मुख्य आशयावर जा
Change page

स्केलिंग

स्केलिंगचा आढावा

इथेरियम वापरणाऱ्या लोकांची संख्या जसजशी वाढली आहे, तसतशी ब्लॉकचेन काही क्षमता मर्यादांपर्यंत पोहोचली आहे. यामुळे नेटवर्क वापरण्याचा खर्च वाढला आहे, ज्यामुळे "स्केलिंग सोल्यूशन्स" ची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. समान उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी वेगवेगळ्या पद्धतींचा अवलंब करणाऱ्या अनेक उपायांवर संशोधन, चाचणी आणि अंमलबजावणी केली जात आहे.

स्केलेबिलिटीचे मुख्य उद्दिष्ट विकेंद्रीकरण किंवा सुरक्षिततेशी तडजोड न करता व्यवहार गती (जलद अंतिमत्व) आणि व्यवहार प्रक्रिया क्षमता (प्रति सेकंद व्यवहारांची जास्त संख्या) वाढवणे हे आहे. स्तर 1 (l1) इथेरियम ब्लॉकचेनवर, जास्त मागणीमुळे व्यवहार संथ होतात आणि गॅसच्या किमती परवडत नाहीत. गती आणि प्रक्रिया क्षमतेच्या बाबतीत नेटवर्कची क्षमता वाढवणे हे इथेरियमच्या अर्थपूर्ण आणि मोठ्या प्रमाणावर स्वीकृतीसाठी मूलभूत आहे.

गती आणि प्रक्रिया क्षमता महत्त्वाची असली तरी, ही उद्दिष्टे साध्य करणारे स्केलिंग उपाय विकेंद्रित आणि सुरक्षित राहणे आवश्यक आहे. केंद्रीकृत आणि असुरक्षित संगणकीय शक्तीकडे होणारी वाटचाल रोखण्यासाठी नोड ऑपरेटरसाठी प्रवेशाचा अडथळा कमी ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

संकल्पनात्मकदृष्ट्या आपण प्रथम स्केलिंगचे ऑनचेन स्केलिंग किंवा साखळीबाह्य स्केलिंग असे वर्गीकरण करतो.

पूर्वअटी

तुम्हाला सर्व मूलभूत विषयांची चांगली समज असली पाहिजे. स्केलिंग उपायांची अंमलबजावणी करणे प्रगत आहे कारण तंत्रज्ञान कमी वापरले गेले आहे आणि त्यावर संशोधन आणि विकास सुरू आहे.

ऑनचेन स्केलिंग

ऑनचेन स्केलिंगसाठी इथेरियम प्रोटोकॉल (स्तर 1 (l1) ) मध्ये बदल करणे आवश्यक आहे. बऱ्याच काळापासून, ब्लॉकचेनचे शार्डिंग करून इथेरियम स्केल करणे अपेक्षित होते. यामध्ये ब्लॉकचेनचे स्वतंत्र तुकड्यांमध्ये (शार्ड्स) विभाजन करणे समाविष्ट होते ज्याची पडताळणी प्रमाणकांच्या उपसंचांद्वारे केली जाणार होती. तथापि, स्तर 2 (l2) रोलअप्सद्वारे स्केलिंगने प्राथमिक स्केलिंग तंत्र म्हणून जागा घेतली आहे. याला इथेरियम ब्लॉक्सशी जोडलेल्या डेटाच्या नवीन स्वस्त स्वरूपाच्या जोडणीद्वारे समर्थन दिले जाते जे विशेषतः वापरकर्त्यांसाठी रोलअप्स स्वस्त करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे.

शार्डिंग

शार्डिंग ही डेटाबेस विभाजित करण्याची प्रक्रिया आहे. संपूर्ण इथेरियमचा मागोवा ठेवण्याऐवजी प्रमाणकांचे उपसंच वैयक्तिक शार्ड्ससाठी जबाबदार असतील. शार्डिंग बऱ्याच काळापासून इथेरियमच्या रोडमॅपवर होते, आणि एकेकाळी द मर्जच्या आधी प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) मध्ये आणण्याचा हेतू होता. तथापि, स्तर 2 (l2) रोलअप्सचा वेगवान विकास आणि डँकशार्डिंगचा शोध (इथेरियम ब्लॉक्समध्ये रोलअप डेटाचे ब्लॉक्स जोडणे जे प्रमाणकांद्वारे अतिशय कार्यक्षमतेने सत्यापित केले जाऊ शकतात) यामुळे इथेरियम समुदायाने शार्डिंगद्वारे स्केलिंग करण्याऐवजी रोलअप-केंद्रित स्केलिंगला पसंती दिली आहे. यामुळे इथेरियमचे एकमत लॉजिक सोपे ठेवण्यासही मदत होईल.

