Birleşim, ETH arzını nasıl etkiledi
Birleşim, Ethereum ağının Eylül 2022'de gerçekleşen, iş ispatından hisse ispatına geçişini temsil ediyordu. ETH'nin dağıtım methodu bu geçişten sonra değişmiştir. Daha önce, yeni ETH iki kaynaktan ihraç ediliyordu: yürütüm katmanı (yani Ana Ağ) ve fikir birliği katmanı (yani İşaret Zinciri). Birleşim'den beri yürütüm katmanındaki dağıtım yapılmamaktadır. Hadi açıklayalım.
ETH ihracının bileşenleri
ETH arzını iki parçaya ayırabiliriz: dağıtma ve yakma.
ETH ihracı, daha önce var olmayan ETH'nin yaratılması sürecidir. ETH yakımı, mevcut ETH'nin yok edilerek dolaşımdan kaldırılmasıdır. Dağıtım ve yakım oranları belirli parametreler kullanılarak hesaplanır ve aralarındaki denge, ortaya çıkan Ether enflasyon/deflasyon oranını belirler.
Kısaca ETH ihracı
- Hisse ispatına geçmeden önce madencilere günde yaklaşık 13.000 ETH ihraç ediliyordu
- Paydaşlara, kilitlenmiş yaklaşık 14 milyon toplam ETH'ye dayalı olarak günde yaklaşık 1.700 ETH ihraç edilir
- Kesin hisseleme ihracı, kilitlenmiş toplam ETH miktarına göre dalgalanır
- Birleşim'den bu yana, yalnızca günlük ~1.700 ETH kalmıştır ve bu da toplam yeni ETH ihracını ~%88 oranında düşürmüştür
- Yakım: Bu, ağ talebine göre dalgalanır. Eğer belirli bir gündeki ortalama gaz ücreti en az 16 gwei ise, bu durum doğrulayıcılara dağıtılan ortalama 1.700 ETH'yi dengeler ve ETH enflasyonunu sıfıra da ya daha aza indirir.
Birleşim öncesi (geçmiş)
Yürütüm katmanı ihracı
İş ispatı bünyesinde madenciler sadece yürütüm katmanıyla etkileşime girerdi ve bir sonraki bloku çözen ilk madenci blok ödülüyle ödüllendirilirdi. 2019'daki Constantinople yükseltmesinden bu yana bu ödül blok başına 2 ETH idi. Madenciler ayrıca, en uzun/kurallı zincirde yer almayan geçerli bloklar olan blokları yayınladıkları için de ödüllendiriliyordu. Bu ödüller ommer başına en fazla 1,75 ETH idi ve kurallı bloktan verilen ödüle ek olarak veriliyordu. Madencilik süreci ekonomik olarak maliyetliydi ve sürdürülebilmesi zamanında yüksek düzeyde ETH dağıtımı gerekliydi.
Fikir birliği katmanı ihracı
İşaret Zinciri 2020'de yayına girdi. Madenciler yerine hisseleme ispatı kullanan doğrulayıcılar tarafından güvence altına alındı. Zincir, Ana Ağ'da (yürütüm katmanında) akıllı kontratlara tek yönlü ETH yatıran Ethereum kullanıcıları tarafından önyüklendi. İşaret Zinciri Ana Ağı dinleyerek kullanıcılara yeni zincirde aynı miktarda ETH yatırdı. Birleşim gerçekleşene kadar İşaret Zinciri'nin doğrulayıcıları işlemleri işlemiyordu, doğrulayıcı havuzunun durumu hakkındaki mutabakata varıyordu.
İşaret Zincirindeki doğrulayıcılar zincirin durumunu onayladıklarına ve blok önerdiklerinde ETH ile ödüllendirilir. Ödüller (veya cezalar) doğrulayıcı performansına dayanarak her dönemde (6,4 dakikada bir) hesaplanır ve dağıtılır. Doğrulayıcı ödülleri, daha önce iş ispatı altında verilen madencilik ödüllerinden (her ~13,5 saniyede 2 ETH) önemli ölçüde daha azdır çünkü bir doğrulama düğümü çalıştırmak ekonomik olarak o kadar yoğun değildir ve dolayısıyla bu kadar yüksek bir ödül gerektirmez veya garanti etmez.
