Điều gì xảy ra khi bạn tài trợ cho văn hóa, không chỉ là mã code

Câu chuyện này ban đầu được xuất bản dưới dạng một chuỗi bài viết khách mời trên hồ sơ X của @Ethereum (opens in a new tab) vào ngày 30 tháng 5 năm 2025. Nó đã được chỉnh sửa đôi chút để dễ đọc hơn.

Hành trình phá vỡ giới hạn

Điều gì xảy ra khi bạn sử dụng Ethereum không chỉ để tài trợ cho mã code, mà còn cho văn hóa?

Dưới đây là hành trình của tôi từ một người làm hoạt hình meme tài chính phi tập trung (DeFi) đến việc xây dựng một nền tảng phim phi tập trung trên Ethereum.

Cố gắng phá vỡ hệ thống Hollywood cũ kỹ vì nó quá tệ.

Khoảnh khắc lan truyền đầu tiên của tôi đến khi tôi thực hiện video thông báo Uniswap v3 (opens in a new tab) vào năm 2021, đạt hơn 500.000 lượt xem trong 24 giờ.

Tôi đã đúc nó thành một NFT và nó được bán với giá 310 ETH.

Nhưng điều làm nên lịch sử chính là người đã mua nó...

PleasrDAO và sự trỗi dậy của quyền sở hữu tập thể

Đó không phải là một "cá voi". Đó là 23 Địa chỉ Ví đã lập tức tạo ra một DAO ngay tại chỗ để gom vốn và giành chiến thắng trong cuộc đấu giá. Họ tự gọi mình là @PleasrDAO (opens in a new tab).

Thương vụ đó đã khởi đầu cho một làn sóng hình thành vốn tập thể mà chúng ta vẫn cảm nhận được cho đến ngày nay.

Đó là một khoảnh khắc văn hóa chứng minh rằng việc điều phối vốn tập thể trên Ethereum không chỉ khả thi mà còn rất mạnh mẽ. Nó đã giúp truyền cảm hứng cho Giao thức Juicebox, PartyDAO và nhiều dự án khác.

Ethereum đã trở thành một bức tranh cho các hình thức hành động tập thể mới.

Vào cuối mùa hè năm đó, tôi đã tạo ra các NFT để gọi vốn cộng đồng cho Ethereum: The Infinite Garden (opens in a new tab), bộ phim tài liệu dài tập đầu tiên về Ethereum.

Dự án đã huy động được 1.036 ETH trong 48 giờ, được tài trợ hoàn toàn bởi cộng đồng Ethereum.

Điều đó khiến tôi đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Nếu Ethereum có thể tài trợ cho một bộ phim, tại sao không phải là nhiều bộ phim?

Liệu nó có thể thay thế hoàn toàn hệ thống quan liêu, lỗi thời của Hollywood và định hình lại cách các câu chuyện được tạo ra không?

Xây dựng một studio không có người gác cổng

Tôi đã bắt đầu Shibuya (opens in a new tab) cùng với Maciej Kuciara (opens in a new tab). Ước mơ của chúng tôi: một nền tảng nơi các nhà sáng tạo có thể gọi vốn cộng đồng, xuất bản và phát triển các câu chuyện trực tiếp với cộng đồng của họ. Không có người gác cổng. Chỉ có câu chuyện, cộng đồng và mã code.

Thử nghiệm đầu tiên của chúng tôi là một loạt phim anime có tên White Rabbit (opens in a new tab). Chúng tôi đã huy động được >400 ETH với trải nghiệm tương tác theo phong cách tự chọn cuộc phiêu lưu của riêng bạn:

• Người hâm mộ đã đúc các NFT Producer Pass
• Đã đặt cọc để bỏ phiếu cho các quyết định cốt truyện trực tiếp trong trình phát
• Kiếm được một ERC-20 (token sự chú ý của chúng tôi)

ERC-20 được phát hành trên một đường cong liên kết (bonding curve). Bạn càng tham gia sớm và tích cực, bạn càng kiếm được nhiều. Các lượt bỏ phiếu (như việc đặt tên cho nhân vật chính là Mirai) đã diễn ra thông qua Snapshot.

Sự tham gia không chỉ được khen thưởng, nó còn giúp định hình chính câu chuyện.

Một trong những phần tôi tự hào nhất: phần danh đề (credits). Chúng không hề tĩnh mà được cập nhật theo thời gian thực.

Dựa trên mức độ đóng góp, người hâm mộ được ghi danh là:

• Nhà sản xuất điều hành
• Nhà sản xuất
• Phó nhà sản xuất
• Trợ lý sản xuất (dành cho vị trí cuối cùng, haha)

Mỗi nhà sản xuất trong phần danh đề là một ENS hoặc Địa chỉ Ví. Thứ tự cập nhật trực tiếp, giống như một sổ cái.

Đây là một trong những lần đầu tiên Ethereum được sử dụng không chỉ để tài trợ cho một bộ phim, mà còn để quyết định ai sẽ được ghi danh trong đó. ENS = IMDb mới.

White Rabbit: Khi những câu chuyện trên Ethereum thúc đẩy văn hóa

Chúng tôi đã công chiếu White Rabbit trên sân khấu chính tại Devcon 2024. Nó đã được đề cử cho giải VMA & Webby, xuất hiện trong một video âm nhạc của Linkin Park (hơn 100 triệu lượt xem) và Mirai đã xuất hiện trên trang bìa của Vogue Đài Loan.

(Ghi chú của biên tập viên: Sau khi bài viết này được xuất bản, White Rabbit đã tiếp tục giành được giải Emmy cho Đổi mới Xuất sắc trong Lập trình Truyền thông Mới nổi - 2025 (opens in a new tab).)

Vấn đề không phải là chạy theo danh tiếng, mà là những câu chuyện trên Ethereum có thể thúc đẩy văn hóa.

Chúng tôi vừa ra mắt 5 tập thử nghiệm (pilot) gốc thuộc nhiều thể loại khác nhau, mỗi tập do một nhà sáng tạo khác nhau thực hiện. Được tài trợ và đồng sản xuất bởi chúng tôi.

Nếu bạn yêu thích một tập nào đó, bạn có thể tài trợ cho tập tiếp theo và trở thành một phần của danh đề. Chúng đang được phát trực tiếp và xem miễn phí trên shibuya.film (opens in a new tab).

Đây không chỉ là một bộ sưu tập các phim ngắn. Nó là một bằng chứng khái niệm (proof of concept) cho một hệ sinh thái giải trí kiểu mới.

Bằng cách kết hợp phát trực tuyến với gọi vốn cộng đồng, chúng tôi có thể trao quyền cho cả nhà sáng tạo và khán giả để định hình tương lai của nghệ thuật kể chuyện.

Chứng minh hệ thống hoạt động hiệu quả

Nếu chúng ta muốn thoát khỏi buồng vang (echo chamber) của tiền mã hóa, chúng ta có thể làm điều đó thông qua văn hóa.

Nhưng nội dung cũng phải đủ mạnh để cạnh tranh bên ngoài không gian này. Việc tuyển chọn rất quan trọng!

Nếu đủ số người trong chúng ta đóng góp bằng giá của một tách cà phê, chúng ta có thể tài trợ cho những bộ phim tuyệt vời trên chuỗi.

Cùng nhau, chúng ta có thể chứng minh hệ thống này hoạt động hiệu quả, để nhiều nhà sáng tạo và người hâm mộ muốn đến với Web3 hơn. Không phải vì họ bắt buộc phải làm vậy, mà vì nó tốt hơn.