मुख्य सामग्रीवर जा
Change page

नेटवर्क्स

इथेरियम नेटवर्क्स हे जोडलेल्या संगणकांचे गट आहेत जे इथेरियम प्रोटोकॉल वापरून संवाद साधतात. फक्त एकच इथरियम मेननेट आहे, परंतु चाचणी आणि विकासाच्या उद्देशाने समान प्रोटोकॉल नियमांचे पालन करणारे स्वतंत्र नेटवर्क्स तयार केले जाऊ शकतात. असे अनेक स्वतंत्र "नेटवर्क्स" आहेत जे एकमेकांशी संवाद न साधता प्रोटोकॉलचे पालन करतात. तुमचे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स आणि Web3 ॲप्स तपासण्यासाठी तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या संगणकावर स्थानिक पातळीवर एक नेटवर्क सुरू करू शकता.

तुमचे इथेरियम खाते वेगवेगळ्या नेटवर्क्सवर काम करेल, परंतु तुमच्या खात्यातील शिल्लक आणि व्यवहारांचा इतिहास मुख्य इथेरियम नेटवर्कवरून पुढे नेला जाणार नाही. चाचणीच्या उद्देशाने, कोणते नेटवर्क्स उपलब्ध आहेत आणि वापरून पाहण्यासाठी टेस्टनेट ETH कसे मिळवायचे हे जाणून घेणे उपयुक्त आहे. सर्वसाधारणपणे, सुरक्षिततेच्या कारणास्तव, टेस्टनेटवर मुख्यनेट खाती पुन्हा वापरण्याची किंवा याउलट करण्याची शिफारस केली जात नाही.

पूर्वअटी

वेगवेगळ्या नेटवर्क्सबद्दल वाचण्यापूर्वी तुम्हाला इथेरियमच्या मूलभूत गोष्टी समजून घ्यायला हव्यात, कारण टेस्ट नेटवर्क्स तुम्हाला वापरून पाहण्यासाठी इथेरियमची एक स्वस्त, सुरक्षित आवृत्ती देतील.

सार्वजनिक नेटवर्क्स

इंटरनेट कनेक्शन असलेल्या जगात कोणालाही सार्वजनिक नेटवर्क्स उपलब्ध आहेत. कोणीही सार्वजनिक ब्लॉकचेनवर व्यवहार वाचू किंवा तयार करू शकतो आणि कार्यान्वित होत असलेल्या व्यवहारांचे प्रमाणीकरण करू शकतो. पीअर्समधील एकमत व्यवहारांचा समावेश आणि नेटवर्कची स्थिती ठरवते.

इथरियम मेननेट

मुख्यनेट ही प्राथमिक सार्वजनिक इथेरियम उत्पादन ब्लॉकचेन आहे, जिथे वितरित लेजरवर वास्तविक-मूल्याचे व्यवहार होतात.

जेव्हा लोक आणि एक्सचेंजेस ETH च्या किमतींबद्दल चर्चा करतात, तेव्हा ते मुख्यनेट ETH बद्दल बोलत असतात.

इथेरियम टेस्टनेट्स

मुख्यनेट व्यतिरिक्त, सार्वजनिक टेस्टनेट्स आहेत. हे नेटवर्क्स प्रोटोकॉल डेव्हलपर्स किंवा स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट डेव्हलपर्सद्वारे मुख्यनेटवर प्रस्थापना करण्यापूर्वी उत्पादन-सदृश वातावरणात प्रोटोकॉल अपग्रेड्स तसेच संभाव्य स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स तपासण्यासाठी वापरले जातात. याचा विचार प्रॉडक्शन विरुद्ध स्टेजिंग सर्व्हर्ससारखा करा.

तुम्ही लिहिलेला कोणताही कॉन्ट्रॅक्ट कोड मुख्यनेटवर प्रस्थापित करण्यापूर्वी टेस्टनेटवर तपासला पाहिजे. विद्यमान स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्ससह एकत्रित होणाऱ्या विकेंद्रित ॲप्लिकेशन्स (dapps) पैकी, बहुतांश प्रकल्पांच्या प्रती टेस्टनेट्सवर प्रस्थापित केलेल्या असतात.

