रोलअप्स: इथेरियमची अंतिम स्केलिंग रणनीती?

फायनमॅटिक्स द्वारे इथेरियमची प्राथमिक स्केलिंग रणनीती म्हणून रोलअप्सवर आधारित एक स्पष्टीकरण. हा व्हिडिओ ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स (Arbitrum, Optimism) ची ZK रोलअप्सशी तुलना करतो आणि इथेरियमला स्केल करण्यासाठी रोलअप्स ही प्रमुख पद्धत का बनली आहे याचे परीक्षण करतो.

ही ट्रान्सक्रिप्ट फायनमॅटिक्सने प्रकाशित केलेल्या मूळ व्हिडिओ ट्रान्सक्रिप्टची (opens in a new tab) एक सुलभ प्रत आहे. वाचनीयतेसाठी यात थोडे संपादन केले आहे.

स्तर २ (l2) (1:17)

क्रिप्टोमध्ये इथेरियम स्केलिंग हा सर्वात जास्त चर्चेत असलेल्या विषयांपैकी एक आहे. 2017 मधील CryptoKitties ची क्रेझ, 2020 मधील विकेंद्रित वित्त (DeFi) समर किंवा 2021 च्या सुरुवातीला आलेला क्रिप्टो बुल मार्केट यांसारख्या उच्च नेटवर्क क्रियाकलापांच्या काळात स्केलिंगवरील चर्चा सहसा जोर धरते. या काळात, इथेरियम नेटवर्कच्या अभूतपूर्व मागणीमुळे गॅस फी अत्यंत वाढली, ज्यामुळे सामान्य वापरकर्त्यांना त्यांच्या व्यवहारांसाठी पैसे देणे महाग झाले.

या समस्येचा सामना करण्यासाठी, अंतिम स्केलिंग सोल्यूशनचा शोध घेणे हे अनेक टीम्स आणि संपूर्ण इथेरियम समुदायासाठी सर्वोच्च प्राधान्यांपैकी एक राहिले आहे.

साधारणपणे, इथेरियम — किंवा किंबहुना इतर बहुतांश ब्लॉकचेन — स्केल करण्याचे तीन मुख्य मार्ग आहेत: स्वतः ब्लॉकचेन स्केल करणे (स्तर १ (l1) स्केलिंग), स्तर १ (l1) च्या वर तयार करणे (स्तर २ (l2) स्केलिंग), आणि स्तर १ (l1) च्या बाजूला तयार करणे (साईडचेन).

स्तर १ (l1) च्या बाहेर (1:58)

जेव्हा स्तर १ (l1) चा विचार केला जातो, तेव्हा इथेरियम ब्लॉकचेन स्केल करण्यासाठी ईथ२ हे निवडलेले सोल्यूशन आहे. ईथ२ हे एकमेकांशी जोडलेल्या बदलांच्या संचाचा संदर्भ देते जसे की प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) कडे स्थलांतर करणे, प्रूफ-ऑफ-वर्क (PoW) ब्लॉकचेनची स्थिती नवीन प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) चेनमध्ये विलीन करणे आणि शार्डिंग. विशेषतः शार्डिंग, इथेरियम नेटवर्कची प्रक्रिया क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढवू शकते, विशेषतः जेव्हा ते रोलअप्ससह एकत्रित केले जाते.

जेव्हा स्तर १ (l1) च्या बाहेर स्केलिंगचा विचार केला जातो, तेव्हा अनेक भिन्न स्केलिंग सोल्यूशन्स वापरून पाहिले गेले आहेत ज्यांचे काही संमिश्र परिणाम मिळाले आहेत. एका बाजूला, आपल्याकडे चॅनेल्ससारखे स्तर २ (l2) सोल्यूशन्स आहेत जे इथेरियमद्वारे पूर्णपणे सुरक्षित आहेत परंतु केवळ विशिष्ट प्रकारच्या ॲप्लिकेशन्ससाठी चांगले काम करतात. दुसरीकडे, साईडचेन सहसा EVM-सुसंगत असतात आणि सामान्य-उद्देशीय ॲप्लिकेशन्स स्केल करू शकतात. मुख्य तोटा असा आहे की ते इथेरियमच्या सुरक्षिततेवर अवलंबून न राहता स्वतःचे एकमत मॉडेल्स वापरत असल्यामुळे स्तर २ (l2) सोल्यूशन्सपेक्षा कमी सुरक्षित आहेत.

