पोर्टल नेटवर्क
इथेरियम हे इथेरियम क्लायंट सॉफ्टवेअर चालवणाऱ्या संगणकांनी बनलेले एक नेटवर्क आहे. यापैकी प्रत्येक संगणकाला 'नोड' म्हटले जाते. क्लायंट सॉफ्टवेअर नोडला इथेरियम नेटवर्कवर डेटा पाठवण्याची आणि प्राप्त करण्याची अनुमती देते आणि इथेरियम प्रोटोकॉल नियमांनुसार डेटाची पडताळणी करते. नोड्स त्यांच्या डिस्क स्टोरेजमध्ये भरपूर ऐतिहासिक डेटा ठेवतात आणि जेव्हा त्यांना नेटवर्कवरील इतर नोड्सकडून माहितीचे नवीन पॅकेट्स मिळतात, ज्यांना ब्लॉक म्हणून ओळखले जाते, तेव्हा ते त्यात भर घालतात. नोडकडे उर्वरित नेटवर्कशी सुसंगत माहिती आहे की नाही हे नेहमी तपासण्यासाठी हे आवश्यक आहे. याचा अर्थ नोड चालवण्यासाठी भरपूर डिस्क स्पेस आवश्यक असू शकते. काही नोड ऑपरेशन्ससाठी भरपूर RAM देखील आवश्यक असू शकते.
या डिस्क स्टोरेज समस्येवर मात करण्यासाठी, 'लाईट नोड' विकसित केले गेले आहेत जे सर्व माहिती स्वतः साठवण्याऐवजी पूर्ण नोड्सकडून माहितीची विनंती करतात. तथापि, याचा अर्थ असा आहे की लाईट नोड स्वतंत्रपणे माहितीची पडताळणी करत नाही आणि त्याऐवजी दुसऱ्या नोडवर विश्वास ठेवत आहे. याचा अर्थ असाही होतो की त्या लाईट नोड्सना सेवा देण्यासाठी पूर्ण नोड्सना अतिरिक्त काम करणे आवश्यक आहे.
पोर्टल नेटवर्क हे इथेरियमसाठी एक नवीन नेटवर्किंग डिझाइन आहे ज्याचे उद्दिष्ट "लाईट" नोड्ससाठी डेटा उपलब्धतेची समस्या सोडवणे आहे, ज्यामध्ये पूर्ण नोड्सवर विश्वास न ठेवता किंवा अतिरिक्त ताण न टाकता, नेटवर्कवर आवश्यक डेटा लहान तुकड्यांमध्ये सामायिक करून हे साध्य केले जाते.
नोड्स आणि क्लायंट्स बद्दल अधिक
आपल्याला पोर्टल नेटवर्कची आवश्यकता का आहे
इथेरियम नोड्स इथेरियम ब्लॉकचेनची स्वतःची पूर्ण किंवा आंशिक प्रत साठवतात. या स्थानिक प्रतीचा वापर व्यवहारांचे प्रमाणीकरण करण्यासाठी आणि नोड योग्य चेनचे अनुसरण करत आहे याची खात्री करण्यासाठी केला जातो. हा स्थानिक पातळीवर साठवलेला डेटा नोड्सना कोणत्याही इतर घटकावर विश्वास न ठेवता येणारा डेटा वैध आणि योग्य असल्याची स्वतंत्रपणे पडताळणी करण्यास अनुमती देतो.
ब्लॉकचेनची ही स्थानिक प्रत आणि संबंधित स्थिती आणि पावती डेटा नोडच्या हार्ड डिस्कवर खूप जागा घेतो. उदाहरणार्थ, सहमती क्लायंटशी जोडलेले Geth (opens in a new tab) वापरून नोड चालवण्यासाठी 2TB हार्ड डिस्कची शिफारस केली जाते. स्नॅप समक्रमण वापरून, जे केवळ तुलनेने अलीकडील ब्लॉक्सच्या संचातील चेन डेटा साठवते, Geth साधारणपणे 650GB डिस्क स्पेस व्यापते परंतु दर आठवड्याला सुमारे 14GB ने वाढते (तुम्ही वेळोवेळी नोड पुन्हा 650GB पर्यंत कमी करू शकता).
