पेक्ट्रा
पेक्ट्रा नेटवर्क अपग्रेडने Dencun चे अनुसरण केले आणि Ethereum च्या एक्झिक्युशन आणि कन्सेंसस लेअर या दोन्हीमध्ये बदल घडवले. पेक्ट्रा हे लहान नाव प्राग आणि इलेक्ट्रा यांचे संयोजन आहे, जी एक्झिक्युशन आणि कन्सेंसस लेअर स्पेसिफिकेशनमधील बदलांची संबंधित नावे आहेत. एकत्रितपणे, हे बदल Ethereum वापरकर्ते, डेव्हलपर आणि व्हॅलिडेटर्ससाठी अनेक सुधारणा आणतात.
हे अपग्रेड Ethereum मेननेटवर 364032 या इपॉकमध्ये, 07-मे-2025 रोजी 10:05 (UTC) वाजता यशस्वीरित्या सक्रिय केले गेले.
पेक्ट्रामधील सुधारणा
पेक्ट्रा मागील कोणत्याही अपग्रेडपेक्षा सर्वाधिक EIPs (opens in a new tab) आणते! बरेच छोटे बदल आहेत पण काही महत्त्वपूर्ण नवीन वैशिष्ट्ये देखील आहेत. बदलांची संपूर्ण यादी आणि तांत्रिक तपशील वैयक्तिक समाविष्ट EIPs मध्ये आढळू शकतात.
EOA अकाउंट कोड
EIP-7702 (opens in a new tab) हे व्यापक अकाउंट ॲब्स्ट्रॅक्शन च्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे. या वैशिष्ट्यासह, वापरकर्ते त्यांचा ॲड्रेस () स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टसह विस्तारित करण्यासाठी सेट करू शकतात. EIP एका विशिष्ट कार्यासोबत एक नवीन प्रकारचा व्यवहार सादर करते - ॲड्रेस मालकांना अधिकृततेवर सही करण्याची परवानगी देणे जे त्यांचा ॲड्रेस निवडलेल्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टची नक्कल करण्यासाठी सेट करते.
या EIP सह, वापरकर्ते प्रोग्राम करण्यायोग्य वॉलेट्सची निवड करू शकतात जे ट्रान्झॅक्शन बंडलिंग, गॅसलेस ट्रान्झॅक्टिंग आणि पर्यायी रिकव्हरी योजनांसाठी कस्टम मालमत्ता ऍक्सेस यांसारखी नवीन वैशिष्ट्ये देतात. हा हायब्रीड दृष्टिकोन EOA च्या साधेपणाला कॉन्ट्रॅक्ट-आधारित अकाउंटच्या प्रोग्रामिबिलिटीसोबत जोडतो.
7702 बद्दल अधिक सखोल माहिती येथे वाचा
कमाल प्रभावी बॅलन्स वाढवणे
व्हॅलिडेटरचा सध्याचा प्रभावी बॅलन्स नक्की 32 ETH आहे. ही कन्सेंससमध्ये सहभागी होण्यासाठी किमान आवश्यक रक्कम आहे, पण त्याच वेळी एकच व्हॅलिडेटर स्टेक करू शकणारी कमाल रक्कम आहे.
EIP-7251 (opens in a new tab) कमाल संभाव्य प्रभावी बॅलन्स 2048 ETH पर्यंत वाढवते, याचा अर्थ असा की एकच व्हॅलिडेटर आता 32 ते 2048 ETH दरम्यान स्टेक करू शकतो. 32 च्या पटीऐवजी, स्टेकर्स आता स्टेक करण्यासाठी ETH ची कोणतीही रक्कम निवडू शकतात आणि किमान रकमेवरील प्रत्येक 1 ETH वर रिवॉर्ड मिळवू शकतात. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या व्हॅलिडेटरचा बॅलन्स त्यांच्या रिवॉर्डसह 33 ETH पर्यंत वाढला, तर अतिरिक्त 1 ETH देखील प्रभावी बॅलन्सचा भाग मानला जातो आणि त्याला रिवॉर्ड मिळतात.
