Chuyển đến nội dung chính
Change page

Web2 và Web3

Web2 đề cập đến phiên bản internet mà hầu hết chúng ta biết ngày nay. Một mạng internet bị thống trị bởi các công ty cung cấp dịch vụ để đổi lấy dữ liệu cá nhân của bạn. Web3, trong bối cảnh của Ethereum, đề cập đến các ứng dụng phi tập trung (dapp) chạy trên chuỗi khối. Đây là những ứng dụng cho phép bất kỳ ai tham gia mà không bị kiếm tiền từ dữ liệu cá nhân của họ.

Bạn đang tìm kiếm một tài nguyên thân thiện hơn với người mới bắt đầu? Hãy xem giới thiệu về Web3 của chúng tôi.

Lợi ích của Web3

Nhiều nhà phát triển Web3 đã chọn xây dựng các dapp vì sự phi tập trung vốn có của Ethereum:

  • Bất kỳ ai trên mạng lưới đều có quyền sử dụng dịch vụ – hay nói cách khác, không yêu cầu phải có sự cho phép.
  • Không ai có thể chặn bạn hoặc từ chối quyền truy cập của bạn vào dịch vụ.
  • Thanh toán được tích hợp sẵn thông qua token gốc, ether (ETH).
  • Ethereum là turing-complete (đầy đủ Turing), nghĩa là bạn có thể lập trình hầu như mọi thứ.

So sánh thực tế

Web2Web3
Twitter có thể kiểm duyệt bất kỳ tài khoản hoặc dòng tweet nàoCác dòng tweet trên Web3 sẽ không thể bị kiểm duyệt vì quyền kiểm soát là phi tập trung
Dịch vụ thanh toán có thể quyết định không cho phép thanh toán đối với một số loại công việc nhất địnhCác ứng dụng thanh toán Web3 không yêu cầu dữ liệu cá nhân và không thể ngăn chặn các khoản thanh toán
Máy chủ cho các ứng dụng nền kinh tế tự do (gig-economy) có thể ngừng hoạt động và ảnh hưởng đến thu nhập của người lao độngMáy chủ Web3 không thể ngừng hoạt động – chúng sử dụng Ethereum, một mạng lưới phi tập trung gồm hàng ngàn máy tính làm backend

Điều này không có nghĩa là tất cả các dịch vụ đều cần phải biến thành một dapp. Những ví dụ này chỉ mang tính minh họa cho những khác biệt chính giữa các dịch vụ Web2 và Web3.

Hạn chế của Web3

Web3 hiện tại có một số hạn chế:

  • Khả năng mở rộng – các giao dịch chậm hơn trên Web3 vì chúng phi tập trung. Các thay đổi đối với trạng thái, chẳng hạn như một khoản thanh toán, cần được xử lý bởi một nút và truyền đi khắp mạng lưới.
  • Trải nghiệm người dùng (UX) – việc tương tác với các ứng dụng Web3 có thể yêu cầu thêm các bước, phần mềm và kiến thức. Điều này có thể là một rào cản đối với việc áp dụng.
  • Khả năng tiếp cận – sự thiếu tích hợp trong các trình duyệt web hiện đại làm cho Web3 trở nên khó tiếp cận hơn đối với hầu hết người dùng.
  • Chi phí – hầu hết các dapp thành công chỉ đưa những phần rất nhỏ mã code của họ lên chuỗi khối vì chi phí rất đắt đỏ.

Tập trung và phi tập trung

Trong bảng dưới đây, chúng tôi liệt kê một số ưu điểm và nhược điểm tổng quan của các mạng lưới kỹ thuật số tập trung và phi tập trung.

Hệ thống tập trungHệ thống phi tập trung
Đường kính mạng lưới thấp (tất cả những người tham gia đều được kết nối với một cơ quan trung ương); thông tin truyền đi nhanh chóng, vì việc truyền tải được xử lý bởi một cơ quan trung ương có nhiều tài nguyên tính toán.Những người tham gia xa nhất trên mạng lưới có thể cách nhau nhiều cạnh (edge). Thông tin được phát từ một phía của mạng lưới có thể mất nhiều thời gian để đến được phía bên kia.
Thường có hiệu suất cao hơn (thông lượng cao hơn, tiêu tốn ít tổng tài nguyên tính toán hơn) và dễ triển khai hơn.Thường có hiệu suất thấp hơn (thông lượng thấp hơn, tiêu tốn nhiều tổng tài nguyên tính toán hơn) và phức tạp hơn để triển khai.
Trong trường hợp dữ liệu xung đột, việc giải quyết rất rõ ràng và dễ dàng: nguồn sự thật cuối cùng là cơ quan trung ương.Cần có một giao thức (thường phức tạp) để giải quyết tranh chấp, nếu các bên ngang hàng đưa ra các tuyên bố xung đột về trạng thái của dữ liệu mà những người tham gia cần phải đồng bộ hóa.
Điểm lỗi duy nhất (Single point of failure): các tác nhân độc hại có thể đánh sập mạng lưới bằng cách nhắm mục tiêu vào cơ quan trung ương.Không có điểm lỗi duy nhất: mạng lưới vẫn có thể hoạt động ngay cả khi một tỷ lệ lớn những người tham gia bị tấn công/loại bỏ.
Việc điều phối giữa những người tham gia mạng lưới dễ dàng hơn nhiều và được xử lý bởi một cơ quan trung ương. Cơ quan trung ương có thể buộc những người tham gia mạng lưới áp dụng các bản nâng cấp, cập nhật giao thức, v.v., với rất ít trở ngại.Việc điều phối thường khó khăn, vì không có tác nhân duy nhất nào có tiếng nói cuối cùng trong các quyết định ở cấp độ mạng lưới, nâng cấp giao thức, v.v. Trong trường hợp xấu nhất, mạng lưới dễ bị phân mảnh khi có những bất đồng về các thay đổi giao thức.
Cơ quan trung ương có thể kiểm duyệt dữ liệu, có khả năng cắt đứt các phần của mạng lưới khỏi việc tương tác với phần còn lại của mạng lưới.Việc kiểm duyệt khó khăn hơn nhiều, vì thông tin có nhiều cách để truyền đi khắp mạng lưới.
Việc tham gia vào mạng lưới được kiểm soát bởi cơ quan trung ương.Bất kỳ ai cũng có thể tham gia vào mạng lưới; không có "người gác cổng". Lý tưởng nhất là chi phí tham gia rất thấp.

Lưu ý rằng đây là những mô hình chung có thể không đúng trong mọi mạng lưới. Hơn nữa, trên thực tế, mức độ tập trung/phi tập trung của một mạng lưới nằm trên một phổ; không có mạng lưới nào hoàn toàn tập trung hoặc hoàn toàn phi tập trung.

Đọc thêm