Mạng xã hội phi tập trung

Chỉnh sửa trang

Các mạng xã hội đóng một vai trò to lớn trong giao tiếp và tương tác hàng ngày của chúng ta. Tuy nhiên, sự kiểm soát tập trung đối với các nền tảng này đã tạo ra nhiều vấn đề: rò rỉ dữ liệu, sập máy chủ, cấm nền tảng, kiểm duyệt và vi phạm quyền riêng tư là một số đánh đổi mà truyền thông xã hội thường gặp phải. Để giải quyết những vấn đề này, các nhà phát triển đang xây dựng các mạng xã hội trên Ethereum. Các mạng xã hội phi tập trung có thể khắc phục nhiều vấn đề của các nền tảng mạng xã hội truyền thống và cải thiện trải nghiệm tổng thể của người dùng.

Các mạng xã hội phi tập trung là các nền tảng cho phép người dùng trao đổi thông tin cũng như xuất bản và phân phối nội dung đến khán giả. Vì các ứng dụng này chạy trên chuỗi khối, chúng có khả năng phi tập trung và chống lại sự kiểm duyệt cũng như sự kiểm soát không chính đáng.

Nhiều mạng xã hội phi tập trung tồn tại như những giải pháp thay thế cho các dịch vụ truyền thông xã hội đã được thiết lập, chẳng hạn như Facebook, LinkedIn, Twitter và Medium. Nhưng các mạng xã hội được hỗ trợ bởi chuỗi khối có một số tính năng giúp chúng vượt trội hơn các nền tảng xã hội truyền thống.

Decentralized social media explained

An explainer on decentralized social media platforms that use blockchain technology to give users ownership of their data, content, and social connections, without relying on centralized corporations.

Xem kèm bản chép lời

Các mạng xã hội phi tập trung là một lớp các ứng dụng phi tập trung (dapp)—các ứng dụng được hỗ trợ bởi các được triển khai trên chuỗi khối. Mã hợp đồng đóng vai trò là phần phụ trợ cho các ứng dụng này và xác định logic nghiệp vụ của chúng.

Các nền tảng truyền thông xã hội truyền thống dựa vào cơ sở dữ liệu để lưu trữ thông tin người dùng, mã chương trình và các dạng dữ liệu khác. Nhưng điều này tạo ra các điểm lỗi duy nhất và mang lại rủi ro đáng kể. Ví dụ, các máy chủ của Facebook đã từng ngoại tuyến trong nhiều giờ (opens in a new tab) vào tháng 10 năm 2021, khiến người dùng bị ngắt kết nối khỏi nền tảng.

Các mạng xã hội phi tập trung tồn tại trên một bao gồm hàng ngàn nút trên toàn cầu. Ngay cả khi một số nút bị lỗi, mạng lưới vẫn sẽ hoạt động không bị gián đoạn, giúp các ứng dụng có khả năng chống lại các sự cố và gián đoạn.

Bằng cách sử dụng các hệ thống lưu trữ phi tập trung như Hệ thống tệp liên hành tinh (IPFS) (opens in a new tab), các mạng xã hội được xây dựng trên Ethereum có thể bảo vệ thông tin người dùng khỏi việc bị khai thác và sử dụng với mục đích xấu. Sẽ không ai bán thông tin cá nhân của bạn cho các nhà quảng cáo, và các tin tặc cũng sẽ không thể đánh cắp các thông tin bảo mật của bạn.

Nhiều nền tảng xã hội dựa trên chuỗi khối có các token gốc hỗ trợ việc kiếm tiền khi không có doanh thu quảng cáo. Người dùng có thể mua các token này để truy cập một số tính năng nhất định, hoàn tất các giao dịch mua trong ứng dụng hoặc tặng thưởng cho những người sáng tạo nội dung yêu thích của họ.

