Lớp 2 là gì?
Lớp 2 (l2) là một thuật ngữ chung để mô tả một tập hợp các giải pháp mở rộng quy mô Ethereum cụ thể. Một lớp 2 là một riêng biệt mở rộng Ethereum và kế thừa các đảm bảo bảo mật của Ethereum.
Bây giờ chúng ta hãy tìm hiểu sâu hơn một chút. Để làm điều này, trước tiên chúng ta cần giải thích lớp 1 (l1).
Lớp 1 là gì?
Các Chuỗi khối lớp 1, chẳng hạn như Ethereum và Bitcoin, là nền tảng cơ sở mà các dự án lớp 2 xây dựng trên đó. Các ví dụ về dự án lớp 2 bao gồm bản cuộn không tri thức và bản cuộn lạc quan trên Ethereum và Lightning Network trên Bitcoin.
Ethereum cũng hoạt động như một lớp DA cho các lớp 2, và nếu có bất kỳ tranh chấp nào về các giao dịch trước đó, dữ liệu sẽ được cung cấp từ Ethereum cho các tranh chấp này.
Ethereum với tư cách là lớp 1 bao gồm:
- một mạng lưới các nhà điều hành nút để bảo mật và xác thực mạng lưới
- một mạng lưới các nhà sản xuất khối
- chính Chuỗi khối và lịch sử dữ liệu giao dịch
- cơ chế đồng thuận cho mạng lưới
Tại sao chúng ta cần lớp 2?
Ba thuộc tính mong muốn của một Chuỗi khối là nó phi tập trung, an toàn và có thể mở rộng. Bộ ba bất khả thi của Chuỗi khối tuyên bố rằng một kiến trúc Chuỗi khối đơn giản chỉ có thể đạt được hai trong ba thuộc tính. Bạn muốn một Chuỗi khối an toàn và phi tập trung? Bạn cần phải hy sinh khả năng mở rộng. Đây là lúc các mạng lưới lớp 2 phát huy tác dụng.
Ethereum đã đạt đến công suất hiện tại của mạng lưới với hơn 1 triệu giao dịch mỗi ngày, với nhu cầu cao cho mỗi giao dịch này. Sự thành công của Ethereum và nhu cầu sử dụng nó đã khiến giá Gas tăng đáng kể. Do đó, nhu cầu về các giải pháp mở rộng quy mô cũng đã lên đến đỉnh điểm.
Khả năng mở rộng
Mục tiêu chính của khả năng mở rộng là tăng tốc độ giao dịch (tính chung cuộc nhanh hơn) và thông lượng giao dịch (số giao dịch mỗi giây cao), mà không phải hy sinh sự phi tập trung hoặc tính bảo mật.
Cộng đồng Ethereum đã có lập trường vững chắc rằng họ sẽ không từ bỏ sự phi tập trung hoặc tính bảo mật để mở rộng quy mô. Cho đến khi phân mảnh, Mạng chính Ethereum (lớp 1) sẽ chỉ có thể xử lý khoảng 15 giao dịch mỗi giây. Khi nhu cầu sử dụng Ethereum cao, điều này gây ra tắc nghẽn mạng lưới, làm tăng phí giao dịch và loại bỏ những người không đủ khả năng chi trả khỏi việc sử dụng Ethereum cho đến khi phí giảm. Đó là lúc lớp 2 xuất hiện để mở rộng quy mô Ethereum ngày nay.
Lớp 2 hoạt động như thế nào?
Như chúng tôi đã đề cập ở trên, lớp 2 là một thuật ngữ chung cho các giải pháp mở rộng quy mô Ethereum xử lý các giao dịch bên ngoài lớp 1 của Ethereum trong khi vẫn tận dụng được tính bảo mật phi tập trung mạnh mẽ của lớp 1 Ethereum. Một lớp 2 là một Chuỗi khối riêng biệt mở rộng Ethereum. Điều đó hoạt động như thế nào?
Có một vài loại lớp 2 khác nhau, mỗi loại có những đánh đổi và mô hình bảo mật riêng. Các lớp 2 gánh vác gánh nặng giao dịch khỏi lớp 1, cho phép nó bớt tắc nghẽn hơn và mọi thứ trở nên dễ mở rộng hơn.
