ప్లాస్మా చైన్లు
ప్లాస్మా చైన్ అనేది ఎథీరియం మెయిన్నెట్కు అనుసంధానించబడిన ఒక ప్రత్యేక బ్లాక్చైన్, కానీ ఇది బ్లాక్ ధృవీకరణ కోసం దాని స్వంత యంత్రాంగంతో లావాదేవీలను ఆఫ్చైన్లో అమలు చేస్తుంది. ప్లాస్మా చైన్లను కొన్నిసార్లు "చైల్డ్" చైన్లు అని పిలుస్తారు, ఇవి ముఖ్యంగా ఎథీరియం మెయిన్నెట్ యొక్క చిన్న కాపీలు. వివాదాలను పరిష్కరించడానికి ప్లాస్మా చైన్లు (ఆప్టిమిస్టిక్ రోల్అప్ల వలె) ఉపయోగిస్తాయి.
మెర్కిల్ వృక్షాలు ఈ చైన్ల యొక్క అంతులేని స్టాక్ను సృష్టించడానికి వీలు కల్పిస్తాయి, ఇవి మాతృ చైన్ల (ఎథీరియం మెయిన్నెట్తో సహా) నుండి బ్యాండ్విడ్త్ను తగ్గించడానికి పని చేస్తాయి. అయితే, ఈ చైన్లు ఎథీరియం నుండి (మోసపు రుజువుల ద్వారా) కొంత భద్రతను పొందినప్పటికీ, వాటి భద్రత మరియు సామర్థ్యం అనేక డిజైన్ పరిమితుల వల్ల ప్రభావితమవుతాయి.
ముందస్తు అవసరాలు
మీరు అన్ని ప్రాథమిక అంశాలపై మంచి అవగాహన మరియు ఎథీరియం స్కేలింగ్ గురించి ఉన్నత-స్థాయి అవగాహన కలిగి ఉండాలి.
ప్లాస్మా అంటే ఏమిటి?
ఎథీరియం వంటి పబ్లిక్ బ్లాక్చైన్లలో స్కేలబిలిటీని మెరుగుపరచడానికి ప్లాస్మా అనేది ఒక ఫ్రేమ్వర్క్. అసలు ప్లాస్మా శ్వేతపత్రంలో (opens in a new tab) వివరించినట్లుగా, ప్లాస్మా చైన్లు మరొక బ్లాక్చైన్ ("రూట్ చైన్" అని పిలుస్తారు) పైన నిర్మించబడతాయి. ప్రతి "చైల్డ్ చైన్" రూట్ చైన్ నుండి విస్తరిస్తుంది మరియు సాధారణంగా మాతృ చైన్లో అమలు చేయబడిన స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.
ప్లాస్మా కాంట్రాక్ట్ ఇతర విషయాలతోపాటు, ఎథీరియం మెయిన్నెట్ మరియు ప్లాస్మా చైన్ మధ్య ఆస్తులను తరలించడానికి వినియోగదారులను అనుమతించే వారధిగా పనిచేస్తుంది. ఇది వాటిని సైడ్చెయిన్ల వలె చేసినప్పటికీ, ప్లాస్మా చైన్లు ఎథీరియం మెయిన్నెట్ భద్రత నుండి కనీసం కొంత మేరకైనా ప్రయోజనం పొందుతాయి. ఇది వాటి భద్రతకు పూర్తిగా బాధ్యత వహించే సైడ్చెయిన్ల వలె కాకుండా ఉంటుంది.
ప్లాస్మా ఎలా పనిచేస్తుంది?
ప్లాస్మా ఫ్రేమ్వర్క్ యొక్క ప్రాథమిక భాగాలు:
ఆఫ్చైన్ గణన
ఎథీరియం యొక్క ప్రస్తుత ప్రాసెసింగ్ వేగం సెకనుకు ~ 15-20 లావాదేవీలకు పరిమితం చేయబడింది, ఇది ఎక్కువ మంది వినియోగదారులను నిర్వహించడానికి స్కేలింగ్ యొక్క స్వల్పకాలిక అవకాశాన్ని తగ్గిస్తుంది. ఎథీరియం యొక్క ఏకాభిప్రాయ యంత్రాంగానికి బ్లాక్చైన్ స్థితికి సంబంధించిన ప్రతి నవీకరణను ధృవీకరించడానికి అనేక పీర్-టు-పీర్ నోడ్లు అవసరం కాబట్టి ఈ సమస్య ప్రధానంగా ఉంది.
భద్రత కోసం ఎథీరియం యొక్క ఏకాభిప్రాయ యంత్రాంగం అవసరం అయినప్పటికీ, ఇది ప్రతి వినియోగ సందర్భానికి వర్తించకపోవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఆలిస్ మరియు బాబ్ మధ్య కొంత నమ్మకం ఉన్నందున, ఒక కప్పు కాఫీ కోసం బాబ్కు ఆమె చేసే రోజువారీ చెల్లింపులను మొత్తం ఎథీరియం నెట్వర్క్ ధృవీకరించాల్సిన అవసరం లేదు.
ఎథీరియం మెయిన్నెట్ అన్ని లావాదేవీలను ధృవీకరించాల్సిన అవసరం లేదని ప్లాస్మా భావిస్తుంది. బదులుగా, మేము మెయిన్నెట్ వెలుపల లావాదేవీలను ప్రాసెస్ చేయవచ్చు, ప్రతి లావాదేవీని ధృవీకరించాల్సిన అవసరం నుండి నోడ్లను విముక్తం చేయవచ్చు.
