प्रमुख मजकुराकडे जा

पृष्ठ अखेरचे अद्यतनित: १४ फेब्रुवारी, २०२६

वर्क्ल ट्रीज

वर्क्ल ट्रीज ("वेक्टर कमिटमेंट" आणि "मर्कल ट्रीज" यांचा जोडशब्द) ही एक डेटा संरचना आहे जी इथेरियम नोड्सला अपग्रेड करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते जेणेकरून ते ब्लॉक्स प्रमाणित करण्याची क्षमता न गमावता मोठ्या प्रमाणात स्टेट डेटा संग्रहित करणे थांबवू शकतील.

स्टेटलेसनेस

स्टेटलेस इथेरियम क्लायंट्सच्या मार्गावरील वर्क्ल ट्रीज एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. स्टेटलेस क्लायंट्स असे आहेत ज्यांना येणारे ब्लॉक्स प्रमाणित करण्यासाठी संपूर्ण स्टेट डेटाबेस संग्रहित करण्याची आवश्यकता नाही. ब्लॉक्सची पडताळणी करण्यासाठी इथेरियमच्या स्टेटची स्वतःची स्थानिक प्रत वापरण्याऐवजी, स्टेटलेस क्लायंट्स ब्लॉकसोबत येणाऱ्या स्टेट डेटासाठी "साक्षीदार" (witness) वापरतात. साक्षीदार (witness) हे स्टेट डेटाच्या वैयक्तिक भागांचा संग्रह आहे जे व्यवहारांच्या विशिष्ट संचाला कार्यान्वित करण्यासाठी आवश्यक असतात आणि साक्षीदार खरोखरच संपूर्ण डेटाचा भाग आहे याचा एक क्रिप्टोग्राफिक पुरावा असतो. साक्षीदार (witness) स्टेट डेटाबेसच्या ऐवजी वापरला जातो. हे काम करण्यासाठी, साक्षीदार खूप लहान असणे आवश्यक आहे, जेणेकरून ते 12-सेकंदांच्या स्लॉटमध्ये व्हॅलिडेटर्सद्वारे प्रक्रिया करण्यासाठी वेळेवर नेटवर्कवर सुरक्षितपणे प्रसारित केले जाऊ शकतील. सध्याची स्टेट डेटा संरचना योग्य नाही कारण साक्षीदार खूप मोठे आहेत. वर्क्ल ट्रीज लहान साक्षीदारांना सक्षम करून ही समस्या सोडवतात, ज्यामुळे स्टेटलेस क्लायंट्समधील एक मुख्य अडथळा दूर होतो.

साक्षीदार (witness) म्हणजे काय आणि आपल्याला त्यांची गरज का आहे?

ब्लॉकची पडताळणी करणे म्हणजे ब्लॉकमध्ये असलेल्या व्यवहारांना पुन्हा कार्यान्वित करणे, इथेरियमच्या स्टेट ट्रायमध्ये बदल लागू करणे आणि नवीन रूट हॅशची गणना करणे. एक प्रमाणित ब्लॉक तो असतो ज्याचा गणन केलेला स्टेट रूट हॅश ब्लॉकसोबत प्रदान केलेल्या हॅशसारखाच असतो (कारण याचा अर्थ ब्लॉक प्रस्तावकने खरोखरच ती गणना केली आहे जी त्यांनी केली असल्याचे म्हटले आहे). आजच्या इथेरियम क्लायंट्समध्ये, स्टेट अपडेट करण्यासाठी संपूर्ण स्टेट ट्रायमध्ये प्रवेश आवश्यक असतो, जी एक मोठी डेटा संरचना आहे आणि ती स्थानिकरित्या संग्रहित करणे आवश्यक आहे. साक्षीदार (witness) मध्ये फक्त स्टेट डेटाचे तेच तुकडे असतात जे ब्लॉकमधील व्यवहार कार्यान्वित करण्यासाठी आवश्यक असतात. एक व्हॅलिडेटर नंतर फक्त त्या तुकड्यांचा वापर करून हे सत्यापित करू शकतो की ब्लॉक प्रस्तावकने ब्लॉक व्यवहार कार्यान्वित केले आहेत आणि स्टेट योग्यरित्या अपडेट केले आहे. तथापि, याचा अर्थ असा आहे की साक्षीदार (witness) इथेरियम नेटवर्कवरील पीअर्समध्ये इतक्या वेगाने हस्तांतरित करणे आवश्यक आहे की प्रत्येक नोडद्वारे 12-सेकंदांच्या स्लॉटमध्ये ते सुरक्षितपणे प्राप्त आणि प्रक्रिया केले जाऊ शकेल. जर साक्षीदार (witness) खूप मोठा असेल, तर काही नोड्सना तो डाउनलोड करण्यासाठी आणि चेनसोबत राहण्यासाठी खूप वेळ लागू शकतो. ही एक केंद्रीकरण करणारी शक्ती आहे कारण याचा अर्थ असा होतो की केवळ वेगवान इंटरनेट कनेक्शन असलेले नोड्सच ब्लॉक्स प्रमाणित करण्यात सहभागी होऊ शकतात. वर्क्ल ट्रीजमुळे तुमच्या हार्ड ड्राइव्हवर स्टेट संग्रहित करण्याची गरज नाही; ब्लॉकची पडताळणी करण्यासाठी तुम्हाला लागणारी प्रत्येक गोष्ट स्वतः ब्लॉकमध्येच असते. दुर्दैवाने, मर्कल ट्रायमधून तयार होणारे साक्षीदार (witnesses) स्टेटलेस क्लायंट्सना सपोर्ट करण्यासाठी खूप मोठे आहेत.

