कान्कुन-डेनेब (डेन्कन्) हे इथेरियम नेटवर्कचे एक अपग्रेड आहे, जे प्रोटो-डँकशार्डिंग (EIP-4844) सक्रिय करते, आणि स्वस्त रोलअप स्टोरेजसाठी तात्पुरते डेटा ब्लॉब्स सादर करते.
एक नवीन व्यवहार प्रकार रोलअप प्रदात्यांना "ब्लॉब्स" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या स्वरूपात अधिक किफायतशीरपणे डेटा संचयित करण्यास सक्षम करतो. ब्लॉब्स नेटवर्कवर सुमारे 18 दिवसांसाठी (अधिक अचूकपणे, 4096 ) उपलब्ध राहण्याची हमी दिली जाते. या कालावधीनंतर, ब्लॉब्स नेटवर्कमधून काढून टाकले जातात, परंतु ॲप्लिकेशन्स तरीही पुराव्यांचा वापर करून त्यांच्या डेटाच्या वैधतेची पडताळणी करू शकतात.
यामुळे रोलअप्सचा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी होतो, चेनच्या वाढीवर मर्यादा येते आणि सुरक्षितता तसेच नोड ऑपरेटर्सचा विकेंद्रित संच राखून अधिक वापरकर्त्यांना समर्थन देण्यास मदत होते.
प्रोटो-डँकशार्डिंगमुळे रोलअप्समध्ये कमी शुल्क कधी दिसून येईल अशी आमची अपेक्षा आहे?
- हे अपग्रेड 269568 पर्वावर, 13-Mar-2024 रोजी 13:55PM (UTC) ला सक्रिय झाले.
- आर्बिट्रम् किंवा ऑप्टिमिझम् सारख्या सर्व प्रमुख रोलअप प्रदात्यांनी संकेत दिले आहेत की अपग्रेडनंतर लगेचच ब्लॉब्सना समर्थन दिले जाईल.
- वैयक्तिक रोलअप समर्थनाची वेळ भिन्न असू शकते, कारण नवीन ब्लॉब स्पेसचा फायदा घेण्यासाठी प्रत्येक प्रदात्याला त्यांच्या सिस्टीम अपडेट कराव्या लागतील.
हार्ड फोर्कनंतर ETH कसे रूपांतरित केले जाऊ शकते?
- तुमच्या ETH साठी कोणतीही कृती आवश्यक नाही: इथेरियम डेन्कन् अपग्रेडनंतर, तुमचे ETH रूपांतरित किंवा अपग्रेड करण्याची आवश्यकता नाही. तुमच्या खात्यातील शिल्लक तशीच राहील आणि तुमच्याकडे सध्या असलेले ETH हार्ड फोर्कनंतर त्याच्या विद्यमान स्वरूपात प्रवेशयोग्य राहील.
- घोटाळ्यांपासून सावध रहा! तुम्हाला तुमचे ETH "अपग्रेड" करण्याची सूचना देणारी कोणतीही व्यक्ती तुमची फसवणूक करण्याचा प्रयत्न करत आहे. या अपग्रेडच्या संदर्भात तुम्हाला काहीही करण्याची आवश्यकता नाही. तुमची मालमत्ता पूर्णपणे अप्रभावित राहील. लक्षात ठेवा, माहितीपूर्ण राहणे हा घोटाळ्यांपासून बचाव करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे.
घोटाळे ओळखणे आणि टाळणे याबद्दल अधिक
डेन्कन् नेटवर्क अपग्रेड कोणती समस्या सोडवत आहे?
डेन्कन् प्रामुख्याने नेटवर्कचे विकेंद्रीकरण राखून, परवडणाऱ्या शुल्कासह स्केलेबिलिटी (अधिक वापरकर्ते आणि अधिक व्यवहार हाताळणे) संबोधित करते.
इथेरियम समुदाय त्याच्या वाढीसाठी "रोलअप-केंद्रित" दृष्टीकोन स्वीकारत आहे, जो अधिक वापरकर्त्यांना सुरक्षितपणे समर्थन देण्याचे प्राथमिक साधन म्हणून स्तर २ (l2) रोलअप्सला स्थान देतो.
रोलअप नेटवर्क मुख्यनेटपासून वेगळे व्यवहारांचे प्रक्रियाकरण (किंवा "अंमलबजावणी") हाताळतात आणि नंतर रेकॉर्ड ठेवण्यासाठी परिणामांचा क्रिप्टोग्राफिक पुरावा आणि/किंवा संकुचित व्यवहार डेटा मुख्यनेटवर परत प्रकाशित करतात. हे पुरावे संचयित करण्यासाठी खर्च येतो (च्या स्वरूपात), जे प्रोटो-डँकशार्डिंगपूर्वी, सर्व नेटवर्क नोड ऑपरेटर्सद्वारे कायमस्वरूपी संचयित करावे लागत होते, ज्यामुळे हे एक महागडे काम बनले होते.
