L1 தொகுதி சரிபார்ப்பிற்கான zkEVM

zkEVM என்பது எத்திரியம் தொகுதி செயலாக்கத்தை சரிபார்க்க பூஜ்ஜிய-அறிவுச் சான்றுகளைப் பயன்படுத்தும் ஒரு தொழில்நுட்பமாகும். ஒவ்வொரு ஒரு தொகுதியில் உள்ள அனைத்து பரிவர்த்தனைகளையும் மீண்டும் செயல்படுத்த வேண்டும் என்பதற்குப் பதிலாக, ஒரு சிறப்பு நபர் ("நிரூபிப்பவர்" என்று அழைக்கப்படுபவர்) தொகுதியைச் செயல்படுத்தி, செயலாக்கம் சரியானது என்பதற்கான கிரிப்டோகிராஃபிக் சான்றை உருவாக்குகிறார். எந்தவொரு கணுவும் இந்தச் சான்றைச் சரிபார்க்க முடியும்—இது அனைத்து பரிவர்த்தனைகளையும் மீண்டும் செயல்படுத்துவதை விட பல மடங்கு மலிவான செயல்முறையாகும்.

மீண்டும் செயல்படுத்துவதில் உள்ள சிக்கல்

இன்று, எத்திரியம் "N-of-N" சரிபார்ப்பு மாதிரியைப் பயன்படுத்துகிறது: முன்மொழியப்பட்ட நிலை மாற்றங்கள் சரியானவை என்பதைச் சரிபார்க்க, ஒவ்வொரு சரிபார்ப்பானும் ஒவ்வொரு தொகுதியிலும் உள்ள ஒவ்வொரு பரிவர்த்தனையையும் சுயாதீனமாக மீண்டும் செயல்படுத்த வேண்டும். இந்த அணுகுமுறை அதிகபட்சமாக நம்பிக்கை தேவையில்லாத ஒன்றாக இருந்தாலும், இது ஒரு அடிப்படை இடையூறை உருவாக்குகிறது.

சிக்கல் என்னவென்றால், எத்திரியத்தின் பரிவர்த்தனை வீதம் சராசரி சரிபார்ப்பான் செயலாக்கக்கூடியவற்றால் வரையறுக்கப்பட்டுள்ளது. உயர்த்துவது ஒரு தொகுதிக்கு அதிக பரிவர்த்தனைகளை அனுமதிக்கும், ஆனால் இது சரிபார்ப்பான்களுக்கான வன்பொருள் தேவைகளையும் அதிகரிக்கும். இது பரவலாக்கத்தை அச்சுறுத்துகிறது—ஒரு சரிபார்ப்பானை இயக்க விலையுயர்ந்த வன்பொருள் தேவைப்பட்டால், பிணையத்தைப் பாதுகாப்பதில் குறைவான நபர்களே பங்கேற்க முடியும்.

zkEVM இந்த சமரசத்திலிருந்து ஒரு வழியை வழங்குகிறது. "அனைவரும் மீண்டும் செயல்படுத்துகிறார்கள்" என்பதிலிருந்து "ஒருவர் நிரூபிக்கிறார், அனைவரும் சரிபார்க்கிறார்கள்" என்பதற்கு மாறுவதன் மூலம், சரிபார்ப்பான் வன்பொருள் தேவைகளை அதிகரிக்காமல் எத்திரியம் எரிவாயு வரம்பைப் பாதுகாப்பாக அதிகரிக்க முடியும்.

zkEVM L1 சரிபார்ப்பு எவ்வாறு செயல்படுகிறது

zkEVM சரிபார்ப்பு தொகுதி சரிபார்ப்பை "1-of-N" மாதிரியாக மாற்றுகிறது:

1. செயலாக்கம்: ஒரு நிரூபிப்பவர் ஒரு தொகுதியில் உள்ள அனைத்து பரிவர்த்தனைகளையும் செயல்படுத்துகிறார், ஒவ்வொரு நிலை மாற்றத்தையும் கண்காணிக்கிறார்
2. நிரூபித்தல்: நிரூபிப்பவர் செயலாக்கத்தின் சரியான தன்மையைச் சான்றளிக்கும் ஒரு கிரிப்டோகிராஃபிக் சான்றை (ஒரு SNARK அல்லது STARK) உருவாக்குகிறார்
3. சரிபார்த்தல்: சரிபார்ப்பான்கள் பரிவர்த்தனைகளை மீண்டும் செயல்படுத்துவதற்குப் பதிலாக சான்றைச் சரிபார்க்கிறார்கள்—இது முழுமையாக மீண்டும் செயல்படுத்துவதை விட வியக்கத்தக்க வகையில் மலிவானது

பாதுகாப்பு உத்தரவாதம் அப்படியே உள்ளது: செயலாக்கம் தவறாக இருந்தால், சரியான சான்று எதையும் உருவாக்க முடியாது. ஆனால் இப்போது, ஒவ்வொரு கணுவும் விலையுயர்ந்த கணக்கீட்டைச் செய்வதற்குப் பதிலாக, நிரூபிப்பவர் மட்டுமே செய்கிறார்—மேலும் சரிபார்ப்பு எரிவாயு வரம்பைக் கட்டுப்படுத்தாத அளவுக்கு மலிவானது.

வகை 1 zkEVMகள்

எத்திரியத்துடனான அவற்றின் இணக்கத்தன்மையின் அடிப்படையில் zkEVMகள் வகைகளாக வகைப்படுத்தப்படுகின்றன:

• வகை 1: முழுமையாக எத்திரியத்திற்கு இணையானது. EVM இல் எந்த மாற்றங்களும் இல்லை, எனவே எந்தவொரு எத்திரியம் தொகுதியையும் உள்ளபடியே சரியாக நிரூபிக்க முடியும்
• வகை 2-4: நிரூபிப்பதை எளிதாக்க EVM நடத்தையை மாற்றி, பல்வேறு சமரசங்களைச் செய்கின்றன

L1 சரிபார்ப்பிற்கு, வகை 1 அவசியமானது. zkEVM ஆனது விளிம்பு நிலைகள் மற்றும் வரலாற்றுத் தொகுதிகள் உட்பட எந்தவொரு சரியான எத்திரியம் தொகுதியையும் நிரூபிக்கக்கூடியதாக இருக்க வேண்டும். எத்திரியத்தின் சரியான நடத்தையிலிருந்து ஏதேனும் விலகல் ஏற்பட்டால் அது ஒருமித்த கருத்து சிக்கல்களை உருவாக்கும்.

எத்தீரியம் அறக்கட்டளையின் zkEVM ஆராய்ச்சியானது, தற்போதைய எத்திரியம் செயலாக்கத்துடன் முழுமையாக இணக்கமான வகை 1 செயலாக்கங்களில் கவனம் செலுத்துகிறது.

எத்திரியத்திற்கான நன்மைகள்

அதிக பரிவர்த்தனை வீதம்

சரிபார்ப்பு மலிவாக இருக்கும்போது, எரிவாயு வரம்பைப் பாதுகாப்பாக அதிகரிக்க முடியும். இது பிணையத் திறனை விரிவுபடுத்துகிறது மற்றும் அதிக தேவையுள்ள காலங்களில் கட்டணங்களை நிலைப்படுத்த உதவுகிறது. தற்போதைய எரிவாயு வரம்பு சரிபார்ப்பான் வன்பொருளால் ஓரளவு கட்டுப்படுத்தப்பட்டுள்ளது—zkEVM இந்தக் கட்டுப்பாட்டை நீக்குகிறது.

வலுவான பரவலாக்கம்

zkEVM சரிபார்ப்பின் மூலம், சரிபார்ப்பான்கள் பரிவர்த்தனைகளைச் செயல்படுத்துவதற்குப் பதிலாகச் சான்றுகளை மட்டுமே சரிபார்க்க வேண்டும். இது ஒரு சரிபார்ப்பானை இயக்குவதற்கான வன்பொருள் தேவைகளை வியக்கத்தக்க வகையில் குறைக்கிறது, பிணையத்தைப் பாதுகாப்பதில் அதிகமான மக்கள் பங்கேற்க உதவுகிறது. அதிக சரிபார்ப்பான் பன்முகத்தன்மை எத்திரியத்தின் தணிக்கை எதிர்ப்பு மற்றும் மீள்திறனை வலுப்படுத்துகிறது.