बहुतांश रोलअप्स इथेरियमच्या सुरक्षिततेवर पूर्णपणे अवलंबून राहून सामान्य-उद्देशीय स्केलिंग सोल्यूशन तयार करून या दोन्ही जगांतील सर्वोत्तम गोष्टी साध्य करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात. हे स्केलिंगचे अंतिम ध्येय आहे, कारण यामुळे इथेरियमवर उपस्थित असलेले सर्व विद्यमान स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स सुरक्षिततेशी तडजोड न करता थोडे किंवा कोणतेही बदल न करता रोलअपवर तैनात करण्याची परवानगी मिळते. यात आश्चर्य नाही की रोलअप्स हे बहुधा सर्वांत जास्त अपेक्षित असलेले स्केलिंग सोल्यूशन आहेत.

रोलअप हा एक प्रकारचा स्केलिंग सोल्यूशन आहे जो स्तर १ (l1) च्या बाहेर व्यवहार कार्यान्वित करून परंतु स्तर १ (l1) वर व्यवहार डेटा पोस्ट करून काम करतो. यामुळे रोलअपला नेटवर्क स्केल करण्याची आणि तरीही इथेरियम एकमत प्रणालीवरून त्याची सुरक्षितता मिळवण्याची परवानगी मिळते. कॉम्प्युटेशन साखळीबाह्य हलवल्याने एकूण अधिक व्यवहारांवर प्रक्रिया करणे शक्य होते, कारण रोलअप व्यवहारांचा फक्त काही डेटा इथेरियम ब्लॉक्समध्ये बसवावा लागतो.

हे साध्य करण्यासाठी, रोलअप व्यवहार एका वेगळ्या चेनवर कार्यान्वित केले जातात जे EVM ची रोलअप-विशिष्ट आवृत्ती देखील चालवू शकतात. रोलअपवर व्यवहार कार्यान्वित केल्यानंतरची पुढची पायरी म्हणजे त्यांना एकत्र बॅच करणे आणि मुख्य इथेरियम चेनवर पोस्ट करणे. संपूर्ण प्रक्रिया मूलत: व्यवहार कार्यान्वित करते, डेटा घेते, तो संकुचित करते आणि एकाच बॅचमध्ये मुख्य चेनवर रोल अप करते — म्हणूनच याला "रोलअप" असे नाव दिले आहे.

प्रत्येक रोलअप स्तर १ (l1) वर स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सचा एक संच तैनात करतो जो ठेवी आणि पैसे काढण्याची प्रक्रिया करण्यासाठी आणि पुराव्यांची पडताळणी करण्यासाठी जबाबदार असतो. पुराव्यांमध्येच विविध प्रकारच्या रोलअप्समधील मुख्य फरक दिसून येतो. ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स फसवणूक पुरावा वापरतात, तर ZK रोलअप्स वैधता पुरावा वापरतात.

ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स (4:26)

ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स स्तर १ (l1) वर डेटा पोस्ट करतात आणि तो योग्य आहे असे गृहीत धरतात — म्हणूनच "ऑप्टिमिस्टिक" (आशावादी) हे नाव. जर पोस्ट केलेला डेटा वैध असेल, तर आपण योग्य मार्गावर आहोत आणि दुसरे काहीही करण्याची आवश्यकता नाही. आशावादी परिस्थितीत कोणतेही अतिरिक्त काम करावे न लागल्याने ऑप्टिमिस्टिक रोलअपला फायदा होतो.

अवैध व्यवहाराच्या बाबतीत, सिस्टमला तो ओळखता आला पाहिजे, योग्य स्थिती पुनर्प्राप्त करता आली पाहिजे आणि असा व्यवहार सबमिट करणाऱ्या पक्षाला दंड करता आला पाहिजे. हे साध्य करण्यासाठी, ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्स एक विवाद निवारण प्रणाली लागू करतात जी फसवणूक पुरावा पडताळण्यास, फसव्या व्यवहारांचा शोध घेण्यास आणि वाईट प्रवृत्तींना इतर अवैध व्यवहार किंवा चुकीचे फसवणूक पुरावे सबमिट करण्यापासून परावृत्त करण्यास सक्षम असते.

