विकेंद्रित स्टोरेज

एकाच कंपनी किंवा संस्थेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या केंद्रीकृत सर्व्हरच्या विपरीत, विकेंद्रित स्टोरेज सिस्टीममध्ये वापरकर्ता-ऑपरेटर्सचे पीअर-टू-पीअर नेटवर्क असते जे एकूण डेटाचा काही भाग धारण करतात, ज्यामुळे एक लवचिक फाईल स्टोरेज शेअरिंग सिस्टीम तयार होते. हे ब्लॉकचेन-आधारित ॲप्लिकेशनमध्ये किंवा कोणत्याही पीअर-टू-पीअर-आधारित नेटवर्कमध्ये असू शकतात.

इथेरियम स्वतः एक विकेंद्रित स्टोरेज सिस्टीम म्हणून वापरले जाऊ शकते, आणि जेव्हा सर्व स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्समध्ये कोड स्टोरेजचा विचार केला जातो तेव्हा ते तसे असते. तथापि, जेव्हा मोठ्या प्रमाणातील डेटाचा विचार केला जातो, तेव्हा इथेरियमची रचना त्यासाठी केलेली नाही. चेन सातत्याने वाढत आहे, परंतु हे लिहित असताना, इथेरियम चेन सुमारे 500GB - 1TB आहे (क्लायंटवर अवलंबून (opens in a new tab)), आणि नेटवर्कवरील प्रत्येक नोडला सर्व डेटा साठवण्यास सक्षम असणे आवश्यक आहे. जर चेन मोठ्या प्रमाणातील डेटापर्यंत (समजा 5TBs) विस्तारली तर सर्व नोड्ससाठी चालत राहणे शक्य होणार नाही. तसेच, गॅस शुल्कामुळे मुख्यनेटवर इतका डेटा तैनात करण्याचा खर्च खूप जास्त असेल.

या मर्यादांमुळे, मोठ्या प्रमाणातील डेटा विकेंद्रित पद्धतीने साठवण्यासाठी आपल्याला वेगळ्या चेनची किंवा पद्धतीची आवश्यकता आहे.

विकेंद्रित स्टोरेज (dStorage) पर्यायांचा विचार करताना, वापरकर्त्याने काही गोष्टी लक्षात ठेवल्या पाहिजेत.

पर्सिस्टन्स (सातत्य) यंत्रणा / प्रोत्साहन रचना
डेटा धारणा अंमलबजावणी
विकेंद्रीकरण
एकमत

पर्सिस्टन्स (सातत्य) यंत्रणा / प्रोत्साहन रचना

ब्लॉकचेन-आधारित

एखादा डेटा कायमस्वरूपी टिकून राहण्यासाठी, आपल्याला पर्सिस्टन्स यंत्रणा वापरण्याची आवश्यकता आहे. उदाहरणार्थ, इथेरियमवर, पर्सिस्टन्स यंत्रणा अशी आहे की नोड चालवताना संपूर्ण चेन विचारात घेणे आवश्यक आहे. डेटाचे नवीन तुकडे चेनच्या शेवटी जोडले जातात, आणि ती वाढतच राहते - ज्यामुळे प्रत्येक नोडला सर्व एम्बेड केलेला डेटा प्रतिकृत (replicate) करणे आवश्यक असते.

याला ब्लॉकचेन-आधारित पर्सिस्टन्स म्हणून ओळखले जाते.

ब्लॉकचेन-आधारित पर्सिस्टन्सची समस्या अशी आहे की सर्व डेटाची देखभाल करणे आणि साठवणे शक्य होण्यासाठी चेन खूप मोठी होऊ शकते (उदा., अनेक स्त्रोतांचा (opens in a new tab) अंदाज आहे की इंटरनेटला 40 झेटाबाइट्सपेक्षा जास्त स्टोरेज क्षमतेची आवश्यकता आहे).

ब्लॉकचेनमध्ये काही प्रकारची प्रोत्साहन रचना देखील असणे आवश्यक आहे. ब्लॉकचेन-आधारित पर्सिस्टन्ससाठी, प्रमाणकाला पेमेंट केले जाते. जेव्हा चेनमध्ये डेटा जोडला जातो, तेव्हा प्रमाणकांना डेटा जोडण्यासाठी पैसे दिले जातात.

