प्रमुख मजकुराकडे जा

पृष्ठ अखेरचे अद्यतनित: १६ फेब्रुवारी, २०२६

डँकशार्डिंग

डँकशार्डिंग हे असे माध्यम आहे ज्यामुळे Ethereum खऱ्या अर्थाने स्केलेबल ब्लॉकचेन बनेल, परंतु तिथे पोहोचण्यासाठी अनेक प्रोटोकॉल अपग्रेड्स आवश्यक आहेत. प्रोटो-डँकशार्डिंग हा त्या मार्गावरील एक मध्यवर्ती टप्पा आहे. दोन्हींचा उद्देश लेअर 2 वरील व्यवहार वापरकर्त्यांसाठी शक्य तितके स्वस्त करणे आणि Ethereum ला प्रति सेकंद >100,000 व्यवहारांपर्यंत स्केल करणे हा आहे.

प्रोटो-डँकशार्डिंग म्हणजे काय?

प्रोटो-डँकशार्डिंग, ज्याला EIP-4844 (opens in a new tab) म्हणूनही ओळखले जाते, हे रोलअप्सना ब्लॉक्समध्ये स्वस्त डेटा जोडण्याचा एक मार्ग आहे. ही कल्पना मांडणाऱ्या दोन संशोधकांच्या नावावरून हे नाव आले आहे: प्रोटोलॅम्ब्डा आणि डँकराड फिस्ट. ऐतिहासिकदृष्ट्या, रोलअप्स त्यांचे व्यवहार CALLDATA मध्ये पोस्ट करतात या वस्तुस्थितीमुळे ते वापरकर्ता व्यवहार किती स्वस्त करू शकतात यावर मर्यादा होती.

हे महाग आहे कारण ते सर्व Ethereum नोड्सद्वारे प्रक्रिया केले जाते आणि ऑनचेन कायमचे राहते, जरी रोलअप्सना फक्त थोड्या काळासाठी डेटाची आवश्यकता असते. प्रोटो-डँकशार्डिंग डेटा ब्लॉब्स सादर करते जे पाठवले जाऊ शकतात आणि ब्लॉक्सशी जोडले जाऊ शकतात. या ब्लॉबमधील डेटा EVM ला ऍक्सेस करता येत नाही आणि एका ठराविक कालावधीनंतर (हे लिहिताना 4096 इपॉक्सवर सेट केलेले आहे, किंवा सुमारे 18 दिवस) आपोआप हटवला जातो. याचा अर्थ रोलअप्स त्यांचा डेटा खूपच स्वस्तात पाठवू शकतात आणि ही बचत अंतिम वापरकर्त्यांपर्यंत स्वस्त व्यवहारांच्या स्वरूपात पोहोचवू शकतात.

ब्लॉब डेटा कसा सत्यापित केला जातो?

रोलअप्स ते कार्यान्वित केलेले व्यवहार डेटा ब्लॉब्समध्ये पोस्ट करतात. ते डेटासाठी एक "कमिटमेंट" देखील पोस्ट करतात. ते हे डेटावर एक बहुपद फंक्शन फिट करून करतात. या फंक्शनचे नंतर विविध पॉइंट्सवर मूल्यांकन केले जाऊ शकते. उदाहरणार्थ, जर आपण f(x) = 2x-1 हे अत्यंत सोपे फंक्शन परिभाषित केले तर आपण या फंक्शनचे मूल्यांकन x = 1, x = 2, x = 3 साठी करू शकतो, ज्यातून 1, 3, 5 हे परिणाम मिळतात. एक प्रूव्हर डेटावर तेच फंक्शन लागू करतो आणि त्याचे मूल्यांकन त्याच पॉइंट्सवर करतो. जर मूळ डेटा बदलला गेला, तर फंक्शन समान राहणार नाही, आणि म्हणूनच प्रत्येक पॉइंटवर मूल्यांकन केलेली मूल्ये देखील समान नसतील. वास्तविकतेत, कमिटमेंट आणि प्रूफ अधिक गुंतागुंतीचे आहेत कारण ते क्रिप्टोग्राफिक फंक्शन्समध्ये गुंडाळलेले आहेत.

KZG म्हणजे काय?

KZG म्हणजे केट-झवेरुचा-गोल्डबर्ग - एका योजनेच्या तीन मूळ लेखकांची (opens in a new tab) नावे जी डेटाच्या एका ब्लॉबला एका लहान क्रिप्टोग्राफिक "कमिटमेंट" (opens in a new tab) मध्ये कमी करते. रोलअप गैरवर्तन करत नाही हे सुनिश्चित करण्यासाठी रोलअपद्वारे सादर केलेल्या डेटाच्या ब्लॉबची पडताळणी करावी लागते. यामध्ये कमिटमेंट वैध होती की नाही हे तपासण्यासाठी प्रूव्हर ब्लॉबमधील व्यवहारांचे पुन्हा-एक्झिक्यूशन करतो. हे संकल्पनात्मकदृष्ट्या मर्कल प्रुफ्स वापरून लेअर 1 वरील Ethereum व्यवहारांची वैधता एक्झिक्यूशन क्लायंट्स ज्या प्रकारे तपासतात त्याच पद्धतीसारखे आहे. KZG हा एक पर्यायी पुरावा आहे जो डेटावर एक बहुपद समीकरण फिट करतो. कमिटमेंट काही गुप्त डेटा पॉइंट्सवर बहुपदाचे मूल्यांकन करते. एक प्रूव्हर डेटावर तेच बहुपद फिट करेल आणि त्याचे मूल्यांकन त्याच मूल्यांवर करेल, हे तपासून की परिणाम समान आहे. डेटा सत्यापित करण्याचा हा एक मार्ग आहे जो काही रोलअप्सद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या शून्य-ज्ञान तंत्रांशी आणि अखेरीस Ethereum प्रोटोकॉलच्या इतर भागांशी सुसंगत आहे.

