Ana içeriğe atla

Nasıl cypherpunk olunur

Juan Benet, cypherpunk hareketinin tarihi ve geleceği, dijital haklar mücadelesi ve Ethereum topluluğunun cypherpunk mirasını nasıl ileriye taşıdığı üzerine konuşuyor.

Date published: 23 Kasım 2025

Juan Benet'in Buenos Aires'teki Ethereum Cypherpunk Kongresi'nde (ECC#2) yaptığı; PGP'yi inşa eden ve kripto savaşlarında mücadele eden ilk dalga öncülerden, günümüzün kitlesel gözetim, otonom robotlar ve olumlu bir gelecek için medeniyet ölçeğinde altyapı inşa etme gibi açık sorunlarına kadar cypherpunk hareketinin tarihi ve geleceği üzerine bir açılış konuşması.

Bu döküm, Web3Privacy Now tarafından yayımlanan orijinal video dökümünün (opens in a new tab) erişilebilir bir kopyasıdır. Okunabilirliği artırmak için üzerinde ufak düzenlemeler yapılmıştır.

Giriş (0:05)

Sunucu: [alkışlar] Çok teşekkür ederim. Ve bugünkü kıyafetinize bayıldım. Harika. Bu arada kiltler muhteşem. Yakın zamanda evlendim ve günlerden birinde kilt giydim, İskoçya gerçekten harika.

Juan Benet: Harika. Bu güzel. Teşekkürler. Bunu aldım. Pekâlâ. Bugün size nasıl cypherpunk olunacağından bahsetmek için buradayım. Bir kontrol edeyim. Harika. Bunu çok hızlı ilerletmeye çalışacağım. Bu yüzden slaytlara dikkat edin. Çok net olmaya çalışacağım ve umarım bize biraz zaman kazandırabilirim. Bunu size anlatmak için 20 dakikaya ihtiyacım yok. Hadi başlayalım.

Benim adım Juan Benet. Son 15, 20 yıl boyunca IPFS, libp2p, Ethereum, Filecoin, Protocol Labs, Garen ve daha birçok proje üzerinde çalıştım. Ve ben bir cypherpunk'ım. Cypherpunk'lar sıradan, normal insanlardır. Hepimiz cypherpunk olabiliriz. Gandalf'ın dediği gibi, karanlığı uzak tutan şey sıradan insanların küçük, günlük eylemleridir. Peki siz sıradan insanlar, karanlığı uzak tutmak için her gün hangi harika eylemleri yapıyorsunuz? Bunu aklınızda bulundurun. Küçük eylemler gelecekte devasa değişiklikleri tetikleyebilir. Bu bir araştırma projesi olabilir. Yeni bir Protokol fikri olabilir. Yeni bir matematiksel sonuç olabilir. Kripto savaşlarında kritik bir dönemeçte kritik bilgileri yaymak için harekete geçmek olabilir.

Cypherpunk olmak için atabileceğiniz birçok adım var. Bunlar ilk dalga cypherpunk'ların fotoğrafları. Onlar sıradan, normal insanlar. Burada da sonraki dalga cypherpunk'ların bazı fotoğrafları var. Ve içlerinden biri hem ilk hem de sonraki cypherpunk'lar arasındaydı. Zooko'yu daha uzun saçlı ve daha az saçlı haliyle görebilirsiniz.

Cypherpunk'lar kod yazar (2:20)

