पृष्ठ शेवटचे अपडेट: 29 मे, 2026
पारंपारिक संस्थांच्या विपरीत, इथेरियमचा कोणताही CEO, मंडळ किंवा एकच नियंत्रण करणारा पक्ष नाही. हे एक विकेंद्रित प्लॅटफॉर्म आहे ज्याचे प्रशासन त्याच्या समुदायाद्वारे केले जाते, ज्याला ना-नफा इथेरियम फाउंडेशन समर्थन प्रदान करते.
इथेरियमची स्थापना/सह-स्थापना कोणी केली?
इथेरियमची स्थापना विटालिक् बुटेरिन् यांनी केली ज्यांनी 2013 च्या उत्तरार्धात ही कल्पना मांडली.
1994 मध्ये रशियात जन्मलेल्या आणि कॅनडामध्ये वाढलेल्या बुटेरिन् यांनी लहानपणापासूनच अपवादात्मक गणितीय प्रतिभा दाखवली.
त्यांनी 2011 मध्ये बिटकॉइन शोधले आणि बिटकॉइन लेख लिहिण्यास सुरुवात केली ज्यामुळे त्यांनी 2012 मध्ये Bitcoin Magazine ची सह-स्थापना केली. हे क्रिप्टोकरन्सीला समर्पित असलेल्या पहिल्या प्रकाशनांपैकी एक होते. सुरुवातीच्या बिटकॉइन समुदायाचा एक भाग असल्याने, त्यांनी त्याची क्षमता आणि त्याच्या मर्यादा प्रत्यक्ष पाहिल्या.
2014 मध्ये, विटालिक् यांनी इथेरियम श्वेतपत्रिका प्रकाशित केली, ज्यामध्ये केवळ पेमेंटपेक्षा अधिक काही करू शकणारी ब्लॉकचेन तयार करून बिटकॉइनच्या पलीकडे जाणाऱ्या प्लॅटफॉर्मची रूपरेषा दिली.
इथेरियमची सह-स्थापना 8 व्यक्तींनी केली ज्यांनी इथेरियमला जिवंत करण्यात मदत केली.
- विटालिक् बुटेरिन्: 2013 मध्ये इथेरियमची कल्पना मांडली, मूळ श्वेतपत्रिका लिहिली, आणि विकेंद्रित जागतिक संगणकाची संकल्पना स्पष्ट करून आणि प्रोटोकॉलच्या तांत्रिक आणि तात्विक दिशेला मार्गदर्शन करून त्याचे मुख्य दूरदर्शी आणि पुरस्कर्ते बनले.
- गॅव्हिन् वूड्: Solidity (opens in a new tab) प्रोग्रामिंग भाषा विकसित केली आणि इथेरियम येलो पेपर (opens in a new tab) लिहिला, जो इथेरियम व्हर्च्युअल मशीन (EVM) साठी तांत्रिक मार्गदर्शक आहे.
- जोसेफ् लुबिन्: इथेरियमच्या अगदी सुरुवातीच्या टप्प्यात निधी देण्यास मदत केली आणि नंतर कॉन्सेन्सिस् (opens in a new tab) ची स्थापना केली, जी इथेरियम-आधारित ॲप्स आणि पायाभूत सुविधा तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित करणारी कंपनी आहे.
- Jeffrey Wilcke: Geth (opens in a new tab) तयार केले, जे मूळ आणि सर्वाधिक वापरले जाणारे इथेरियम एक्झिक्यूशन क्लायंट आहे, जे EVM चालवण्यासाठी आणि इथेरियम नेटवर्क डेटा संचयित करण्यासाठी जबाबदार आहे.
- Mihai Alisie: विटालिक् बुटेरिन् यांच्यासोबत Bitcoin Magazine ची सह-स्थापना केली आणि स्वित्झर्लंडमध्ये इथेरियम फाउंडेशन स्थापन करण्यात मदत केली, उपाध्यक्ष म्हणून काम केले आणि इथरच्या पूर्व-विक्रीसाठी कायदेशीर चौकट तयार केली.
- Anthony Di Lorio
- Amir Chetrit
- चार्ल्स् हॉस्किन्सन्
आज, विटालिक् बुटेरिन् इथेरियमच्या विकासामध्ये सक्रियपणे सहभागी आहेत. जोसेफ् लुबिन् कॉन्सेन्सिस् चे नेतृत्व करत आहेत. त्यांची कंपनी इथेरियम इकोसिस्टमसाठी मेटामास्क आणि Infura सारखी प्रमुख साधने विकसित करते.
