వికేంద్రీకృత సోషల్ మీడియా వివరణ
కేంద్రీకృత కార్పొరేషన్లపై ఆధారపడకుండా, వినియోగదారులకు వారి డేటా, కంటెంట్ మరియు సామాజిక కనెక్షన్ల యాజమాన్యాన్ని అందించడానికి బ్లాక్చైన్ సాంకేతికతను ఉపయోగించే వికేంద్రీకృత సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్ల గురించిన వివరణ.
Date published: 9 మార్చి, 2022
కాయిన్ మార్కెట్ క్యాప్ అందించిన ఈ వివరణలో వికేంద్రీకృత సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్లు, అవి కేంద్రీకృత నెట్వర్క్ల నుండి ఎలా భిన్నంగా ఉంటాయి, వాక్ స్వాతంత్ర్యానికి సంబంధించిన లాభనష్టాలు, పరస్పర అనుసంధానత ప్రయోజనాలు మరియు Mastodon, Minds, Steem, DTube, Audius మరియు Subsocial వంటి ప్రముఖ ప్లాట్ఫారమ్ల పర్యటన గురించి వివరించబడింది.
ఈ ట్రాన్స్క్రిప్ట్ కాయిన్ మార్కెట్ క్యాప్ ప్రచురించిన అసలు వీడియో ట్రాన్స్క్రిప్ట్ (opens in a new tab) యొక్క యాక్సెస్ చేయగల కాపీ. ఇది చదవడానికి వీలుగా కొద్దిగా సవరించబడింది.
వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్ల ఆవశ్యకత (0:00)
వికేంద్రీకృత సోషల్ మీడియా — Twitter లో కొనసాగుతున్న ఖాతా నిషేధాలు, YouTube స్ట్రైక్లు ఇవ్వడం, Facebook స్టాక్ క్షీణించడం వంటి పరిణామాల నేపథ్యంలో — వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్లు చివరకు ముందుకు వచ్చి ప్రస్తుత పరిస్థితిని సవాలు చేయడానికి ఇదే సరైన సమయమా? ఒకవేళ అవి అలా చేస్తే, ఆన్లైన్లో మనం సాంఘికీకరించే కొత్త మార్గంగా అవి మారితే, అవి ఎలా భిన్నంగా ఉంటాయి? అవి ఎలా కనిపిస్తాయి? మనం ఏ విధంగా భిన్నంగా వ్యవహరిస్తాము?
సోషల్ మీడియా తన వాగ్దానాలను నిజంగా నిలబెట్టుకోలేదనే భావన ప్రతి తరంలోనూ పెరుగుతోంది. సంవత్సరాలుగా ఇది మూసివేయబడిన, ఆర్థికంగా నడిచే, కేంద్రీకృత నెట్వర్క్లుగా పరిణామం చెందింది, ఇవి నిరంతరం గోప్యత కుంభకోణాలు మరియు అంతులేని సెన్సార్షిప్ ఆరోపణలతో సతమతమవుతున్నాయి.
సెన్సార్షిప్ విషయానికి వస్తే, మనం వాక్ స్వాతంత్ర్యం గురించి మాట్లాడుతున్నాము, మరియు వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్లు విభిన్నంగా ఏదైనా చేయడానికి అవకాశం ఉన్న మార్గాలలో ఇది ఒకటి. వాక్ స్వాతంత్ర్యం అనేది సంక్లిష్టమైనది. ప్రజలు ఏమి చదవాలి, ఏమి వినాలి మరియు ఎవరితో సంభాషించాలి అని వారినే నిర్ణయించుకోనివ్వడం వల్ల స్పష్టమైన ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి — అణగారిన, సెన్సార్ చేయబడిన లేదా వినిపించని వారికి వాయిస్ ఇవ్వడం లాంటివి.
కానీ ప్రతి ఒక్కరికీ వాక్ స్వాతంత్ర్యం ఉన్నప్పుడు, కొన్నిసార్లు — ముఖ్యంగా సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్లలో — మీరు కలవరపెట్టే లేదా హింసాత్మకమైన సందేశాలు, వీడియోలు మరియు చిత్రాలతో నిరంతరం దాడికి గురవుతారు. ప్రతి ఒక్కరూ తమకు నచ్చినట్లు చేయగల స్వేచ్ఛా వాతావరణం నిజంగా పని చేయదు. ఒక రకమైన నియంత్రణ (moderation) ఉండాలి, కానీ వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్లు Twitter, Facebook లేదా YouTube చేసే విధంగానే కంటెంట్ను నియంత్రించాల్సిన అవసరం లేదు. కేంద్రీకృత నియంత్రణ లేదా అందరికీ ఒకే విధానం అనే దృక్పథంపై ఆధారపడని వినూత్నమైన కంటెంట్ నియంత్రణ మార్గాలను తీసుకురావడానికి వాటికి అవకాశం ఉంది.