ప్లాస్మా చైన్లు వేగం మరియు ఖర్చు కోసం ఆప్టిమైజ్ చేయగలవు కాబట్టి ఆఫ్చైన్ గణన అవసరం. ఉదాహరణకు, లావాదేవీల క్రమాన్ని మరియు అమలును నిర్వహించడానికి ప్లాస్మా చైన్ ఒకే "ఆపరేటర్"ను ఉపయోగించవచ్చు—మరియు చాలా తరచుగా ఉపయోగిస్తుంది. కేవలం ఒక ఎంటిటీ లావాదేవీలను ధృవీకరించడంతో, ప్లాస్మా చైన్లో ప్రాసెసింగ్ సమయాలు ఎథీరియం మెయిన్నెట్ కంటే వేగంగా ఉంటాయి.
స్థితి నిబద్ధతలు
ప్లాస్మా లావాదేవీలను ఆఫ్చైన్లో అమలు చేస్తున్నప్పటికీ, అవి ప్రధాన ఎథీరియం అమలు పొరపై పరిష్కరించబడతాయి—లేకపోతే, ప్లాస్మా చైన్లు ఎథీరియం యొక్క భద్రతా హామీల నుండి ప్రయోజనం పొందలేవు. కానీ ప్లాస్మా చైన్ యొక్క స్థితి తెలియకుండా ఆఫ్చైన్ లావాదేవీలను ఖరారు చేయడం భద్రతా నమూనాను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది మరియు చెల్లని లావాదేవీల విస్తరణకు అనుమతిస్తుంది. అందుకే ప్లాస్మా చైన్లో బ్లాక్లను ఉత్పత్తి చేయడానికి బాధ్యత వహించే ఎంటిటీ అయిన ఆపరేటర్, ఎథీరియంపై కాలానుగుణంగా "స్థితి నిబద్ధతలను" ప్రచురించాల్సి ఉంటుంది.
నిబద్ధత పథకం (opens in a new tab) అనేది ఒక విలువ లేదా ప్రకటనను మరొక పక్షానికి వెల్లడించకుండా దానికి కట్టుబడి ఉండటానికి ఒక క్రిప్టోగ్రాఫిక్ సాంకేతికత. మీరు ఒకసారి కట్టుబడి ఉన్న తర్వాత విలువ లేదా ప్రకటనను మార్చలేరు అనే కోణంలో నిబద్ధతలు "బైండింగ్"గా ఉంటాయి. ప్లాస్మాలోని స్థితి నిబద్ధతలు "మెర్కల్ రూట్ల" రూపాన్ని తీసుకుంటాయి (ఇవి మెర్కిల్ వృక్షం నుండి తీసుకోబడ్డాయి), వీటిని ఆపరేటర్ ఎథీరియం చైన్లోని ప్లాస్మా కాంట్రాక్ట్కు వ్యవధిలో పంపుతారు.
మెర్కల్ రూట్లు అనేవి పెద్ద మొత్తంలో సమాచారాన్ని కుదించడానికి వీలు కల్పించే క్రిప్టోగ్రాఫిక్ ప్రిమిటివ్లు. ఒక మెర్కల్ రూట్ (ఈ సందర్భంలో "బ్లాక్ రూట్" అని కూడా పిలుస్తారు) బ్లాక్లోని అన్ని లావాదేవీలను సూచిస్తుంది. ఒక చిన్న డేటా భాగం పెద్ద డేటాసెట్లో భాగమని ధృవీకరించడాన్ని కూడా మెర్కల్ రూట్లు సులభతరం చేస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఒక నిర్దిష్ట బ్లాక్లో లావాదేవీ చేర్చబడిందని నిరూపించడానికి వినియోగదారు మెర్కల్ రుజువును ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.
ఆఫ్చైన్ స్థితి గురించి ఎథీరియంకు సమాచారాన్ని అందించడానికి మెర్కల్ రూట్లు ముఖ్యమైనవి. మీరు మెర్కల్ రూట్లను "సేవ్ పాయింట్లు"గా భావించవచ్చు: ఆపరేటర్ ఇలా చెబుతున్నాడు, "ఇది x సమయంలో ప్లాస్మా చైన్ యొక్క స్థితి, మరియు దీనికి రుజువుగా ఈ మెర్కల్ రూట్ ఉంది." ఆపరేటర్ మెర్కల్ రూట్తో ప్లాస్మా చైన్ యొక్క ప్రస్తుత స్థితికి కట్టుబడి ఉన్నాడు, అందుకే దీనిని "స్థితి నిబద్ధత" అని పిలుస్తారు.
ప్రవేశాలు మరియు నిష్క్రమణలు
ఎథీరియం వినియోగదారులు ప్లాస్మా ప్రయోజనాన్ని పొందాలంటే, మెయిన్నెట్ మరియు ప్లాస్మా చైన్ల మధ్య నిధులను తరలించడానికి ఒక యంత్రాంగం ఉండాలి. అయితే, ప్లాస్మా చైన్లోని చిరునామాకు మనం ఏకపక్షంగా ఈథర్ను పంపలేము—ఈ చైన్లు అననుకూలమైనవి, కాబట్టి లావాదేవీ విఫలమవుతుంది లేదా నిధులు కోల్పోవడానికి దారితీస్తుంది.