Birleşim öncesi ihraç dökümü
Toplam ETH arzı: ~120.520.000 ETH (Eylül 2022'deki Birleşim sırasında)
Yürütüm katmanı dağıtımı:
- 13,3 saniyede bir 2,08 ETH olarak tahmin ediliyordu*: bir yılda ~4.930.000 ETH ihraç edildi
- Yaklaşık %4,09'luk bir enflasyon oranıyla sonuçlandı (yılda 4,93 milyon / toplam 120,5 milyon)
- * Buna her kurallı blokta 2 ETH ve ek olarak ommer bloklardan zaman içinde ortalama 0,08 ETH dahildir. Ayrıca, bir etkisi olmaksızın temel blok süresi hedefi olan 13,3 saniyeyi kullanır. (Kaynağa bakın (opens in a new tab))
Fikir birliği katmanı dağıtımı:
- Kilitlenmiş toplam 14.000.000 ETH kullanıldığında, ETH ihraç oranı günde yaklaşık 1700 ETH'dir (Kaynağa bakın (opens in a new tab))
- Bir yılda ~620.500 ETH ihraç edilmesiyle sonuçlanır
- Yaklaşık %0,52'lik bir enflasyon oranıyla sonuçlandı (yılda 620,5 bin / toplam 119,3 milyon)
Toplam yıllık ihraç oranı (birleşim öncesi): ~%4,61 (%4,09 + %0,52)
İhracın ~%88,7'si yürütüm katmanındaki madencilere gidiyordu (4,09 / 4,61 * 100)
İhracın ~%11,3'ü fikir birliği katmanındaki paydaşlara yapılıyordu (0,52 / 4,61 * 100)
Birleşim sonrası (günümüz)
Yürütüm katmanı ihracı
Birleşim'den bu yana yürütüm katmanı ihracı sıfırdır. Güncel mutabakat kuralları çerçevesinde iş ispatı artık geçerli bir blok üretim yöntemi olmaktan çıkmıştır. Tüm yürütüm katmanı etkinliği, hisse ispatı doğrulayıcıları tarafından yayınlanan ve onaylanan "işaret blokları" halinde paketlenir. İşaret bloklarını onaylama ve yayınlama ödülleri, fikir birliği katmanında ayrıca hesaba katılır.
Fikir birliği katmanı ihracı
Fikir birliği katmanı ihracı bugün de Birleşim'den önceki gibi, blokları onaylayan ve öneren doğrulayıcılar için küçük ödüllerle devam etmektedir. Doğrulayıcı ödülleri, fikir birliği katmanında yönetilen doğrulayıcı bakiyelerinde birikmeye devam eder. Ana Ağ'da işlem yapabilen mevcut hesapların ("yürütüm" hesapları) aksine, bu ayrı Ethereum hesapları diğer Ethereum hesaplarıyla serbestçe işlem yapamaz. Bu hesaplardaki fonlar yalnızca belirtilen tek bir yürütme adresine çekilebilir.
Nisan 2023'te gerçekleşen Shanghai/Capella yükseltmesinden bu yana, bu para çekme işlemleri paydaşlar için etkinleştirilmiştir. Paydaşlar, aksi takdirde kilit ağırlıklarına katkıda bulunmadığı için (en fazla 32'dir) kazançlarını/ödüllerini (32 ETH'nin üzerindeki bakiye) çekmeye teşvik edilir.
Paydaşlar ayrıca çıkış yapmayı ve tüm doğrulayıcı bakiyelerini çekmeyi de seçebilirler. Ethereum'un istikrarlı kalmasını sağlamak için, aynı anda ayrılan doğrulayıcıların sayısı sınırlandırılmıştır.
Toplam doğrulayıcı sayısının yaklaşık %0,33'ü belirli bir günde çıkış yapabilir. Varsayılan olarak, dönem başına dört (4) doğrulayıcı çıkış yapabilir (her 6,4 dakikada bir veya günde 900). 262.144 (218) üzerindeki her 65.536 (216) ek doğrulayıcı için ilave bir (1) doğrulayıcının çıkış yapmasına izin verilir. Örneğin, 327.680'den fazla doğrulayıcı ile dönem başına beş (5) doğrulayıcı ayrılabilir (günde 1.125). Toplam aktif doğrulayıcı sayısı 393.216'nın üzerine çıktığında altı (6) doğrulayıcıya izin verilecek ve bu şekilde devam edecektir.
Daha fazla doğrulayıcı para çektikçe, büyük, istikrarı bozan miktarlardaki kilitlenmiş ETH'nin aynı anda çekilmesini kasıtlı olarak önlemek için çıkış yapan doğrulayıcıların maksimum sayısı kademeli olarak minimum dörde düşürülecektir.