वर्क्ल ट्रीज लहान साक्षीदार का सक्षम करतात?

मर्कल ट्रायची रचना साक्षीदारांचा आकार खूप मोठा करते - 12-सेकंदांच्या स्लॉटमध्ये पीअर्समध्ये सुरक्षितपणे प्रसारित करण्यासाठी खूप मोठा. याचे कारण असे की साक्षीदार हा डेटा, जो लीव्ह्स (leaves) मध्ये असतो, त्याला रूट हॅशशी जोडणारा एक मार्ग आहे. डेटाची पडताळणी करण्यासाठी प्रत्येक लीफला रूटशी जोडणारे सर्व इंटरमीडिएट हॅशच नव्हे, तर सर्व "सिबलिंग" (sibling) नोड्स देखील असणे आवश्यक आहे. पुराव्यातील प्रत्येक नोडला एक सिबलिंग असतो ज्याच्यासोबत तो ट्रायमध्ये पुढील हॅश तयार करण्यासाठी हॅश केला जातो. हा खूप डेटा आहे. वर्क्ल ट्रीज ट्रीच्या लीव्ह्स आणि त्याच्या रूटमधील अंतर कमी करून साक्षीदाराचा आकार कमी करतात आणि रूट हॅशची पडताळणी करण्यासाठी सिबलिंग नोड्स प्रदान करण्याची गरज देखील दूर करतात. हॅश-शैलीतील वेक्टर कमिटमेंटऐवजी एक शक्तिशाली पॉलीनोमिअल कमिटमेंट स्कीम वापरून आणखी जागा कार्यक्षमता प्राप्त होईल. पॉलीनोमिअल कमिटमेंटमुळे साक्षीदाराचा आकार तो किती लीव्ह्स सिद्ध करतो यावर अवलंबून न राहता निश्चित असतो.

पॉलीनोमिअल कमिटमेंट स्कीमअंतर्गत, साक्षीदारांचे आकार व्यवस्थापकीय असतात जे पीअर-टू-पीअर नेटवर्कवर सहजपणे हस्तांतरित केले जाऊ शकतात. यामुळे क्लायंट्सना प्रत्येक ब्लॉकमधील स्टेट बदल कमीतकमी डेटासह सत्यापित करण्याची परवानगी मिळते.

वर्क्ल ट्रीची रचना काय आहे?

वर्क्ल ट्रीज ह्या (key,value) जोड्या आहेत, जिथे कीज (keys) 32-बाइटचे घटक आहेत जे 31-बाइटच्या स्टेम (stem) आणि एका बाइटच्या सफिक्स (suffix) ने बनलेले आहेत. ह्या कीज (keys) एक्सटेंशन (extension) नोड्स आणि इनर (inner) नोड्समध्ये आयोजित केल्या आहेत. एक्सटेंशन नोड्स वेगवेगळ्या सफिक्ससह 256 चिल्ड्रनसाठी एकाच स्टेमचे प्रतिनिधित्व करतात. इनर नोड्सना देखील 256 चिल्ड्रन असतात, परंतु ते इतर एक्सटेंशन नोड्स असू शकतात. वर्क्ल ट्री आणि मर्कल ट्रीच्या रचनेतील मुख्य फरक हा आहे की वर्क्ल ट्री खूपच सपाट (flatter) आहे, याचा अर्थ लीफला रूटशी जोडणारे कमी इंटरमीडिएट नोड्स आहेत, आणि त्यामुळे पुरावा तयार करण्यासाठी कमी डेटा लागतो.

वर्क्ल ट्रीजच्या रचनेबद्दल अधिक वाचाopens in a new tab

सध्याची प्रगती

वर्क्ल ट्री टेस्टनेट्स आधीच सुरू झाले आहेत, परंतु क्लायंट्समध्ये अजूनही मोठे अपडेट्स बाकी आहेत जे वर्क्ल ट्रीजला सपोर्ट करण्यासाठी आवश्यक आहेत. तुम्ही टेस्टनेट्सवर कॉन्ट्रॅक्ट्स तैनात करून किंवा टेस्टनेट क्लायंट्स चालवून प्रगतीला गती देण्यास मदत करू शकता.

Guillaume Ballet यांना Condrieu Verkle टेस्टनेट समजावून सांगताना पहाopens in a new tab (लक्षात घ्या की Condrieu टेस्टनेट प्रूफ-ऑफ-वर्क होता आणि आता त्याची जागा Verkle Gen Devnet 6 टेस्टनेटने घेतली आहे).

पुढील वाचन

पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: १४ फेब्रुवारी, २०२६

हा लेख उपयुक्त होता का?