बहुतांश ऑप्टिमिस्टिक रोलअप अंमलबजावणीमध्ये, जो पक्ष स्तर १ (l1) वर व्यवहारांच्या बॅचेस सबमिट करण्यास सक्षम असतो त्याला सहसा ETH च्या स्वरूपात बाँड प्रदान करावा लागतो. इतर कोणताही नेटवर्क सहभागी चुकीचा व्यवहार आढळल्यास फसवणूक पुरावा सबमिट करू शकतो. फसवणूक पुरावा सबमिट केल्यानंतर, सिस्टम विवाद निवारण मोडमध्ये प्रवेश करते. या मोडमध्ये, संशयास्पद व्यवहार पुन्हा कार्यान्वित केला जातो — यावेळी मुख्य इथेरियम चेनवर. जर अंमलबजावणीवरून हे सिद्ध झाले की व्यवहार खरोखरच फसवा होता, तर हा व्यवहार सबमिट करणाऱ्या पक्षाला शिक्षा केली जाते, सहसा त्यांचा बाँड केलेला ETH स्लॅशिंग करून.

वाईट प्रवृत्तींना चुकीच्या फसवणूक पुराव्यांसह नेटवर्कवर स्पॅम करण्यापासून रोखण्यासाठी, फसवणूक पुरावे सबमिट करू इच्छिणाऱ्या पक्षांना सहसा असा बाँड देखील प्रदान करावा लागतो जो स्लॅशिंगच्या अधीन असू शकतो.

स्तर १ (l1) वर रोलअप व्यवहार कार्यान्वित करण्यास सक्षम होण्यासाठी, ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सना अशी प्रणाली लागू करावी लागते जी रोलअपवर व्यवहार मूळतः कार्यान्वित झाला तेव्हा उपस्थित असलेल्या अचूक स्थितीसह व्यवहार पुन्हा प्ले करण्यास सक्षम असते. हा ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सच्या गुंतागुंतीच्या भागांपैकी एक आहे आणि सहसा एक स्वतंत्र मॅनेजर कॉन्ट्रॅक्ट तयार करून साध्य केला जातो जो विशिष्ट फंक्शन कॉल्सना रोलअपमधील स्थितीसह बदलतो.

रोलअपच्या स्थितीचे निरीक्षण करणारा आणि आवश्यक असल्यास फसवणूक पुरावे सबमिट करणारा फक्त एकच प्रामाणिक पक्ष असला तरीही सिस्टम अपेक्षेप्रमाणे काम करू शकते आणि फसवणूक शोधू शकते. रोलअप सिस्टममधील योग्य प्रोत्साहनांमुळे, विवाद निवारण प्रक्रियेत प्रवेश करणे ही एक अपवादात्मक परिस्थिती असावी आणि नेहमी घडणारी गोष्ट नसावी.

जेव्हा ZK रोलअप्सचा विचार केला जातो, तेव्हा त्यात कोणतेही विवाद निवारण नसते. हे झिरो-नॉलेज प्रुफ्स नावाच्या गूढलेखन तंत्राचा हुशारीने वापर करून शक्य झाले आहे — म्हणूनच ZK रोलअप्स हे नाव. या मॉडेलमध्ये, स्तर १ (l1) वर पोस्ट केलेल्या प्रत्येक बॅचमध्ये झेडके-स्नार्क (ZK-SNARK) नावाचा क्रिप्टोग्राफिक पुरावा समाविष्ट असतो. जेव्हा व्यवहाराची बॅच सबमिट केली जाते तेव्हा स्तर १ (l1) कॉन्ट्रॅक्टद्वारे पुराव्याची त्वरित पडताळणी केली जाऊ शकते आणि अवैध बॅचेस थेट नाकारल्या जाऊ शकतात.

