ReFi là gì?
Tài chính tái tạo (ReFi) là một tập hợp các công cụ và ý tưởng được xây dựng trên nền tảng , nhằm mục đích tạo ra các nền kinh tế có tính tái tạo, thay vì khai thác hoặc bóc lột. Cuối cùng, các hệ thống khai thác sẽ làm cạn kiệt các nguồn tài nguyên sẵn có và sụp đổ; nếu không có các cơ chế tái tạo, chúng sẽ thiếu đi khả năng phục hồi. ReFi hoạt động dựa trên giả định rằng việc tạo ra giá trị tiền tệ phải tách rời khỏi việc khai thác tài nguyên không bền vững từ hành tinh và cộng đồng của chúng ta.
Thay vào đó, ReFi hướng tới việc giải quyết các vấn đề về môi trường, cộng đồng hoặc xã hội bằng cách tạo ra các chu kỳ tái tạo. Các hệ thống này tạo ra giá trị cho những người tham gia đồng thời mang lại lợi ích cho hệ sinh thái và cộng đồng.
Một trong những nền tảng của ReFi là khái niệm kinh tế học tái tạo do John Fullerton của Viện Capital tiên phong. Ông đã đề xuất tám nguyên tắc liên kết với nhau (opens in a new tab) làm nền tảng cho sức khỏe hệ thống:
Các dự án ReFi hiện thực hóa những nguyên tắc này bằng cách sử dụng và các ứng dụng để khuyến khích các hành vi tái tạo, ví dụ: phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái, và tạo điều kiện cho sự hợp tác quy mô lớn đối với các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và mất đa dạng sinh học.
ReFi cũng giao thoa với phong trào khoa học phi tập trung (DeSci), sử dụng Ethereum như một nền tảng để tài trợ, tạo ra, đánh giá, ghi nhận, lưu trữ và phổ biến kiến thức khoa học. Các công cụ DeSci có thể trở nên hữu ích trong việc phát triển các tiêu chuẩn và thực tiễn có thể xác minh được để thực hiện và giám sát các hoạt động tái tạo như trồng cây, loại bỏ nhựa khỏi đại dương hoặc phục hồi một hệ sinh thái bị suy thoái.
Token hóa tín chỉ carbon
Thị trường carbon tự nguyện (VCM) (opens in a new tab) là một cơ chế tài trợ cho các dự án tạo ra tác động tích cực đã được xác minh đối với lượng khí thải carbon, thông qua việc giảm lượng khí thải đang diễn ra hoặc loại bỏ khí nhà kính đã thải ra bầu khí quyển. Các dự án này nhận được một tài sản gọi là "tín chỉ carbon" sau khi chúng được xác minh, mà họ có thể bán cho các cá nhân và tổ chức muốn hỗ trợ hành động vì khí hậu.
Ngoài VCM, còn có một số thị trường carbon do chính phủ bắt buộc ('thị trường tuân thủ') nhằm thiết lập giá carbon thông qua luật pháp hoặc quy định trong một khu vực tài phán cụ thể (ví dụ: quốc gia hoặc khu vực), kiểm soát nguồn cung cấp giấy phép được phân phối. Thị trường tuân thủ khuyến khích những người gây ô nhiễm trong khu vực tài phán của họ giảm lượng khí thải, nhưng chúng không có khả năng loại bỏ khí nhà kính đã được thải ra.
Bất chấp sự phát triển trong những thập kỷ gần đây, VCM vẫn tiếp tục gặp phải nhiều vấn đề khác nhau:
- Thanh khoản bị phân mảnh cao
- Cơ chế giao dịch thiếu minh bạch
- Phí cao
- Tốc độ giao dịch rất chậm
- Thiếu khả năng mở rộng
Việc chuyển đổi VCM sang thị trường carbon kỹ thuật số (DCM) mới dựa trên chuỗi khối có thể là một cơ hội để nâng cấp công nghệ hiện có cho việc xác thực, giao dịch và tiêu thụ tín chỉ carbon. Chuỗi khối cho phép dữ liệu có thể xác minh công khai, quyền truy cập cho nhiều đối tượng người dùng và nhiều thanh khoản hơn.
Các dự án ReFi sử dụng công nghệ chuỗi khối để giảm bớt nhiều vấn đề của thị trường truyền thống:
- Thanh khoản được tập trung vào một số lượng nhỏ các nhóm thanh khoản mà bất kỳ ai cũng có thể tự do giao dịch. Các tổ chức lớn cũng như người dùng cá nhân có thể sử dụng các nhóm này mà không cần tìm kiếm thủ công người bán/người mua, phí tham gia hoặc đăng ký trước.
- Tất cả các giao dịch đều được ghi lại trên các chuỗi khối công khai. Đường đi của mỗi tín chỉ carbon do hoạt động giao dịch có thể được truy xuất nguồn gốc vĩnh viễn ngay khi nó có sẵn trên DCM.
- Tốc độ giao dịch gần như ngay lập tức. Việc đảm bảo một lượng lớn tín chỉ carbon thông qua các thị trường truyền thống có thể mất vài ngày hoặc vài tuần, nhưng điều này có thể đạt được trong vài giây trên DCM.
- Hoạt động giao dịch diễn ra mà không cần trung gian, những bên thường tính phí cao. Tín chỉ carbon kỹ thuật số thể hiện sự giảm chi phí đáng kể so với tín chỉ truyền thống.
- DCM có khả năng mở rộng và có thể đáp ứng nhu cầu của cả cá nhân và các tập đoàn đa quốc gia.