Bản cuộn
Bản cuộn gom (hoặc 'cuộn lại') hàng trăm giao dịch thành một giao dịch duy nhất trên lớp 1. Điều này phân bổ phí giao dịch l1 cho mọi người trong Rollup, làm cho nó rẻ hơn đối với mỗi người dùng.
Dữ liệu giao dịch trong Rollup được gửi lên lớp 1, nhưng việc thực thi được thực hiện riêng biệt bởi Rollup. Bằng cách gửi dữ liệu giao dịch lên lớp 1, các bản cuộn kế thừa tính bảo mật của Ethereum. Điều này là do một khi dữ liệu được tải lên lớp 1, việc hoàn tác một giao dịch Rollup đòi hỏi phải hoàn tác Ethereum. Có hai cách tiếp cận khác nhau đối với các bản cuộn: lạc quan (optimistic) và không tri thức (zero-knowledge) - chúng khác nhau chủ yếu ở cách dữ liệu giao dịch này được gửi đến l1.
Bản cuộn lạc quan
Bản cuộn lạc quan sử dụng bằng chứng lỗi trong đó các giao dịch được giả định là hợp lệ, nhưng có thể bị thách thức nếu nghi ngờ có giao dịch không hợp lệ. Nếu nghi ngờ có giao dịch không hợp lệ, một bằng chứng lỗi sẽ được chạy để xem điều này có xảy ra hay không.
Bản cuộn không tri thức
Bản cuộn không tri thức sử dụng bằng chứng tính hợp lệ trong đó các tính toán giao dịch được thực hiện ngoài chuỗi, và sau đó dữ liệu này được cung cấp cho Mạng chính Ethereum cùng với bằng chứng về tính hợp lệ của chúng.
Tự nghiên cứu: Rủi ro của lớp 2
Bởi vì các Chuỗi lớp 2 kế thừa tính bảo mật từ Ethereum, trong một thế giới lý tưởng, chúng an toàn như l1 Ethereum. Tuy nhiên, nhiều dự án vẫn còn non trẻ và mang tính thử nghiệm. Sau nhiều năm nghiên cứu và phát triển, nhiều công nghệ l2 sẽ mở rộng quy mô Ethereum đã đi vào hoạt động trong năm 2021. Điều này không có nghĩa là các l2 này không an toàn, chỉ là không có lớp 2 nào được thử thách thực tế nhiều như Mạng chính Ethereum. Hãy luôn tự nghiên cứu và quyết định xem bạn có thoải mái với bất kỳ rủi ro nào liên quan hay không.
Để biết thêm thông tin về công nghệ, rủi ro và giả định tin cậy của các lớp 2, chúng tôi khuyên bạn nên xem qua L2BEAT, nơi cung cấp một khuôn khổ đánh giá rủi ro toàn diện cho từng dự án.
Lưu ý về các l1 thay thế, sidechain và validium
Các lớp 1 thay thế có thông lượng cao hơn và phí giao dịch thấp hơn so với Ethereum. Các l1 thay thế này đã phải hy sinh tính bảo mật hoặc sự phi tập trung để đạt được số lượng giao dịch mỗi giây cao hơn và phí thấp hơn. Hệ sinh thái Ethereum đồng thuận vững chắc rằng mở rộng quy mô lớp 2 là cách duy nhất để giải quyết bộ ba bất khả thi về khả năng mở rộng mà vẫn duy trì tính phi tập trung và bảo mật
Sidechain và validium là các Chuỗi khối cho phép tài sản từ một Chuỗi khối này được bắc cầu và sử dụng trên một Chuỗi khối khác. Sidechain và validium chạy song song với Chuỗi chính và tương tác với Chuỗi chính thông qua các cầu nối, nhưng chúng không lấy tính bảo mật hoặc tính khả dụng của dữ liệu từ Chuỗi chính. Chúng mở rộng quy mô tương tự như các lớp 2, nhưng có các giả định tin cậy khác nhau. Chúng cung cấp phí giao dịch thấp hơn và thông lượng giao dịch cao hơn. Tìm hiểu thêm về sidechain và validium.
Cập nhật trang lần cuối: 4 tháng 6, 2026