நிரூபிப்பதற்குத் தற்போதைய சரிபார்ப்பான் வன்பொருளை விட அதிகமான குறிப்பிடத்தக்க கணக்கீட்டு வளங்கள் தேவை என்பதை நினைவில் கொள்ளவும். இருப்பினும், சரிபார்ப்பைப் போலல்லாமல், நிரூபிப்பது அதே வழியில் பரவலாக்கப்பட வேண்டியதில்லை: ஒரு தொகுதிக்கு ஒரு சரியான சான்று மட்டுமே தேவை, அதை யார் வேண்டுமானாலும் விரைவாகச் சரிபார்க்கலாம். நிரூபிப்பவர் சந்தைகள், சான்று ஒருங்கிணைப்பு மற்றும் வன்பொருள் முடுக்கம் பற்றிய ஆராய்ச்சியானது, நிரூபிப்பது ஒரு சில பெரிய ஆபரேட்டர்களிடையே குவிந்திருக்காமல் போட்டித்தன்மையுடனும் அணுகக்கூடியதாகவும் இருப்பதை உறுதி செய்வதை நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது.

கணிக்கக்கூடிய இறுதிநிலை

தொகுதி சிக்கலான தன்மையைப் பொருட்படுத்தாமல் சான்று சரிபார்ப்பு நிலையான நேரத்தில் செயல்படுகிறது. இது சான்றளிப்பு நேரத்தை மேலும் கணிக்கக்கூடியதாக ஆக்குகிறது மற்றும் சிக்கலான தொகுதிகளை சரியான நேரத்தில் செயலாக்கச் சரிபார்ப்பான்கள் சிரமப்படும்போது ஏற்படக்கூடிய தவறவிடப்பட்ட சான்றளிப்புகளைக் குறைக்கிறது.

நிகழ்நேர நிரூபிப்பு சவால்கள்

zkEVM L1 சரிபார்ப்பிற்கான முக்கிய சவால் வேகம் ஆகும். எத்திரியம் தொகுதிகள் ஒவ்வொரு 12 வினாடிகளுக்கும் உருவாக்கப்படுகின்றன, அதாவது ஒருமித்த கருத்துக்குப் பயனுள்ளதாக இருக்க இதேபோன்ற காலக்கெடுவுக்குள் சான்றுகள் உருவாக்கப்பட வேண்டும்.

தற்போதைய zkEVM செயலாக்கங்கள் ஒரு தொகுதியை நிரூபிக்க நிமிடங்கள் முதல் மணிநேரங்கள் வரை ஆகலாம். இந்த இடைவெளியைக் குறைப்பதில் ஆராய்ச்சி கவனம் செலுத்துகிறது:

• இணையாக்கம்: பல இயந்திரங்களில் நிரூபிக்கும் வேலையை விநியோகித்தல்
• சிறப்பு வன்பொருள்: ZK நிரூபிப்பிற்காக உகந்ததாக்கப்பட்ட சுற்றுகள் மற்றும் வன்பொருளை வடிவமைத்தல்
• அல்காரித மேம்பாடுகள்: மிகவும் திறமையான சான்று அமைப்புகள் மற்றும் சுற்று வடிவமைப்புகள்
• படிப்படியான நிரூபிப்பு: பரிவர்த்தனைகள் செயல்பட்ட பிறகு அல்லாமல், செயல்படும்போதே சான்றுகளை உருவாக்குதல்

தற்போதைய ஆராய்ச்சி மற்றும் செயலாக்கங்கள்

எத்தீரியம் அறக்கட்டளை Privacy Stewards of Ethereum (PSE) (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) குழுவின் மூலம் zkEVM ஆராய்ச்சிக்கு நிதியளிக்கிறது. முக்கிய ஆராய்ச்சித் தடங்கள் பின்வருமாறு:

• நிகழ்நேர நிரூபிப்பு: 12-வினாடி நேரப்பகுதிகளுக்குள் முழு தொகுதி சான்றுகளை உருவாக்குதல்
• கிளையண்ட் ஒருங்கிணைப்பு: செயலாக்க கிளையண்டுகள் மற்றும் நிரூபிப்பவர்களுக்கு இடையிலான இடைமுகங்களை தரப்படுத்துதல்
• பொருளாதார ஊக்கத்தொகைகள்: நிலையான நிரூபிப்பவர் சந்தைகள் மற்றும் கட்டண கட்டமைப்புகளை வடிவமைத்தல்

செயலாக்க நிலை

எத்திரியம் தொகுதி நிரூபிப்பிற்காகப் பல zkVM செயலாக்கங்கள் உருவாக்கப்பட்டு சோதிக்கப்படுகின்றன:

இவை EVM பைட் குறியீட்டைச் செயல்படுத்த RISC-V அடிப்படையிலான மெய்நிகர் இயந்திரங்களைப் பயன்படுத்துகின்றன, பின்னர் சரியான செயலாக்கத்தின் ZK சான்றுகளை உருவாக்குகின்றன. புதுப்பித்த சோதனை முடிவுகள் மற்றும் முன்னேற்றம் எத்தீரியம் அறக்கட்டளையின் zkVM டிராக்கரில் (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) கண்காணிக்கப்படுகின்றன.

பிற மேம்படுத்தல்களுடன் zkEVM எவ்வாறு பொருந்துகிறது

zkEVM L1 சரிபார்ப்பு பல பிற எத்திரியம் வழிகாட்டி வரைபட உருப்படிகளுடன் இணைகிறது:

• வெர்கிள் மரங்கள்: நிலையற்ற தன்மை சரிபார்ப்பிற்கான சிறிய சாட்சிகளைச் செயல்படுத்துகிறது, நிரூபிப்பவர்கள் வேலை செய்ய வேண்டிய தரவைக் குறைக்கிறது
• நிலையற்ற தன்மை: zkEVM ஒரு முக்கிய இயக்கியாகும்—செயலாக்கத்தின் ZK சான்றுகளுடன், தொகுதிகளைச் சரிபார்க்கக் கணுக்களுக்கு முழு நிலை தேவையில்லை
• முன்மொழிபவர்-உருவாக்குபவர் பிரிப்பு (PBS): தொகுதி உருவாக்குபவர்கள் சான்று உருவாக்கத்தை ஒருங்கிணைக்கலாம் அல்லது ஒரு தனி நிரூபிப்பவர் சந்தை உருவாகலாம்
• ஒற்றை ஸ்லாட் இறுதிநிலை: வேகமான சான்று உருவாக்கம் கிரிப்டோகிராஃபிக் உத்தரவாதங்களுடன் ஒற்றை ஸ்லாட் இறுதிநிலையைச் சாத்தியமாக்கும்

மேலும் படிக்க

• zkEVM Foundation (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) - அதிகாரப்பூர்வ எத்தீரியம் அறக்கட்டளை zkEVM ஆராய்ச்சி மையம்
• Ethproofs (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) - எத்திரியத்தை நிகழ்நேரத்தில் நிரூபிப்பதற்கான பந்தயத்தைக் கண்காணிக்கவும்
• zkevm.fyi (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) - L1 க்கான zkEVM பற்றிய தொழில்நுட்ப புத்தகம்
• PSE zkEVM Specs (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) - தொழில்நுட்ப விவரக்குறிப்புகள்
• The Verge (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) - சரிபார்ப்பு மேம்பாடுகள் குறித்த விட்டாலிக்கின் கண்ணோட்டம்
• EF zkEVM Blog (புதிய தாவலில் திறக்கப்படும்) - EF குழுவின் செயல்திறன் பகுப்பாய்வு