बहुतेक टेस्टनेट्स परवानगीयुक्त अधिकाराचा पुरावा (PoA) सहमती यंत्रणा वापरून सुरू झाले. याचा अर्थ व्यवहारांचे प्रमाणीकरण करण्यासाठी आणि नवीन ब्लॉक्स तयार करण्यासाठी थोड्या संख्येने नोड्स निवडले जातात – या प्रक्रियेत त्यांची ओळख पणाला लावली जाते. पर्यायाने, काही टेस्टनेट्समध्ये एक खुली प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) सहमती यंत्रणा असते जिथे इथरियम मेननेट प्रमाणेच प्रत्येकजण प्रमाणक चालवण्याची चाचणी करू शकतो.

टेस्टनेट्सवरील ETH चे कोणतेही वास्तविक मूल्य नसावे असे मानले जाते; तथापि, काही विशिष्ट प्रकारच्या टेस्टनेट ETH साठी बाजारपेठा तयार केल्या गेल्या आहेत जे दुर्मिळ किंवा मिळवणे कठीण झाले आहेत. इथेरियमशी प्रत्यक्ष संवाद साधण्यासाठी तुम्हाला ETH ची आवश्यकता असल्याने (टेस्टनेट्सवरही), बहुतेक लोक फॉसेट्समधून विनामूल्य टेस्टनेट ETH मिळवतात. बहुतेक फॉसेट्स हे वेबॲप्स असतात जिथे तुम्ही एक पत्ता टाकू शकता ज्यावर तुम्ही ETH पाठवण्याची विनंती करता.

मी कोणते टेस्टनेट वापरावे?

क्लायंट डेव्हलपर्स सध्या देखभाल करत असलेले दोन सार्वजनिक टेस्टनेट्स म्हणजे Sepolia आणि Hoodi. Sepolia हे कॉन्ट्रॅक्ट आणि ॲप्लिकेशन डेव्हलपर्ससाठी त्यांचे ॲप्लिकेशन्स तपासण्यासाठी एक नेटवर्क आहे. Hoodi नेटवर्क प्रोटोकॉल डेव्हलपर्सना नेटवर्क अपग्रेड्स तपासू देते आणि स्टेकर्सना प्रमाणक चालवण्याची चाचणी करू देते.

Sepolia

ॲप्लिकेशन डेव्हलपमेंटसाठी Sepolia हे शिफारस केलेले डीफॉल्ट टेस्टनेट आहे. Sepolia नेटवर्क क्लायंट आणि चाचणी संघांद्वारे नियंत्रित परवानगीयुक्त प्रमाणक संच वापरते.

संसाधने
फॉसेट्स

Hoodi

Hoodi हे प्रमाणीकरण आणि स्टेकिंग तपासण्यासाठी एक टेस्टनेट आहे. टेस्टनेट प्रमाणक चालवू इच्छिणाऱ्या वापरकर्त्यांसाठी Hoodi नेटवर्क खुले आहे. मुख्यनेटवर प्रस्थापित होण्यापूर्वी प्रोटोकॉल अपग्रेड्स तपासू इच्छिणाऱ्या स्टेकर्सनी त्यामुळे Hoodi वापरावे.

  • खुला प्रमाणक संच, स्टेकर्स नेटवर्क अपग्रेड्स तपासू शकतात
  • मोठी स्थिती, गुंतागुंतीच्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट संवादांची चाचणी करण्यासाठी उपयुक्त
  • समक्रमण करण्यासाठी जास्त वेळ लागतो आणि नोड चालवण्यासाठी अधिक स्टोरेज आवश्यक आहे
संसाधने
फॉसेट्स

Ephemery

Ephemery हे एक अनोख्या प्रकारचे टेस्टनेट आहे जे दर महिन्याला पूर्णपणे रीसेट होते. अंमलबजावणी आणि एकमत स्थिती दर 28 दिवसांनी जेनेसिसवर परत येते, ज्याचा अर्थ असा की टेस्टनेटवर घडणारी कोणतीही गोष्ट अल्पकालिक असते. यामुळे ते अल्पकालीन चाचणी, जलद नोड बूटस्ट्रॅप आणि 'हॅलो वर्ल्ड' प्रकारच्या ॲप्लिकेशन्ससाठी आदर्श बनते ज्यांना कायमस्वरूपी असण्याची आवश्यकता नसते.

