L1 బ్లాక్ ధృవీకరణ కోసం zkEVM

zkEVM అనేది ఎథీరియం బ్లాక్ అమలును ధృవీకరించడానికి శూన్య-జ్ఞాన నిరూపణలను ఉపయోగించే ఒక సాంకేతికత. ఒక బ్లాక్‌లోని అన్ని లావాదేవీలను ప్రతి మళ్లీ అమలు చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా, ఒక ప్రత్యేకమైన వ్యక్తి ("ప్రూవర్" అని పిలుస్తారు) బ్లాక్‌ను అమలు చేసి, ఆ అమలు సరైనదని నిర్ధారించే క్రిప్టోగ్రాఫిక్ నిరూపణను రూపొందిస్తారు. అప్పుడు ఏ నోడ్ అయినా ఈ నిరూపణను ధృవీకరించవచ్చు—అన్ని లావాదేవీలను మళ్లీ అమలు చేయడం కంటే ఈ ప్రక్రియ చాలా రెట్లు చౌకైనది.

మళ్లీ అమలు చేసే సమస్య

నేడు, ఎథీరియం "N-of-N" ధృవీకరణ నమూనాను ఉపయోగిస్తుంది: ప్రతిపాదించిన స్థితి మార్పులు సరైనవో కాదో ధృవీకరించడానికి ప్రతి ధృవీకర్త ప్రతి బ్లాక్‌లోని ప్రతి లావాదేవీని స్వతంత్రంగా మళ్లీ అమలు చేయాలి. ఈ విధానం గరిష్టంగా విశ్వాస రహితమైనది అయినప్పటికీ, ఇది ఒక ప్రాథమిక అవరోధాన్ని సృష్టిస్తుంది.

సమస్య ఏమిటంటే, సగటు ధృవీకర్త ప్రాసెస్ చేయగలిగే దాని ద్వారా ఎథీరియం లావాదేవీల సామర్థ్యం పరిమితం చేయబడింది. ని పెంచడం వల్ల ప్రతి బ్లాక్‌కు మరిన్ని లావాదేవీలు అనుమతించబడతాయి, కానీ ఇది ధృవీకర్తలకు హార్డ్‌వేర్ అవసరాలను కూడా పెంచుతుంది. ఇది వికేంద్రీకరణకు ముప్పు కలిగిస్తుంది—ఒక ధృవీకర్తను నడపడానికి ఖరీదైన హార్డ్‌వేర్ అవసరమైతే, నెట్‌వర్క్‌ను సురక్షితం చేయడంలో తక్కువ మంది మాత్రమే పాల్గొనగలరు.

zkEVM ఈ రాజీ నుండి బయటపడే మార్గాన్ని అందిస్తుంది. "అందరూ మళ్లీ అమలు చేస్తారు" అనే విధానం నుండి "ఒకరు నిరూపిస్తారు, అందరూ ధృవీకరిస్తారు" అనే విధానానికి మారడం ద్వారా, ధృవీకర్త హార్డ్‌వేర్ అవసరాలను పెంచకుండా ఎథీరియం గ్యాస్ పరిమితిని సురక్షితంగా పెంచగలదు.

zkEVM L1 ధృవీకరణ ఎలా పనిచేస్తుంది

zkEVM ధృవీకరణ బ్లాక్ ధృవీకరణను "1-of-N" నమూనాగా మారుస్తుంది:

1. అమలు: ఒక ప్రూవర్ బ్లాక్‌లోని అన్ని లావాదేవీలను అమలు చేస్తారు, ప్రతి స్థితి మార్పును ట్రాక్ చేస్తారు
2. నిరూపణ: ప్రూవర్ అమలు యొక్క ఖచ్చితత్వాన్ని ధృవీకరించే క్రిప్టోగ్రాఫిక్ నిరూపణను (SNARK లేదా STARK) రూపొందిస్తారు
3. ధృవీకరణ: లావాదేవీలను మళ్లీ అమలు చేయడానికి బదులుగా ధృవీకర్తలు నిరూపణను ధృవీకరిస్తారు—ఇది పూర్తిగా మళ్లీ అమలు చేయడం కంటే చాలా చౌకైనది

భద్రతా హామీ అలాగే ఉంటుంది: అమలు తప్పు అయితే, ఎటువంటి చెల్లుబాటు అయ్యే నిరూపణను రూపొందించలేరు. కానీ ఇప్పుడు, ప్రతి నోడ్ ఖరీదైన గణన చేయడానికి బదులుగా, ప్రూవర్ మాత్రమే చేస్తారు—మరియు ధృవీకరణ ఎంత చౌకగా ఉంటుందంటే అది గ్యాస్ పరిమితిని నిరోధించదు.