Cypherpunk'lar kod yazar. Bu, hareketin temel ilkelerinden biridir. Bu konuda çok şey söylendi, ancak günün sonunda gerçek bir altyapı, donanıma giren gerçek bir kod, her gün kullandığımız sistemlere güç veren gerçek bir kod üretmemiz gerektiğini unutmayın. Ve bu sadece son derece teknik hacker'lardan oluşan küçük, elit bir grup için yazılmış bir kod olamaz. Dünyadaki herkesin kullanabileceği bir kod olmalıdır. Geniş çapta yayılan şeyler olmalıdır. Ürün kullanıcı deneyiminin en üst seviyelerinde rekabet eden şeyler olmalıdır. Herhangi bir merkezi veya daha az güvenli alternatif kadar iyi ve kullanımı kolay bir kod olmalıdır. Sadece neyin daha fazla gizlilik sunduğu konusunda değil, aynı zamanda neyin daha kullanışlı, neyin kullanımının daha eğlenceli olduğu konusunda da rekabet etmelisiniz. İnsanlar en çok neden keyif alıyor? Çünkü günün sonunda insanlar güvenlikten ziyade bu özelliklere göre seçim yapacaklardır.

Kod yazmak hakkında çok şey söylendi. Bu yüzden, size cypherpunk'ların yaptığı diğer şeylerden bahsetmek için buradayım. Cypherpunk'lar e-posta ve forum gönderileri yazar. Günün sonunda, cypherpunk'lar daha çok cypherpunk e-posta listesiyle ünlüdür. Ve bu, tüm cypherpunk'ların şimdiye kadar yazdığı kodların çoğundan çok daha etkiliydi. Aslında, listeye sonradan katılan en son cypherpunk'lardan biri olan Satoshi Nakamoto'nun kodu, listede konuşulan projeler arasında belki de en başarılı olanıydı. Bu yüzden sadece fikirleri geliştirmenin, bir şeyleri denemenin, prototipler oluşturmanın ve bunları ortaya çıkarmanın tarih boyunca dalga dalga yayılabileceğini ve önemli bir değişiklik yapabileceğini unutmayın. Ve bugün birçoğumuz bunu tartışma forumları, GitHub, EIP'ler ve her türlü Twitter gönderisi aracılığıyla yapıyoruz. Kullandığımız kodu iyileştirebilecek fikir yelpazesini geliştiriyoruz.

Cypherpunk'lar özgürlükler ve haklar için savaşır. Sahip olmak istediğiniz temel özgürlükleri düşünün. Dünyadaki tüm insanların sahip olma hakkı olması gereken özgürlükleri düşünün. Ve sonra internette hangi sistemleri uygulamamız gerektiğini düşünün. Bu özgürlükleri tüm insanlık için uygulamak ve desteklemek, bu hürriyetleri herkes için erişilebilir kılmak adına teknoloji yığınında hangi sistemleri inşa etmeliyiz? Cypherpunk'ların amacı işte budur.

Cypherpunk'lar ütopyalar ve protopyalar inşa eder. Gelecek için olumlu vizyonlarımız var. Özgürce yaşayabileceğimiz ve birlikte gelişebileceğimiz harika dünyalar inşa etmeyi arzuluyoruz. Doğamız gereği çoğulcuyuz. Aynı zamanda distopyaları da önleriz. Olası kötü geleceklerin derinden farkındayız. Korkunç sonuçların ortaya çıkmasını önlemek için motiveyiz. 1984, cypherpunk hareketi üzerinde çok etkiliydi. Birçok bireysel cypherpunk, Doğruluk Bakanlığı'ndan kaçınmak istedi. Orwell'in bahsettiği kitlesel gözetimden kaçınmak istediler ve kitaptan şu çok basit ahlaki dersi çıkardılar: Bunun olmasına izin vermeyin. Bu size bağlı. Ve bugün size söylüyorum, bunun olmasına izin vermeyin. Bu özellikle size bağlı.

