Gasper
Gasper हे Casper द फ्रेंडली फायनॅलिटी गॅजेट (कॅस्पर एफएफजी) आणि एलएमडी-घोस्ट फोर्क निवड कलनविधी यांचे संयोजन आहे. हे घटक एकत्रितपणे प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) इथेरियम सुरक्षित करणारी सहमती यंत्रणा तयार करतात. Casper ही अशी यंत्रणा आहे जी विशिष्ट ब्लॉकना "अंतिम झालेले" म्हणून श्रेणीसुधारित करते जेणेकरून नेटवर्कमध्ये नवीन प्रवेश करणाऱ्यांना खात्री वाटेल की ते अधिकृत चेन समक्रमण करत आहेत. ब्लॉकचेनमध्ये फोर्क निर्माण होतात तेव्हा नोड्स सहजपणे योग्य फोर्क निवडू शकतील याची खात्री करण्यासाठी फोर्क निवड कलनविधी जमा झालेल्या मतांचा वापर करतो.
टीप Gasper मध्ये समाविष्ट करण्यासाठी कॅस्पर एफएफजी ची मूळ व्याख्या थोडी अद्यतनित केली गेली होती. या पृष्ठावर आम्ही अद्यतनित आवृत्तीचा विचार करतो.
पूर्वतयारी
ही माहिती समजून घेण्यासाठी प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) वरील प्रास्ताविक पृष्ठ वाचणे आवश्यक आहे.
Gasper ची भूमिका
Gasper हे प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) ब्लॉकचेनच्या वर कार्य करते जिथे नोड्स सुरक्षा ठेव म्हणून इथर प्रदान करतात, जे ब्लॉक प्रस्तावित करण्यात किंवा प्रमाणित करण्यात ते आळशी किंवा अप्रामाणिक असल्यास नष्ट केले जाऊ शकते. प्रमाणक यांना कसे बक्षीस दिले जाते आणि शिक्षा कशी दिली जाते, कोणते ब्लॉक स्वीकारायचे आणि नाकारायचे हे कसे ठरवायचे आणि ब्लॉकचेनच्या कोणत्या फोर्कवर कार्य करायचे हे परिभाषित करणारी Gasper ही यंत्रणा आहे.
अंतिमत्व म्हणजे काय?
अंतिमत्व हा विशिष्ट ब्लॉकचा एक गुणधर्म आहे ज्याचा अर्थ असा आहे की जोपर्यंत गंभीर एकमत अपयश येत नाही आणि एखाद्या हल्लेखोराने एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी किमान 1/3 इथर नष्ट केले नाही तोपर्यंत ते पूर्ववत केले जाऊ शकत नाहीत. अंतिम झालेले ब्लॉक ही अशी माहिती मानली जाऊ शकते ज्याबद्दल ब्लॉकचेनला खात्री असते. ब्लॉक अंतिम होण्यासाठी त्याला दोन-टप्प्यांच्या श्रेणीसुधार प्रक्रियेतून जावे लागते:
- एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांश इथरने त्या ब्लॉकला अधिकृत चेनमध्ये समाविष्ट करण्याच्या बाजूने मत दिले पाहिजे. ही अट ब्लॉकला "प्रमाणित" म्हणून श्रेणीसुधारित करते. प्रमाणित ब्लॉक पूर्ववत होण्याची शक्यता कमी असते, परंतु विशिष्ट परिस्थितीत ते पूर्ववत होऊ शकतात.
- जेव्हा प्रमाणित ब्लॉकच्या वर दुसरा ब्लॉक प्रमाणित केला जातो, तेव्हा तो "अंतिम झालेले" म्हणून श्रेणीसुधारित केला जातो. ब्लॉक अंतिम करणे ही ब्लॉकला अधिकृत चेनमध्ये समाविष्ट करण्याची बांधिलकी आहे. जोपर्यंत हल्लेखोर लाखो इथर (अब्जावधी $USD) नष्ट करत नाही तोपर्यंत ते पूर्ववत केले जाऊ शकत नाही.