Lợi ích của các mạng xã hội phi tập trung

Các mạng xã hội phi tập trung có khả năng chống kiểm duyệt và mở cho tất cả mọi người. Điều này có nghĩa là người dùng không thể bị cấm, bị xóa khỏi nền tảng hoặc bị hạn chế một cách tùy tiện.
Các mạng xã hội phi tập trung được xây dựng trên các lý tưởng mã nguồn mở và cung cấp mã nguồn của các ứng dụng để công chúng có thể kiểm tra. Bằng cách loại bỏ việc triển khai các thuật toán mờ ám phổ biến trong truyền thông xã hội truyền thống, các mạng xã hội dựa trên chuỗi khối có thể điều chỉnh lợi ích của người dùng và những người tạo ra nền tảng sao cho phù hợp với nhau.
Các mạng xã hội phi tập trung loại bỏ "người trung gian". Những người sáng tạo nội dung có quyền sở hữu trực tiếp đối với nội dung của họ, và họ tương tác trực tiếp với những người theo dõi, người hâm mộ, người mua và các bên khác, mà không có gì ngoài một hợp đồng thông minh ở giữa.
Là các dapp chạy trên mạng lưới Ethereum, được duy trì bởi một mạng lưới các nút ngang hàng toàn cầu, các mạng xã hội phi tập trung ít bị ảnh hưởng bởi thời gian chết của máy chủ và sự cố ngừng hoạt động.
Các nền tảng xã hội phi tập trung cung cấp một khuôn khổ kiếm tiền được cải thiện cho những người sáng tạo nội dung thông qua , thanh toán bằng tiền mã hóa trong ứng dụng và hơn thế nữa.
Các mạng xã hội phi tập trung mang lại cho người dùng mức độ quyền riêng tư và ẩn danh cao. Ví dụ, một cá nhân có thể đăng nhập vào một mạng xã hội dựa trên Ethereum bằng cách sử dụng hồ sơ hoặc —mà không cần phải chia sẻ thông tin nhận dạng cá nhân (PII), chẳng hạn như tên, địa chỉ email, v.v.
Các mạng xã hội phi tập trung dựa vào lưu trữ phi tập trung, không phải cơ sở dữ liệu tập trung, điều này tốt hơn đáng kể trong việc bảo vệ dữ liệu người dùng.

Mạng lưới Ethereum đã trở thành công cụ ưa thích của các nhà phát triển tạo ra truyền thông xã hội phi tập trung nhờ vào sự phổ biến của các token và cơ sở người dùng khổng lồ của nó. Dưới đây là một số ví dụ về các mạng xã hội dựa trên Ethereum:

Crypto apps and decentralized social

Linda Xie on decentralized social media platforms built on Ethereum, covering open social graphs, embedded wallets, mini apps on Farcaster, and the growth challenges facing crypto social networks.

Xem kèm bản chép lời

Mirror

Mirror (opens in a new tab) là một nền tảng viết lách hỗ trợ Web3 với mục tiêu trở nên phi tập trung và do người dùng sở hữu. Người dùng có thể đọc và viết miễn phí trên Mirror chỉ bằng cách kết nối ví của họ. Người dùng cũng có thể sưu tầm các bài viết và đăng ký theo dõi những nhà văn yêu thích của họ.

Các bài đăng được xuất bản trên Mirror được lưu trữ vĩnh viễn trên Arweave, một nền tảng lưu trữ phi tập trung, và có thể được đúc thành các token không thể thay thế (NFT) có thể sưu tầm được gọi là Writing NFT. Các nhà văn có thể tạo Writing NFT hoàn toàn miễn phí và việc sưu tầm diễn ra trên một của Ethereum — giúp các giao dịch trở nên rẻ, nhanh chóng và thân thiện với môi trường.

MINDS

MINDS (opens in a new tab) là một trong những mạng xã hội phi tập trung được sử dụng nhiều nhất. Nó hoạt động giống như Facebook và đã thu hút được hàng triệu người dùng.

Người dùng sử dụng token gốc của nền tảng là $MIND để thanh toán cho các vật phẩm. Người dùng cũng có thể kiếm được token $MIND bằng cách xuất bản nội dung phổ biến, đóng góp cho hệ sinh thái và giới thiệu người khác tham gia nền tảng.

Farcaster

Farcaster (opens in a new tab) là một mạng xã hội "đủ phi tập trung" tương tự như X và Reddit, cho phép người dùng chia sẻ và khám phá các "cast". Nó được xây dựng trên mạng lưới L2 Optimism để giữ cho các giao dịch tương đối rẻ.

Status.app (opens in a new tab) - Status là một ứng dụng nhắn tin bảo mật sử dụng giao thức ngang hàng, mã nguồn mở và mã hóa đầu cuối để bảo vệ tin nhắn của bạn khỏi các bên thứ ba.
Mirror.xyz (opens in a new tab) - Mirror là một nền tảng xuất bản phi tập trung, do người dùng sở hữu được xây dựng trên Ethereum để người dùng gọi vốn cộng đồng cho các ý tưởng, kiếm tiền từ nội dung và xây dựng các cộng đồng có giá trị cao.
Lens Protocol (opens in a new tab) - Lens Protocol là một đồ thị xã hội phi tập trung và có khả năng kết hợp, giúp những người sáng tạo nắm quyền sở hữu nội dung của họ ở bất cứ đâu họ đến trong khu vườn kỹ thuật số của internet phi tập trung.
Farcaster (opens in a new tab) - Farcaster là một mạng xã hội đủ phi tập trung. Nó là một giao thức mở có thể hỗ trợ nhiều máy khách, giống như email.
Ethereum Follow Protocol (opens in a new tab) - Ethereum Follow Protocol là một đồ thị xã hội trên chuỗi hoàn toàn phi tập trung dành cho các tài khoản Ethereum, thúc đẩy tầm nhìn về một ngăn xếp danh tính Ethereum mô-đun, bổ sung cho ENS và SIWE.
Ethereum Comments Protocol (opens in a new tab) - Một nguyên thủy nội dung xã hội mới, có thể lập trình trên Ethereum để đưa những suy nghĩ của bạn lên trên chuỗi.