Güvenli iletişim ve fonlama (5:26)

Cypherpunk'lar, açık anahtar kriptografisini mümkün kılmak için kriptografide çığır açan sonuçlar bulmaktan, onu pratik, daha da kullanışlı ve kırılmasını zorlaştıran çığır açan algoritmalara kadar güvenli ve gizli iletişimi sağlarlar. Ya da bir yenilik değil, sadece o an için önemli bir eylem. Bazen tarihin akışını düzeltmek için önemli bir eylemde bulunmanız gerektiğini fark edebilirsiniz. İlk günlerin en üretken cypherpunk'larından biri olan ve burada soldan ikinci sırada resmedilen Mark Miller, o dönemin diğer birçok aydınıyla birlikte (yine sıradan, normal insanlar), RSA ve açık anahtarın gizli tutulduğunu ve yayımlanmadığını biliyordu. Bu yüzden gidip makaleleri bulmayı kendine görev edindi. İz bırakmamak için birçok farklı fotokopiciye giderek makalelerin tek tek fotokopilerini çekti. Ve sonra, bu makalelerin gizli kalması ihtimaline karşı, bu tür bir kriptografinin nasıl inşa edileceğine dair bilginin yayılmasını sağlamak için bu makaleleri bir sürü insana tek tek postaladı. Bu eylem o an için çok önemliydi.

Cypherpunk'lar güvenli ve merkeziyetsiz iletişim ağları kurarlar. Moxie ve Meredith gibi insanlar, bugün dünya çapında milyonlarca insan için güvenli iletişime güç veren Signal gibi sistemler inşa ediyor. Sıradan insanlar bu gibi insanların çalışmalarına güveniyor. Matthew ve Amandine gibi insanlar Matrix ve Element'i inşa ettiler ve gerçekten kullanabileceğiniz bir Slack rakibi olan kullanışlı bir araç yaptılar. Uçtan uca şifrelidir. Ve bu arada, ekipleri var. Sadece ikisi değiller. Her gün onlara yardım etmek için onlarla birlikte çalışan bir dizi ekipleri var. Ancak bu genellikle bir veya iki kişiyle, daha sonra önemli bir şeye dönüşen küçük bir başarı çekirdeğiyle başlar. Jay, Bluesky'ı inşa ediyor. Bize sosyal bir internete, her türlü sohbet için merkeziyetsiz bir kamusal foruma sahip olmanın bir yolunu sundu.

Cypherpunk'lar sansüre direnir ve onu engeller. Türkiye Wikipedia'yı yasakladığında bir kısmımız Wikipedia arşivlerini IPFS'e koyduk, onları dağıtık ve eşler arası hale getirdik ve oradaki herkesin Wikipedia'ya göz atabilmesini sağladık. Bu, uzun bir süre Türkiye'deki çoğu insanın Wikipedia'yı görüntüleme şekliydi. Başkaları aynı teknolojiyi aldı ve devlet tarafından yasadışı ilan edilen bir referandumun gerçekleşmesini sağladı ve oylamanın sansüre dirençli bir şekilde toplanmasına olanak tanıdı. Başkaları aynı teknolojiyi, tarihteki korkunç olayların unutulmaması için herkese açık, doğrulanabilir bir kaydını oluşturmak amacıyla kullandı. Böylece gelecekte mahkemeye taşıyabileceğimiz doğrulanabilir bir izimiz olabilir. Ve bunlar aslında Uluslararası Ceza Mahkemesi davalarında kullanıldı.