परंतु व्हॅलिडेटर्ससाठी चांगल्या रिवॉर्ड सिस्टमचा फायदा या सुधारणेचा फक्त एक भाग आहे. एकापेक्षा जास्त व्हॅलिडेटर्स चालवणारे स्टेकर्स आता त्यांना एकाच व्हॅलिडेटरमध्ये एकत्र करू शकतात, ज्यामुळे सोपे ऑपरेशन शक्य होते आणि नेटवर्क ओव्हरहेड कमी होतो. कारण Beacon Chain मधील प्रत्येक व्हॅलिडेटर प्रत्येक इपॉकमध्ये एक सही सबमिट करतो, त्यामुळे अधिक व्हॅलिडेटर्स आणि प्रसारित करण्यासाठी मोठ्या संख्येने सह्या यामुळे बँडविड्थची आवश्यकता वाढते. व्हॅलिडेटर्सना एकत्र केल्याने नेटवर्कवरील भार कमी होईल आणि समान आर्थिक सुरक्षा राखून नवीन स्केलिंग पर्याय खुले होतील.
maxEB बद्दल अधिक सखोल माहिती येथे वाचा
ब्लॉब थ्रूपुट वाढवणे
ब्लॉब्स L2 साठी डेटा उपलब्धता प्रदान करतात. ते मागील नेटवर्क अपग्रेड मध्ये सादर केले गेले होते.
सध्या, नेटवर्क प्रति ब्लॉक सरासरी 3 ब्लॉब्सचे लक्ष्य ठेवते, ज्याची कमाल मर्यादा 6 ब्लॉब्स आहे. EIP-7691 (opens in a new tab) सह, सरासरी ब्लॉब संख्या 6 पर्यंत वाढवली जाईल, ज्याची कमाल मर्यादा प्रति ब्लॉक 9 असेल, ज्यामुळे Ethereum रोलअप्सची क्षमता वाढेल. हे EIP PeerDAS (opens in a new tab) द्वारे आणखी जास्त ब्लॉब संख्या सक्षम होईपर्यंतची दरी कमी करण्यास मदत करते.
कॉलडेटा खर्च वाढवणे
Dencun अपग्रेडमध्ये ब्लॉब्स सादर करण्यापूर्वी, L2s त्यांचा डेटा Ethereum मध्ये संग्रहित करण्यासाठी कॉलडेटा वापरत होते. ब्लॉब्स आणि कॉलडेटा दोन्ही Ethereum च्या बँडविड्थ वापरावर परिणाम करतात. बहुतेक ब्लॉक्स फक्त किमान प्रमाणात कॉलडेटा वापरत असले तरी, जास्त डेटा असलेले ब्लॉक्स ज्यात अनेक ब्लॉब्स देखील असतात, ते Ethereum च्या p2p नेटवर्कसाठी हानिकारक असू शकतात.
यावर उपाय म्हणून, EIP-7623 (opens in a new tab) कॉलडेटाची किंमत वाढवते, परंतु फक्त जास्त डेटा असलेल्या व्यवहारांसाठी. हे सर्वात वाईट परिस्थितीतील ब्लॉकचा आकार मर्यादित करते, L2s ना फक्त ब्लॉब्स वापरण्यासाठी प्रोत्साहन देते आणि 99% पेक्षा जास्त व्यवहारांवर परिणाम होत नाही.
एक्झिक्युशन लेअरद्वारे ट्रिगर करण्यायोग्य एक्झिट
सध्या, व्हॅलिडेटरमधून बाहेर पडणे आणि स्टेक केलेले ETH काढणे हे एक कन्सेंसस लेअर ऑपरेशन आहे ज्यासाठी एक सक्रिय व्हॅलिडेटर की आवश्यक आहे, तीच BLS की जी व्हॅलिडेटरद्वारे ॲटेस्टेशनसारखी सक्रिय कर्तव्ये पार पाडण्यासाठी वापरली जाते. विथड्रॉवल क्रेडेंशियल्स ही एक वेगळी कोल्ड की आहे जी बाहेर काढलेला स्टेक स्वीकारते परंतु एक्झिट ट्रिगर करू शकत नाही. स्टेकर्ससाठी बाहेर पडण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे सक्रिय व्हॅलिडेटर की वापरून साइन केलेला एक विशेष मेसेज Beacon Chain नेटवर्कला पाठवणे. ज्या परिस्थितीत विथड्रॉवल क्रेडेंशियल्स आणि व्हॅलिडेटर की वेगवेगळ्या संस्थांकडे असतात किंवा जेव्हा व्हॅलिडेटर की हरवते तेव्हा हे मर्यादित ठरते.