ఉదాహరణకు, ఒక వికేంద్రీకృత సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్, ఏదైనా కంటెంట్ ఫ్లాగ్ చేయబడిన తర్వాత అది ఆమోదయోగ్యమైనదా కాదా అని నిర్ణయించే మోడరేషన్ జ్యూరీలను యాదృచ్ఛికంగా ఎంచుకోవాలని సూచిస్తుంది.
పరస్పర అనుసంధానత మరియు వినియోగదారు నియంత్రణ (3:08)
మరింత సాంకేతిక కోణంలో చూస్తే, నేటి సోషల్ నెట్వర్క్లు నిజంగా ఉత్తమ వినియోగదారు అనుభవాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్మించబడలేదు — అవి మీ దృష్టిని వీలైనంత ఎక్కువ కాలం సైట్పై ఉంచడానికి మరియు మీకు వీలైనన్ని ఎక్కువ ప్రకటనలను చూపించడానికి నిర్మించబడ్డాయి. దానికి తోడు, మీరు మీ ఫోటోలు లేదా స్టేటస్ అప్డేట్లను Twitter నుండి Facebook కి తరలించలేరు, అలాగే మీరు Instagram నుండి WhatsApp కి ఎవరికైనా సందేశం పంపలేరు — అవి ఒకే కంపెనీకి చెందినవి అయినప్పటికీ.
ఇమెయిల్లు పంపడం ఇలా పనిచేస్తుందని ఊహించుకోండి: మీరు Gmail ఖాతా ఉన్న ఎవరికైనా ఇమెయిల్ చేయాలనుకుంటే, వారికి కూడా Gmail అవసరం అవుతుంది. ఇమెయిల్ అలా పనిచేయదు, కానీ సోషల్ మీడియా అలానే పనిచేస్తుంది. వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్లతో, అలా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. విభిన్న మొబైల్ నెట్వర్క్లలోని ఫోన్లు ఒకదానితో ఒకటి ఎలా మాట్లాడుకుంటాయో, వికేంద్రీకృత నెట్వర్క్లు కూడా అదే విధంగా ఒకదానితో ఒకటి మాట్లాడుకుంటాయి.
మరింత ఆచరణాత్మక పరంగా చెప్పాలంటే, మీరు ప్రతి సోషల్ మీడియా నెట్వర్క్లో చేరాల్సిన అవసరం లేకుండానే మీ స్నేహితులందరితో సంభాషించవచ్చని దీని అర్థం. మీరు మీ డేటా, చిత్రాలు మరియు స్టేటస్ అప్డేట్లన్నింటినీ మీతో పాటు తీసుకువెళుతూ, ఒక ప్లాట్ఫారమ్ నుండి మరొక ప్లాట్ఫారమ్కు సులభంగా మారవచ్చు. ప్రపంచం మొత్తం తరపున వాక్ స్వాతంత్ర్యం అంటే ఏమిటో నిర్ణయించే డైరెక్టర్ల బోర్డు ఏదీ ఉండదు, మరియు ప్రభుత్వాలు తమ విమర్శకులను మరియు అసమ్మతివాదులను సెన్సార్ చేయడం చాలా కష్టమవుతుంది.
Mastodon (5:22)
Mastodon నెట్వర్క్ అనేది ప్రాథమికంగా Twitter యొక్క వికేంద్రీకృత వెర్షన్ — అయితే ఇది ఒకే వెబ్సైట్ కాదు. బదులుగా, Mastodon అనేది ఇన్స్టాన్సెస్ (instances) అని పిలువబడే వేలాది కమ్యూనిటీల గ్లోబల్ నెట్వర్క్, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి వేర్వేరు వ్యక్తులు మరియు సంస్థలచే నిర్వహించబడుతుంది. WordPress ఉపయోగించి ఎవరైనా వెబ్సైట్ను ఎలా నిర్మించగలరో, అలాగే ఎవరైనా తమ స్వంత కమ్యూనిటీని సృష్టించవచ్చు మరియు నిర్వహించవచ్చు.