Cypherpunk'lar kriptografi ve gizlilik teknolojilerini geliştirmek ve finanse etmek için para kazanırlar. Bu muhtemelen buradaki hepiniz için en şaşırtıcı olanıdır. Ne? Gizlilik ve güvenlikten bahsediyoruz, paradan değil. Ah, ancak cypherpunk'lar, açık kaynak tarihindeki diğer birçok geliştiricinin aksine, sermayeyi anlar, dünyanın işleyişini anlar ve yazılım geliştirmek için büyük insan gruplarını finanse edebilmeniz gerektiğini anlarlar. Milyonlarca insanın kullanabileceği yüksek kaliteli yazılımlar oluşturmanın son derece pahalı olduğunu anlarlar. Bu yüzden bazılarımız, birçok yazılımı finanse edebilmek ve geliştirebilmek için nakit akışı pozitif olabilen sistemler inşa ediyoruz. Tonlarca ZK ve FHE araştırmasını ve diğer birçok gizlilik teknolojisini finanse eden, nakit akışı pozitif bir sistem olan Ethereum'u düşünün. ZK çalışmalarını geliştiren ve finanse eden, nakit akışı pozitif bir sistem olan Zcash'i düşünün. ZK ve FHE'yi geliştiren ve finanse eden nakit akışı pozitif bir sisteme sahip Protocol Labs ve Filecoin'i ve geliştirmelerin çoğunu kendileri yapan ve aynı zamanda gelecekte bu araştırmaların birçoğunu finanse edebilmek için sermaye yapısını oluşturan Starknet ve Zama gibi daha yeni katılımcıları düşünün. Tüm bu gruplar sadece kendi işlerini geliştirmekle kalmıyor, bu teknoloji üzerinde çalışan binlerce başka insanı da finanse ediyorlar. Bu yüzden bir cypherpunk olarak, nakit akışı pozitif bir sistem yapabiliyorsanız, bunu yapın ki diğer çalışmaları finanse edebilesiniz. Ve bugün tonlarca proje bunu yapıyor.

Cypherpunk'lar hukuki savaşlarla yüzleşmek zorunda kalabilir. Umarım bundan kaçınabiliriz. Umarım her yerde her şeyi kitabına uygun yapabiliriz. Ancak bazen güçlü gruplar özgürlüklerinizi ihlal etmek istediklerinde, etraftaki her sistemi manipüle edecekler ve bazen size hukuki savaşlarla saldıracaklardır. Savaşılması gereken kripto savaşlarımız vardı ve bunlarla mahkemede savaşılması gerekiyordu. Neyse ki onları kazandık. Bilgi akışını engellemek, önemli araştırmaların yayımlanmasını önlemek, Clipper çipi gibi belirli türde cihazları zorlamak için açılmış birçok dava olmak üzere bunlardan üç tane vardı. Bu mücadelelerin her biri çok sayıda insan, çok sayıda avukat, çok sayıda politika yapıcı, bu sorunların neden önemli olduğu ve bu tür bir sorunu tekrarlamanın neden korkunç olacağı hakkında konuşan çok sayıda insan gerektiriyordu.

Ve bugün başka bir versiyonumuz var. Avrupa'daki sohbet kontrolü (chat control), insanların özel iletişimlerini ele geçirmeye çalışıyor. Ve bu, verilmesi gereken bir mücadele ve insanların bireysel olarak üstlenmesi gereken bir mücadeledir. Bu tür korkunç kitlesel gözetim tipi sistemlerin yayılmasını önlemek için bireysel olarak harekete geçebilirsiniz. İşte bu tür en zorlu mücadelelerden bazılarını veren insanlardan birkaçı. Aaron Swartz, Virgil Griffith, Roman Storm, Phil Zimmermann, Ladar Levison, Chelsea Manning, Edward Snowden, Julian Assange ve burada resmedilmeyen daha birçok kişi. Onlar için kocaman bir alkış. [alkışlar]

Cypherpunk'lar birlikte inşa eder. Bazen bir şeyleri kendi başımıza yaparız, ancak günün sonunda fikirlerimizi ve kodumuzu açık kaynak olarak diğer birçok insana sunarız ve birbirimizle konuşarak, fikirlerimizi geliştirerek, yazılımımızı geliştirerek, geri bildirim alarak yaptıklarımızı iyileştiririz. Bunu Cypherpunks e-posta listesi gibi forumlar veya Liberty topluluğundaki ya da Ethereum araştırma topluluğundaki bu tür forumlar aracılığıyla yapıyoruz. Bunu birçok proje ve ekip arasında iş birliği yaparak yapıyoruz ve bunu bu tür iletişim mekanları aracılığıyla yapıyoruz. Chaos Communication Congress geçmişte bu grupların birçoğunun bir araya gelmesine yardımcı oldu ve şimdi bu fikirler hakkında konuşmak üzere grubumuzu bir araya getiren Ethereum Cypherpunk Kongresi'ne sahibiz. Ayrıca, bu sistemlerdeki ve projelerdeki bir grup geliştiricinin bir araya gelip herkesi etkileyen temel sorunları çözmesi için bir mekan olan Cypherpunk Retreat'i de oluşturuyoruz. Belki de birlikte üstesinden gelebileceğimiz ortak sorunlar, çünkü çoğu zaman kaçınmak istediğimiz şey, hiçbir şeyin birbiriyle konuşmadığı ve devasa merkezi oyuncuların küçücük ağlarla rekabet ettiği süper parçalanmış bir ortamdır. Açık kimlik standartları veya açık mesajlaşma standartları gibi açık standartlar üzerine inşa edersek, çok büyük ölçekli gizliliği koruyan sistemler inşa edebiliriz. Güvenli olan, ancak aynı zamanda birlikte çalışabilen şeyler.