हे ब्लॉक श्रेणीसुधार प्रत्येक स्लॉट मध्ये होत नाहीत. त्याऐवजी, केवळ पर्व-सीमा ब्लॉक प्रमाणित आणि अंतिम केले जाऊ शकतात. हे ब्लॉक "चेकपॉईंट" म्हणून ओळखले जातात. श्रेणीसुधार करताना चेकपॉईंटच्या जोड्यांचा विचार केला जातो. कमी अलीकडील चेकपॉईंटला अंतिम झालेले आणि अधिक अलीकडील ब्लॉकला प्रमाणित म्हणून श्रेणीसुधारित करण्यासाठी दोन सलग चेकपॉईंट्स दरम्यान "विशेष बहुमत दुवा" असणे आवश्यक आहे (म्हणजेच, एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांश इथरने असे मत दिले पाहिजे की चेकपॉईंट B हा चेकपॉईंट A चा योग्य वंशज आहे).
कारण अंतिमत्वासाठी ब्लॉक अधिकृत असल्याबद्दल दोन-तृतीयांश एकमत आवश्यक असते, त्यामुळे हल्लेखोर खालील गोष्टींशिवाय पर्यायी अंतिम झालेली चेन तयार करू शकत नाही:
- एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांश इथरची मालकी असणे किंवा त्यात फेरफार करणे.
- एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी किमान एक-तृतीयांश इथर नष्ट करणे.
पहिली अट उद्भवते कारण चेन अंतिम करण्यासाठी दोन-तृतीयांश स्टेक केलेले इथर आवश्यक असते. दुसरी अट उद्भवते कारण जर एकूण स्टेकपैकी दोन-तृतीयांश स्टेकने दोन्ही फोर्कच्या बाजूने मत दिले असेल, तर एक-तृतीयांश स्टेकने दोन्हीवर मत दिले असले पाहिजे. दुहेरी-मतदान ही एक स्लॅशिंग अट आहे ज्याला जास्तीत जास्त शिक्षा दिली जाईल आणि एकूण स्टेकपैकी एक-तृतीयांश स्टेक नष्ट केला जाईल. मे 2022 पर्यंत, यासाठी हल्लेखोराला सुमारे $10 अब्ज किमतीचे इथर जाळणे आवश्यक आहे. Gasper मध्ये ब्लॉक प्रमाणित आणि अंतिम करणारा कलनविधी हा Casper द फ्रेंडली फायनॅलिटी गॅजेट (कॅस्पर एफएफजी) (opens in a new tab) चा थोडा सुधारित प्रकार आहे.
प्रोत्साहन आणि स्लॅशिंग
प्रामाणिकपणे ब्लॉक प्रस्तावित आणि प्रमाणित केल्याबद्दल प्रमाणक यांना बक्षीस दिले जाते. इथर बक्षीस म्हणून दिले जाते आणि त्यांच्या स्टेक मध्ये जोडले जाते. दुसरीकडे, जे प्रमाणक अनुपस्थित असतात आणि बोलावले असता कृती करण्यात अपयशी ठरतात ते या बक्षिसांना मुकतात आणि काहीवेळा त्यांच्या विद्यमान स्टेकचा एक छोटासा भाग गमावतात. तथापि, ऑफलाइन राहिल्याबद्दलचा दंड कमी असतो आणि बहुतांश प्रकरणांमध्ये, तो बक्षिसे गमावण्याच्या संधीच्या खर्चाएवढा असतो. तथापि, प्रमाणकांच्या काही कृती चुकून करणे खूप कठीण असते आणि त्यातून काही दुर्भावनापूर्ण उद्देश दिसून येतो, जसे की एकाच स्लॉटसाठी अनेक ब्लॉक प्रस्तावित करणे, एकाच स्लॉटसाठी अनेक ब्लॉक प्रमाणित करणे किंवा मागील चेकपॉईंट मतांचा विरोध करणे. हे "स्लॅश करण्यायोग्य" वर्तन आहेत ज्यांना अधिक कठोर शिक्षा दिली जाते—स्लॅशिंग मुळे प्रमाणकाच्या स्टेकचा काही भाग नष्ट होतो आणि प्रमाणकाला प्रमाणकांच्या नेटवर्क मधून काढून टाकले जाते. या प्रक्रियेला 36 दिवस लागतात. पहिल्या दिवशी, 1 ETH पर्यंतचा प्रारंभिक दंड असतो. त्यानंतर स्लॅश केलेल्या प्रमाणकाचे इथर निर्गमन कालावधीत हळूहळू कमी होत जाते, परंतु 18 व्या दिवशी, त्यांना "सहसंबंध दंड" मिळतो, जो एकाच वेळी अधिक प्रमाणक स्लॅश केल्यावर मोठा असतो. जास्तीत जास्त दंड म्हणजे संपूर्ण स्टेक असतो. हे बक्षिसे आणि दंड प्रामाणिक प्रमाणकांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि नेटवर्कवरील हल्ल्यांना परावृत्त करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत.