వినియోగదారు ప్రవేశాలు మరియు నిష్క్రమణలను ప్రాసెస్ చేయడానికి ప్లాస్మా ఎథీరియంపై నడుస్తున్న మాస్టర్ కాంట్రాక్ట్ను ఉపయోగిస్తుంది. ఈ మాస్టర్ కాంట్రాక్ట్ స్థితి నిబద్ధతలను ట్రాక్ చేయడానికి (ముందుగా వివరించబడింది) మరియు మోసపు రుజువుల ద్వారా నిజాయితీ లేని ప్రవర్తనను శిక్షించడానికి కూడా బాధ్యత వహిస్తుంది (దీని గురించి తర్వాత మరింత తెలుసుకుందాం).
ప్లాస్మా చైన్లోకి ప్రవేశించడం
ప్లాస్మా చైన్లోకి ప్రవేశించడానికి, ఆలిస్ (వినియోగదారు) ప్లాస్మా కాంట్రాక్ట్లో ETH లేదా ఏదైనా ERC-20 టోకెన్ను డిపాజిట్ చేయాలి. కాంట్రాక్ట్ డిపాజిట్లను గమనించే ప్లాస్మా ఆపరేటర్, ఆలిస్ యొక్క ప్రారంభ డిపాజిట్కు సమానమైన మొత్తాన్ని పునఃసృష్టిస్తాడు మరియు దానిని ప్లాస్మా చైన్లోని ఆమె చిరునామాకు విడుదల చేస్తాడు. ఆలిస్ చైల్డ్ చైన్లో నిధులను స్వీకరించినట్లు ధృవీకరించాలి మరియు ఆ తర్వాత ఈ నిధులను లావాదేవీల కోసం ఉపయోగించవచ్చు.
ప్లాస్మా చైన్ నుండి నిష్క్రమించడం
ప్లాస్మా చైన్ నుండి నిష్క్రమించడం అనేది అనేక కారణాల వల్ల దానిలోకి ప్రవేశించడం కంటే సంక్లిష్టమైనది. అతిపెద్ద కారణం ఏమిటంటే, ఎథీరియం ప్లాస్మా చైన్ యొక్క స్థితి గురించి సమాచారాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఆ సమాచారం నిజమో కాదో అది ధృవీకరించలేదు. ఒక హానికరమైన వినియోగదారు తప్పుగా నొక్కిచెప్పవచ్చు ("నా వద్ద 1000 ETH ఉంది") మరియు ఆ క్లెయిమ్కు మద్దతుగా నకిలీ రుజువులను అందించడం ద్వారా తప్పించుకోవచ్చు.
హానికరమైన ఉపసంహరణలను నిరోధించడానికి, "సవాలు వ్యవధి" ప్రవేశపెట్టబడింది. సవాలు వ్యవధిలో (సాధారణంగా ఒక వారం), ఎవరైనా మోసపు రుజువును ఉపయోగించి ఉపసంహరణ అభ్యర్థనను సవాలు చేయవచ్చు. సవాలు విజయవంతమైతే, ఉపసంహరణ అభ్యర్థన తిరస్కరించబడుతుంది.
అయినప్పటికీ, సాధారణంగా వినియోగదారులు నిజాయితీగా ఉంటారు మరియు వారు కలిగి ఉన్న నిధుల గురించి సరైన క్లెయిమ్లు చేస్తారు. ఈ దృష్టాంతంలో, ఆలిస్ ప్లాస్మా కాంట్రాక్ట్కు లావాదేవీని సమర్పించడం ద్వారా రూట్ చైన్ (ఎథీరియం)పై ఉపసంహరణ అభ్యర్థనను ప్రారంభిస్తుంది.
ప్లాస్మా చైన్లో ఆమె నిధులను సృష్టించే లావాదేవీ ఒక బ్లాక్లో చేర్చబడిందని ధృవీకరించే మెర్కల్ రుజువును కూడా ఆమె అందించాలి. ఖర్చు చేయని లావాదేవీ అవుట్పుట్ (UTXO) (opens in a new tab) మోడల్ను ఉపయోగించే ప్లాస్మా MVP వంటి ప్లాస్మా పునరావృతాలకు ఇది అవసరం.
ప్లాస్మా క్యాష్ వంటి ఇతరులు, నిధులను UTXOలకు బదులుగా నాన్-ఫంగిబుల్ టోకెన్లుగా సూచిస్తారు. ఈ సందర్భంలో ఉపసంహరించుకోవడానికి, ప్లాస్మా చైన్లో టోకెన్ల యాజమాన్యం యొక్క రుజువు అవసరం. టోకెన్కు సంబంధించిన రెండు తాజా లావాదేవీలను సమర్పించడం ద్వారా మరియు ఆ లావాదేవీలు బ్లాక్లో చేర్చబడ్డాయని ధృవీకరించే మెర్కల్ రుజువును అందించడం ద్వారా ఇది చేయబడుతుంది.