  • नेहमी नवीन स्थिती, प्रमाणक आणि ॲप्सची अल्पकालीन चाचणी
  • फक्त कॉन्ट्रॅक्ट्सचा मूलभूत संच समाविष्ट आहे
  • खुला प्रमाणक संच आणि मोठ्या प्रमाणात निधी मिळवणे सोपे
  • सर्वात कमी नोड आवश्यकता आणि सर्वात जलद समक्रमण, सरासरी <5GB
संसाधने

फॉसेट्स

होल्स्की (कालबाह्य)

सप्टेंबर 2025 पासून होल्स्की टेस्टनेट कालबाह्य झाले आहे. स्टेकिंग ऑपरेटर्स आणि पायाभूत सुविधा प्रदात्यांनी त्याऐवजी प्रमाणक चाचणीसाठी Hoodi वापरावे.

स्तर २ (l2) टेस्टनेट्स

स्तर २ (l2) ही इथेरियम स्केलिंग सोल्यूशन्सच्या विशिष्ट संचाचे वर्णन करण्यासाठी एक सामूहिक संज्ञा आहे. स्तर २ (l2) ही एक वेगळी ब्लॉकचेन आहे जी इथेरियमचा विस्तार करते आणि इथेरियमच्या सुरक्षिततेची हमी वारशाने मिळवते. स्तर २ (l2) टेस्टनेट्स सहसा सार्वजनिक इथेरियम टेस्टनेट्सशी घट्ट जोडलेले असतात.

आर्बिट्रम् Sepolia

आर्बिट्रम् (नवीन टॅबमध्ये उघडते) साठी एक टेस्टनेट.

संसाधने
फॉसेट्स

ऑप्टिमिस्टिक Sepolia

ऑप्टिमिझम् (नवीन टॅबमध्ये उघडते) साठी एक टेस्टनेट.

संसाधने
फॉसेट्स

स्टार्कनेट् Sepolia

स्टार्कनेट् (नवीन टॅबमध्ये उघडते) साठी एक टेस्टनेट.

संसाधने
फॉसेट्स

खाजगी नेटवर्क्स

जर इथेरियम नेटवर्कचे नोड्स सार्वजनिक नेटवर्कशी (म्हणजेच, मुख्यनेट किंवा टेस्टनेट) जोडलेले नसतील तर ते खाजगी नेटवर्क असते. या संदर्भात, खाजगी म्हणजे केवळ राखीव किंवा वेगळे केलेले, संरक्षित किंवा सुरक्षित असा त्याचा अर्थ होत नाही.

डेव्हलपमेंट नेटवर्क्स

इथेरियम ॲप्लिकेशन विकसित करण्यासाठी, ते प्रस्थापित करण्यापूर्वी ते कसे कार्य करते हे पाहण्यासाठी तुम्हाला ते खाजगी नेटवर्कवर चालवायचे असेल. वेब डेव्हलपमेंटसाठी तुम्ही तुमच्या संगणकावर स्थानिक सर्व्हर कसा तयार करता, त्याचप्रमाणे तुम्ही तुमच्या विकेंद्रित ॲप्लिकेशन (dapp) ची चाचणी करण्यासाठी स्थानिक ब्लॉकचेन इन्स्टन्स तयार करू शकता. यामुळे सार्वजनिक टेस्टनेटच्या तुलनेत खूप जलद पुनरावृत्ती (iteration) शक्य होते.

यासाठी मदत करण्यासाठी समर्पित प्रकल्प आणि साधने आहेत. डेव्हलपमेंट नेटवर्क्स बद्दल अधिक जाणून घ्या.