EIP-7002 (opens in a new tab) एक नवीन कॉन्ट्रॅक्ट सादर करतो जो एक्झिक्युशन लेअर विथड्रॉवल क्रेडेंशियल्स वापरून एक्झिट ट्रिगर करण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो. स्टेकर्स त्यांच्या व्हॅलिडेटर साइनिंग की ची किंवा Beacon Chain च्या ऍक्सेसची गरज न ठेवता या विशेष कॉन्ट्रॅक्टमधील फंक्शनला कॉल करून त्यांच्या व्हॅलिडेटरमधून बाहेर पडू शकतील. महत्त्वाचे म्हणजे, ऑनचेन व्हॅलिडेटर विथड्रॉवल सक्षम केल्याने नोड ऑपरेटर्सवरील विश्वासाची गृहितके कमी असलेले स्टेकिंग प्रोटोकॉल शक्य होतात.
चेनवर व्हॅलिडेटर डिपॉझिट्स
व्हॅलिडेटर डिपॉझिट्स सध्या eth1data poll (opens in a new tab) द्वारे प्रक्रिया केली जातात, जे Beacon Chain वरील एक फंक्शन आहे जे एक्झिक्युशन लेअरवरून डेटा मिळवते. हे एक प्रकारचे तांत्रिक कर्ज आहे जे The Merge पूर्वीच्या काळातील आहे, जेव्हा Beacon Chain एक वेगळे नेटवर्क होते आणि त्याला प्रूफ-ऑफ-वर्क री-ऑर्ग्सची चिंता करावी लागत होती.
EIP-6110 (opens in a new tab) हा एक्झिक्युशन लेअरपासून कन्सेंसस लेअरपर्यंत डिपॉझिट्स पोहोचवण्याचा एक नवीन मार्ग आहे, जो कमी अंमलबजावणीच्या गुंतागुंतीसह त्वरित प्रक्रियेस अनुमती देतो. विलीन झालेल्या Ethereum मध्ये डिपॉझिट्स हाताळण्याचा हा एक अधिक सुरक्षित मार्ग आहे. हे प्रोटोकॉलला भविष्यासाठी सुरक्षित करण्यास देखील मदत करते कारण त्याला नोड बूटस्ट्रॅप करण्यासाठी ऐतिहासिक डिपॉझिट्सची आवश्यकता नसते, जे हिस्ट्री एक्स्पायरीसाठी आवश्यक आहे.
BLS12-381 साठी प्रीकंपाइल
प्रीकंपाइल्स हे थेट Ethereum व्हर्च्युअल मशीन (EVM) मध्ये तयार केलेल्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सचा एक विशेष संच आहे. नियमित कॉन्ट्रॅक्ट्सच्या विपरीत, प्रीकंपाइल्स वापरकर्त्यांद्वारे तैनात केले जात नाहीत तर ते क्लायंटच्या अंमलबजावणीचाच भाग असतात, जे त्याच्या मूळ भाषेत (उदा. Go, Java, इ., Solidity मध्ये नाही) लिहिलेले असतात. प्रीकंपाइल्स क्रिप्टोग्राफिक ऑपरेशन्ससारख्या व्यापकपणे वापरल्या जाणाऱ्या आणि प्रमाणित फंक्शन्ससाठी काम करतात. स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट डेव्हलपर प्रीकंपाइल्सना नियमित कॉन्ट्रॅक्ट म्हणून कॉल करू शकतात, परंतु अधिक सुरक्षा आणि कार्यक्षमतेसह.