Üç açık sorun (15:27)

Cypherpunk'lar açık sorunları çözer. Bu yüzden sizi önümüzdeki 10 ila 15 yıl için üç kritik açık sorunla baş başa bırakacağım ve umarım bu odadaki biriniz veya birkaçınız bu açık sorunlardan ilham alır ve bunlar üzerinde çalışır.

Birincisi eski bir sorun: kitlesel gözetim. Bugün sahip olduğumuz sistemler, telefonlar, bilgisayarlar, kameralar, inşa ettiğimiz altyapı ile Orwell'in hayal ettiğinin çok ötesinde tam bir kitlesel kontrol gözetim sistemine olanak tanıyor. Bu, ne yapıp ne yapamayacağınıza karar verebilen sosyal kredi sistemlerine bağlandığında potansiyel bir distopik ortamdır. Ulaşıma erişmenizi, para kullanmanızı veya farklı bir ülkeye uçabilmenizi sağlayabilecek sosyal kredi sistemleri. Bu sistemler bu kitlesel gözetim kontrol sistemlerine bağlı olduğunda, dünyadaki milyarlarca insanı kontrol edebilecek son derece güçlü bir geri bildirim sistemi kurabilirsiniz. Gelecekte en çok korktuğum şeylerden biri bu — yanlışlıkla bu sistemlerin var olmasına izin vereceğiz. Her türlü özgürlüğü ortadan kaldırarak, risk ve kötü niyetli aktörler için her türlü potansiyeli ortadan kaldırarak dünyaya bir iyilik yapacaklarını düşünen çok güçlü insanlardan, bunların ortaya çıkması için muazzam optimizasyon baskıları var. Ve tüm bu sistemler her zaman çevreyi denetleyen iyi adamlar, mesajlarınıza bakan ve bunu söylemenize izin verilip verilmeyeceğine karar veren iyi adamlar kisvesi altında uygulanır, çünkü topluluğun bunu duyması tehlikeli olabilir. Ve bu sistemler, popülasyonları geniş ölçekte kontrol etmek için yavaş yavaş bu şekilde tırmandırılır. Dijital totaliter devletlerin yükselişini engellemeliyiz. Gelecekte ortaya çıkabilirler. Henüz tam olarak onlara sahip değiliz. Ve bu, üstlenmemiz gereken bir mücadeledir.

Bir sonraki: robotlar geliyor. Gerçekten de bilim kurgu manzarası var. Çok hızlı bir şekilde gerçek bilim kurgu manzarasına giriyoruz. 2030'a kadar bu robotlardan milyonlarca, 2040'a kadar ise milyarlarca olacak. Bu rakamların çılgınca olduğunu düşünebilirsiniz, ancak ben tahminde bulundum. Ve sadece ben değilim. Şirketlerin kendileri de bu rakamlardan bahsediyor. Yani bu gerçekleşecek. Bunun gerçekleşmesi için muazzam miktarda ekonomik optimizasyon baskısı var. Bu yüzden bu potansiyel sorunun önüne geçmeli ve bu arada hacklenebilecek, çeşitli gruplar tarafından kontrol edilebilecek ve bizi her türlü yolla zorlayabilecek veya bize saldırabilecek bu tür sistemlerin olduğu bir dünyada nasıl yol alacağımızı bulmalıyız. Bu nedenle, insanlığın robotlarla ve bunların filolarını kontrol edebilecek çeşitli gruplarla çok daha işbirlikçi, pozitif toplamlı bir ortama sahip olmasına yardımcı olacak altyapıyı kurabilmek için 5 ila 10 yıllık kısa bir hazırlık süremiz var.