कन्सोर्टियम नेटवर्क्स

सहमती प्रक्रिया विश्वासार्ह असलेल्या नोड्सच्या पूर्व-परिभाषित संचाद्वारे नियंत्रित केली जाते. उदाहरणार्थ, ज्ञात शैक्षणिक संस्थांचे खाजगी नेटवर्क जे प्रत्येकी एका नोडचे नियंत्रण करतात आणि नेटवर्कमधील स्वाक्षरीकर्त्यांच्या थ्रेशोल्डद्वारे ब्लॉक्स प्रमाणित केले जातात.

जर सार्वजनिक इथेरियम नेटवर्क सार्वजनिक इंटरनेटसारखे असेल, तर कन्सोर्टियम नेटवर्क खाजगी इंट्रानेटसारखे असते.

इथेरियम टेस्टनेट्सना मेट्रो स्टेशन्सची नावे का दिली आहेत?

अनेक इथेरियम टेस्टनेट्सना वास्तविक जगातील मेट्रो किंवा रेल्वे स्टेशन्सची नावे दिली आहेत. ही नामकरण परंपरा लवकर सुरू झाली आणि ज्या जागतिक शहरांमध्ये योगदानकर्ते राहिले आहेत किंवा काम केले आहे ते प्रतिबिंबित करते. हे प्रतीकात्मक, संस्मरणीय आणि व्यावहारिक आहे. ज्याप्रमाणे टेस्टनेट्स इथरियम मेननेटपासून वेगळे असतात, त्याचप्रमाणे मेट्रो लाईन्स पृष्ठभागावरील रहदारीपासून वेगळ्या धावतात.

सामान्यतः वापरले जाणारे आणि जुने टेस्टनेट्स

  • Sepolia - अथेन्स, ग्रीसमधील मेट्रो-लिंक्ड परिसर. सध्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट आणि dApp चाचणीसाठी वापरले जाते.
  • Hoodi - भारतातील बेंगळुरूमधील Hoodi मेट्रो स्टेशनवरून नाव दिले आहे. प्रमाणक आणि प्रोटोकॉल अपग्रेड चाचणीसाठी वापरले जाते.
  • गोर्ली (कालबाह्य) - जर्मनीतील बर्लिनमधील Görlitzer Bahnhof वरून नाव दिले आहे.
  • Rinkeby (कालबाह्य) - मेट्रो स्टेशन असलेल्या स्टॉकहोम उपनगरावरून नाव दिले आहे.
  • रॉप्स्टन् (कालबाह्य) - स्टॉकहोममधील एक क्षेत्र आणि पूर्वीचे फेरी/मेट्रो टर्मिनल संदर्भित करते.
  • Kovan (कालबाह्य) - सिंगापूर MRT स्टेशनवरून नाव दिले आहे.
  • Morden (कालबाह्य) - लंडन अंडरग्राउंड स्टेशनवरून नाव दिले आहे. इथेरियमचे पहिले सार्वजनिक टेस्टनेट.

इतर विशेष टेस्टनेट्स

काही टेस्टनेट्स अल्प-मुदतीच्या किंवा अपग्रेड-विशिष्ट चाचणीसाठी तयार केले गेले होते आणि ते मेट्रो-थीमवर आधारित असणे आवश्यक नाही:

  • होल्स्की (कालबाह्य) - प्रागमधील Holešovice स्टेशनवरून नाव दिले आहे. प्रमाणक चाचणीसाठी वापरले जाते; 2025 मध्ये कालबाह्य झाले.
  • Kiln, Zhejiang, Shandong, Prater, Pyrmont, Olympic (सर्व कालबाह्य) आणि Ephemery - द मर्ज, शांघाय किंवा प्रमाणक प्रयोगांसारख्या अपग्रेड सिम्युलेशनसाठी उद्देशाने तयार केलेले. काही नावे मेट्रो-आधारित नसून प्रादेशिक किंवा थीमॅटिक आहेत.

मेट्रो स्टेशनची नावे वापरल्याने डेव्हलपर्सना अंकीय चेन आयडीवर अवलंबून न राहता टेस्टनेट्स पटकन ओळखण्यास आणि लक्षात ठेवण्यास मदत होते. हे इथेरियमची संस्कृती देखील प्रतिबिंबित करते: व्यावहारिक, जागतिक आणि मानवकेंद्रित.

पुढील वाचन