Các thành phần chính của DCM
Bốn thành phần chính tạo nên bối cảnh hiện tại của DCM:
- Các cơ quan đăng ký như Verra (opens in a new tab) và Gold Standard (opens in a new tab) đảm bảo rằng các dự án tạo ra tín chỉ carbon là đáng tin cậy. Họ cũng vận hành các cơ sở dữ liệu nơi tín chỉ carbon kỹ thuật số bắt nguồn và có thể được chuyển hoặc sử dụng hết (thu hồi).
Có một làn sóng mới các dự án sáng tạo đang được xây dựng trên chuỗi khối nhằm nỗ lực phá vỡ các tổ chức đương nhiệm trong lĩnh vực này.
- Cầu nối carbon, hay còn gọi là công cụ token hóa, cung cấp công nghệ để đại diện hoặc chuyển tín chỉ carbon từ các cơ quan đăng ký truyền thống vào DCM. Các ví dụ đáng chú ý bao gồm Toucan Protocol (opens in a new tab), C3 (opens in a new tab) và Moss.Earth (opens in a new tab).
- Các dịch vụ tích hợp cung cấp tín chỉ tránh và/hoặc loại bỏ carbon cho người dùng cuối để họ có thể yêu cầu nhận lợi ích môi trường của một tín chỉ và chia sẻ sự ủng hộ của họ đối với hành động vì khí hậu với thế giới.
Một số như Klima Infinity (opens in a new tab) và Senken (opens in a new tab) cung cấp nhiều dự án đa dạng do các bên thứ ba phát triển và được phát hành theo các tiêu chuẩn đã được thiết lập như Verra; những bên khác như Nori (opens in a new tab) chỉ cung cấp các dự án cụ thể được phát triển theo tiêu chuẩn tín chỉ carbon của riêng họ, do họ phát hành và có thị trường chuyên dụng riêng.
- Các nền tảng và cơ sở hạ tầng cơ bản tạo điều kiện mở rộng quy mô tác động và hiệu quả của toàn bộ chuỗi cung ứng của thị trường carbon. KlimaDAO (opens in a new tab) cung cấp thanh khoản như một hàng hóa công cộng (cho phép bất kỳ ai mua hoặc bán tín chỉ carbon ở mức giá minh bạch), khuyến khích tăng thông lượng của thị trường carbon và việc thu hồi bằng các phần thưởng, đồng thời cung cấp các công cụ có khả năng tương tác thân thiện với người dùng để truy cập dữ liệu về, cũng như mua lại và thu hồi, nhiều loại tín chỉ carbon được token hóa.
ReFi vượt ra ngoài thị trường carbon
Mặc dù hiện tại có sự nhấn mạnh mạnh mẽ vào thị trường carbon nói chung và việc chuyển đổi VCM sang DCM nói riêng trong không gian này, thuật ngữ "ReFi" không bị giới hạn nghiêm ngặt ở carbon. Các tài sản môi trường khác ngoài tín chỉ carbon có thể được phát triển và được token hóa, điều này có nghĩa là các ngoại ứng tiêu cực khác cũng có thể được định giá trong các lớp cơ sở của các hệ thống kinh tế trong tương lai. Hơn nữa, khía cạnh tái tạo của mô hình kinh tế này có thể được áp dụng cho các lĩnh vực khác, chẳng hạn như việc tài trợ cho hàng hóa công cộng thông qua các nền tảng tài trợ bậc hai như Gitcoin (opens in a new tab). Các tổ chức được xây dựng dựa trên ý tưởng về sự tham gia mở và phân phối tài nguyên công bằng trao quyền cho mọi người rót tiền vào các dự án phần mềm nguồn mở, cũng như các dự án giáo dục, môi trường và hướng tới cộng đồng.
Bằng cách chuyển hướng dòng vốn khỏi các hoạt động khai thác sang dòng chảy tái tạo, các dự án và công ty cung cấp lợi ích xã hội, môi trường hoặc cộng đồng—và những dự án có thể không nhận được tài trợ trong tài chính truyền thống—có thể khởi nghiệp và tạo ra các ngoại ứng tích cực cho xã hội nhanh chóng và dễ dàng hơn nhiều. Việc chuyển đổi sang mô hình tài trợ này cũng mở ra cánh cửa cho các hệ thống kinh tế bao trùm hơn nhiều, nơi mọi người thuộc mọi thành phần nhân khẩu học đều có thể trở thành những người tham gia tích cực thay vì chỉ là những người quan sát thụ động. ReFi mang đến một tầm nhìn về Ethereum như một cơ chế để phối hợp hành động đối với các thách thức hiện sinh mà loài người và mọi sự sống trên hành tinh của chúng ta đang phải đối mặt—như lớp cơ sở của một mô hình kinh tế mới, cho phép một tương lai bao trùm và bền vững hơn trong nhiều thế kỷ tới.
Đọc thêm về ReFi
- Tổng quan cấp cao về tiền tệ carbon và vị trí của chúng trong nền kinh tế (opens in a new tab)
- The Ministry for the Future, một cuốn tiểu thuyết mô tả vai trò của một loại tiền tệ được hỗ trợ bằng carbon trong việc chống lại biến đổi khí hậu (opens in a new tab)
- Báo cáo chi tiết của Lực lượng Đặc nhiệm về Mở rộng Quy mô Thị trường Carbon Tự nguyện (opens in a new tab)
- Mục Thuật ngữ CoinMarketCap về ReFi của Kevin Owocki và Evan Miyazono (opens in a new tab)