साखळीबाह्य स्केलिंग

साखळीबाह्य उपाय स्तर 1 (l1) मुख्यनेटपासून स्वतंत्रपणे लागू केले जातात - त्यांना विद्यमान इथेरियम प्रोटोकॉलमध्ये कोणत्याही बदलांची आवश्यकता नसते. काही उपाय, ज्यांना "स्तर 2 (l2)" उपाय म्हणून ओळखले जाते, त्यांची सुरक्षितता थेट स्तर 1 (l1) इथेरियम एकमतावरून मिळवतात, जसे की ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स, झिरो-नॉलेज रोलअप्स किंवा स्टेट चॅनेल्स. इतर उपायांमध्ये विविध स्वरूपात नवीन चेन्स तयार करणे समाविष्ट आहे जे मुख्यनेटपासून स्वतंत्रपणे त्यांची सुरक्षितता मिळवतात, जसे की साईडचेन्स, व्हॅलिडियम्स, किंवा प्लाझ्मा चेन्स. हे उपाय मुख्यनेटशी संवाद साधतात परंतु विविध उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी त्यांची सुरक्षितता वेगळ्या प्रकारे मिळवतात.

स्तर 2 (l2) स्केलिंग

साखळीबाह्य उपायांची ही श्रेणी मुख्यनेट इथेरियमवरून तिची सुरक्षितता मिळवते.

स्तर 2 (l2) ही एक सामूहिक संज्ञा आहे जी मुख्यनेटच्या मजबूत विकेंद्रित सुरक्षा मॉडेलचा फायदा घेत इथेरियम मुख्यनेट (स्तर 1 (l1)) च्या बाहेर व्यवहार हाताळून तुमचे ॲप्लिकेशन स्केल करण्यात मदत करण्यासाठी डिझाइन केलेल्या उपायांसाठी वापरली जाते. जेव्हा नेटवर्क व्यस्त असते तेव्हा व्यवहाराच्या गतीवर परिणाम होतो, ज्यामुळे विशिष्ट प्रकारच्या विकेंद्रित ॲप्लिकेशन्स (dapps) साठी वापरकर्त्याचा अनुभव खराब होतो. आणि जसजसे नेटवर्क अधिक व्यस्त होते, तसतसे गॅसच्या किमती वाढतात कारण व्यवहार पाठवणारे एकमेकांपेक्षा जास्त बोली लावण्याचा प्रयत्न करतात. यामुळे इथेरियम वापरणे खूप महाग होऊ शकते.

बहुतेक स्तर 2 (l2) उपाय सर्व्हर किंवा सर्व्हरच्या क्लस्टरभोवती केंद्रित असतात, ज्यापैकी प्रत्येकाला नोड, प्रमाणक, ऑपरेटर, सिक्वेन्सर, ब्लॉक उत्पादक किंवा तत्सम संज्ञा म्हणून संबोधले जाऊ शकते. अंमलबजावणीवर अवलंबून, हे स्तर 2 (l2) नोड्स त्यांचा वापर करणाऱ्या व्यक्ती, व्यवसाय किंवा संस्थांद्वारे, किंवा तृतीय पक्ष ऑपरेटरद्वारे, किंवा व्यक्तींच्या मोठ्या गटाद्वारे (मुख्यनेट प्रमाणेच) चालवले जाऊ शकतात. सर्वसाधारणपणे सांगायचे तर, व्यवहार थेट स्तर 1 (l1) (मुख्यनेट) वर सबमिट करण्याऐवजी या स्तर 2 (l2) नोड्सवर सबमिट केले जातात. काही उपायांसाठी, स्तर 2 (l2) इन्स्टन्स नंतर त्यांना स्तर 1 (l1) वर अँकर करण्यापूर्वी गटांमध्ये बॅच करते, त्यानंतर ते स्तर 1 (l1) द्वारे सुरक्षित केले जातात आणि बदलले जाऊ शकत नाहीत. हे कसे केले जाते याचे तपशील वेगवेगळ्या स्तर 2 (l2) तंत्रज्ञान आणि अंमलबजावणीमध्ये लक्षणीयरीत्या बदलतात.

एक विशिष्ट स्तर 2 (l2) इन्स्टन्स खुला असू शकतो आणि अनेक ॲप्लिकेशन्सद्वारे सामायिक केला जाऊ शकतो, किंवा एका प्रकल्पाद्वारे तैनात केला जाऊ शकतो आणि केवळ त्यांच्या ॲप्लिकेशनला समर्थन देण्यासाठी समर्पित असू शकतो.

स्तर 2 (l2) ची आवश्यकता का आहे?

  • प्रति सेकंद वाढलेले व्यवहार वापरकर्त्याचा अनुभव मोठ्या प्रमाणात सुधारतात आणि मुख्यनेट इथेरियमवरील नेटवर्कची गर्दी कमी करतात.
  • व्यवहार मुख्यनेट इथेरियमवर एकाच व्यवहारामध्ये रोलअप केले जातात, ज्यामुळे वापरकर्त्यांसाठी गॅस शुल्क कमी होते आणि इथेरियम सर्वत्र लोकांसाठी अधिक समावेशक आणि प्रवेशयोग्य बनते.
  • स्केलेबिलिटीमधील कोणतेही अपडेट्स विकेंद्रीकरण किंवा सुरक्षिततेच्या किंमतीवर नसावेत – स्तर 2 (l2) इथेरियमच्या वर तयार केले जाते.
  • ॲप्लिकेशन-विशिष्ट स्तर 2 (l2) नेटवर्क्स आहेत जे मोठ्या प्रमाणावर मालमत्तेसह काम करताना त्यांची स्वतःची कार्यक्षमता आणतात.