ప్రతి ఇన్స్టాన్స్కు దాని స్వంత మోడరేటర్లు ఉంటారు, వారు ఏ కంటెంట్ అనుమతించబడుతుంది లేదా అనుమతించబడదు అనే దానితో సహా వారి సంబంధిత కమ్యూనిటీల నియమాలను నిర్ణయిస్తారు. ఒక కమ్యూనిటీకి చెందిన వినియోగదారులు మరొక కమ్యూనిటీకి చెందిన వినియోగదారులతో సులభంగా సంభాషించవచ్చు లేదా వారు ప్రైవేట్గా ఉండవచ్చు. మీకు ఒక నిర్దిష్ట కమ్యూనిటీ నియమాలు నచ్చకపోతే, మీరు మీ డేటా మొత్తాన్ని కోల్పోకుండా దాని నుండి నిష్క్రమించి మరొక దానిలో చేరవచ్చు. వ్యక్తిగత వినియోగదారులను లేదా మొత్తం ఇన్స్టాన్సెస్ను మ్యూట్ చేయడానికి లేదా బ్లాక్ చేయడానికి కూడా మీకు ఎంపికలు ఉన్నాయి.
సాధారణ సోషల్ నెట్వర్క్ పద్ధతిలో, మీరు Mastodon ప్రొఫైల్ను సృష్టించవచ్చు, దీని ద్వారా మీరు ఇతర వినియోగదారులను అనుసరించవచ్చు మరియు వారికి సందేశం పంపవచ్చు, అలాగే స్టేటస్ అప్డేట్లను పంచుకోవచ్చు. సందేశాలను "toots" అని పిలుస్తారు మరియు ఇవి 500-అక్షరాల పరిమితిని కలిగి ఉంటాయి, వీటిలో హ్యాష్ట్యాగ్లు, చిత్రాలు, వీడియోలు లేదా పోల్స్ ఉండవచ్చు. Mastodon సుమారు నాలుగున్నర మిలియన్ల వినియోగదారుల స్థావరాన్ని కలిగి ఉంది.
Minds (6:39)
Minds అనేది కంటెంట్ సృష్టికర్తలు తమ ఇంటర్నెట్ స్వేచ్ఛ, ఆదాయం మరియు సామాజిక పరిధిని తిరిగి పొందేలా రూపొందించబడిన ఓపెన్-సోర్స్ ప్లాట్ఫారమ్. Minds అచ్చం Facebook లాగానే పనిచేస్తుంది కానీ ఒక చిన్న మార్పుతో — నెట్వర్క్కు సహకరించినందుకు మీకు వాస్తవానికి చెల్లించబడుతుంది. Wired ఒకసారి Minds ను "మీ సమయానికి మీకు చెల్లించే యాంటీ-ఫేస్బుక్" అని వర్ణించింది.
Minds హోమ్ పేజీ చాలా వరకు Facebook లాగానే కనిపిస్తుంది, కేవలం విభిన్న రంగుల స్కీమ్తో ఉంటుంది. మీరు స్టేటస్లు, చిత్రాలు, వీడియోలు మరియు బ్లాగ్ పోస్ట్లను పోస్ట్ చేయవచ్చు, అలాగే సందేశాలు లేదా వీడియో ద్వారా స్నేహితులతో చాట్ చేయవచ్చు. ఇతర వినియోగదారులు మీ కంటెంట్ను ఇష్టపడి, పంచుకుంటే, మీరు ప్లాట్ఫారమ్ యొక్క స్థానిక Minds టోకెన్లను అందుకుంటారు. మీ ఛానెల్ని అప్గ్రేడ్ చేయడానికి లేదా మరింత మంది వినియోగదారులను చేరుకోవడానికి మీ కంటెంట్ను బూస్ట్ చేయడానికి మీరు ఆ టోకెన్లను ఉపయోగించవచ్చు మరియు ప్రజలు మీ ఛానెల్కు నేరుగా డాలర్లు, బిట్కాయిన్ లేదా ఎథీరియంలో కూడా విరాళం ఇవ్వవచ్చు.
ద్వేషపూరిత లేదా అభ్యంతరకరమైన కంటెంట్ విషయానికి వస్తే, వ్యక్తులను ప్లాట్ఫారమ్ నుండి తొలగించడం వల్ల ప్రజలు వెబ్లోని మరింత చీకటి మరియు తీవ్రమైన భాగాలకు మాత్రమే వెళతారని వాదిస్తూ, ప్లాట్ఫారమ్ ద్వేషపూరిత ప్రసంగాన్ని పూర్తిగా నిషేధించదు. బదులుగా, తన ప్లాట్ఫారమ్లోని పౌర ప్రసంగం తీవ్రవాదాన్ని తగ్గించడానికి దోహదపడుతుందని Minds ఆశిస్తోంది. బ్యాకప్ ప్లాన్గా, Minds "కంటెంట్ జ్యూరీలను" కలిగి ఉంది — ప్రతిసారీ కంటెంట్ ఫ్లాగ్ చేయబడినప్పుడు, అది ఉండాలా వద్దా అని నిర్ణయించడానికి పన్నెండు మంది యాదృచ్ఛిక వినియోగదారుల జ్యూరీ ఎంపిక చేయబడుతుంది మరియు వారి నిర్ణయమే అంతిమం.