डेन्कन् अपग्रेडमध्ये प्रोटो-डँकशार्डिंगच्या परिचयामुळे या पुराव्यांसाठी स्वस्त डेटा स्टोरेज जोडले जाते, ज्यामध्ये नोड ऑपरेटर्सना हा डेटा केवळ 18 दिवसांसाठी संचयित करणे आवश्यक असते, त्यानंतर हार्डवेअर आवश्यकतांचा विस्तार टाळण्यासाठी डेटा सुरक्षितपणे काढला जाऊ शकतो. कारण रोलअप्सचा रक्कम काढण्याचा कालावधी साधारणपणे 7 दिवसांचा असतो, जोपर्यंत या कालावधीसाठी L1 वर ब्लॉब्स उपलब्ध असतात तोपर्यंत त्यांचे सुरक्षा मॉडेल बदलत नाही. 18-दिवसांची प्रूनिंग विंडो या कालावधीसाठी महत्त्वपूर्ण बफर प्रदान करते.
जुन्या ब्लॉब डेटामध्ये प्रवेश कसा केला जातो?
नियमित इथेरियम नोड्स नेहमी नेटवर्कची सध्याची स्थिती धारण करतील, परंतु ऐतिहासिक ब्लॉब डेटा त्याच्या परिचयानंतर सुमारे 18 दिवसांनी टाकून दिला जाऊ शकतो. हा डेटा टाकून देण्यापूर्वी, इथेरियम हे सुनिश्चित करते की तो सर्व नेटवर्क सहभागींना उपलब्ध करून दिला गेला आहे, यासाठी वेळ दिला जातो:
- इच्छुक पक्षांना डेटा डाउनलोड आणि संचयित करण्यासाठी.
- सर्व रोलअप आव्हान कालावधी पूर्ण करण्यासाठी.
- रोलअप व्यवहारांना अंतिम रूप देण्यासाठी.
ऐतिहासिक ब्लॉब डेटा विविध कारणांसाठी हवा असू शकतो आणि अनेक विकेंद्रित प्रोटोकॉल वापरून तो संचयित केला जाऊ शकतो आणि त्यात प्रवेश केला जाऊ शकतो:
- तृतीय-पक्ष अनुक्रमणिका प्रोटोकॉल, जसे की The Graph, क्रिप्टो-आर्थिक यंत्रणांद्वारे प्रोत्साहित केलेल्या नोड ऑपरेटर्सच्या विकेंद्रित नेटवर्कद्वारे हा डेटा संचयित करतात.
- BitTorrent हा एक विकेंद्रित प्रोटोकॉल आहे जिथे स्वयंसेवक हा डेटा धारण करू शकतात आणि इतरांना वितरित करू शकतात.
- इथेरियम पोर्टल नेटवर्क BitTorrent प्रमाणेच सहभागींमध्ये डेटा वितरित करून नोड ऑपरेटर्सच्या विकेंद्रित नेटवर्कद्वारे सर्व इथेरियम डेटामध्ये प्रवेश प्रदान करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
- वैयक्तिक वापरकर्ते ऐतिहासिक संदर्भासाठी त्यांना हव्या असलेल्या कोणत्याही डेटाच्या स्वतःच्या प्रती संचयित करण्यासाठी नेहमीच स्वतंत्र असतात.
- रोलअप प्रदात्यांना त्यांच्या रोलअपचा वापरकर्ता अनुभव वाढवण्यासाठी हा डेटा संचयित करण्यास प्रोत्साहित केले जाते.
- ब्लॉक एक्सप्लोरर्स सामान्यतः आर्काइव्हल नोड्स चालवतात जे सोप्या ऐतिहासिक संदर्भासाठी या सर्व माहितीची अनुक्रमणिका करतात आणि संचयित करतात, जे वेब इंटरफेसद्वारे वापरकर्त्यांसाठी प्रवेशयोग्य असतात.
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की ऐतिहासिक स्थिती पुनर्प्राप्त करणे 1-of-N ट्रस्ट मॉडेल वर कार्य करते. याचा अर्थ असा की नेटवर्कच्या सद्य स्थितीचा वापर करून त्याची अचूकता सत्यापित करण्यासाठी तुम्हाला फक्त एका विश्वासार्ह स्रोताकडून डेटाची आवश्यकता आहे.
हे अपग्रेड व्यापक इथेरियम रोडमॅपमध्ये कसे योगदान देते?