EIP-2537 (opens in a new tab) BLS12-381 (opens in a new tab) वरील कर्व्ह ऑपरेशन्ससाठी नवीन प्रीकंपाइल्स जोडते. ही इलिप्टिक कर्व्ह तिच्या व्यावहारिक गुणधर्मांमुळे क्रिप्टोकरन्सी इकोसिस्टममध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाऊ लागली. अधिक विशेषतः, हे Ethereum च्या कन्सेंसस लेअरद्वारे स्वीकारले गेले आहे, जिथे ते व्हॅलिडेटर्सद्वारे वापरले जाते.
नवीन प्रीकंपाइल प्रत्येक डेव्हलपरला या कर्व्हचा वापर करून क्रिप्टोग्राफिक ऑपरेशन्स, उदाहरणार्थ, सह्यांची पडताळणी, सहज, कार्यक्षमतेने आणि सुरक्षितपणे करण्याची क्षमता जोडते. या कर्व्हवर अवलंबून असलेले ऑनचेन ॲप्लिकेशन्स काही कस्टम कॉन्ट्रॅक्टऐवजी प्रीकंपाइलवर अवलंबून राहून अधिक गॅस कार्यक्षम आणि सुरक्षित होऊ शकतात. हे प्रामुख्याने EVM च्या आत व्हॅलिडेटर्सबद्दल तर्क करू इच्छिणाऱ्या ॲप्लिकेशन्सना लागू होते, उदा. स्टेकिंग पूल्स, रीस्टेकिंग, लाईट क्लायंट्स, ब्रिजेस आणि झिरो-नॉलेज.
स्टेटमधून ऐतिहासिक ब्लॉक हॅश सर्व्ह करणे
EVM सध्या BLOCKHASH ऑपकोड प्रदान करते जे कॉन्ट्रॅक्ट डेव्हलपर्सना थेट एक्झिक्युशन लेअरमध्ये ब्लॉकचा हॅश पुनर्प्राप्त करण्यास सक्षम करते. तथापि, हे फक्त शेवटच्या 256 ब्लॉक्सपुरते मर्यादित आहे आणि भविष्यात स्टेटलेस क्लायंटसाठी समस्याप्रधान ठरू शकते.
EIP-2935 (opens in a new tab) एक नवीन सिस्टम कॉन्ट्रॅक्ट तयार करते जे शेवटचे 8192 ब्लॉक हॅश स्टोरेज स्लॉट म्हणून सर्व्ह करू शकते. हे प्रोटोकॉलला स्टेटलेस एक्झिक्युशनसाठी भविष्यात सुरक्षित करण्यास मदत करते आणि जेव्हा वर्कल ट्रायज स्वीकारले जातात तेव्हा ते अधिक कार्यक्षम बनते. तथापि, याव्यतिरिक्त, रोलअप्सना याचा त्वरित फायदा होऊ शकतो, कारण ते जास्त मोठ्या ऐतिहासिक विंडोसह थेट कॉन्ट्रॅक्टची क्वेरी करू शकतात.
ॲटेस्टेशनच्या बाहेर कमिटी इंडेक्स हलवणे
Beacon Chain कन्सेंसस हा नवीनतम ब्लॉक आणि अंतिम इपॉकसाठी व्हॅलिडेटर्सनी मतदान करण्यावर आधारित आहे. ॲटेस्टेशनमध्ये 3 घटक आहेत, त्यापैकी 2 मते आहेत आणि तिसरा कमिटी इंडेक्स व्हॅल्यू आहे.
EIP-7549 (opens in a new tab) हा इंडेक्स साइन केलेल्या ॲटेस्टेशन मेसेजच्या बाहेर हलवतो, ज्यामुळे कन्सेंसस मतांची पडताळणी करणे आणि त्यांना एकत्र करणे सोपे होते. हे प्रत्येक कन्सेंसस क्लायंटमध्ये अधिक कार्यक्षमता सक्षम करेल आणि Ethereum कन्सेंसस सिद्ध करण्यासाठी झिरो-नॉलेज सर्किट्समध्ये महत्त्वपूर्ण कामगिरी सुधारणा आणू शकते.