याचा अर्थ नोड्स चालवणे महाग असू शकते, कारण मोठ्या प्रमाणात डिस्क स्पेस इथेरियमला समर्पित करावी लागते. इथेरियम रोडमॅपवर या समस्येवर अनेक उपाय आहेत, ज्यामध्ये इतिहास समाप्ती, स्थिती समाप्ती आणि अवस्थाहीनता यांचा समावेश आहे. तथापि, हे लागू होण्यासाठी कदाचित अनेक वर्षे लागतील. असे लाईट नोड देखील आहेत जे चेन डेटाची स्वतःची प्रत जतन करत नाहीत, ते त्यांना आवश्यक असलेल्या डेटाची पूर्ण नोड्सकडून विनंती करतात. तथापि, याचा अर्थ असा आहे की लाईट नोड्सना प्रामाणिक डेटा प्रदान करण्यासाठी पूर्ण नोड्सवर विश्वास ठेवावा लागतो आणि लाईट नोड्सना आवश्यक असलेला डेटा देण्यासाठी पूर्ण नोड्सवर ताण देखील येतो.
पोर्टल नेटवर्कचे उद्दिष्ट लाईट नोड्सना त्यांचा डेटा मिळवण्यासाठी एक पर्यायी मार्ग प्रदान करणे आहे ज्यासाठी पूर्ण नोड्सवर विश्वास ठेवण्याची किंवा त्यांनी करावयाच्या कामात लक्षणीय वाढ करण्याची आवश्यकता नाही. हे करण्याचा मार्ग म्हणजे इथेरियम नोड्ससाठी नेटवर्कवर डेटा सामायिक करण्याचा एक नवीन मार्ग सादर करणे.
पोर्टल नेटवर्क कसे कार्य करते?
इथेरियम नोड्समध्ये कठोर प्रोटोकॉल असतात जे ते एकमेकांशी कसे संवाद साधतात हे परिभाषित करतात. एक्झिक्यूशन क्लायंट्स devp2p म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सबप्रोटोकॉलच्या संचाचा वापर करून संवाद साधतात, तर सहमती क्लायंट्स libp2p नावाच्या सबप्रोटोकॉलच्या वेगळ्या स्टॅकचा वापर करतात. हे नोड्स दरम्यान पाठवल्या जाणाऱ्या डेटाचे प्रकार परिभाषित करतात.
नोड्स जेसॉन-आरपीसी API द्वारे विशिष्ट डेटा देखील देऊ शकतात, ज्याद्वारे ॲप्स आणि वॉलेट्स इथेरियम नोड्ससह माहितीची अदलाबदल करतात. तथापि, यापैकी कोणतेही लाइट क्लायंटला डेटा देण्यासाठी आदर्श प्रोटोकॉल नाहीत.
लाइट क्लायंट सध्या devp2p किंवा libp2p वर चेन डेटाच्या विशिष्ट तुकड्यांची विनंती करू शकत नाहीत कारण ते प्रोटोकॉल केवळ चेन समक्रमण आणि ब्लॉक्स आणि व्यवहारांची देवाणघेवाण (gossiping) सक्षम करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत. लाइट क्लायंटला ही माहिती डाउनलोड करायची नसते कारण त्यामुळे ते "लाईट" राहणे थांबेल.
जेसॉन-आरपीसी API हा लाइट क्लायंट डेटा विनंत्यांसाठी देखील एक आदर्श पर्याय नाही, कारण तो डेटा देऊ शकणाऱ्या विशिष्ट पूर्ण नोड किंवा केंद्रीकृत RPC प्रदात्याच्या कनेक्शनवर अवलंबून असतो. याचा अर्थ लाइट क्लायंटला तो विशिष्ट नोड/प्रदाता प्रामाणिक असल्याचा विश्वास ठेवावा लागतो, आणि पूर्ण नोडला अनेक लाइट क्लायंट्सकडून येणाऱ्या अनेक विनंत्या हाताळाव्या लागू शकतात, ज्यामुळे त्यांच्या बँडविड्थ आवश्यकतांमध्ये भर पडते.
पोर्टल नेटवर्कचा उद्देश संपूर्ण डिझाइनचा पुनर्विचार करणे आहे, विद्यमान इथेरियम क्लायंटच्या डिझाइन मर्यादांच्या बाहेर, विशेषतः हलकेपणासाठी (lightness) तयार करणे.
पोर्टल नेटवर्कची मूळ कल्पना सध्याच्या नेटवर्किंग स्टॅकमधील सर्वोत्तम भाग घेणे आहे, ज्यामध्ये लाइट क्लायंटला आवश्यक असलेली माहिती, जसे की ऐतिहासिक डेटा आणि चेनच्या वर्तमान प्रमुखाची ओळख, DHT (opens in a new tab) (बिटटोरेंट प्रमाणे) वापरून हलक्या devp2p शैलीतील पीअर-टू-पीअर विकेंद्रित नेटवर्कद्वारे प्रदान करणे सक्षम केले जाते.