Birleşim sonrası enflasyon dökümü
- Toplam ETH arzı: ~120.520.000 ETH (Eylül 2022'deki Birleşim sırasında)
- Yürütüm katmanı ihracı: 0
- Fikir birliği katmanı ihracı: Yukarıdakiyle aynı, ~%0,52 yıllık ihraç oranı (toplam 14 milyon kilitlenmiş ETH ile)
Toplam yıllık ihraç oranı: ~%0,52
Yıllık ETH ihracında net düşüş: ~%88,7 ((%4,61 - %0,52) / %4,61 * 100)
Yakım
ETH dağıtımının karşısındaki güç ETH yakma oranıdır. Ethereum üzerinde bir işlemin gerçekleştirilebilmesi için, bir minimum ücret (ana ücret) ödenmelidir ve bu fiyat ağ aktivitesine bağlı olarak sürekli olarak dalgalanır (bloktan bloka). Ücret ETH olarak ödenir ve işlemin geçerli sayılması için gereklidir. Bu ücret, işlem sürecinde yakılır ve dolaşımdan kaldırılır.
London yükseltmesinde uygulanan ücret yakımına ek olarak doğrulayıcılar çevrimdışı olmaları sebebiyle ceza alabilir, hatta daha kötüsü, belirli kurallara uymayarak ağın güvenliğini tehdit ettikleri için paralarının bir kısmını kaybedebilir ve atılabilirler. Bu cezalar doğrulayıcı bakiyelerinde azaltma ile sonuçlanabilir ve bu bakiyeler başka hesaplara ödül olarak verilmeden yakılır/dolaşımdan kaldırılır.
Deflasyon için ortalama gaz fiyatını hesaplama
Yukarıda da bahsedildiği gibi, belirli bir günde dağıtılan ETH miktarı, hisselenmiş toplam ETH miktarına bağlıdır. Bu yazı yazıldığı sırada bu miktar ortalama günlük 1700 ETH idi.
24 saatlik periyotta bu dağıtımı tamamen dengelemek için gerekli gaz ücretini belirlemek için bir gün içindeki toplam blokları hesaplayarak başlayacağız, bir blok zamanını 12 saniye kabul edeceğiz:
(1 blok/12 saniye) * (60 saniye/dakika) = 5 blok/dakika(5 blok/dakika) * (60 dakika/saat) = 300 blok/saat(300 blok/saat) * (24 saat/gün) = 7200 blok/gün
Her blok 15x10^6 gaz/blok hedefler (gaz hakkında daha fazlası). Bunu kullanarak ve günlük ETH dağıtımını 1700 ETH kabul ederek dağıtımı dengelemek için gereken ortalama gaz ücretini (gwei/gaz birimi olarak) hesaplayabiliriz:
7200 blok/gün * 15x10^6 gaz/blok *Y gwei/gaz* 1 ETH/ 10^9 gwei = 1700 ETH/gün
Y için çözüm:
Y = (1700(10^9))/(7200 * 15(10^6)) = (17x10^3)/(72 * 15) = 16 gwei(yalnızca iki anlamlı basamağa yuvarlanır)
Bu son adımı yeniden düzenlemenin başka bir yolu, günlük ETH ihracını temsil eden bir X değişkeni ile 1700'ü değiştirmek ve geri kalanını şu şekilde basitleştirmektir:
Y = (X(10^3)/(7200 * 15)) = X/108
Bunu X'in bir fonksiyonu olarak basitleştirip yazabiliriz:
f(X) = X/108buradaXgünlük ETH ihracıdır vef(X)yeni ihraç edilen tüm ETH'yi dengelemek için gereken gwei/gaz fiyatını temsil eder.
Örneğin, toplam kilitlenmiş ETH'ye bağlı olarak X (günlük ETH ihracı) 1800'e yükselirse, f(X) (tüm ihracı dengelemek için gereken gwei) o zaman 17 gwei olur (2 anlamlı basamak kullanılarak)
Daha fazla kaynak
- Birleşim
- Ultrasound.money (opens in a new tab) - ETH ihracını ve yakımını gerçek zamanlı olarak görselleştirmek için mevcut panolar
- Ethereum İhracını Grafikleme (opens in a new tab) - Jim McDonald 2020
Sayfanın son güncellenmesi: 23 Şubat 2026