इतर फरक (7:28)

विवाद निवारण प्रक्रियेच्या स्वरूपामुळे, ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सना स्तर १ (l1) वर व्यवहार अंतिम करण्यापूर्वी सर्व नेटवर्क सहभागींना फसवणूक पुरावे सबमिट करण्यासाठी पुरेसा वेळ द्यावा लागतो. हा कालावधी सहसा बराच मोठा असतो — हे सुनिश्चित करण्यासाठी की सर्वात वाईट परिस्थितीतही, फसव्या व्यवहारांवर विवाद केला जाऊ शकतो. यामुळे ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्समधून पैसे काढण्यास बराच वेळ लागतो, कारण वापरकर्त्यांना त्यांचा निधी स्तर १ (l1) वर परत काढण्यासाठी एक किंवा दोन आठवडे वाट पाहावी लागते.

सुदैवाने, जलद "तरलता एक्झिट्स" प्रदान करून ही परिस्थिती सुधारण्यासाठी काही प्रकल्प काम करत आहेत. हे प्रकल्प स्तर १ (l1), दुसरा स्तर २ (l2), किंवा अगदी साईडचेनवर जवळजवळ त्वरित पैसे काढण्याची सुविधा देतात आणि या सुविधेसाठी थोडे शुल्क आकारतात. Hop Protocol आणि Connext हे यातील लक्ष देण्याजोगे प्रकल्प आहेत.

ZK रोलअप्समध्ये पैसे काढण्यासाठी जास्त वेळ लागण्याची समस्या नसते, कारण वैधता पुराव्यासह रोलअप बॅच स्तर १ (l1) वर सबमिट होताच निधी काढण्यासाठी उपलब्ध होतो.

तथापि, ZK रोलअप्सचे स्वतःचे काही तोटे आहेत. तंत्रज्ञानाच्या गुंतागुंतीमुळे, EVM-सुसंगत ZK रोलअप तयार करणे खूप कठीण आहे, ज्यामुळे ॲप्लिकेशन लॉजिक पुन्हा न लिहिता सामान्य-उद्देशीय ॲप्लिकेशन्स स्केल करणे अधिक कठीण होते. असे असले तरी, zkSync या क्षेत्रात लक्षणीय प्रगती करत आहे आणि ते लवकरच EVM-सुसंगत ZK रोलअप लाँच करू शकतील.

ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सना EVM सुसंगततेसह थोडे सोपे जाते. त्यांना अद्याप काही बदलांसह EVM ची स्वतःची आवृत्ती चालवावी लागते, परंतु 99% कॉन्ट्रॅक्ट्स कोणतेही बदल न करता पोर्ट केले जाऊ शकतात. ZK रोलअप्स हे ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सपेक्षा खूप जास्त कॉम्प्युटेशन-हेवी असतात, याचा अर्थ ZK पुराव्यांची गणना करणाऱ्या नोड्सना हाय-स्पेक मशीन्स असणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे इतर वापरकर्त्यांना ते चालवणे कठीण होते.

स्केलिंग सुधारणा (9:32)

जेव्हा स्केलिंग सुधारणांचा विचार केला जातो, तेव्हा दोन्ही प्रकारचे रोलअप्स इथेरियमला प्रति सेकंद सुमारे 15-45 व्यवहारांवरून (व्यवहाराच्या प्रकारानुसार) प्रति सेकंद 1,000-4,000 व्यवहारांपर्यंत स्केल करण्यास सक्षम असावेत. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की स्तर १ (l1) वर रोलअप बॅचेससाठी अधिक जागा देऊन प्रति सेकंद आणखी अधिक व्यवहारांवर प्रक्रिया करणे शक्य आहे.

यामुळेच ईथ२ रोलअप्ससह एक मोठी सिनर्जी तयार करू शकते, कारण ते अनेक शार्ड्स तयार करून संभाव्य डेटा उपलब्धता जागा वाढवते — त्यापैकी प्रत्येक शार्ड लक्षणीय प्रमाणात डेटा संचयित करण्यास सक्षम असतो. ईथ२ आणि रोलअप्सचे संयोजन इथेरियमचा व्यवहार वेग प्रति सेकंद 100,000 व्यवहारांपर्यंत वाढवू शकते.

जेव्हा ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सचा विचार केला जातो तेव्हा Optimism आणि Arbitrum हे सध्या सर्वात लोकप्रिय पर्याय आहेत. पूर्ण लाँच होण्यापूर्वी तंत्रज्ञान अपेक्षेप्रमाणे काम करत असल्याची खात्री करण्यासाठी Synthetix आणि युनिस्वॅप सारख्या मर्यादित भागीदारांसह Optimism अंशतः इथरियम मेननेटवर आणले गेले आहे. Arbitrum ने आधीच आपली आवृत्ती मुख्यनेटवर तैनात केली आहे आणि त्यांच्या इकोसिस्टममध्ये विविध प्रकल्पांचे ऑनबोर्डिंग सुरू केले आहे.