KZG सेरेमनी काय होती?

KZG सेरेमनी हा Ethereum समुदायातील अनेक लोकांसाठी एकत्रितपणे संख्यांची एक गुप्त यादृच्छिक स्ट्रिंग तयार करण्याचा एक मार्ग होता, ज्याचा वापर काही डेटा सत्यापित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. हे खूप महत्त्वाचे आहे की संख्यांची ही स्ट्रिंग कोणालाही माहीत नसावी आणि कोणीही ती पुन्हा तयार करू शकत नाही. हे सुनिश्चित करण्यासाठी, सेरेमनीमध्ये सहभागी झालेल्या प्रत्येक व्यक्तीला मागील सहभागीकडून एक स्ट्रिंग मिळाली. त्यानंतर त्यांनी काही नवीन यादृच्छिक मूल्ये तयार केली (उदा., त्यांच्या ब्राउझरला त्यांच्या माऊसच्या हालचालीचे मोजमाप करण्याची परवानगी देऊन) आणि ते मागील मूल्यामध्ये मिसळले. त्यानंतर त्यांनी ते मूल्य पुढील सहभागीला पाठवले आणि त्यांच्या स्थानिक मशीनमधून ते नष्ट केले. जोपर्यंत सेरेमनीतील एका व्यक्तीने हे प्रामाणिकपणे केले आहे, तोपर्यंत अंतिम मूल्य हल्लेखोरासाठी अज्ञात असेल.

EIP-4844 KZG सेरेमनी सार्वजनिक होती आणि हजारो लोकांनी त्यांची स्वतःची एंट्रॉपी (यादृच्छिकता) जोडण्यासाठी भाग घेतला. एकूण 140,000 पेक्षा जास्त योगदान होते, ज्यामुळे ही जगातील अशा प्रकारची सर्वात मोठी सेरेमनी ठरली. सेरेमनी अयशस्वी होण्यासाठी, त्या सहभागींपैकी 100% लोकांना सक्रियपणे अप्रामाणिक असावे लागेल. सहभागींच्या दृष्टिकोनातून, जर त्यांना माहित असेल की ते प्रामाणिक होते, तर इतरांवर विश्वास ठेवण्याची गरज नाही कारण त्यांना माहित आहे की त्यांनी सेरेमनी सुरक्षित केली आहे (त्यांनी वैयक्तिकरित्या 1-आउट-ऑफ-N प्रामाणिक सहभागीची आवश्यकता पूर्ण केली).

डँकशार्डिंग म्हणजे काय?

डँकशार्डिंग हे रोलअप स्केलिंगचे पूर्ण साकार रूप आहे ज्याची सुरुवात प्रोटो-डँकशार्डिंगने झाली. डँकशार्डिंग रोलअप्सना त्यांचा संकुचित व्यवहार डेटा डंप करण्यासाठी Ethereum वर प्रचंड जागा आणेल. याचा अर्थ Ethereum शेकडो वैयक्तिक रोलअप्सना सहजतेने समर्थन देऊ शकेल आणि प्रति सेकंद लाखो व्यवहार प्रत्यक्षात आणू शकेल.

हे कसे कार्य करते तर ब्लॉक्सशी जोडलेल्या ब्लॉब्सचा प्रोटो-डँकशार्डिंगमधील सहा (6) वरून पूर्ण डँकशार्डिंगमध्ये 64 पर्यंत विस्तार करून. आवश्यक असलेले उर्वरित बदल हे सर्व कन्सेन्सस क्लायंट्सच्या कार्य करण्याच्या पद्धतीतील अपडेट्स आहेत, जेणेकरून ते नवीन मोठे ब्लॉब्स हाताळू शकतील. यापैकी अनेक बदल डँकशार्डिंगपासून स्वतंत्र इतर उद्देशांसाठी आधीच रोडमॅपवर आहेत. उदाहरणार्थ, डँकशार्डिंगला प्रस्तावक-बिल्डर विभाजनाची अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे. हे एक अपग्रेड आहे जे ब्लॉक तयार करणे आणि ब्लॉक प्रस्तावित करणे ही कार्ये विविध व्हॅलिडेटर्समध्ये विभक्त करते. त्याचप्रमाणे, डँकशार्डिंगसाठी डेटा उपलब्धता सॅम्पलिंग आवश्यक आहे, परंतु ते खूप हलक्या वजनाच्या क्लायंटच्या विकासासाठी देखील आवश्यक आहे जे जास्त ऐतिहासिक डेटा संग्रहित करत नाहीत ("स्टेटलेस क्लायंट").

सध्याची प्रगती

पूर्ण डँकशार्डिंगला अनेक वर्षे बाकी आहेत. दरम्यान, KZG सेरेमनी 140,000 पेक्षा जास्त योगदानांसह संपन्न झाली आहे, आणि प्रोटो-डँकशार्डिंगसाठी EIP (opens in a new tab) परिपक्व झाले आहे. हा प्रस्ताव सर्व टेस्टनेट्समध्ये पूर्णपणे लागू करण्यात आला आहे, आणि मार्च 2024 मध्ये कानकुन-डेनेब ("डेंकुन") नेटवर्क अपग्रेडसह मेननेटवर लाईव्ह झाला.

पुढील वाचन

पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: १६ फेब्रुवारी, २०२६

हा लेख उपयुक्त होता का?