Steem మరియు DTube (8:16)
Steem అనేది సామాజిక మరియు కంటెంట్-ఆధారిత అప్లికేషన్లను సృష్టించాలనుకునే యాప్ బిల్డర్ల కోసం ఉద్దేశపూర్వకంగా రూపొందించబడిన సామాజిక బ్లాక్చైన్. Steem బ్లాక్చైన్ దాదాపు తక్షణ మరియు రుసుము లేని లావాదేవీలను అందిస్తుంది, మరియు ఇది బిట్కాయిన్ మరియు ఎథీరియం కలిపి నిర్వహించే దానికంటే ఎక్కువ లావాదేవీలను నిర్వహిస్తుందని డెవలపర్లు పేర్కొంటున్నారు.
Steem బహుశా Steemit కి మద్దతు ఇచ్చే బ్లాక్చైన్గా బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది — ఇది వికేంద్రీకృత సామాజిక కంటెంట్ మరియు బ్లాగింగ్ యాప్, ఇక్కడ మీరు సహకరించినందుకు డబ్బు సంపాదించవచ్చు. క్రిప్టోను దాని ప్రతిఫలం యంత్రాంగంగా ఉపయోగించిన మొదటి బ్లాగింగ్ ప్లాట్ఫారమ్ వాస్తవానికి Steemit. ఇప్పటివరకు, 1.2 మిలియన్ల నమోదిత వినియోగదారులు ప్లాట్ఫారమ్కు వారి సహకారాల కోసం దాదాపు 60 మిలియన్ డాలర్లను పంచుకున్నారు. Steem ద్వారా ఇప్పటికే 300 కి పైగా సామాజిక యాప్లు ప్రారంభించబడ్డాయి.
వాటిలో ఒకటి DTube — Decentralized Tube కి సంక్షిప్త రూపం. DTube అనేది ఒక ప్రసిద్ధ YouTube ప్రత్యామ్నాయం, ఇక్కడ మీరు వీడియోలను పోస్ట్ చేయడం, ప్లేజాబితాలు మరియు సేకరణలను క్యూరేట్ చేయడం మరియు కంటెంట్ను అప్లోడ్ చేయడం ద్వారా ప్రతిఫలాలను సంపాదించవచ్చు. ప్లాట్ఫారమ్ ఆ రోజు అత్యధికంగా ఇష్టపడిన కంటెంట్ సృష్టికర్తలు మరియు క్యూరేటర్లకు కేటాయించబడిన రోజువారీ పూల్ ప్రతిఫలం టోకెన్లను కలిగి ఉంది. YouTube వలె కాకుండా, DTube లో ఎలాంటి ప్రకటనలు లేవు మరియు చాలా ఉదారమైన సెన్సార్షిప్ నియమాలను కలిగి ఉంది — మీ వీడియోలను సెన్సార్ చేయగల ఏకైక మార్గం ఇతర వినియోగదారులు వాటిని డౌన్వోట్ చేయడమే. ఇతర వినియోగదారులకు ఏ వీడియోలను సూచించాలో DTube కమ్యూనిటీ సమిష్టిగా నిర్ణయిస్తుంది.
Audius (10:08)
ఆరు మిలియన్లకు పైగా నెలవారీ వినియోగదారులతో Audius ప్రముఖ వికేంద్రీకృత స్ట్రీమింగ్ ప్లాట్ఫారమ్లలో ఒకటి. ఇది కళాకారులకు న్యాయంగా ప్రతిఫలం ఇవ్వడానికి మరియు సంతకం చేయని సంగీతకారులకు రికార్డ్ డీల్పై సంతకం చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా వారి సంగీతాన్ని ప్రచురించడానికి, వారి ఫాలోయింగ్ను పెంచుకోవడానికి మరియు వారి అభిమానులతో సంభాషించడానికి ఒక మార్గాన్ని అందించడానికి నిర్మించబడిన బ్లాక్చైన్-ఆధారిత మ్యూజిక్ స్ట్రీమింగ్ ప్లాట్ఫారమ్.