నిజాయితీ గల ప్రవర్తనకు హామీగా వినియోగదారు ఉపసంహరణ అభ్యర్థనకు బాండ్ను కూడా జోడించాలి. సవాలు చేసే వ్యక్తి ఆలిస్ యొక్క ఉపసంహరణ అభ్యర్థన చెల్లదని నిరూపిస్తే, ఆమె బాండ్ స్లాషింగ్ చేయబడుతుంది మరియు అందులో కొంత భాగం సవాలు చేసే వ్యక్తికి ప్రతిఫలంగా వెళుతుంది.
ఎవరైనా మోసపు రుజువును అందించకుండానే సవాలు వ్యవధి ముగిసినట్లయితే, ఆలిస్ యొక్క ఉపసంహరణ అభ్యర్థన చెల్లుబాటు అయ్యేదిగా పరిగణించబడుతుంది, ఎథీరియంపై ప్లాస్మా కాంట్రాక్ట్ నుండి డిపాజిట్లను తిరిగి పొందడానికి ఆమెను అనుమతిస్తుంది.
వివాద పరిష్కారం
ఏదైనా బ్లాక్చైన్ వలె, పాల్గొనేవారు హానికరంగా ప్రవర్తిస్తే (ఉదా., నిధులను జంట వ్యయం చేయడం) లావాదేవీల సమగ్రతను అమలు చేయడానికి ప్లాస్మా చైన్లకు ఒక యంత్రాంగం అవసరం. ఈ క్రమంలో, ప్లాస్మా చైన్లు స్థితి పరివర్తనల చెల్లుబాటుకు సంబంధించిన వివాదాలను పరిష్కరించడానికి మరియు చెడు ప్రవర్తనను శిక్షించడానికి మోసపు రుజువులను ఉపయోగిస్తాయి. మోసపు రుజువులు ఒక యంత్రాంగంగా ఉపయోగించబడతాయి, దీని ద్వారా ప్లాస్మా చైల్డ్ చైన్ దాని మాతృ చైన్ లేదా రూట్ చైన్కు ఫిర్యాదు చేస్తుంది.
మోసపు రుజువు అనేది ఒక నిర్దిష్ట స్థితి పరివర్తన చెల్లదు అనే క్లెయిమ్ మాత్రమే. ఒక వినియోగదారు (ఆలిస్) ఒకే నిధులను రెండుసార్లు ఖర్చు చేయడానికి ప్రయత్నించడం దీనికి ఉదాహరణ. బహుశా ఆమె బాబ్తో జరిగిన లావాదేవీలో UTXOని ఖర్చు చేసి ఉండవచ్చు మరియు అదే UTXOని (ఇప్పుడు బాబ్ది) మరొక లావాదేవీలో ఖర్చు చేయాలనుకోవచ్చు.
ఉపసంహరణను నిరోధించడానికి, మునుపటి లావాదేవీలో ఆలిస్ చెప్పిన UTXOని ఖర్చు చేసినట్లు ఆధారాలు మరియు బ్లాక్లో లావాదేవీ చేర్చబడిందనడానికి మెర్కల్ రుజువును అందించడం ద్వారా బాబ్ మోసపు రుజువును నిర్మిస్తాడు. ప్లాస్మా క్యాష్లో కూడా ఇదే ప్రక్రియ పనిచేస్తుంది—ఆలిస్ ఉపసంహరించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న టోకెన్లను ఇంతకు ముందు బదిలీ చేసిందని బాబ్ రుజువు అందించాలి.
బాబ్ సవాలు విజయవంతమైతే, ఆలిస్ ఉపసంహరణ అభ్యర్థన రద్దు చేయబడుతుంది. అయితే, ఈ విధానం ఉపసంహరణ అభ్యర్థనల కోసం చైన్ను గమనించే బాబ్ సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. బాబ్ ఆఫ్లైన్లో ఉంటే, సవాలు వ్యవధి ముగిసిన తర్వాత ఆలిస్ హానికరమైన ఉపసంహరణను ప్రాసెస్ చేయవచ్చు.
ప్లాస్మాలో సామూహిక నిష్క్రమణ సమస్య
పెద్ద సంఖ్యలో వినియోగదారులు ఒకే సమయంలో ప్లాస్మా చైన్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు సామూహిక నిష్క్రమణ సమస్య ఏర్పడుతుంది. ఈ సమస్య ఎందుకు ఉందనేది ప్లాస్మా యొక్క అతిపెద్ద సమస్యలలో ఒకదానితో ముడిపడి ఉంది: డేటా అందుబాటులో లేకపోవడం.
ప్రతిపాదిత బ్లాక్ కోసం సమాచారం వాస్తవానికి బ్లాక్చైన్ నెట్వర్క్లో ప్రచురించబడిందని ధృవీకరించగల సామర్థ్యమే డేటా లభ్యత. నిర్మాత బ్లాక్ను ప్రచురించి, బ్లాక్ను సృష్టించడానికి ఉపయోగించిన డేటాను నిలిపివేస్తే బ్లాక్ "అందుబాటులో లేదు" అని అర్థం.
నోడ్లు బ్లాక్ను డౌన్లోడ్ చేయడానికి మరియు లావాదేవీల చెల్లుబాటును ధృవీకరించడానికి బ్లాక్లు అందుబాటులో ఉండాలి. బ్లాక్ నిర్మాతలు అన్ని లావాదేవీల డేటాను ఆన్చైన్లో పోస్ట్ చేసేలా చేయడం ద్వారా బ్లాక్చైన్లు డేటా లభ్యతను నిర్ధారిస్తాయి.
