Không giống như các tổ chức truyền thống, Ethereum không có CEO, hội đồng quản trị hay một bên kiểm soát duy nhất. Đây là một nền tảng phi tập trung được quản trị bởi cộng đồng của nó, với sự hỗ trợ từ Tổ chức Ethereum phi lợi nhuận.
Ai đã sáng lập/đồng sáng lập Ethereum?
Ethereum được thành lập bởi Vitalik Buterin, người đã nảy ra ý tưởng này vào cuối năm 2013.
Sinh ra ở Nga vào năm 1994 và lớn lên ở Canada, Buterin đã thể hiện tài năng toán học xuất chúng từ khi còn nhỏ.
Ông đã khám phá ra Bitcoin vào năm 2011 và bắt đầu viết các bài báo về Bitcoin, điều này dẫn đến việc ông đồng sáng lập Bitcoin Magazine vào năm 2012. Đây là một trong những ấn phẩm đầu tiên dành riêng cho tiền mã hóa. Bằng cách trở thành một phần của cộng đồng Bitcoin thời kỳ đầu, ông đã tận mắt chứng kiến tiềm năng và những hạn chế của nó.
Vào năm 2014, Vitalik đã xuất bản Sách trắng Ethereum, phác thảo một nền tảng sẽ vượt xa Bitcoin bằng cách tạo ra một chuỗi khối có thể làm được nhiều việc hơn là chỉ thanh toán.
Ethereum được đồng sáng lập bởi 8 cá nhân, những người đã giúp đưa Ethereum vào cuộc sống.
- Vitalik Buterin: Lên ý tưởng về Ethereum vào năm 2013, là tác giả của sách trắng ban đầu, và trở thành người có tầm nhìn xa và người ủng hộ chính của nó, trình bày rõ ràng khái niệm về một máy tính thế giới phi tập trung và định hướng kỹ thuật cũng như triết lý của giao thức.
- Gavin Wood: Đã phát triển ngôn ngữ lập trình Solidity (opens in a new tab) và viết Sách vàng Ethereum (opens in a new tab), hướng dẫn kỹ thuật cho Máy ảo Ethereum (EVM).
- Joseph Lubin: Đã giúp tài trợ cho các giai đoạn sơ khai của Ethereum và sau đó thành lập ConsenSys (opens in a new tab), một công ty tập trung vào việc xây dựng các ứng dụng và cơ sở hạ tầng dựa trên Ethereum.
- Jeffrey Wilcke: Đã tạo ra Geth (opens in a new tab), các máy khách thực thi Ethereum nguyên bản và được sử dụng rộng rãi nhất, chịu trách nhiệm chạy EVM và lưu trữ dữ liệu mạng lưới Ethereum.
- Mihai Alisie: Đồng sáng lập Bitcoin Magazine cùng với Vitalik Buterin và giúp thành lập Tổ chức Ethereum tại Thụy Sĩ, giữ chức phó chủ tịch và thiết lập khuôn khổ pháp lý cho đợt mở bán trước của ether.
- Anthony Di Lorio
- Amir Chetrit
- Charles Hoskinson
Ngày nay, Vitalik Buterin vẫn tích cực tham gia vào quá trình phát triển của Ethereum. Joseph Lubin tiếp tục lãnh đạo ConsenSys. Công ty của ông phát triển các công cụ chính cho hệ sinh thái Ethereum như MetaMask và Infura.
Ethereum ra mắt khi nào?
Hành trình từ ý tưởng ban đầu của Vitalik đến khi Ethereum chính thức ra mắt mất khoảng 20 tháng. Dưới đây là các cột mốc quan trọng:
- Tháng 11 năm 2013: Vitalik Buterin chia sẻ sách trắng Ethereum. Nó mô tả tầm nhìn của ông về một nền tảng chuỗi khối có thể chạy các hợp đồng thông minh.
- Tháng 1 năm 2014: Vitalik công bố công khai (opens in a new tab) khái niệm về Ethereum tại Hội nghị Bitcoin Bắc Mỹ ở Miami.
- Tháng 7–Tháng 8 năm 2014: Để tài trợ cho việc phát triển Ethereum, nhóm sáng lập đã chạy một chiến dịch huy động vốn từ cộng đồng. Họ đã huy động được 31.000 BTC (trị giá khoảng 18 triệu đô la vào thời điểm đó) để đổi lấy ether (ETH).
- Tháng 4 năm 2015: Vitalik và các nhà đồng sáng lập ra mắt mạng thử nghiệm Olympic của Ethereum. Đây là giai đoạn thử nghiệm cuối cùng trước khi ra mắt mạng chính.
- Ngày 30 tháng 7 năm 2015: Nhóm sáng lập chính thức ra mắt mạng chính Ethereum bằng cách khai thác khối nguyên thủy. Điều này đánh dấu sự ra đời của mạng lưới Ethereum.
- Ngày 14 tháng 3 năm 2016: Cộng đồng Ethereum triển khai "Homestead", bản nâng cấp theo kế hoạch đầu tiên. Điều này báo hiệu rằng Ethereum đã sẵn sàng để được áp dụng rộng rãi.