అప్లోడ్ చేయబడిన సంగీతం అంతా బ్లాక్చైన్లో శాశ్వతంగా నిల్వ చేయబడుతుంది, ఇది కళాకారులు వారి మేధో సంపత్తిని రక్షించుకోవడంలో సహాయపడుతుంది. Spotify మరియు Apple Music వంటి ప్రసిద్ధ స్ట్రీమింగ్ సేవలు కేవలం సంగీతాన్ని ప్రసారం చేయడంపై మాత్రమే దృష్టి సారిస్తుండగా, Audius మ్యూజిక్ స్ట్రీమింగ్ మరియు సోషల్ నెట్వర్కింగ్ అంశాలు రెండింటినీ అందిస్తుంది, తద్వారా కళాకారులు తమ అభిమానులతో నేరుగా సంభాషించవచ్చు మరియు వారి సంగీతాన్ని విక్రయించవచ్చు. కళాకారులు వారి కంటెంట్కు ప్రత్యేకమైన యాక్సెస్తో పాటు పరిమిత-ఎడిషన్ NFT ఉత్పత్తులను అందించగలరు మరియు వారి ట్రాక్లు టాప్ ఫైవ్ వీక్లీ ట్రెండింగ్ ట్రాక్లలోకి వస్తే వారు అదనపు ఆదాయాన్ని సంపాదించవచ్చు. Audius, Katy Perry మరియు Jason Derulo వంటి ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల దృష్టిని ఆకర్షించింది మరియు ఇటీవల Rolling Stone మ్యాగజైన్ ద్వారా ప్రశంసించబడింది.
Subsocial (11:09)
Subsocial అనేది వికేంద్రీకృత Reddit లేదా Medium లాంటిది, ఇక్కడ మీరు "space" అని పిలువబడే మీ స్వంత కమ్యూనిటీని ప్రారంభించవచ్చు, దీనిని మీరు మీకు తగినట్లుగా మానిటైజ్ చేయవచ్చు, అనుకూలీకరించవచ్చు మరియు మోడరేట్ చేయవచ్చు. 5,000 కి పైగా స్పేస్లు నడుస్తున్నాయి, మరియు భవిష్యత్తులో అన్ని వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్లకు అంతర్లీన నిర్మాణంగా మారుతుందనే ఆశతో Subsocial పర్యావరణ వ్యవస్థ సోషల్ ఫైనాన్స్ (SoFi) చుట్టూ రూపొందించబడింది.
Facebook లేదా Twitter లో లాగానే, మీరు Subsocial లో మీ స్వంత ప్రొఫైల్ను సృష్టించవచ్చు, ఇది మొత్తం నెట్వర్క్ ద్వారా మీతో పాటు ప్రతిచోటా వస్తుంది. మీరు టెక్స్ట్, చిత్రాలు మరియు వీడియోలతో సహా ఏ రకమైన కంటెంట్నైనా పంచుకోవచ్చు. ఆసక్తికరమైన లేదా ఫన్నీ కంటెంట్ను పోస్ట్ చేసినందుకు మీరు కంటెంట్ సృష్టికర్తలకు టిప్ ఇవ్వవచ్చు మరియు ఇతర వినియోగదారులు కూడా మీకు టిప్ ఇవ్వగలరు.
ముగింపు (12:12)
Minds లేదా Mastodon తదుపరి Facebook లేదా Twitter అవుతాయా? కాదు — అవి భిన్నమైనవి, మరియు అసలు విషయం అదే. మనం చాలా కాలంగా చూడని ఒకదాన్ని అవి మనకు అందిస్తున్నాయి: సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్లను ఆ పదం ఉద్దేశించిన విధంగా ఉపయోగించుకునే అవకాశం — వాస్తవానికి సాంఘికీకరించడానికి మరియు నాగరిక ప్రసంగాన్ని కలిగి ఉండటానికి.
అలా అని, మనం వాస్తవికంగా ఉండాలి. MySpace కేవలం ఒక్క రోజులో కనుమరుగవ్వలేదు — వాస్తవానికి, అది బహుశా ఇప్పటికీ ఆన్లైన్లోనే ఉంది. మీ స్నేహితులందరూ వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్లలోకి రావడానికి సమయం పడుతుంది. కానీ ఇదంతా మీరు మొదటి అడుగు వేయడంతో ప్రారంభమవుతుంది — మీకు మరియు మీ విలువలకు సరిపోయే వికేంద్రీకృత సోషల్ నెట్వర్క్ను ఎంచుకోవడం, ఆ నమ్మకంతో ముందడుగు వేయడం, ఆపై మీ స్నేహితులను ఆహ్వానించడం.