स्तर 2 (l2) बद्दल अधिक.

रोलअप्स

रोलअप्स स्तर 1 (l1) च्या बाहेर व्यवहार अंमलबजावणी करतात आणि नंतर डेटा स्तर 1 (l1) वर पोस्ट केला जातो जिथे एकमत होते. व्यवहार डेटा स्तर 1 (l1) ब्लॉक्समध्ये समाविष्ट असल्याने, यामुळे रोलअप्सना मूळ इथेरियम सुरक्षिततेद्वारे सुरक्षित करण्याची अनुमती मिळते.

वेगवेगळ्या सुरक्षा मॉडेल्ससह दोन प्रकारचे रोलअप्स आहेत:

स्टेट चॅनेल्स

स्टेट चॅनेल्स सहभागींना साखळीबाह्य जलद आणि मुक्तपणे व्यवहार करण्यास सक्षम करण्यासाठी मल्टीसिग कॉन्ट्रॅक्ट्सचा वापर करतात, त्यानंतर मुख्यनेटसह अंतिमत्व निश्चित करतात. यामुळे नेटवर्कची गर्दी, शुल्क आणि विलंब कमी होतो. सध्या चॅनेल्सचे दोन प्रकार आहेत: स्टेट चॅनेल्स आणि पेमेंट चॅनेल्स.

स्टेट चॅनेल्स बद्दल अधिक जाणून घ्या.

साईडचेन्स

साईडचेन ही एक स्वतंत्र EVM-सुसंगत ब्लॉकचेन आहे जी मुख्यनेटच्या समांतर चालते. या द्वि-मार्गी ब्रिजेसद्वारे इथेरियमशी सुसंगत आहेत आणि त्यांच्या स्वतःच्या निवडलेल्या एकमत आणि ब्लॉक पॅरामीटर्सच्या नियमांनुसार चालतात.

साईडचेन्स बद्दल अधिक जाणून घ्या.

प्लाझ्मा

प्लाझ्मा चेन ही एक वेगळी ब्लॉकचेन आहे जी मुख्य इथेरियम चेनशी जोडलेली असते आणि विवादांचे निराकरण करण्यासाठी फसवणूक पुरावे (जसे की ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स) वापरते.

प्लाझ्मा बद्दल अधिक जाणून घ्या.

व्हॅलिडियम

व्हॅलिडियम चेन झिरो-नॉलेज रोलअप्ससारखे वैधता पुरावे वापरते परंतु डेटा मुख्य स्तर 1 (l1) इथेरियम चेनवर संग्रहित केला जात नाही. यामुळे प्रति व्हॅलिडियम चेन प्रति सेकंद 10k व्यवहार होऊ शकतात आणि अनेक चेन्स समांतर चालवल्या जाऊ शकतात.

व्हॅलिडियम बद्दल अधिक जाणून घ्या.

इतक्या स्केलिंग उपायांची आवश्यकता का आहे?

  • अनेक उपाय नेटवर्कच्या कोणत्याही एका भागावरील एकूण गर्दी कमी करण्यास मदत करू शकतात आणि अपयशाचे एकल बिंदू (single points of failure) देखील टाळू शकतात.
  • संपूर्ण हे त्याच्या भागांच्या बेरजेपेक्षा मोठे असते. वेगवेगळे उपाय अस्तित्वात असू शकतात आणि सुसंवादाने कार्य करू शकतात, ज्यामुळे भविष्यातील व्यवहार गती आणि प्रक्रिया क्षमतेवर घातांकीय प्रभाव पडू शकतो.
  • सर्व उपायांना थेट इथेरियम एकमत अल्गोरिदम वापरण्याची आवश्यकता नसते, आणि पर्याय असे फायदे देऊ शकतात जे अन्यथा मिळवणे कठीण असते.

अधिक दृश्य स्वरूपात शिकायला आवडते?

Ethereum layer 2 scaling explained

An overview of layer 2 scaling solutions for Ethereum, including rollups, Plasma, state channels, and sidechains.

ट्रान्सक्रिप्टसह पहा 

लक्षात घ्या की व्हिडिओमधील स्पष्टीकरण सर्व साखळीबाह्य स्केलिंग उपायांचा संदर्भ देण्यासाठी "स्तर 2 (l2)" ही संज्ञा वापरते, तर आम्ही "स्तर 2 (l2)" ला एक साखळीबाह्य उपाय म्हणून वेगळे करतो जे स्तर 1 (l1) मुख्यनेट एकमताद्वारे त्याची सुरक्षितता मिळवते.

Rollups: the ultimate Ethereum scaling strategy?

A deep dive into rollups as Ethereum's primary scaling strategy.

ट्रान्सक्रिप्टसह पहा 

पुढील वाचन

तुम्हाला मदत करणाऱ्या एखाद्या समुदाय संसाधनाबद्दल माहिती आहे का? हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!

ट्यूटोरियल्स: इथेरियमवर स्केलेबल स्तर 2 (l2) तयार करा