Sự ra mắt của Ethereum đánh dấu một cột mốc quan trọng trong công nghệ chuỗi khối. Nó đã giới thiệu các hợp đồng thông minh và tạo ra một nền tảng cho các ứng dụng phi tập trung.
Bạn luôn có thể xem khối nguyên thủy của Ethereum (opens in a new tab) lưu giữ khoảnh khắc khi Ethereum lần đầu tiên ra đời.
Ai sở hữu và điều hành Ethereum hiện nay?
Một trong những khía cạnh độc đáo nhất của Ethereum là cấu trúc sở hữu của nó, hay chính xác hơn là sự thiếu vắng quyền sở hữu truyền thống. Không giống như một công ty thông thường, Ethereum:
- không có CEO hay cơ quan trung ương
- không bị kiểm soát bởi bất kỳ thực thể hay tổ chức đơn lẻ nào
- không có cổ đông theo nghĩa truyền thống
Thay vào đó, Ethereum hoạt động như một mạng lưới phi tập trung. Nó được duy trì bởi hàng ngàn máy tính độc lập (nút) trên khắp thế giới. Mô hình phi tập trung này là cốt lõi trong thiết kế và giá trị của Ethereum.
Một số nhóm chính giúp đỡ trong quá trình phát triển và quản trị liên tục của Ethereum:
1. Tổ chức Ethereum
Tổ chức Ethereum là một tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ Ethereum và các công nghệ liên quan. Mặc dù quan trọng, nhưng nó không kiểm soát mạng lưới. Tổ chức này:
- Quản lý quỹ để hỗ trợ phát triển Ethereum
- Cung cấp tài trợ cho các dự án xây dựng trên Ethereum
- Tổ chức các sự kiện cộng đồng và các sáng kiến giáo dục
- Điều phối các nỗ lực nghiên cứu
2. Các nhà phát triển cốt lõi và nhà nghiên cứu
Một cộng đồng toàn cầu gồm các nhà phát triển và nhà nghiên cứu đóng góp vào mã nguồn và thiết kế của Ethereum. Những người đóng góp này đề xuất, thảo luận và thực hiện các cải tiến thông qua một quy trình công khai, cởi mở. Vitalik Buterin vẫn được tôn trọng trong cộng đồng, tuy nhiên, các quyết định được đưa ra thông qua sự đồng thuận của nhóm chứ không phải bởi bất kỳ cá nhân nào.
3. Đề xuất Cải tiến Ethereum (EIP)
Cộng đồng Ethereum đề xuất các thay đổi đối với mạng lưới thông qua Đề xuất Cải tiến Ethereum (EIP) (opens in a new tab). Hệ thống mở này cho phép bất kỳ ai cũng có thể đề xuất các cải tiến. Những ý tưởng này sau đó được thảo luận, tinh chỉnh và có khả năng được cộng đồng triển khai.
4. Người vận hành nút và người xác thực
Kể từ khi Ethereum chuyển sang bằng chứng cổ phần (PoS) vào tháng 9 năm 2022, mạng lưới được bảo mật bởi những người xác thực khóa (đặt cọc) ETH và xử lý các giao dịch. Có một số lượng lớn người xác thực (opens in a new tab) trải rộng trên toàn thế giới, điều này phân tán quyền kiểm soát mạng lưới đi rất xa và rộng.
Mô hình phi tập trung này hạn chế sự kiểm soát của bất kỳ thực thể đơn lẻ nào, giúp Ethereum có khả năng chống lại sự kiểm duyệt. Điều này bao gồm cả những nhà sáng lập ban đầu của nó. Không một cá nhân hay tổ chức nào có thể tự mình thay đổi các quy tắc của Ethereum hoặc đóng cửa mạng lưới.
Kết luận
Từ khi được tạo ra bởi Vitalik Buterin vào năm 2013 cho đến khi ra mắt vào năm 2015 và phát triển như ngày nay, Ethereum vẫn trung thành với tầm nhìn sáng lập của mình. Nó vẫn là một nền tảng phi tập trung, trung lập một cách đáng tin cậy cho các ứng dụng chạy chính xác như được lập trình. Mạng lưới và các ứng dụng được xây dựng trên đó chạy mà không có thời gian chết, sự kiểm duyệt, gian lận hay sự can thiệp của bên thứ ba.
Câu chuyện của Ethereum tiếp tục mở ra với mỗi bản cập nhật và đổi mới. Khi mạng lưới phát triển, nó minh họa cho việc quản trị phi tập trung có thể thúc đẩy tiến bộ công nghệ như thế nào mà không cần đến các cấu trúc doanh nghiệp truyền thống.
Ethereum đã chuyển mình từ một sách trắng đầy tầm nhìn thành một lớp cơ sở hạ tầng toàn cầu cung cấp sức mạnh cho hàng ngàn ứng dụng và hàng tỷ đô la giá trị. Điều này chứng minh rằng sự hợp tác mở có thể định hình lại không chỉ tài chính, mà còn cả các khái niệm cơ bản về quyền sở hữu, quản trị và niềm tin kỹ thuật số.
Tìm hiểu thêm về quy trình quản trị của Ethereum