Arbitrum वर लाँच होणाऱ्या काही सर्वात उल्लेखनीय प्रकल्पांमध्ये युनिस्वॅप, Sushi, Bancor, Augur, चेनलिंक, Aave आणि इतर अनेकांचा समावेश आहे. Arbitrum ने Reddit सोबत त्यांच्या भागीदारीची घोषणा देखील केली आहे, ज्यामध्ये त्यांच्या बक्षीस प्रणालीला स्केल करण्यासाठी एक स्वतंत्र रोलअप चेन लाँच करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. Optimism Dai Bridge तयार करण्यासाठी आणि DAI आणि इतर टोकन्स स्तर १ (l1) वर वेगाने परत काढण्यास सक्षम करण्यासाठी Optimism MakerDAO सोबत भागीदारी करत आहे.

जरी Arbitrum आणि Optimism दोन्ही समान ध्येय साध्य करण्याचा प्रयत्न करत असले — EVM-सुसंगत ऑप्टिमिस्टिक रोलअप सोल्यूशन्स तयार करणे — तरीही त्यांच्या डिझाइनमध्ये काही फरक आहेत. Arbitrum चे विवाद निवारण मॉडेल वेगळे आहे. फसवणूक पुरावा वैध आहे की नाही हे पडताळण्यासाठी स्तर १ (l1) वर संपूर्ण व्यवहार पुन्हा चालवण्याऐवजी, त्यांनी एक संवादात्मक मल्टी-राउंड मॉडेल आणले आहे जे विवादाची व्याप्ती कमी करण्यास आणि संशयास्पद व्यवहार वैध आहे की नाही हे तपासण्यासाठी स्तर १ (l1) वर संभाव्यतः फक्त काही सूचना कार्यान्वित करण्यास अनुमती देते.

दुसरा मोठा फरक म्हणजे व्यवहार क्रमवारी आणि MEV हाताळण्याचा दृष्टिकोन. Arbitrum सुरुवातीला व्यवहारांची क्रमवारी लावण्यासाठी जबाबदार असलेला सिक्वेन्सर चालवेल, परंतु त्यांना दीर्घकाळात त्याचे विकेंद्रीकरण करायचे आहे. Optimism दुसरा दृष्टिकोन पसंत करते जिथे व्यवहारांची क्रमवारी — आणि पर्यायाने MEV — ठराविक काळासाठी इतर पक्षांना लिलावात दिली जाऊ शकते.

ZK रोलअप्स (13:10)

जरी असे दिसत असले की इथेरियम समुदाय प्रामुख्याने ऑप्टिमिस्टिक रोलअप्सवर लक्ष केंद्रित करत आहे — किमान अल्प मुदतीत — तरीही ZK रोलअप्सवर काम करणारे प्रकल्प देखील अत्यंत वेगाने प्रगती करत आहेत.

Loopring त्यांच्या एक्सचेंज आणि पेमेंट प्रोटोकॉलला स्केल करण्यासाठी ZK रोलअप तंत्रज्ञान वापरते. Hermez आणि ZKTube ZK रोलअप्स वापरून पेमेंट्स स्केल करण्यावर काम करत आहेत, ज्यामध्ये Hermez एक EVM-सुसंगत ZK रोलअप देखील तयार करत आहे. Aztec त्यांच्या ZK रोलअप तंत्रज्ञानामध्ये गोपनीयता वैशिष्ट्ये आणण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे.

StarkWare-आधारित रोलअप्स आधीपासूनच DeversiFi, Immutable X आणि dYdX सारख्या प्रकल्पांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर वापरले जात आहेत. आधी सांगितल्याप्रमाणे, zkSync एका EVM-सुसंगत व्हर्च्युअल मशीनवर काम करत आहे जे Solidity मध्ये लिहिलेल्या कोणत्याही अनियंत्रित स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सना पूर्णपणे समर्थन देण्यास सक्षम असेल.