Ve kişisel olarak beni en çok etkileyen, en ilginç bulduğum ve geleceğin son derece olumlu bir vizyonuna yol açabilecek olanı şudur: İnsanlardan, yapay zekalardan ve zihin yüklemelerinden (uploads) oluşan bir toplumu nasıl inşa ederiz? Bilim kurgunun son yüz yıldır bahsettiği bilim kurgu anına ulaşıyoruz. Beyin-bilgisayar arayüzleri ve tam beyin emülasyonu gibi sistemler elde ediyoruz; bu 15, 20, 30 yıl içinde gelecek. AGI (Yapay Genel Zeka) inşa ediyoruz. AGI, ASI'ye (Yapay Süper Zeka) yol açacaktır. Ve bu olduğunda, dünyayı çocuklarımızla paylaşıyor olacağız. Ve dünyayı ve evreni paylaşacağımız yeni bir ajanlar kümesine, yeni bir insan kümesine, yeni bir popülasyona sahip olacağız. Ve bulmamız gereken şey — neslimizin önündeki zorluk — medeniyet ve toplumsal altyapı bileşenleri nelerdir? Kurallar nelerdir? Yasalar nelerdir? Bu geçişi çok olumlu bir hale getirmek için uygulamaya koymamız gereken etik kurallar nelerdir? Hepimizin geleceğin çok olumlu bir vizyonunda gelişmesini sağlayan bir geçiş. Tahmin edebileceğiniz gibi bu çok zor bir problem. Tüm bilim kurgu bunun ne kadar zor olduğundan bahseder. Ancak bu bizim zorluğumuz. Bu bizim mücadelelerimizden biri ve umarım bu odadaki bazılarınız bunu üstlenmek için ilham alır. Ve burada Pantheon'dan bahsetmek istiyorum. Tüm bu soruların tam kalbine inen olağanüstü bir yeni bilim kurgu dizisi ve inşa edilecek yakın ve orta vadeli bilim ve teknolojiye bakma ve dünyanın bu fikirlerle nasıl başa çıkacağı hakkında gerçekten zor etik sorular sorma konusunda oldukça iyi.

Yani cypherpunk'lar, sıradan insanlar, karanlığı uzak tutmak için eylemlerde bulunan sıradan normal insanlar. Lütfen bu üç açık sorunu veya bildiğiniz diğerlerini, bugün duyduğunuz veya daha sonra duyacağınız diğerlerini üstlenin. Lütfen, çok olumlu, gelişen bir gelecek inşa etmek için önümüzdeki 10, 20, 30 yıl boyunca çalışmalarınıza güveniyoruz. Çok teşekkür ederim. Ve slaytları istiyorsanız, işte bir QR kodu. Onları Twitter'da da paylaşacağım. Teşekkürler. Ve Web3Privacy Now topluluğuna kocaman bir teşekkür, çünkü topluluğumuzun kalbini onarıyorlar. Kripto alanında "Token fiyatı artsın" takıntısını görmek beni çok üzüyordu ve birçoğumuz sisteme hak ve özgürlükleri tesis etmek için girdik ve bu topluluğun kalbi cypherpunk'tır! Ve bu fikirlerin geri dönmesine ve oraya ulaşmamıza yardımcı olmak için burada olduğunuz için çok minnettarım. Siz olmadan bunu yapamazdık. Teşekkürler. [alkışlar]

Bu sayfa faydalı oldu mu?