టైప్ 1 zkEVMలు

ఎథీరియంతో వాటి అనుకూలత ఆధారంగా zkEVMలు రకాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి:

• టైప్ 1: పూర్తిగా ఎథీరియంకు సమానమైనది. EVMకు ఎటువంటి మార్పులు లేవు, కాబట్టి ఏదైనా ఎథీరియం బ్లాక్‌ను ఉన్నది ఉన్నట్లుగా ఖచ్చితంగా నిరూపించవచ్చు
• టైప్ 2-4: నిరూపణను సులభతరం చేయడానికి EVM ప్రవర్తనను సవరిస్తూ, వివిధ రాజీలు చేస్తాయి

L1 ధృవీకరణ కోసం, టైప్ 1 అత్యవసరం. ఎడ్జ్ కేసులు మరియు చారిత్రక బ్లాక్‌లతో సహా ఏదైనా చెల్లుబాటు అయ్యే ఎథీరియం బ్లాక్‌ను zkEVM నిరూపించగలగాలి. ఎథీరియం యొక్క ఖచ్చితమైన ప్రవర్తన నుండి ఏదైనా విచలనం ఏకాభిప్రాయ సమస్యలను సృష్టిస్తుంది.

ఎథీరియం ఫౌండేషన్ యొక్క zkEVM పరిశోధన, ఇప్పటికే ఉన్న ఎథీరియం అమలుతో పూర్తిగా అనుకూలంగా ఉండే టైప్ 1 అమలులపై దృష్టి పెడుతుంది.

ఎథీరియంకు ప్రయోజనాలు

అధిక లావాదేవీల సామర్థ్యం

ధృవీకరణ చౌకగా ఉన్నప్పుడు, గ్యాస్ పరిమితి సురక్షితంగా పెరుగుతుంది. ఇది నెట్‌వర్క్ సామర్థ్యాన్ని విస్తరిస్తుంది మరియు అధిక డిమాండ్ ఉన్న సమయాల్లో ఫీజులను స్థిరీకరించడంలో సహాయపడుతుంది. ప్రస్తుత గ్యాస్ పరిమితి పాక్షికంగా ధృవీకర్త హార్డ్‌వేర్ ద్వారా నిరోధించబడింది—zkEVM ఈ నిరోధాన్ని తొలగిస్తుంది.

బలమైన వికేంద్రీకరణ

zkEVM ధృవీకరణతో, ధృవీకర్తలు లావాదేవీలను అమలు చేయడానికి బదులుగా నిరూపణలను మాత్రమే ధృవీకరించాలి. ఇది ధృవీకర్తను నడపడానికి హార్డ్‌వేర్ అవసరాలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది, నెట్‌వర్క్‌ను సురక్షితం చేయడంలో ఎక్కువ మంది పాల్గొనడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఎక్కువ ధృవీకర్త వైవిధ్యం ఎథీరియం యొక్క సెన్సార్‌షిప్ నిరోధకతను మరియు స్థితిస్థాపకతను బలోపేతం చేస్తుంది.

నిరూపణకు ప్రస్తుత ధృవీకర్త హార్డ్‌వేర్ కంటే ఎక్కువ గణన వనరులు అవసరమని గమనించండి. అయితే, ధృవీకరణ వలె కాకుండా, నిరూపణను అదే విధంగా వికేంద్రీకరించాల్సిన అవసరం లేదు: ప్రతి బ్లాక్‌కు ఒక సరైన నిరూపణ మాత్రమే అవసరం, మరియు ఎవరైనా దానిని త్వరగా ధృవీకరించవచ్చు. ప్రూవర్ మార్కెట్‌లు, ప్రూఫ్ అగ్రిగేషన్ మరియు హార్డ్‌వేర్ యాక్సిలరేషన్‌పై పరిశోధన, నిరూపణ అనేది కొద్దిమంది పెద్ద ఆపరేటర్ల మధ్య కేంద్రీకృతం కాకుండా పోటీగా మరియు అందుబాటులో ఉండేలా చూడటం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఊహించదగిన నిశ్చయత్వం

బ్లాక్ సంక్లిష్టతతో సంబంధం లేకుండా నిరూపణ ధృవీకరణ స్థిరమైన సమయంలో పనిచేస్తుంది. ఇది ధృవీకరణ సమయాన్ని మరింత ఊహించదగినదిగా చేస్తుంది మరియు సంక్లిష్టమైన బ్లాక్‌లను సకాలంలో ప్రాసెస్ చేయడానికి ధృవీకర్తలు కష్టపడినప్పుడు సంభవించే తప్పిపోయిన ధృవీకరణలను తగ్గిస్తుంది.

రియల్-టైమ్ నిరూపణ సవాళ్లు

zkEVM L1 ధృవీకరణకు ప్రధాన సవాలు వేగం. ఎథీరియం బ్లాక్‌లు ప్రతి 12 సెకన్లకు ఉత్పత్తి చేయబడతాయి, అంటే ఏకాభిప్రాయానికి ఉపయోగపడాలంటే నిరూపణలు కూడా అదే సమయంలో రూపొందించబడాలి.