ఎథీరియం యొక్క బేస్ లేయర్పై నిర్మించే ఆఫ్చైన్ స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్లను భద్రపరచడంలో కూడా డేటా లభ్యత సహాయపడుతుంది. ఈ చైన్లలోని ఆపరేటర్లను ఎథీరియంపై లావాదేవీల డేటాను ప్రచురించేలా చేయడం ద్వారా, చైన్ యొక్క సరైన స్థితిని సూచించే మోసపు రుజువులను నిర్మించడం ద్వారా ఎవరైనా చెల్లని బ్లాక్లను సవాలు చేయవచ్చు.
ప్లాస్మా చైన్లు ప్రధానంగా లావాదేవీల డేటాను ఆపరేటర్తో నిల్వ చేస్తాయి మరియు మెయిన్నెట్లో ఎలాంటి డేటాను ప్రచురించవు (అంటే, కాలానుగుణ స్థితి నిబద్ధతలతో పాటు). అంటే చెల్లని లావాదేవీలను సవాలు చేస్తూ మోసపు రుజువులను సృష్టించాలంటే వినియోగదారులు బ్లాక్ డేటాను అందించడానికి ఆపరేటర్పై ఆధారపడాలి. ఈ సిస్టమ్ పనిచేస్తే, వినియోగదారులు నిధులను భద్రపరచడానికి ఎల్లప్పుడూ మోసపు రుజువులను ఉపయోగించవచ్చు.
కేవలం ఏ వినియోగదారుడు మాత్రమే కాకుండా, ఆపరేటర్ హానికరంగా వ్యవహరించే పక్షంగా ఉన్నప్పుడు సమస్య ప్రారంభమవుతుంది. ఆపరేటర్ బ్లాక్చైన్పై పూర్తి నియంత్రణను కలిగి ఉన్నందున, ప్లాస్మా చైన్లోని వినియోగదారులకు చెందిన నిధులను దొంగిలించడం వంటి పెద్ద ఎత్తున చెల్లని స్థితి పరివర్తనలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి వారికి ఎక్కువ ప్రోత్సాహం ఉంటుంది.
ఈ సందర్భంలో, క్లాసిక్ మోసపు రుజువు వ్యవస్థను ఉపయోగించడం పనిచేయదు. ఆపరేటర్ ఆలిస్ మరియు బాబ్ నిధులను వారి వాలెట్కు బదిలీ చేసే చెల్లని లావాదేవీని సులభంగా చేయవచ్చు మరియు మోసపు రుజువును సృష్టించడానికి అవసరమైన డేటాను దాచవచ్చు. ఆపరేటర్ వినియోగదారులకు లేదా మెయిన్నెట్కు డేటాను అందుబాటులో ఉంచాల్సిన అవసరం లేనందున ఇది సాధ్యమవుతుంది.
అందువల్ల, ప్లాస్మా చైన్ నుండి వినియోగదారుల "సామూహిక నిష్క్రమణ"కు ప్రయత్నించడమే అత్యంత ఆశాజనకమైన పరిష్కారం. సామూహిక నిష్క్రమణ నిధులను దొంగిలించాలనే హానికరమైన ఆపరేటర్ ప్రణాళికను నెమ్మదిస్తుంది మరియు వినియోగదారులకు కొంత రక్షణను అందిస్తుంది. ప్రతి UTXO (లేదా టోకెన్) ఎప్పుడు సృష్టించబడిందనే దాని ఆధారంగా ఉపసంహరణ అభ్యర్థనలు ఆర్డర్ చేయబడతాయి, హానికరమైన ఆపరేటర్లు నిజాయితీ గల వినియోగదారులను ముందుగా అమలు చేయకుండా నిరోధిస్తాయి.
అయినప్పటికీ, సామూహిక నిష్క్రమణ సమయంలో ఉపసంహరణ అభ్యర్థనల చెల్లుబాటును ధృవీకరించడానికి మాకు ఇంకా ఒక మార్గం కావాలి—చెల్లని నిష్క్రమణలను ప్రాసెస్ చేసే గందరగోళాన్ని అవకాశవాద వ్యక్తులు సొమ్ము చేసుకోకుండా నిరోధించడానికి. పరిష్కారం సులభం: వినియోగదారులు తమ డబ్బును నిష్క్రమించడానికి చైన్ యొక్క చివరి చెల్లుబాటు అయ్యే స్థితిని పోస్ట్ చేయాలి.
కానీ ఈ విధానంలో ఇంకా సమస్యలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, ప్లాస్మా చైన్లోని వినియోగదారులందరూ నిష్క్రమించవలసి వస్తే (హానికరమైన ఆపరేటర్ విషయంలో ఇది సాధ్యమే), అప్పుడు ప్లాస్మా చైన్ యొక్క మొత్తం చెల్లుబాటు అయ్యే స్థితిని ఒకేసారి ఎథీరియం యొక్క బేస్ లేయర్పై డంప్ చేయాలి. ప్లాస్మా చైన్ల ఏకపక్ష పరిమాణం (అధిక లావాదేవీల సామర్థ్యం = ఎక్కువ డేటా) మరియు ఎథీరియం ప్రాసెసింగ్ వేగంపై పరిమితులతో, ఇది ఆదర్శవంతమైన పరిష్కారం కాదు.
