கிடைக்கும் தன்மை மாதிரி எடுத்தல் மற்றும் நீக்கல் குறியீடாக்கம் ஆகியவற்றிற்கான அசல் ஆவணங்களை நான் 2017-இல் எழுதினேன்.

Casper மற்றும் ரோலப் அளவிடுதல் (25:27)

நீங்கள் GitHub-ஐ ஆராய்ந்தால், simple_casper எனப்படும் கோப்பகத்தைத் தேடலாம் மற்றும் Serpent-இல் எழுதப்பட்ட ஒப்பந்தங்களைக் கண்டறியலாம். இங்கு Serpent-ஐ யார் நினைவில் வைத்துள்ளீர்கள்? இங்கு யார் Serpent-ஐப் பயன்படுத்துகிறீர்கள்? அதாவது, Python மிகவும் அழகானது என்று நான் நினைக்கிறேன், ஆனால் உங்களுக்கு அது வேண்டுமென்றால், நீங்கள் Vyper-இல் குறியீடு எழுத வேண்டும். Vyper உண்மையில் சிறந்தது மற்றும் தொடர்ந்து கணிசமாக மேம்பட்டு வருகிறது. 2017-இல் அந்த ரெப்போவிற்குள் (repo), நாங்கள் முழுமையான சுருக்கத்தைச் (abstraction) செய்ய முயற்சித்தோம் மற்றும் உரிமைச் சான்று தர்க்கத்தை நேரடியாக ஒரு திறன் ஒப்பந்தமாக எழுதினோம். டிசம்பர் 31, 2017 அன்று பாங்காக் நேரப்படி இரவு 11:20 மணிக்கு நாங்கள் ஒரு டெமோவை அறிமுகப்படுத்தினோம் — புத்தாண்டுக்கு முன்பு எதையாவது வெளியிட விரும்பினோம் — ஆனால் அந்த டெமோ மிக விரைவாக உடைந்து போனது. அது ஆரம்பக் காலம்.

அப்போதிருந்து, இது இனி ஆரம்பக் காலம் அல்ல. 2018-இன் தொடக்கத்தில், எத்திரியம் உரிமைச் சான்று அமைப்பு மற்றும் அளவிடுதல் அமைப்பை உருவாக்குவதற்கான ஒரு பெரிய முயற்சி தொடங்கியது, அது இன்று நம்மிடம் உள்ள ப்ளாப்களாக (blobs) மாறியுள்ளது. 2022-இல் ஒருங்கிணைப்பு நடந்தது, பணிச் சான்றிலிருந்து உரிமைச் சான்றுக்கு மாறியது. 2024-இல், "Surge" பகுதி ஒன்று. வழிகாட்டி வரைபடத்தைப் பார்த்தால், இரண்டு மைல்கற்களை நீங்கள் காண்பீர்கள்: அடிப்படை ரோலப் அளவிடுதல் மற்றும் முழுமையான ரோலப் அளவிடுதல். அடிப்படை ரோலப் அளவிடுதல் என்பது முக்கிய அடுக்கு 2-கள் நிலை 1-ஐ (Stage 1) அடைய வேண்டும், மேலும் ப்ளாப்கள் இருக்க வேண்டும் என்பதாகும். 2024-க்குள், நாங்கள் உண்மையில் அதை அடைந்துவிட்டோம். அடுத்த கட்டம் முழுமையாக இயங்கும் தரவு கிடைக்கும் தன்மை மாதிரி எடுத்தல் மற்றும் முக்கிய L2-கள் நிலை 2-ஐ (Stage 2) அடைவதாகும். மக்கள் நினைப்பதை விட இது விரைவில் நடக்கும் என்று நான் நினைக்கிறேன்.