इथेरियम कधी लाँच झाले?
विटालिक् यांच्या सुरुवातीच्या कल्पनेपासून ते इथेरियमच्या अधिकृत लाँचपर्यंतच्या प्रवासाला सुमारे 20 महिने लागले. येथे प्रमुख टप्पे आहेत:
- नोव्हेंबर 2013: विटालिक् बुटेरिन् इथेरियम श्वेतपत्रिका सामायिक करतात. हे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स चालवू शकणाऱ्या ब्लॉकचेन प्लॅटफॉर्मसाठी त्यांच्या दृष्टिकोनाचे वर्णन करते.
- जानेवारी 2014: विटालिक् मियामी येथील नॉर्थ अमेरिकन बिटकॉइन कॉन्फरन्समध्ये इथेरियमच्या संकल्पनेची सार्वजनिकपणे घोषणा करतात (opens in a new tab).
- जुलै-ऑगस्ट 2014: इथेरियमच्या विकासासाठी निधी उभारण्यासाठी, संस्थापक संघाने सार्वजनिक क्राउडफंडिंग मोहीम चालवली. त्यांनी इथर (ETH) च्या बदल्यात 31,000 BTC (त्यावेळी सुमारे $18 दशलक्ष किमतीचे) उभे केले.
- एप्रिल 2015: विटालिक् आणि सह-संस्थापकांनी इथेरियमचे ऑलिम्पिक टेस्टनेट लाँच केले. मुख्य नेटवर्क लाँच होण्यापूर्वीचा हा अंतिम चाचणी टप्पा होता.
- 30 जुलै 2015: संस्थापक संघाने उत्पत्ती ब्लॉकचे खनन करून अधिकृतपणे इथरियम मेननेट लाँच केले. हे इथेरियम नेटवर्कचा जन्म दर्शवते.
- 14 मार्च 2016: इथेरियम समुदायाने "होमस्टेड" लागू केले, जे पहिले नियोजित अपग्रेड होते. हे सूचित करते की इथेरियम मुख्य प्रवाहातील स्वीकृतीसाठी तयार होते.
इथेरियमच्या लाँचने ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानातील एक मोठा टप्पा गाठला. याने स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स सादर केले आणि विकेंद्रित ॲप्लिकेशन्ससाठी एक प्लॅटफॉर्म तयार केला.
तुम्ही नेहमी इथेरियम उत्पत्ती ब्लॉक पाहू शकता (opens in a new tab) जो इथेरियम पहिल्यांदा जिवंत झाल्याचा क्षण जतन करतो.
आता इथेरियमची मालकी कोणाकडे आहे आणि ते कोण चालवते?
इथेरियमच्या सर्वात अद्वितीय पैलूंपैकी एक म्हणजे त्याची मालकी रचना, किंवा अधिक अचूकपणे सांगायचे तर, पारंपारिक मालकीचा अभाव. नियमित कंपनीच्या विपरीत, इथेरियम:
- चा कोणताही CEO किंवा केंद्रीय प्राधिकरण नाही
- कोणत्याही एका घटकाद्वारे किंवा संस्थेद्वारे नियंत्रित केले जात नाही
- पारंपारिक अर्थाने भागधारक नाहीत
त्याऐवजी, इथेरियम एक विकेंद्रित नेटवर्क म्हणून काम करते. हे जगभरातील हजारो स्वतंत्र संगणकांद्वारे (नोड्स) राखले जाते. हे विकेंद्रित मॉडेल इथेरियमच्या डिझाइन आणि मूल्याच्या केंद्रस्थानी आहे.