प्रोटो-डँकशार्डिंग डँकशार्डिंगच्या पूर्ण अंमलबजावणीसाठी मंच तयार करते. डँकशार्डिंग हे नोड ऑपरेटर्समध्ये रोलअप डेटाचे स्टोरेज वितरित करण्यासाठी डिझाइन केले आहे, जेणेकरून प्रत्येक ऑपरेटरला एकूण डेटाचा फक्त एक छोटा भाग हाताळावा लागेल. या वितरणामुळे प्रति ब्लॉक डेटा ब्लॉब्सची संख्या वाढेल, जे अधिक वापरकर्ते आणि व्यवहार हाताळण्यासाठी इथेरियम स्केलिंगसाठी आवश्यक आहे.
विकेंद्रित नेटवर्क राखून, परवडणाऱ्या शुल्कासह आणि अधिक प्रगत ॲप्लिकेशन्ससह इथेरियमवर अब्जावधी वापरकर्त्यांना समर्थन देण्यासाठी ही स्केलेबिलिटी महत्त्वपूर्ण आहे. या बदलांशिवाय, नोड ऑपरेटर्ससाठी हार्डवेअरची मागणी वाढेल, ज्यामुळे वाढत्या महागड्या उपकरणांची आवश्यकता निर्माण होईल. यामुळे लहान ऑपरेटर्सना परवडणार नाही, परिणामी काही मोठ्या ऑपरेटर्समध्ये नेटवर्क नियंत्रणाचे केंद्रीकरण होईल, जे विकेंद्रीकरणाच्या तत्त्वाच्या विरुद्ध जाईल.
हे अपग्रेड सर्व इथेरियम एकमत आणि प्रमाणक क्लायंटवर परिणाम करते का?
होय, प्रोटो-डँकशार्डिंग (EIP-4844) ला एक्झिक्यूशन क्लायंट आणि एकमत क्लायंट दोन्हीमध्ये अपडेट्स आवश्यक आहेत. सर्व मुख्य इथेरियम क्लायंट्सनी अपग्रेडला समर्थन देणाऱ्या आवृत्त्या जारी केल्या आहेत. अपग्रेडनंतर इथेरियम नेटवर्कसह सिंक्रोनायझेशन राखण्यासाठी, नोड ऑपरेटर्सनी हे सुनिश्चित केले पाहिजे की ते समर्थित क्लायंट आवृत्ती चालवत आहेत. लक्षात घ्या की क्लायंट रिलीझबद्दलची माहिती वेळ-संवेदनशील आहे आणि वापरकर्त्यांनी सर्वात वर्तमान तपशीलांसाठी नवीनतम अपडेट्सचा संदर्भ घ्यावा. समर्थित क्लायंट रिलीझवरील तपशील पहा (opens in a new tab).
एकमत क्लायंट प्रमाणक सॉफ्टवेअर हाताळतात, जे सर्व अपग्रेड सामावून घेण्यासाठी अपडेट केले गेले आहेत.
कान्कुन-डेनेब (डेन्कन्) इथेरियम टेस्टनेट्सवर कसा परिणाम करते?
- डेव्हनेट्स, Sepolia आणि होल्स्की या सर्वांनी डेन्कन् अपग्रेड केले आहे आणि प्रोटो-डँकशार्डिंग पूर्णपणे कार्यरत आहे.
- रोलअप डेव्हलपर्स EIP-4844 चाचणीसाठी या नेटवर्क्सचा वापर करू शकतात.
- प्रत्येक टेस्टनेटमधील या बदलामुळे बहुतांश वापरकर्ते पूर्णपणे अप्रभावित राहतील.
L2s वरील सर्व व्यवहार आता तात्पुरती ब्लॉब स्पेस वापरतील, की तुम्हाला निवडता येईल?
इथेरियमच्या स्तर २ (l2) वरील रोलअप व्यवहारांमध्ये दोन प्रकारच्या डेटा स्टोरेजचा वापर करण्याचा पर्याय आहे: तात्पुरती ब्लॉब स्पेस किंवा कायमस्वरूपी स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कॉल डेटा. ब्लॉब स्पेस हा एक किफायतशीर पर्याय आहे, जो कमी खर्चात तात्पुरते स्टोरेज प्रदान करतो. हे सर्व आवश्यक आव्हान कालावधीसाठी डेटा उपलब्धतेची हमी देते. दुसरीकडे, स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कॉल डेटा कायमस्वरूपी स्टोरेज ऑफर करतो परंतु तो अधिक महाग आहे.