இன்னும் தீர்க்கப்பட வேண்டிய பல பிரச்சனைகள் உள்ளன. பரவலாக்கத்திற்கான மேம்படுத்தல்களை நாங்கள் விரும்புகிறோம். எத்திரியம் மையப்படுத்தப்பட வேண்டும் என்று இங்கு யார் விரும்புகிறீர்கள்? சரி, ஒருவர் எத்திரியம் மையப்படுத்தப்பட வேண்டும் என்று விரும்புகிறார். தணிக்கை எதிர்ப்பு — குவாண்டம் எதிர்ப்பு? சரி, ஒரு கை. புதுப்பித்தல் நடப்பதற்கு வீழ்ச்சி தேவை என்று நீங்கள் நினைக்கலாம்! ஆனால் பரவலாக்கம், தணிக்கை எதிர்ப்பு மற்றும் குவாண்டம் எதிர்ப்பு ஆகியவை தொடர்ந்து நடப்பதை உறுதிசெய்ய எங்களுக்கு மேலும் மேம்படுத்தல்கள் தேவை.

செயல்திறன் மற்றும் அளவிடுதலுக்கான முற்போக்கான தொடர்ச்சியான மேம்படுத்தல்களும் எங்களுக்குத் தேவை. அடுக்கு 2 மிக விரைவாக அளவிடப்படப் போகிறது, மேலும் அடுத்த சில ஆண்டுகளில் அதன் பாதுகாப்பு மேம்படப் போகிறது. அடுக்கு 1 திறனுக்கான முற்போக்கான, எச்சரிக்கையான, ஆனால் உறுதியான தொடர்ச்சியான மேம்படுத்தல்களையும் நான் எதிர்பார்க்கிறேன். L1 செயல்பாட்டை ஆதரிக்க நாம் இதைச் செய்ய வேண்டும், மேலும் L1 ஒரு பின்னணியாகச் செயல்படுவதால். L2-களின் அதிகபட்சக் கோட்பாட்டுப் பாதுகாப்பான திறன் L1-இன் திறனுக்கு விகிதாசாரமாகும்.

எத்திரியம் ஆதரிக்கக்கூடிய ப்ளாப்களின் எண்ணிக்கையை அதிகரிக்கத் தரவு கிடைக்கும் தன்மை மாதிரி எடுத்தலுக்கான மேம்படுத்தல்களை நாங்கள் செய்யப் போகிறோம். சுமார் ஒரு வாரத்திற்கு முன்பு, எத்திரியம் உண்மையில் ப்ளாப்களுக்கான விலைக் கண்டறிதல் (price discovery) பயன்முறையை அடைந்தது, அதாவது பயன்படுத்தப்படும் ப்ளாப்களின் எண்ணிக்கை நீண்ட கால இலக்குக்குச் சரியாகச் சமமாக உள்ளது. இப்போது நாம் இந்த எண்ணிக்கையை அளவிட வேண்டும்.

ENS, நுகர்வோர் கொடுப்பனவுகள், சமூகப் பிணையங்கள் எனப் பல்வேறு வகையான பயன்பாடுகள் சாத்தியமாகும் அளவுக்கு நாங்கள் அளவிட்டுள்ளோம். அடுத்த தசாப்தத்தில் மிகவும் முக்கியமானதாக இருக்கும் என்று நான் நினைக்கும் ஒரு வகை கலப்பு நிதி மற்றும் நிதி அல்லாத பயன்பாடுகள் ஆகும் — நிதியின் சக்தியைப் பயன்படுத்தும் பயன்பாடுகள், ஆனால் இறுதியில் நிதி இலக்குகளுக்கு அப்பாற்பட்ட நோக்கங்களுக்குச் சேவை செய்யும். இங்கு மிகவும் சக்திவாய்ந்த பயன்பாடுகள் நிறைய உள்ளன. தொழில்நுட்பத்தைச் சிறப்பாக மாற்றுவதற்கு நாங்கள் நீண்ட நேரம் செலவிட்டுள்ளோம், இதை நாங்கள் தொடர்ந்து செய்வோம், ஆனால் இப்போது உருவாக்குவதற்கான நேரம் வந்துவிட்டது என்ற நிலையில் இது உள்ளது. நன்றி. [கைதட்டல்]