एकूण ऐतिहासिक इथेरियम डेटाचे छोटे भाग आणि काही विशिष्ट नोड जबाबदाऱ्या प्रत्येक नोडमध्ये जोडण्याची ही कल्पना आहे. त्यानंतर, विनंती केलेला विशिष्ट डेटा साठवणाऱ्या नोड्सचा शोध घेऊन आणि त्यांच्याकडून तो मिळवून विनंत्या पूर्ण केल्या जातात.
हे लाईट नोड्सच्या सामान्य मॉडेलला उलट करते जेथे ते एकाच नोड शोधतात आणि त्यांना मोठ्या प्रमाणात डेटा फिल्टर करण्याची आणि देण्याची विनंती करतात; त्याऐवजी, ते नोड्सच्या मोठ्या नेटवर्कला वेगाने फिल्टर करतात जे प्रत्येकजण कमी प्रमाणात डेटा हाताळतात.
हलक्या पोर्टल क्लायंटच्या विकेंद्रित नेटवर्कला खालील गोष्टी करण्याची अनुमती देणे हे ध्येय आहे:
- चेनच्या प्रमुखाचा मागोवा घेणे
- अलीकडील आणि ऐतिहासिक चेन डेटाचे समक्रमण करणे
- स्थिती डेटा मिळवणे
- व्यवहारांचे प्रसारण करणे
- EVM वापरून व्यवहार कार्यान्वित करणे
या नेटवर्क डिझाइनचे फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
- केंद्रीकृत प्रदात्यांवरील अवलंबित्व कमी करणे
- इंटरनेट बँडविड्थचा वापर कमी करणे
- कमीत कमी किंवा शून्य समक्रमण
- संसाधन-मर्यादित उपकरणांसाठी प्रवेशयोग्य (<1 GB RAM, <100 MB डिस्क स्पेस, 1 CPU)
खालील तक्ता विद्यमान क्लायंटची कार्ये दर्शवितो जी पोर्टल नेटवर्कद्वारे वितरित केली जाऊ शकतात, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना अतिशय कमी-संसाधन उपकरणांवर या कार्यांमध्ये प्रवेश मिळतो.
पोर्टल नेटवर्क्स
| बीकन लाइट क्लायंट | स्थिती नेटवर्क | व्यवहार गॉसिप | इतिहास नेटवर्क | कॅनोनिकल Txn निर्देशांक |
|---|---|---|---|---|
| बीकन चेन लाइट | खाते आणि करार स्टोरेज | हलका मेमपूल | हेडर्स | TxHash > हॅश, निर्देशांक |
| प्रोटोकॉल डेटा | ब्लॉक बॉडीज | |||
| पावत्या |
डीफॉल्टनुसार क्लायंट विविधता
पोर्टल नेटवर्क डेव्हलपर्सनी पहिल्या दिवसापासून चार स्वतंत्र पोर्टल नेटवर्क क्लायंट तयार करण्याचा डिझाइन निर्णय देखील घेतला.
पोर्टल नेटवर्क क्लायंट खालीलप्रमाणे आहेत:
- Trin (opens in a new tab): Rust मध्ये लिहिलेले
- Fluffy (opens in a new tab): Nim मध्ये लिहिलेले
- Ultralight (opens in a new tab): TypeScript मध्ये लिहिलेले
- Shisui (opens in a new tab): Go मध्ये लिहिलेले
एकाधिक स्वतंत्र क्लायंट अंमलबजावणी असण्यामुळे इथेरियम नेटवर्कची लवचिकता आणि विकेंद्रीकरण वाढते.
जर एका क्लायंटला समस्या किंवा असुरक्षा जाणवली, तर इतर क्लायंट सुरळीतपणे कार्य करणे सुरू ठेवू शकतात, ज्यामुळे सिंगल पॉइंट ऑफ फेल्युअर (single point of failure) टळतो. याव्यतिरिक्त, विविध क्लायंट अंमलबजावणी नवकल्पना आणि स्पर्धेला प्रोत्साहन देतात, सुधारणा घडवून आणतात आणि इकोसिस्टममधील मोनोकल्चरचा धोका कमी करतात.
पुढील वाचन
- पोर्टल नेटवर्क (डेव्हकॉन बोगोटा येथे पायपर मेरियम) (opens in a new tab).
- पोर्टल नेटवर्क डिस्कॉर्ड् (opens in a new tab)
- पोर्टल नेटवर्क वेबसाइट (opens in a new tab)
पृष्ठ शेवटचे अपडेट: 9 एप्रिल, 2026
