Önerici-inşacı ayrımı
Günümüz Ethereum doğrulayıcıları, blokları oluşturur ve yayınlar. Onlar, dedikodu ağı aracılığıyla duydukları işlemleri demet haline getirir ve bunları, Ethereum ağındaki eşlerine göndermek üzere bir blok halinde paketlerler. Önerici-inşacı ayrımı (PBS), bu görevleri birden çok doğrulayıcı arasında paylaştırır. Blok inşacıları, her bir yuvada blok yaratmaktan ve bunları, blok önericiye sunmaktan sorumlu hale gelir. Blok önerici blokun içeriklerini göremez; yalnızca bloku eşlerine göndermeden önce blok inşacısına bir komisyon ödeyerek basit bir şekilde en kârlı olanı seçer.
Bu, çeşitli nedenden dolayı önemli bir yükseltmedir. Öncelikle, protokol düzeyinde işlem sansürünü engellemek için fırsatlar yaratır. İkinci olarak, doğrulayıcılığı hobi olarak yapan doğrulayıcıların, rekabette kârlarını daha iyi optimize edebilen kuruluşların gerisinde kalmalarını önler. Üçüncü olarak Danksharding yükseltmesini etkinleştirerek Ethereum ölçeklendirmesine yardım eder.
PBS ve sansür direnci
Blok inşacılar ile blok önericilerin ayrılması blok inşacıların işlemi sansürlemelerini daha zor hale getirir. Blok önerilmeden önce hiç yer almayan sansürü güvence altına alacak ekleme kriterlerinin karmaşıklığından ötürüdür. Blok önerici, blok inşacısından farklı bir birim olsa da blok inşacısının sansürüne karşı koruma rolünü taşıyabilir.
Örneğin kapsama listeleri tanıtılıabilir ve böylece işlemlerin varlığını bilen fakat bunun bloklara dahil edilmediğini gören doğrulayıcılar bunları bir sonraki blokta olmazsa olmaz olarak empoze edebilirler. Dahil etme listesi, blok önerici bellek havuzundan oluşturulur (farkında olduğu işlemler listesi) ve blok önerilmeden önce eşlerine gönderilir. Dahil etme listesindeki işlemlerden bazıları eksikse önerici ya bloku reddedebilir ve önerme öncesinde eksik işlemleri ekleyebilir ya da önerebilir ve diğer doğrulayıcıların reddetmesine izin verebilir. Ayrıca, bu fikrin inşacıların blok alanını tamamen kullanması gerektiğini ve eğer tersi bir durum varsa, işlemlerin önericinin dahili listesine eklenmesini savunan potansiyel olarak daha etkili bir fikir de var. Bu hâlâ aktif araştırma sürecinde olan bir alan ve dahil etme listeleri için ideal bir kurulum henüz kararlaştırılmadı.
Şifrelenmiş mempool'lar (opens in a new tab), inşacıların ve önericilerin, blok yayınlanana kadar bir bloğa hangi işlemleri dahil ettiklerini bilmelerini de imkansız hale getirebilir.
PBS ve MEV
Maksimum Çıkarılabilir Değer (MEV), doğrulayıcıların işlemleri kendi lehlerine sıralayarak kârlılıklarını en üst düzeye çıkarması anlamına gelir. Yaygın örnekler arasında merkeziyetsiz borsalarda takas arbitrajı yapmak (örneğin büyük bir alım veya satım işlemini önden çalıştırmak) veya DeFi pozisyonlarını tasfiye etme fırsatlarını belirlemek yer alır. MEV'yi maksimize etmek normal doğrulayıcılara ek olarak işin nasıl yapılacağını bilecek kadar sofistike teknik bilgi ve özel yazılım gerektirir, bu da ensistü operatörlerinin bu konuda bireysel ve hobi için bu işi yapan doğrulayıcılara MEV çıkarması konusunda daha iyi performans göstermesiyle sonuçlanır. Bu da hisseleme dönüşlerinin muhtemelen merkeziyetçi operatörlerin ev hisselemesinden caydıracak bir merkezi güç oluşturmasıyla daha fazla olacağı anlamına gelir.
PBS bu problemi MEV'nin ekonomi ayarlarını yeniden şekillendirerek çözer. Blok önericisinin kendi MEV araştırmasını yapması yerine, PBS basitçe blok oluşturucuları tarafından önerilen bloklar arasından bir blok seçer. Blok oluşturucuları çok yönlü ve iyi bir MEV çıkarması yapmış olabilirler, ancak bunun ödülü onlara değil blok önericisine gider. Bu küçücük bir uzmanlaşmış blok oluşturucu grubu MEV çıkarmasını domine etse bile, bunun ödülünün ağdaki herhangi bir doğruluyacıya, ana paydaşlar da dahil, gidebileceği anlamına gelir.
PBS ve Danksharding
Danksharding, Ethereum'un saniyede >100.000 işleme ölçeklenmesinin ve rollup kullanıcıları için ücretleri en aza indirmenin yoludur. PBS'ye dayanır çünkü 64 MB kadar toplama verisini 1 saniyeden az sürede kanıtlamak için bilgi-işlem yapacak olan blok oluşturucularının iş yüküne eklenir. Bu muhtemelen bu işe sağlam donanımla katılabilecek uzmanlaşmış oluşturuculara ihtiyaç duyulacağı anlamına geliyor. Ancak, blok oluşturuculuğunun güncel durumu MEV çıkarması sebebiyle daha sofistike ve güçlü operatörler etrafında artarak merkezileşebilir. Önerici, oluşturucu ayrımı bu gerçekliği kabul etmek ve blok doğrulama sürecine merkeziyetçi bir güç eklenmesini (önemli kısım) ya da hisseleme ödüllerini engellemek için bir yoldur. Güzel bir ek fayda da uzmanlaşmış blok oluşturucularının da Danksharding için gerekli veri kanıtlarını işlemek için istekli ve kalifiye olmalarıdır.
Mevcut ilerleme
PBS geliştirilmiş bir araştırma aşamasında, ancak hâlâ Ethereum istemcilerinde prototip haline getirilmeden önce cevaplanması gereken bazı önemli dizayn soruları var. Sonuçlanmış özellik henüz yok. Bunun anlamı da PBS'nin bir yıl veya daha uzun vadede gerçekleşeceğidir. En son araştırmanın durumunu (opens in a new tab) kontrol edin.
Ek Okumalar
- Araştırma durumu: PBS kapsamında sansür direnci (opens in a new tab)
- PBS dostu ücret piyasası tasarımları (opens in a new tab)
- PBS ve sansür direnci (opens in a new tab)
- Dahil etme listeleri (opens in a new tab)
Sayfanın son güncellenme tarihi: 16 Nisan 2026