నిష్క్రమణ ఆటలు సిద్ధాంతపరంగా బాగున్నప్పటికీ, నిజ జీవిత సామూహిక నిష్క్రమణలు ఎథీరియంపైనే నెట్వర్క్-వ్యాప్త రద్దీని ప్రేరేపించే అవకాశం ఉంది. ఎథీరియం కార్యాచరణకు హాని కలిగించడమే కాకుండా, సరిగ్గా సమన్వయం చేయని సామూహిక నిష్క్రమణ అంటే ప్లాస్మా చైన్లోని ప్రతి ఖాతాను ఆపరేటర్ ఖాళీ చేయడానికి ముందే వినియోగదారులు నిధులను ఉపసంహరించుకోలేకపోవచ్చు.
ప్లాస్మా యొక్క లాభాలు మరియు నష్టాలు
| లాభాలు | నష్టాలు |
|---|---|
| అధిక లావాదేవీల సామర్థ్యం మరియు లావాదేవీకి తక్కువ ఖర్చును అందిస్తుంది. | సాధారణ గణనకు మద్దతు ఇవ్వదు (స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్లను అమలు చేయలేము). ప్రిడికేట్ లాజిక్ ద్వారా ప్రాథమిక టోకెన్ బదిలీలు, మార్పిడులు మరియు కొన్ని ఇతర లావాదేవీ రకాలకు మాత్రమే మద్దతు ఉంది. |
| ఏకపక్ష వినియోగదారుల మధ్య లావాదేవీలకు మంచిది (ఇద్దరూ ప్లాస్మా చైన్లో స్థాపించబడితే వినియోగదారు జంటకు ఓవర్హెడ్ ఉండదు) | మీ నిధుల భద్రతను నిర్ధారించడానికి నెట్వర్క్ను కాలానుగుణంగా గమనించాలి (లైవ్నెస్ అవసరం) లేదా ఈ బాధ్యతను వేరొకరికి అప్పగించాలి. |
| ప్రధాన చైన్తో సంబంధం లేని నిర్దిష్ట వినియోగ సందర్భాలకు ప్లాస్మా చైన్లను స్వీకరించవచ్చు. వ్యాపారాలతో సహా ఎవరైనా, విభిన్న సందర్భాలలో పనిచేసే స్కేలబుల్ మౌలిక సదుపాయాలను అందించడానికి ప్లాస్మా స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్లను అనుకూలీకరించవచ్చు. | డేటాను నిల్వ చేయడానికి మరియు అభ్యర్థనపై అందించడానికి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఆపరేటర్లపై ఆధారపడుతుంది. |
| గణన మరియు నిల్వను ఆఫ్చైన్కు తరలించడం ద్వారా ఎథీరియం మెయిన్నెట్పై లోడ్ను తగ్గిస్తుంది. | సవాళ్లను అనుమతించడానికి ఉపసంహరణలు చాలా రోజులు ఆలస్యం అవుతాయి. ఫంగిబుల్ ఆస్తుల కోసం, దీనిని ద్రవ్యత ప్రొవైడర్ల ద్వారా తగ్గించవచ్చు, కానీ దీనికి అనుబంధ మూలధన వ్యయం ఉంటుంది. |
| ఒకేసారి చాలా మంది వినియోగదారులు నిష్క్రమించడానికి ప్రయత్నిస్తే, ఎథీరియం మెయిన్నెట్ రద్దీగా మారవచ్చు. |
ప్లాస్మా వర్సెస్ లేయర్ 2 స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్స్
ప్లాస్మా ఒకప్పుడు ఎథీరియంకు ఉపయోగకరమైన స్కేలింగ్ పరిష్కారంగా పరిగణించబడినప్పటికీ, లేయర్ 2 (l2) స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్స్కు అనుకూలంగా ఇది తొలగించబడింది. L2 స్కేలింగ్ పరిష్కారాలు ప్లాస్మా యొక్క అనేక సమస్యలను పరిష్కరిస్తాయి:
సామర్థ్యం
శూన్య-జ్ఞాన రోల్అప్లు ఆఫ్చైన్లో ప్రాసెస్ చేయబడిన ప్రతి లావాదేవీల బ్యాచ్ యొక్క చెల్లుబాటుకు సంబంధించిన క్రిప్టోగ్రాఫిక్ రుజువులను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఇది వినియోగదారులు (మరియు ఆపరేటర్లు) చెల్లని స్థితి పరివర్తనలను ముందుకు తీసుకెళ్లకుండా నిరోధిస్తుంది, సవాలు వ్యవధులు మరియు నిష్క్రమణ ఆటల అవసరాన్ని తొలగిస్తుంది. అంటే వినియోగదారులు తమ నిధులను భద్రపరచుకోవడానికి కాలానుగుణంగా చైన్ను గమనించాల్సిన అవసరం లేదు.
స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్లకు మద్దతు
ప్లాస్మా ఫ్రేమ్వర్క్తో ఉన్న మరో సమస్య ఎథీరియం స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ల అమలుకు మద్దతు ఇవ్వలేకపోవడం (opens in a new tab). ఫలితంగా, ప్లాస్మా యొక్క చాలా అమలులు ఎక్కువగా సాధారణ చెల్లింపులు లేదా ERC-20 టోకెన్ల మార్పిడి కోసం నిర్మించబడ్డాయి.