ब्लॉब स्पेस किंवा कॉल डेटा वापरण्यामधील निर्णय प्रामुख्याने रोलअप प्रदात्यांद्वारे घेतला जातो. ते हा निर्णय ब्लॉब स्पेसच्या सध्याच्या मागणीवर आधारित घेतात. जर ब्लॉब स्पेसला जास्त मागणी असेल, तर डेटा वेळेवर पोस्ट केला जाईल याची खात्री करण्यासाठी रोलअप्स कॉल डेटाची निवड करू शकतात.
वापरकर्त्यांसाठी त्यांचा पसंतीचा स्टोरेज प्रकार निवडणे सैद्धांतिकदृष्ट्या शक्य असले तरी, रोलअप प्रदाते सामान्यतः ही निवड व्यवस्थापित करतात. वापरकर्त्यांना हा पर्याय दिल्यास गुंतागुंत वाढेल, विशेषतः किफायतशीर बंडलिंग व्यवहारांमध्ये. या निवडीवरील विशिष्ट तपशीलांसाठी, वापरकर्त्यांनी वैयक्तिक रोलअप प्रदात्यांद्वारे प्रदान केलेल्या दस्तऐवजांचा संदर्भ घ्यावा.
4844 L1 गॅस कमी करेल का?
लक्षणीयरीत्या नाही. रोलअप प्रदात्यांच्या वापरासाठी केवळ ब्लॉब स्पेससाठी एक नवीन गॅस मार्केट सादर केले गेले आहे. जरी रोलअप डेटा ब्लॉब्सवर ऑफ-लोड करून L1 वरील शुल्क कमी केले जाऊ शकते, तरीही हे अपग्रेड प्रामुख्याने L2 शुल्क कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. L1 (मुख्यनेट) वरील शुल्कात कपात दुय्यम प्रभाव म्हणून कमी प्रमाणात होऊ शकते.
- L1 गॅस कपात रोलअप प्रदात्यांद्वारे ब्लॉब डेटाच्या अवलंब/वापराच्या प्रमाणात असेल.
- नॉन-रोलअप संबंधित क्रियाकलापांमुळे L1 गॅस स्पर्धात्मक राहण्याची शक्यता आहे.
- ब्लॉब स्पेसचा वापर स्वीकारणारे रोलअप्स कमी L1 गॅसची मागणी करतील, ज्यामुळे नजीकच्या काळात L1 गॅस शुल्क खाली येण्यास मदत होईल.
- ब्लॉब स्पेस अद्याप मर्यादित आहे, त्यामुळे जर ब्लॉकमधील ब्लॉब्स संपृक्त/पूर्ण भरलेले असतील, तर रोलअप्सना यादरम्यान त्यांचा डेटा कायमस्वरूपी डेटा म्हणून पोस्ट करणे आवश्यक असू शकते, ज्यामुळे L1 आणि L2 गॅसच्या किमती वाढतील.
यामुळे इतर EVM स्तर १ ब्लॉकचेन्सवरील शुल्क कमी होईल का?
नाही. प्रोटो-डँकशार्डिंगचे फायदे इथेरियम स्तर २ (l2) रोलअप्ससाठी विशिष्ट आहेत जे त्यांचे पुरावे स्तर १ (l1) (मुख्यनेट) वर संचयित करतात.
केवळ इथेरियम व्हर्च्युअल मशीन (EVM) शी सुसंगत असण्याचा अर्थ असा नाही की नेटवर्कला या अपग्रेडचा कोणताही फायदा होईल. इथेरियमपासून स्वतंत्रपणे चालणारे नेटवर्क्स (EVM सुसंगत असोत वा नसोत) त्यांचा डेटा इथेरियमवर संचयित करत नाहीत आणि त्यांना या अपग्रेडचा कोणताही फायदा होणार नाही.
अधिक दृश्य स्वरूपात शिकायला आवडते?
_इथेरियमचे स्केलिंग अनलॉक करणे, EIP-4844 — Finematics _
डोमोथीसोबत ब्लॉबस्पेस 101 — Bankless
पुढील वाचन
- EIP4844.com (opens in a new tab)
- EIP-4844: शार्ड ब्लॉब व्यवहार (प्रोटो-डँकशार्डिंग) (opens in a new tab)
- डेन्कन् मुख्यनेट घोषणा (opens in a new tab) - इथेरियम फाउंडेशन ब्लॉग
- द हिचहायकर्स गाईड टू इथेरियम: प्रोटो-डँकशार्डिंग (opens in a new tab) - जॉन चारबोन्यू
- प्रोटो-डँकशार्डिंग FAQ (opens in a new tab) - विटालिक बुटेरिन
- EIP-4844 चे सखोल स्पष्टीकरण: कान्कुन अपग्रेडचा गाभा (opens in a new tab) - Ebunker
- AllCoreDevs अपडेट 016 (opens in a new tab) - टिम बेको
पृष्ठ शेवटचे अपडेट: 6 जून, 2026