ब्लॉकचेन-आधारित पर्सिस्टन्स असलेले प्लॅटफॉर्म:

इथेरियम
Arweave (opens in a new tab)

कॉन्ट्रॅक्ट-आधारित

कॉन्ट्रॅक्ट-आधारित पर्सिस्टन्सची संकल्पना अशी आहे की डेटा प्रत्येक नोडद्वारे प्रतिकृत केला जाऊ शकत नाही आणि कायमचा साठवला जाऊ शकत नाही, आणि त्याऐवजी कॉन्ट्रॅक्ट करारांसह त्याची देखभाल केली जाणे आवश्यक आहे. हे एकाधिक नोड्ससह केलेले करार आहेत ज्यांनी ठराविक काळासाठी डेटाचा एक भाग ठेवण्याचे वचन दिले आहे. डेटा टिकवून ठेवण्यासाठी जेव्हा ते संपतात तेव्हा त्यांना परतावा दिला पाहिजे किंवा नूतनीकरण केले पाहिजे.

बहुतेक प्रकरणांमध्ये, सर्व डेटा ऑनचेन साठवण्याऐवजी, चेनवर डेटा कुठे स्थित आहे याचा हॅश साठवला जातो. अशा प्रकारे, सर्व डेटा ठेवण्यासाठी संपूर्ण चेनला स्केल करण्याची आवश्यकता नाही.

कॉन्ट्रॅक्ट-आधारित पर्सिस्टन्स असलेले प्लॅटफॉर्म:

अतिरिक्त विचार

IPFS ही फाईल्स, वेबसाइट्स, ॲप्लिकेशन्स आणि डेटा साठवण्यासाठी आणि ॲक्सेस करण्यासाठी एक वितरित सिस्टीम आहे. यात अंगभूत प्रोत्साहन योजना नाही, परंतु त्याऐवजी दीर्घकालीन पर्सिस्टन्ससाठी वरीलपैकी कोणत्याही कॉन्ट्रॅक्ट-आधारित प्रोत्साहन उपायांसह वापरली जाऊ शकते. IPFS वर डेटा टिकवून ठेवण्याचा दुसरा मार्ग म्हणजे पिनिंग सेवेसह कार्य करणे, जे तुमच्यासाठी तुमचा डेटा "पिन" करेल. तुम्ही तुमचा स्वतःचा IPFS नोड देखील चालवू शकता आणि तुमचा आणि/किंवा इतरांचा डेटा विनामूल्य टिकवून ठेवण्यासाठी नेटवर्कमध्ये योगदान देऊ शकता!

IPFS (opens in a new tab)
Pinata (opens in a new tab) (IPFS पिनिंग सेवा)
web3.storage (opens in a new tab) (IPFS/फाईलकॉइन् पिनिंग सेवा)
Infura (opens in a new tab) (IPFS पिनिंग सेवा)
IPFS Scan (opens in a new tab) (IPFS पिनिंग एक्सप्लोरर)
4EVERLAND (opens in a new tab)（IPFS पिनिंग सेवा）
Filebase (opens in a new tab) (IPFS पिनिंग सेवा)
Spheron Network (opens in a new tab) (IPFS/फाईलकॉइन् पिनिंग सेवा)

स्वॉर्म (SWARM) हे स्टोरेज प्रोत्साहन सिस्टीम आणि स्टोरेज रेंट प्राईस ओरॅकलसह एक विकेंद्रित डेटा स्टोरेज आणि वितरण तंत्रज्ञान आहे.

डेटा धारणा

डेटा राखून ठेवण्यासाठी, डेटा राखून ठेवला गेला आहे याची खात्री करण्यासाठी सिस्टीममध्ये काही प्रकारची यंत्रणा असणे आवश्यक आहे.

आव्हान यंत्रणा

डेटा राखून ठेवला गेला आहे याची खात्री करण्याच्या सर्वात लोकप्रिय मार्गांपैकी एक म्हणजे काही प्रकारचे गूढलेखन (cryptographic) आव्हान वापरणे जे नोड्सना त्यांच्याकडे अद्याप डेटा आहे याची खात्री करण्यासाठी दिले जाते. एक सोपे उदाहरण म्हणजे Arweave चे प्रूफ-ऑफ-ॲक्सेस पाहणे. ते नोड्सना आव्हान देतात की त्यांच्याकडे सर्वात अलीकडील ब्लॉक आणि भूतकाळातील यादृच्छिक (random) ब्लॉक या दोन्ही ठिकाणी डेटा आहे की नाही हे पाहण्यासाठी. जर नोड उत्तर देऊ शकला नाही, तर त्यांना दंड आकारला जातो.

आव्हान यंत्रणेसह dStorage चे प्रकार:

Züs
Skynet
Arweave
फाईलकॉइन्
Crust Network
4EVERLAND

विकेंद्रीकरण

प्लॅटफॉर्मच्या विकेंद्रीकरणाची पातळी मोजण्यासाठी उत्तम साधने नाहीत, परंतु सर्वसाधारणपणे, ते केंद्रीकृत नाहीत याचा पुरावा देण्यासाठी तुम्हाला अशी साधने वापरायची असतील ज्यामध्ये कोणत्याही प्रकारचे KYC नाही.