अनेक प्रमुख गट इथेरियमच्या चालू विकासात आणि प्रशासनात मदत करतात:
1. इथेरियम फाउंडेशन
इथेरियम फाउंडेशन ही एक ना-नफा संस्था आहे जी इथेरियम आणि संबंधित तंत्रज्ञानाला समर्थन देते. जरी ती महत्त्वाची असली तरी, ती नेटवर्क नियंत्रित करत नाही. फाउंडेशन:
- इथेरियमच्या विकासाला समर्थन देण्यासाठी निधीचे व्यवस्थापन करते
- इथेरियमवर तयार होणाऱ्या प्रकल्पांना अनुदान प्रदान करते
- समुदाय घटना आणि शैक्षणिक उपक्रम आयोजित करते
- संशोधन प्रयत्नांमध्ये समन्वय साधते
2. कोर डेव्हलपर्स आणि संशोधक
डेव्हलपर्स आणि संशोधकांचा जागतिक समुदाय इथेरियमच्या कोड आणि डिझाइनमध्ये योगदान देतो. हे योगदानकर्ते खुल्या, सार्वजनिक प्रक्रियेद्वारे सुधारणा प्रस्तावित करतात, चर्चा करतात आणि लागू करतात. विटालिक् बुटेरिन् समुदायामध्ये आदरणीय राहतात, तथापि, निर्णय कोणत्याही एका व्यक्तीऐवजी गट कराराद्वारे घेतले जातात.
3. इथेरियम सुधारणा प्रस्ताव (EIPs)
इथेरियम समुदाय इथेरियम सुधारणा प्रस्ताव (EIPs) (opens in a new tab) द्वारे नेटवर्कमध्ये बदल प्रस्तावित करतो. ही खुली प्रणाली कोणालाही सुधारणा सुचविण्याची परवानगी देते. या कल्पनांवर नंतर चर्चा केली जाते, त्या परिष्कृत केल्या जातात आणि संभाव्यतः समुदायाद्वारे लागू केल्या जातात.
4. नोड ऑपरेटर आणि व्हॅलिडेटर्स
सप्टेंबर 2022 मध्ये इथेरियमचे प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) मध्ये स्थलांतर झाल्यापासून, नेटवर्क व्हॅलिडेटर्सद्वारे सुरक्षित केले जाते जे ETH लॉक करतात (स्टेक करतात) आणि व्यवहारांवर प्रक्रिया करतात. जगभरात मोठ्या संख्येने व्हॅलिडेटर्स (opens in a new tab) पसरलेले आहेत, जे नेटवर्कचे नियंत्रण दूरवर वितरीत करतात.
हे विकेंद्रित मॉडेल कोणत्याही एका घटकाद्वारे नियंत्रण मर्यादित करते, ज्यामुळे इथेरियम सेन्सॉरशिपला प्रतिरोधक बनते. यामध्ये त्याच्या मूळ संस्थापकांचा समावेश आहे. कोणतीही एक व्यक्ती किंवा संस्था इथेरियमचे नियम बदलू शकत नाही किंवा स्वतःहून नेटवर्क बंद करू शकत नाही.
निष्कर्ष
2013 मध्ये विटालिक् बुटेरिन् यांनी केलेल्या निर्मितीपासून ते 2015 मधील लाँच आणि आजच्या वाढीपर्यंत, इथेरियम त्याच्या स्थापनेच्या दृष्टिकोनाशी प्रामाणिक राहिले आहे. हे ॲप्लिकेशन्ससाठी एक विकेंद्रित, विश्वासार्हपणे तटस्थ प्लॅटफॉर्म राहिले आहे जे अगदी प्रोग्राम केल्याप्रमाणे चालतात. नेटवर्क आणि त्यावर तयार केलेले ॲप्स कोणताही डाउनटाइम, सेन्सॉरशिप, फसवणूक किंवा तृतीय-पक्षाच्या हस्तक्षेपाशिवाय चालतात.
इथेरियमची कथा प्रत्येक अपडेट आणि नवकल्पनेसह उलगडत राहते. जसजसे नेटवर्क विकसित होते, तसतसे ते पारंपारिक कॉर्पोरेट संरचनांशिवाय विकेंद्रित प्रशासन तांत्रिक प्रगती कशी चालवू शकते याचे उदाहरण देते.
इथेरियमचे एका दूरदर्शी श्वेतपत्रिकेतून हजारो ॲप्लिकेशन्स आणि अब्जावधी मूल्यांना उर्जा देणाऱ्या जागतिक पायाभूत सुविधा स्तरामध्ये रूपांतर झाले आहे. हे सिद्ध करते की खुले सहकार्य केवळ वित्तालाच नव्हे, तर मालकी, प्रशासन आणि डिजिटल विश्वासाच्या मूलभूत संकल्पनांनाही आकार देऊ शकते.
इथेरियमच्या प्रशासन प्रक्रियेबद्दल अधिक जाणून घ्या