ప్రస్తుత zkEVM అమలులు ఒకే బ్లాక్‌ను నిరూపించడానికి నిమిషాల నుండి గంటల సమయం తీసుకోవచ్చు. ఈ అంతరాన్ని పూడ్చడంపై పరిశోధన దృష్టి పెడుతుంది:

• సమాంతరీకరణ (Parallelization): బహుళ యంత్రాలలో నిరూపణ పనిని పంపిణీ చేయడం
• ప్రత్యేక హార్డ్‌వేర్: ZK నిరూపణ కోసం ఆప్టిమైజ్ చేయబడిన సర్క్యూట్‌లు మరియు హార్డ్‌వేర్‌ను రూపొందించడం
• అల్గారిథమిక్ మెరుగుదలలు: మరింత సమర్థవంతమైన నిరూపణ వ్యవస్థలు మరియు సర్క్యూట్ డిజైన్‌లు
• పెరుగుతున్న నిరూపణ (Incremental proving): లావాదేవీలు పూర్తయిన తర్వాత కాకుండా, అవి అమలు అవుతున్నప్పుడే నిరూపణలను రూపొందించడం

ప్రస్తుత పరిశోధన మరియు అమలులు

ఎథీరియం ఫౌండేషన్ ప్రైవసీ స్టీవార్డ్స్ ఆఫ్ ఎథీరియం (PSE) (opens in a new tab) బృందం ద్వారా zkEVM పరిశోధనకు నిధులు సమకూరుస్తుంది. ముఖ్య పరిశోధనా అంశాలు:

• రియల్-టైమ్ నిరూపణ: 12-సెకన్ల స్లాట్‌లలో పూర్తి బ్లాక్ నిరూపణలను రూపొందించడం
• క్లయింట్ ఇంటిగ్రేషన్: ఎగ్జిక్యూషన్ క్లయింట్‌లు మరియు ప్రూవర్‌ల మధ్య ఇంటర్‌ఫేస్‌లను ప్రామాణీకరించడం
• ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు: స్థిరమైన ప్రూవర్ మార్కెట్‌లు మరియు ఫీజు నిర్మాణాలను రూపొందించడం

అమలు స్థితి

ఎథీరియం బ్లాక్ నిరూపణ కోసం అనేక zkVM అమలులు అభివృద్ధి చేయబడుతున్నాయి మరియు పరీక్షించబడుతున్నాయి:

ఇవి EVM బైట్‌కోడ్‌ను అమలు చేయడానికి RISC-V ఆధారిత వర్చువల్ మెషీన్‌లను ఉపయోగిస్తాయి, ఆపై సరైన అమలు యొక్క ZK నిరూపణలను రూపొందిస్తాయి. తాజా పరీక్ష ఫలితాలు మరియు పురోగతి ఎథీరియం ఫౌండేషన్ యొక్క zkVM ట్రాకర్ (opens in a new tab)లో ట్రాక్ చేయబడతాయి.

ఇతర అప్‌గ్రేడ్‌లతో zkEVM ఎలా సరిపోతుంది

zkEVM L1 ధృవీకరణ అనేక ఇతర ఎథీరియం రోడ్‌మ్యాప్ అంశాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది:

• వెర్కిల్ ట్రీస్: స్థితిరహిత ధృవీకరణ కోసం చిన్న సాక్ష్యాలను (witnesses) ఎనేబుల్ చేస్తాయి, ప్రూవర్‌లు పని చేయాల్సిన డేటాను తగ్గిస్తాయి
• స్థితిరాహిత్యం: zkEVM ఒక కీలకమైన ఎనేబులర్—అమలు యొక్క ZK నిరూపణలతో, బ్లాక్‌లను ధృవీకరించడానికి నోడ్‌లకు పూర్తి స్థితి అవసరం లేదు
• ప్రతిపాదకుడు-నిర్మాత విభజన (PBS): బ్లాక్ నిర్మాతలు నిరూపణ ఉత్పత్తిని సమగ్రపరచవచ్చు లేదా ప్రత్యేక ప్రూవర్ మార్కెట్ ఉద్భవించవచ్చు
• సింగిల్ స్లాట్ ఫైనాలిటీ: వేగవంతమైన నిరూపణ ఉత్పత్తి క్రిప్టోగ్రాఫిక్ హామీలతో సింగిల్ స్లాట్ ఫైనాలిటీని సాధ్యం చేస్తుంది

మరింత చదవడానికి

• zkEVM ఫౌండేషన్ (opens in a new tab) - అధికారిక ఎథీరియం ఫౌండేషన్ zkEVM పరిశోధనా కేంద్రం
• Ethproofs (opens in a new tab) - ఎథీరియంను రియల్-టైమ్‌లో నిరూపించే రేసును ట్రాక్ చేయండి
• zkevm.fyi (opens in a new tab) - L1 కోసం zkEVMపై సాంకేతిక పుస్తకం
• PSE zkEVM స్పెక్స్ (opens in a new tab) - సాంకేతిక లక్షణాలు
• The Verge (opens in a new tab) - ధృవీకరణ మెరుగుదలలపై విటాలిక్ యొక్క అవలోకనం
• EF zkEVM బ్లాగ్ (opens in a new tab) - EF బృందం నుండి పనితీరు విశ్లేషణ

పేజీ చివరి నవీకరణ: 6 జూన్, 2026

J

w (opens in a new tab)

సహకారులను చూడండి