सौम्य व्यक्तिनिष्ठता

ब्लॉकचेनमध्ये व्यक्तिनिष्ठता (Subjectivity) म्हणजे सद्य स्थितीवर एकमत होण्यासाठी सामाजिक माहितीवर अवलंबून राहणे. नेटवर्कवरील इतर पीअर्सकडून गोळा केलेल्या माहितीनुसार निवडले जाणारे अनेक वैध फोर्क असू शकतात. याउलट वस्तुनिष्ठता (objectivity) आहे, जी अशा चेन्सचा संदर्भ देते जिथे फक्त एकच संभाव्य वैध चेन असते ज्यावर सर्व नोड्स त्यांचे कोडेड नियम लागू करून निश्चितपणे एकमत होतील. एक तिसरी स्थिती देखील आहे, ज्याला सौम्य व्यक्तिनिष्ठता (weak subjectivity) म्हणून ओळखले जाते. हे अशा चेनचा संदर्भ देते जी सामाजिकरित्या माहितीचे काही प्रारंभिक बीज प्राप्त केल्यानंतर वस्तुनिष्ठपणे प्रगती करू शकते.

पूर्वतयारी

हे पृष्ठ समजून घेण्यासाठी प्रथम प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) ची मूलभूत तत्त्वे समजून घेणे आवश्यक आहे.

सौम्य व्यक्तिनिष्ठता कोणत्या समस्या सोडवते?

प्रूफ-ऑफ-स्टेक ब्लॉकचेनमध्ये व्यक्तिनिष्ठता अंतर्निहित असते कारण अनेक फोर्क्समधून योग्य चेन निवडणे ऐतिहासिक मतांची मोजणी करून केले जाते. यामुळे ब्लॉकचेनला अनेक हल्ल्यांच्या धोक्यांना सामोरे जावे लागते, ज्यामध्ये लांब पल्ल्याच्या (long-range) हल्ल्यांचा समावेश आहे, ज्याद्वारे चेनमध्ये अगदी सुरुवातीला सहभागी झालेले नोड्स एक पर्यायी फोर्क राखतात जो ते त्यांच्या स्वतःच्या फायद्यासाठी खूप नंतर रिलीज करतात. वैकल्पिकरित्या, जर 33% प्रमाणकांनी त्यांचा स्टेक काढून घेतला (रक्कम काढणे) परंतु साक्षांकित करणे आणि ब्लॉक्स तयार करणे सुरू ठेवले, तर ते एक पर्यायी फोर्क तयार करू शकतात जो कॅनोनिकल चेनशी संघर्ष करतो. नवीन नोड्स किंवा जे नोड्स बर्याच काळापासून ऑफलाइन आहेत त्यांना कदाचित हे माहित नसेल की या हल्ला करणाऱ्या प्रमाणकांनी त्यांचा निधी काढून घेतला आहे, त्यामुळे हल्लेखोर त्यांना चुकीच्या चेनचे अनुसरण करण्यासाठी फसवू शकतात. इथेरियम यंत्रणेच्या व्यक्तिनिष्ठ पैलूंना—आणि त्यामुळे विश्वास गृहीतके—किमान पातळीवर कमी करणारे निर्बंध लादून या हल्ल्यांच्या धोक्यांचे निराकरण करू शकते.

सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्स

प्रूफ-ऑफ-स्टेक इथेरियममध्ये "सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्स" वापरून सौम्य व्यक्तिनिष्ठता लागू केली जाते. हे स्थिती रूट्स (state roots) आहेत ज्यावर नेटवर्कवरील सर्व नोड्स सहमत असतात की ते कॅनोनिकल चेनचे आहेत. ते जेनेसिस ब्लॉक्ससारखेच "सार्वत्रिक सत्य" उद्देश पूर्ण करतात, फक्त ते ब्लॉकचेनमध्ये जेनेसिस स्थानावर नसतात. फोर्क निवड कलनविधी विश्वास ठेवतो की त्या चेकपॉईंटमध्ये परिभाषित केलेली ब्लॉकचेन स्थिती योग्य आहे आणि ती त्या बिंदूपासून पुढे स्वतंत्रपणे आणि वस्तुनिष्ठपणे चेनची पडताळणी करते. चेकपॉईंट्स "पूर्ववत करण्याच्या मर्यादा (revert limits)" म्हणून कार्य करतात कारण सौम्य-व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्सच्या आधी असलेले ब्लॉक्स बदलले जाऊ शकत नाहीत. हे यंत्रणेच्या डिझाइनचा भाग म्हणून लांब पल्ल्याच्या फोर्क्सना अवैध ठरवून लांब पल्ल्याच्या हल्ल्यांना कमकुवत करते. सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्स प्रमाणक रक्कम काढण्याच्या कालावधीपेक्षा कमी अंतराने वेगळे केले आहेत याची खात्री केल्याने हे सुनिश्चित होते की चेन फोर्क करणाऱ्या प्रमाणकाचे स्टेक काढण्यापूर्वी किमान काही थ्रेशोल्ड रकमेचे स्लॅशिंग केले जाते आणि ज्यांचे स्टेक काढून घेतले गेले आहेत अशा प्रमाणकांद्वारे नवीन प्रवेशकर्त्यांना चुकीच्या फोर्क्सवर फसवले जाऊ शकत नाही.

सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्स आणि अंतिम झालेले ब्लॉक्स यातील फरक

अंतिम झालेले ब्लॉक्स आणि सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्स इथेरियम नोड्सद्वारे वेगळ्या प्रकारे हाताळले जातात. जर एखाद्या नोडला दोन स्पर्धात्मक अंतिम झालेले ब्लॉक्सबद्दल माहिती मिळाली, तर तो त्या दोघांमध्ये अडकतो - कोणता कॅनोनिकल फोर्क आहे हे आपोआप ओळखण्याचा त्याच्याकडे कोणताही मार्ग नसतो. हे एकमत अपयशी ठरल्याचे लक्षण आहे. याउलट, नोड त्याच्या सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंटशी संघर्ष करणारा कोणताही ब्लॉक सहजपणे नाकारतो. नोडच्या दृष्टिकोनातून, सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट हे एक परिपूर्ण सत्य दर्शवते जे त्याच्या पीअर्सकडून मिळालेल्या नवीन ज्ञानाने कमकुवत केले जाऊ शकत नाही.

सौम्य म्हणजे किती सौम्य?

इथेरियमच्या प्रूफ-ऑफ-स्टेकचा व्यक्तिनिष्ठ पैलू म्हणजे समक्रमण करण्यासाठी विश्वसनीय स्रोताकडून अलीकडील स्थितीची (सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट) आवश्यकता. खराब सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट मिळण्याचा धोका खूप कमी आहे कारण ते ब्लॉक एक्सप्लोरर किंवा एकाधिक नोड्स सारख्या अनेक स्वतंत्र सार्वजनिक स्रोतांविरुद्ध तपासले जाऊ शकतात. तथापि, कोणताही सॉफ्टवेअर अनुप्रयोग चालविण्यासाठी नेहमीच काही प्रमाणात विश्वासाची आवश्यकता असते, उदाहरणार्थ, सॉफ्टवेअर डेव्हलपर्सनी प्रामाणिक सॉफ्टवेअर तयार केले आहे यावर विश्वास ठेवणे.

सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट क्लायंट सॉफ्टवेअरचा भाग म्हणून देखील येऊ शकतो. वादातीतपणे एखादा हल्लेखोर सॉफ्टवेअरमधील चेकपॉईंट दूषित करू शकतो आणि तितक्याच सहजपणे सॉफ्टवेअरलाच दूषित करू शकतो. या समस्येवर कोणताही खरा क्रिप्टो-आर्थिक मार्ग नाही, परंतु इथेरियममध्ये एकाधिक स्वतंत्र क्लायंट टीम्स ठेवून अविश्वासू डेव्हलपर्सचा प्रभाव कमी केला जातो, प्रत्येकजण वेगवेगळ्या भाषांमध्ये समतुल्य सॉफ्टवेअर तयार करतो, सर्वांचे प्रामाणिक चेन राखण्यात निहित स्वारस्य असते. ब्लॉक एक्सप्लोरर सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंट्स किंवा इतर ठिकाणाहून मिळवलेल्या चेकपॉईंट्सचा अतिरिक्त स्रोताविरुद्ध क्रॉस-रेफरन्स करण्याचा मार्ग देखील प्रदान करू शकतात.

शेवटी, इतर नोड्सकडून चेकपॉईंट्सची विनंती केली जाऊ शकते; कदाचित पूर्ण नोड चालवणारा दुसरा इथेरियम वापरकर्ता एक चेकपॉईंट प्रदान करू शकतो ज्याची प्रमाणक नंतर ब्लॉक एक्सप्लोररच्या डेटाविरुद्ध पडताळणी करू शकतात. एकंदरीत, सौम्य व्यक्तिनिष्ठता चेकपॉईंटच्या प्रदात्यावर विश्वास ठेवणे हे क्लायंट डेव्हलपर्सवर विश्वास ठेवण्याइतकेच समस्याप्रधान मानले जाऊ शकते. आवश्यक असलेला एकूण विश्वास कमी आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की हे विचार केवळ अत्यंत दुर्मिळ घटनेतच महत्त्वाचे ठरतात जेव्हा बहुसंख्य प्रमाणक ब्लॉकचेनचा पर्यायी फोर्क तयार करण्याचा कट रचतात. इतर कोणत्याही परिस्थितीत, निवडण्यासाठी फक्त एकच इथेरियम चेन असते.