EL कॉन्फिग फाईल्समध्ये ब्लॉब शेड्यूल जोडणे
EIP-7840 (opens in a new tab) हा एक साधा बदल आहे जो एक्झिक्युशन लेअर क्लायंट कॉन्फिगरेशनमध्ये एक नवीन फील्ड जोडतो. हे ब्लॉक्सची संख्या कॉन्फिगर करते, ज्यामुळे प्रति ब्लॉक लक्ष्य आणि कमाल ब्लॉब संख्या तसेच ब्लॉब फी समायोजनासाठी डायनॅमिक सेटिंग सक्षम होते. थेट परिभाषित कॉन्फिगरेशनमुळे, क्लायंट्स Engine API द्वारे ही माहिती एक्सचेंज करण्याची गुंतागुंत टाळू शकतात.
या अपग्रेडचा सर्व Ethereum नोड्स आणि व्हॅलिडेटर्सवर परिणाम होतो का?
होय, पेक्ट्रा अपग्रेडसाठी एक्झिक्युशन क्लायंट्स आणि कन्सेंसस क्लायंट्स या दोन्हीमध्ये अपडेट्स आवश्यक आहेत. सर्व मुख्य Ethereum क्लायंट्स उच्च प्राधान्य म्हणून चिन्हांकित हार्ड फोर्कला समर्थन देणाऱ्या आवृत्त्या प्रसिद्ध करतील. अपग्रेडनंतर Ethereum नेटवर्कसोबत सिंक्रोनाइझेशन राखण्यासाठी, नोड ऑपरेटर्सनी हे सुनिश्चित केले पाहिजे की ते समर्थित क्लायंट व्हर्जन चालवत आहेत. लक्षात घ्या की क्लायंट रिलीझबद्दलची माहिती वेळेनुसार संवेदनशील आहे आणि वापरकर्त्यांनी सर्वात अद्ययावत तपशीलांसाठी नवीनतम अपडेट्सचा संदर्भ घ्यावा.
हार्ड फोर्कनंतर ETH चे रूपांतर कसे केले जाऊ शकते?
- तुमच्या ETH साठी कोणतीही कृती आवश्यक नाही: Ethereum पेक्ट्रा अपग्रेडनंतर, तुमचे ETH रूपांतरित किंवा अपग्रेड करण्याची गरज नाही. तुमची खाते शिल्लक तशीच राहील आणि तुमच्याकडे सध्या असलेले ETH हार्ड फोर्कनंतर त्याच्या विद्यमान स्वरूपात प्रवेशयोग्य राहील.
- घोटाळ्यांपासून सावध रहा! तुम्हाला तुमचे ETH "अपग्रेड" करण्याची सूचना देणारी कोणतीही व्यक्ती तुम्हाला फसवण्याचा प्रयत्न करत आहे. या अपग्रेडच्या संबंधात तुम्हाला काहीही करण्याची गरज नाही. तुमच्या मालमत्तेवर कोणताही परिणाम होणार नाही. लक्षात ठेवा, माहिती ठेवणे हे घोटाळ्यांविरूद्ध सर्वोत्तम संरक्षण आहे.
घोटाळे ओळखण्यावर आणि टाळण्यावर अधिक माहिती
तुम्ही पाहून शिकणारे आहात का?
पेक्ट्रा अपग्रेडमध्ये काय समाविष्ट आहे? - क्रिस्टीन किम
Ethereum पेक्ट्रा अपग्रेड: स्टेकर्सना काय माहित असणे आवश्यक आहे — Blockdaemon
पुढील वाचन
- Ethereum रोडमॅप
- पेक्ट्रा FAQ (opens in a new tab)
- Pectra.wtf माहिती पृष्ठ (opens in a new tab)
- पेक्ट्रा स्टेकर्सचा अनुभव कसा वाढवते (opens in a new tab)
- EIP7702 माहिती पृष्ठ (opens in a new tab)
- पेक्ट्रा डेव्हनेट्स (opens in a new tab)
पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: २६ फेब्रुवारी, २०२६