దీనికి విరుద్ధంగా, ఆప్టిమిస్టిక్ రోల్అప్లు ఎథీరియం వర్చువల్ మెషీన్తో అనుకూలంగా ఉంటాయి మరియు ఎథీరియం-స్థానిక స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్లను అమలు చేయగలవు, ఇవి వికేంద్రీకృత అప్లికేషన్ (dapp)లను స్కేలింగ్ చేయడానికి ఉపయోగకరమైన మరియు సురక్షితమైన పరిష్కారంగా మారతాయి. అదేవిధంగా, ZK-రోల్అప్లు ఏకపక్ష లాజిక్ను ప్రాసెస్ చేయడానికి మరియు స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్లను అమలు చేయడానికి అనుమతించే EVM (zkEVM) యొక్క శూన్య-జ్ఞాన అమలును సృష్టించడానికి (opens in a new tab) ప్రణాళికలు జరుగుతున్నాయి.
డేటా అందుబాటులో లేకపోవడం
ముందుగా వివరించినట్లుగా, ప్లాస్మా డేటా లభ్యత సమస్యతో బాధపడుతోంది. హానికరమైన ఆపరేటర్ ప్లాస్మా చైన్లో చెల్లని పరివర్తనను ముందుకు తీసుకెళితే, మోసపు రుజువును సృష్టించడానికి అవసరమైన డేటాను ఆపరేటర్ నిలిపివేయగలడు కాబట్టి వినియోగదారులు దానిని సవాలు చేయలేరు. ఆపరేటర్లను ఎథీరియంపై లావాదేవీల డేటాను పోస్ట్ చేసేలా చేయడం ద్వారా రోల్అప్లు ఈ సమస్యను పరిష్కరిస్తాయి, ఎవరైనా చైన్ స్థితిని ధృవీకరించడానికి మరియు అవసరమైతే మోసపు రుజువులను సృష్టించడానికి అనుమతిస్తాయి.
సామూహిక నిష్క్రమణ సమస్య
ZK-రోల్అప్లు మరియు ఆప్టిమిస్టిక్ రోల్అప్లు రెండూ ప్లాస్మా యొక్క సామూహిక నిష్క్రమణ సమస్యను వివిధ మార్గాల్లో పరిష్కరిస్తాయి. ఉదాహరణకు, ZK-రోలప్ ఏ పరిస్థితుల్లోనూ ఆపరేటర్లు వినియోగదారు నిధులను దొంగిలించలేరని నిర్ధారించే క్రిప్టోగ్రాఫిక్ యంత్రాంగాలపై ఆధారపడుతుంది.
అదేవిధంగా, ఆప్టిమిస్టిక్ రోల్అప్లు ఉపసంహరణలపై ఆలస్యం వ్యవధిని విధిస్తాయి, ఈ సమయంలో ఎవరైనా సవాలును ప్రారంభించవచ్చు మరియు హానికరమైన ఉపసంహరణ అభ్యర్థనలను నిరోధించవచ్చు. ఇది ప్లాస్మాను పోలి ఉన్నప్పటికీ, వ్యత్యాసం ఏమిటంటే మోసపు రుజువులను సృష్టించడానికి అవసరమైన డేటాకు ధృవీకరణకర్తలకు ప్రాప్యత ఉంటుంది. అందువల్ల, రోలప్ వినియోగదారులు ఎథీరియం మెయిన్నెట్కు "ముందుగా బయటపడాలి" అనే ఆత్రుతతో వలస వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు.
సైడ్చెయిన్లు మరియు షార్డింగ్ నుండి ప్లాస్మా ఎలా భిన్నంగా ఉంటుంది?
ప్లాస్మా, సైడ్చెయిన్లు మరియు షార్డింగ్ చాలా సారూప్యంగా ఉంటాయి ఎందుకంటే అవన్నీ ఏదో ఒక విధంగా ఎథీరియం మెయిన్నెట్కు కనెక్ట్ అవుతాయి. అయితే, ఈ కనెక్షన్ల స్థాయి మరియు బలం మారుతూ ఉంటాయి, ఇది ప్రతి స్కేలింగ్ పరిష్కారం యొక్క భద్రతా లక్షణాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
ప్లాస్మా వర్సెస్ సైడ్చెయిన్లు
సైడ్చెయిన్ అనేది టూ-వే వారధి ద్వారా ఎథీరియం మెయిన్నెట్కు కనెక్ట్ చేయబడిన స్వతంత్రంగా నిర్వహించబడే బ్లాక్చైన్. వారధులు సైడ్చెయిన్లో లావాదేవీలు చేయడానికి రెండు బ్లాక్చైన్ల మధ్య టోకెన్లను మార్పిడి చేసుకోవడానికి వినియోగదారులను అనుమతిస్తాయి, ఎథీరియం మెయిన్నెట్లో రద్దీని తగ్గిస్తాయి మరియు స్కేలబిలిటీని మెరుగుపరుస్తాయి. సైడ్చెయిన్లు ప్రత్యేక ఏకాభిప్రాయ యంత్రాంగాన్ని ఉపయోగిస్తాయి మరియు సాధారణంగా ఎథీరియం మెయిన్నెట్ కంటే చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి. ఫలితంగా, ఈ చైన్లకు ఆస్తులను వారధి చేయడం వల్ల ప్రమాదం పెరుగుతుంది; సైడ్చెయిన్ మోడల్లో ఎథీరియం మెయిన్నెట్ నుండి వారసత్వంగా పొందిన భద్రతా హామీలు లేనందున, సైడ్చెయిన్పై దాడి జరిగితే వినియోగదారులు నిధులను కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది.