विकेंद्रित वित्त (DeFi) (14:02)

रोलअप्सचा विकेंद्रित वित्त (DeFi) वर देखील मोठा प्रभाव पडला पाहिजे. जे वापरकर्ते पूर्वी उच्च व्यवहार शुल्कामुळे इथेरियमवर व्यवहार करू शकत नव्हते ते पुढच्या वेळी नेटवर्क क्रियाकलाप जास्त असताना इकोसिस्टममध्ये राहू शकतील. रोलअप्स अशा नवीन प्रकारच्या ॲप्लिकेशन्सना देखील सक्षम करतील ज्यांना स्वस्त व्यवहार आणि जलद पुष्टीकरण वेळ आवश्यक आहे — हे सर्व इथेरियम एकमत प्रणालीद्वारे पूर्णपणे सुरक्षित असताना. असे दिसते की रोलअप्स विकेंद्रित वित्त (DeFi) साठी आणखी एका उच्च-वाढीच्या कालावधीला चालना देऊ शकतात.

आव्हाने (14:29)

तथापि, जेव्हा रोलअप्सचा विचार केला जातो तेव्हा काही आव्हाने आहेत. संयोज्यता हे त्यापैकी एक आहे — अनेक प्रोटोकॉल्स वापरणारा व्यवहार तयार करण्यासाठी, ते सर्व एकाच रोलअपवर तैनात करावे लागतील.

दुसरे आव्हान म्हणजे खंडित तरलता. संपूर्ण इथेरियम इकोसिस्टममध्ये नवीन पैसा न येता, युनिस्वॅप किंवा Aave सारख्या प्रोटोकॉल्समध्ये स्तर १ (l1) वर उपस्थित असलेली विद्यमान तरलता स्तर १ (l1) आणि अनेक रोलअप अंमलबजावणींमध्ये विभागली जाईल. कमी तरलता म्हणजे सहसा जास्त स्लिपेज आणि खराब व्यापार अंमलबजावणी.

याचा अर्थ असाही होतो की साहजिकच यात विजेते आणि पराभूत असतील. सध्या, विद्यमान इथेरियम इकोसिस्टम सर्व स्केलिंग सोल्यूशन्सचा वापर करण्याइतकी मोठी नाही. हे दीर्घकाळात बदलू शकते — आणि बहुधा बदलेल — परंतु अल्प मुदतीत, आपण काही रोलअप्स आणि इतर स्केलिंग सोल्यूशन्स ओस पडताना पाहू शकतो. भविष्यात, आपण वापरकर्त्यांना पूर्णपणे एकाच रोलअप इकोसिस्टममध्ये राहताना आणि मुख्य इथेरियम चेन आणि इतर स्केलिंग सोल्यूशन्सशी दीर्घकाळ संवाद न साधताना देखील पाहू शकतो.

साईडचेनला धोका (15:44)

रोलअप्सवर चर्चा करताना एक प्रश्न वारंवार उपस्थित होतो तो म्हणजे ते साईडचेनसाठी धोका आहेत का. इथेरियम इकोसिस्टममध्ये साईडचेनचे स्थान अद्यापही असेल. जरी स्तर २ (l2) वरील व्यवहारांची किंमत स्तर १ (l1) पेक्षा खूपच कमी असली, तरीही ती गेम्स आणि इतर हाय-व्हॉल्यूम ॲप्ससारख्या विशिष्ट प्रकारच्या ॲप्लिकेशन्सना परवडणार नाही इतकी जास्त असण्याची शक्यता आहे. जेव्हा इथेरियम शार्डिंग सादर करेल तेव्हा हे बदलू शकते, परंतु तोपर्यंत साईडचेन दीर्घकाळ टिकून राहण्यासाठी पुरेसा नेटवर्क प्रभाव निर्माण करू शकतात.

तसेच, रोलअप्सवरील फी साईडचेनपेक्षा जास्त असते कारण प्रत्येक रोलअप बॅचला अद्याप इथेरियम ब्लॉक स्पेससाठी पैसे द्यावे लागतात. इथेरियम समुदाय इथेरियम स्केलिंग रणनीतीमध्ये रोलअप्सवर खूप लक्ष केंद्रित करतो — किमान अल्प ते मध्यम मुदतीत आणि संभाव्यतः त्याहूनही अधिक काळ.