Các nền tảng xã hội gốc không phải là những nền tảng duy nhất cố gắng kết hợp công nghệ chuỗi khối vào truyền thông xã hội. Nhiều nền tảng tập trung cũng đang khám phá hoặc đã thử nghiệm việc tích hợp Ethereum vào cơ sở hạ tầng của họ:

Trình duyệt Brave

Brave đã tích hợp Basic Attention Token (BAT) (opens in a new tab), một token ERC-20 được xây dựng trên Ethereum, vào hệ sinh thái trình duyệt của mình để cách mạng hóa quảng cáo kỹ thuật số và hỗ trợ người sáng tạo nội dung.
Chương trình Brave Rewards (opens in a new tab) cho phép người dùng kiếm BAT bằng cách xem các quảng cáo tôn trọng quyền riêng tư và sau đó tự động đóng góp cho các trang web và người sáng tạo nội dung trên nhiều nền tảng khác nhau như YouTube, Twitter và GitHub dựa trên thời gian chú ý.
Những người sáng tạo nội dung có thể đăng ký làm người sáng tạo đã được xác minh của Brave (opens in a new tab) để nhận trực tiếp những khoản đóng góp này vào ví Ethereum của họ, tạo ra một cầu nối giữa các nền tảng web truyền thống và việc kiếm tiền dựa trên chuỗi khối.
Các token BAT tồn tại độc lập trên chuỗi khối Ethereum, cho phép người dùng chuyển chúng sang ví cá nhân hoặc các sàn giao dịch sau khi kiếm được.

Nền tảng âm nhạc Audius

Audius (opens in a new tab) là một nền tảng phát trực tuyến âm nhạc sử dụng công nghệ chuỗi khối Ethereum để kết nối trực tiếp các nghệ sĩ với người hâm mộ.
Nền tảng này có kiến trúc phi tập trung lai, trong đó nội dung được lưu trữ trên IPFS trong khi sử dụng chuỗi khối cho quyền sở hữu và token AUDIO (opens in a new tab).
Audius đã thiết lập quan hệ đối tác với TikTok (opens in a new tab), mang chức năng Web3 đến với khán giả đại chúng và cho phép các nghệ sĩ kiếm tiền từ nội dung của họ thông qua công nghệ chuỗi khối.
Các chi tiết kỹ thuật của nền tảng có sẵn trong sách trắng (opens in a new tab) của họ, cho thấy cách họ đã xây dựng dựa trên cơ sở hạ tầng của Ethereum.

Thể thao ảo Sorare

Sorare (opens in a new tab) là một nền tảng thể thao ảo được xây dựng trên Ethereum (opens in a new tab) cho phép người dùng thu thập, giao dịch và chơi với các thẻ cầu thủ NFT chính thức.
Các thẻ cầu thủ là những NFT có thể xác minh trên chuỗi khối Ethereum và các hợp đồng thông minh của nền tảng có thể được xem trên Etherscan (opens in a new tab).
Sorare kết hợp lối chơi thể thao ảo truyền thống với quyền sở hữu tài sản kỹ thuật số trên chuỗi khối, mang chức năng tài trợ bằng Ethereum (opens in a new tab) đến với những người hâm mộ thể thao đại chúng.

Twitter/X (Tặng thưởng bằng tiền mã hóa)

Twitter (opens in a new tab) (hiện là X) đã kết hợp công nghệ chuỗi khối theo nhiều cách để tăng cường khả năng kiếm tiền của người sáng tạo và xác minh danh tính kỹ thuật số:

Tặng thưởng bằng tiền mã hóa: Nền tảng này đã tích hợp tính năng tặng thưởng bằng Ethereum (opens in a new tab), cho phép người dùng gửi thanh toán qua các ví dựa trên Ethereum như Strike.

Bằng cách tích hợp các tính năng chuỗi khối, X đang thu hẹp khoảng cách giữa trải nghiệm xã hội Web2 và quyền sở hữu kỹ thuật số phi tập trung.

Đọc thêm

Cập nhật trang lần cuối: 15 tháng 5, 2026

+12

Mạng xã hội phi tập trung