निष्क्रियता गळती
सुरक्षेसोबतच, Gasper "संभाव्य जिवंतपणा" देखील प्रदान करते. ही अशी अट आहे की जोपर्यंत एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांश इथर प्रामाणिकपणे मतदान करत आहे आणि प्रोटोकॉलचे पालन करत आहे, तोपर्यंत इतर कोणत्याही क्रियाकलापांची (जसे की हल्ले, विलंब समस्या किंवा स्लॅशिंग) पर्वा न करता चेन अंतिम होण्यास सक्षम असेल. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, चेन अंतिम होण्यापासून रोखण्यासाठी एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी एक-तृतीयांश इथरशी कोणत्याही प्रकारे तडजोड केली गेली पाहिजे. Gasper मध्ये, जिवंतपणाच्या अपयशाविरूद्ध संरक्षणाची एक अतिरिक्त फळी आहे, ज्याला "निष्क्रियता गळती" म्हणून ओळखले जाते. जेव्हा चेन चार पेक्षा जास्त पर्व अंतिम होण्यात अपयशी ठरते तेव्हा ही यंत्रणा सक्रिय होते. जे प्रमाणक बहुसंख्य चेनला सक्रियपणे प्रमाणित करत नाहीत त्यांचा स्टेक हळूहळू कमी होत जातो जोपर्यंत बहुमताला एकूण स्टेकपैकी दोन-तृतीयांश स्टेक परत मिळत नाही, ज्यामुळे जिवंतपणाचे अपयश केवळ तात्पुरते असल्याची खात्री होते.
फोर्क निवड
कॅस्पर एफएफजी च्या मूळ व्याख्येमध्ये फोर्क निवड कलनविधी समाविष्ट होता ज्याने हा नियम लागू केला: follow the chain containing the justified checkpoint that has the greatest height जिथे उंचीची व्याख्या उत्पत्ती ब्लॉक पासूनचे सर्वात मोठे अंतर म्हणून केली जाते. Gasper मध्ये, एलएमडी-घोस्ट नावाच्या अधिक प्रगत कलनविधीच्या बाजूने मूळ फोर्क निवड नियम नाकारला गेला आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की सामान्य परिस्थितीत, फोर्क निवड नियम अनावश्यक असतो - प्रत्येक स्लॉटसाठी एकच ब्लॉक प्रस्तावक असतो आणि प्रामाणिक प्रमाणक त्याला प्रमाणित करतात. केवळ मोठ्या नेटवर्क असिंक्रोनिसिटीच्या बाबतीत किंवा जेव्हा एखाद्या अप्रामाणिक ब्लॉक प्रस्तावकाने संदिग्धता निर्माण केली असेल तेव्हाच फोर्क निवड कलनविधी आवश्यक असतो. तथापि, जेव्हा अशी प्रकरणे उद्भवतात, तेव्हा फोर्क निवड कलनविधी हा एक महत्त्वपूर्ण बचाव असतो जो योग्य चेन सुरक्षित करतो.
एलएमडी-घोस्ट म्हणजे "लेटेस्ट मेसेज-ड्रिव्हन ग्रीडी हेवीएस्ट ऑब्झर्व्हड सब-ट्री". हा एक कलनविधी परिभाषित करण्याचा तांत्रिक शब्दांनी भरलेला मार्ग आहे जो प्रमाणीकरणाचे सर्वाधिक जमा झालेले वजन असलेल्या फोर्कला अधिकृत (ग्रीडी हेवीएस्ट सब-ट्री) म्हणून निवडतो आणि जर प्रमाणकाकडून अनेक संदेश प्राप्त झाले, तर केवळ नवीनतम संदेश विचारात घेतला जातो (लेटेस्ट-मेसेज ड्रिव्हन). सर्वात जड ब्लॉक त्याच्या अधिकृत चेनमध्ये जोडण्यापूर्वी, प्रत्येक प्रमाणक या नियमाचा वापर करून प्रत्येक ब्लॉकचे मूल्यांकन करतो.
पुढील वाचन
- Gasper: GHOST आणि Casper चे संयोजन (opens in a new tab)
- Casper द फ्रेंडली फायनॅलिटी गॅजेट (opens in a new tab)
पृष्ठ शेवटचे अपडेट: 3 एप्रिल, 2026