KYC शिवाय विकेंद्रित साधने:

Skynet
Arweave
फाईलकॉइन्
IPFS
इथेरियम
Crust Network
4EVERLAND

एकमत

यापैकी बहुतांश साधनांची स्वतःची सहमती यंत्रणा आवृत्ती असते परंतु सामान्यतः ते एकतर प्रूफ-ऑफ-वर्क (PoW) किंवा प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) वर आधारित असतात.

प्रूफ-ऑफ-वर्क आधारित:

Skynet
Arweave

प्रूफ-ऑफ-स्टेक आधारित:

इथेरियम
फाईलकॉइन्
Züs
Crust Network

IPFS - इंटरप्लॅनेटरी फाईल सिस्टीम ही इथेरियमसाठी एक विकेंद्रित स्टोरेज आणि फाईल संदर्भ सिस्टीम आहे.

Storj DCS - डेव्हलपर्ससाठी सुरक्षित, खाजगी आणि S3-सुसंगत विकेंद्रित क्लाउड ऑब्जेक्ट स्टोरेज.

Sia - विश्वासरहित क्लाउड स्टोरेज मार्केटप्लेस तयार करण्यासाठी गूढलेखनाचा वापर करते, ज्यामुळे खरेदीदार आणि विक्रेत्यांना थेट व्यवहार करता येतात.

फाईलकॉइन् - फाईलकॉइन् IPFS च्या मागील त्याच टीमने तयार केले होते. हे IPFS आदर्शांच्या वर एक प्रोत्साहन स्तर आहे.

Arweave - Arweave हे डेटा साठवण्यासाठी एक dStorage प्लॅटफॉर्म आहे.

Züs - Züs हे शार्डिंग आणि ब्लॉबर्ससह एक प्रूफ-ऑफ-स्टेक dStorage प्लॅटफॉर्म आहे.

Crust Network - Crust हे IPFS च्या वर एक dStorage प्लॅटफॉर्म आहे.

स्वॉर्म - इथेरियम Web3 स्टॅकसाठी एक वितरित स्टोरेज प्लॅटफॉर्म आणि सामग्री वितरण सेवा.

OrbitDB - IPFS च्या वर एक विकेंद्रित पीअर-टू-पीअर डेटाबेस.

Aleph.im - विकेंद्रित क्लाउड प्रकल्प (डेटाबेस, फाईल स्टोरेज, संगणन आणि विकेंद्रित ओळख (did)). साखळीबाह्य आणि ऑनचेन पीअर-टू-पीअर तंत्रज्ञानाचे एक अद्वितीय मिश्रण. IPFS आणि मल्टी-चेन सुसंगतता.

Ceramic - डेटा-समृद्ध आणि आकर्षक ॲप्लिकेशन्ससाठी वापरकर्ता-नियंत्रित IPFS डेटाबेस स्टोरेज.

Filebase - S3-सुसंगत विकेंद्रित स्टोरेज आणि जिओ-रिडंडंट IPFS पिनिंग सेवा. Filebase द्वारे IPFS वर अपलोड केलेल्या सर्व फाईल्स जगभरात 3x प्रतिकृतीसह Filebase पायाभूत सुविधांवर स्वयंचलितपणे पिन केल्या जातात.

4EVERLAND - एक वेब 3.0 क्लाउड संगणन प्लॅटफॉर्म जे स्टोरेज, संगणन आणि नेटवर्किंग मुख्य क्षमता एकत्रित करते, S3 सुसंगत आहे आणि IPFS आणि Arweave सारख्या विकेंद्रित स्टोरेज नेटवर्क्सवर समकालिक डेटा स्टोरेज प्रदान करते.

Kaleido - क्लिक-बटण IPFS नोड्ससह एक ब्लॉकचेन-ॲज-अ-सर्व्हिस प्लॅटफॉर्म

Spheron Network - Spheron हे एक प्लॅटफॉर्म-ॲज-अ-सर्व्हिस (PaaS) आहे जे सर्वोत्तम कामगिरीसह विकेंद्रित पायाभूत सुविधांवर त्यांचे ॲप्लिकेशन्स लाँच करू पाहणाऱ्या विकेंद्रित ॲप्लिकेशन (dapp) साठी डिझाइन केलेले आहे. हे संगणन, विकेंद्रित स्टोरेज, CDN आणि वेब होस्टिंग डीफॉल्टनुसार (out of the box) प्रदान करते.