దీనికి విరుద్ధంగా, ప్లాస్మా చైన్లు మెయిన్నెట్ నుండి వాటి భద్రతను పొందుతాయి. ఇది వాటిని సైడ్చెయిన్ల కంటే కొలవదగినంత సురక్షితంగా చేస్తుంది. సైడ్చెయిన్లు మరియు ప్లాస్మా చైన్లు రెండూ వేర్వేరు ఏకాభిప్రాయ ప్రోటోకాల్లను కలిగి ఉండవచ్చు, కానీ వ్యత్యాసం ఏమిటంటే ప్లాస్మా చైన్లు ఎథీరియం మెయిన్నెట్లోని ప్రతి బ్లాక్ కోసం మెర్కల్ రూట్లను ప్రచురిస్తాయి. బ్లాక్ రూట్లు అనేవి ప్లాస్మా చైన్లో జరిగే లావాదేవీల గురించి సమాచారాన్ని ధృవీకరించడానికి మనం ఉపయోగించగల చిన్న సమాచార భాగాలు. ప్లాస్మా చైన్పై దాడి జరిగితే, వినియోగదారులు తగిన రుజువులను ఉపయోగించి తమ నిధులను సురక్షితంగా మెయిన్నెట్కు ఉపసంహరించుకోవచ్చు.
ప్లాస్మా వర్సెస్ షార్డింగ్
ప్లాస్మా చైన్లు మరియు షార్డ్ చైన్లు రెండూ కాలానుగుణంగా ఎథీరియం మెయిన్నెట్కు క్రిప్టోగ్రాఫిక్ రుజువులను ప్రచురిస్తాయి. అయితే, రెండూ వేర్వేరు భద్రతా లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి.
షార్డ్ చైన్లు ప్రతి డేటా షార్డ్ గురించి వివరణాత్మక సమాచారాన్ని కలిగి ఉన్న "కొలేషన్ హెడర్లను" మెయిన్నెట్కు కట్టుబడి ఉంటాయి. మెయిన్నెట్లోని నోడ్లు డేటా షార్డ్ల చెల్లుబాటును ధృవీకరిస్తాయి మరియు అమలు చేస్తాయి, చెల్లని షార్డ్ పరివర్తనల అవకాశాన్ని తగ్గిస్తాయి మరియు హానికరమైన కార్యాచరణ నుండి నెట్వర్క్ను రక్షిస్తాయి.
ప్లాస్మా భిన్నంగా ఉంటుంది ఎందుకంటే మెయిన్నెట్ చైల్డ్ చైన్ల స్థితి గురించి కనీస సమాచారాన్ని మాత్రమే పొందుతుంది. అంటే చైల్డ్ చైన్లలో నిర్వహించబడే లావాదేవీలను మెయిన్నెట్ సమర్థవంతంగా ధృవీకరించలేదు, వాటిని తక్కువ సురక్షితంగా చేస్తుంది.
ఎథీరియం బ్లాక్చైన్ను షార్డింగ్ చేయడం ఇకపై రోడ్మ్యాప్లో లేదని గమనించండి. ఇది రోల్అప్లు మరియు డాంక్షార్డింగ్ ద్వారా స్కేలింగ్ ద్వారా భర్తీ చేయబడింది.
ప్లాస్మాను ఉపయోగించండి
మీరు మీ dappలలో ఏకీకృతం చేయగల ప్లాస్మా అమలులను బహుళ ప్రాజెక్ట్లు అందిస్తాయి:
- పాలిగాన్ (opens in a new tab) (గతంలో మాటిక్ నెట్వర్క్)
మరింత చదవడానికి
- "భాగస్వామ్య భద్రత" అంటే ఏమిటి మరియు అది ఎందుకు అంత ముఖ్యమైనది అనేదాని గురించి ఒక చిన్న రిమైండర్ (opens in a new tab)
- సైడ్చెయిన్లు వర్సెస్ ప్లాస్మా వర్సెస్ షార్డింగ్ (opens in a new tab)
- ప్లాస్మాను అర్థం చేసుకోవడం, పార్ట్ 1: ప్రాథమిక అంశాలు (opens in a new tab)
- ప్లాస్మా యొక్క జీవితం మరియు మరణం (opens in a new tab)
మీకు సహాయపడిన కమ్యూనిటీ వనరు గురించి తెలుసా? ఈ పేజీని సవరించి, దానిని జోడించండి!
ట్యుటోరియల్స్: ఎథీరియంపై ప్లాస్మా చైన్లు
- గోప్యతను కాపాడే యాప్-నిర్దిష్ట ప్లాస్మాను వ్రాయండి – శూన్య-జ్ఞాన రుజువులు మరియు ఆఫ్చైన్ భాగాలను ఉపయోగించి గోప్యతను కాపాడే ప్లాస్మా అప్లికేషన్ను రూపొందించండి.