వాలిడియం

వాలిడియం అనేది స్కేలింగ్ సొల్యూషన్, ఇది ZK-రోలప్‌లు వంటి చెల్లుబాటు రుజువులను ఉపయోగించి లావాదేవీల సమగ్రతను అమలు చేస్తుంది, కానీ Ethereum మెయిన్‌నెట్‌లో లావాదేవీల డేటాను నిల్వ చేయదు. ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యత ట్రేడ్-ఆఫ్‌లను పరిచయం చేసినప్పటికీ, ఇది స్కేలబిలిటీలో భారీ మెరుగుదలలకు దారితీస్తుంది (వాలిడియంలు సెకనుకు ~9,000 లావాదేవీలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువopens in a new tab ప్రాసెస్ చేయగలవు).

అవసరాలు

మీరు మా Ethereum స్కేలింగ్ మరియు లేయర్ 2 పేజీని చదివి అర్థం చేసుకొని ఉండాలి.

వాలిడియం అంటే ఏమిటి?

వాలిడియంలు అనేవి ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యత మరియు గణనను ఉపయోగించే స్కేలింగ్ పరిష్కారాలు, ఇవి Ethereum మెయిన్‌నెట్ నుండి లావాదేవీలను ప్రాసెస్ చేయడం ద్వారా థ్రూపుట్‌ను మెరుగుపరచడానికి రూపొందించబడ్డాయి. జీరో-కనౌలెడ్జి రోలప్‌లు (ZK-రోలప్‌లు) వలె, వాలిడియంలు Ethereumలో ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీలను ధృవీకరించడానికి ప్రచురిస్తాయి. ఇది చెల్లని స్థితి పరివర్తనలను నివారిస్తుంది మరియు వాలిడియం చైన్ యొక్క భద్రతా హామీలను మెరుగుపరుస్తుంది.

ఈ "చెల్లుబాటు రుజువులు" ZK-SNARKs (జీరో-నాలెడ్జ్ సక్సెంట్ నాన్-ఇంటరాక్టివ్ ఆర్గ్యుమెంట్ ఆఫ్ నాలెడ్జ్) లేదా ZK-STARKs (జీరో-నాలెడ్జ్ స్కేలబుల్ ట్రాన్స్‌పరెంట్ ఆర్గ్యుమెంట్ ఆఫ్ నాలెడ్జ్) రూపంలో రావచ్చు. జీరో-కనౌలెడ్జి రుజువులుopens in a new tab గురించి మరింత.

వాలిడియం వినియోగదారులకు చెందిన నిధులు Ethereumలోని ఒక స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ ద్వారా నియంత్రించబడతాయి. ZK-రోలప్‌ల మాదిరిగానే వాలిడియంలు దాదాపు తక్షణ ఉపసంహరణలను అందిస్తాయి; మెయిన్‌నెట్‌లో ఉపసంహరణ అభ్యర్థన కోసం చెల్లుబాటు రుజువు ధృవీకరించబడిన తర్వాత, వినియోగదారులు మెర్కిల్ రుజువులను అందించడం ద్వారా నిధులను ఉపసంహరించుకోవచ్చు. మెర్కిల్ రుజువు ధృవీకరించబడిన లావాదేవీల బ్యాచ్‌లో వినియోగదారు ఉపసంహరణ లావాదేవీని చేర్చడాన్ని ధృవీకరిస్తుంది, ఇది ఆన్‌చైన్ కాంట్రాక్ట్ ఉపసంహరణను ప్రాసెస్ చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.

అయితే, వాలిడియం వినియోగదారులు తమ నిధులను స్తంభింపజేయవచ్చు మరియు ఉపసంహరణలను పరిమితం చేయవచ్చు. వాలిడియం చైన్‌లో డేటా లభ్యత మేనేజర్లు వినియోగదారుల నుండి ఆఫ్‌చైన్ స్టేట్ డేటాను నిలిపివేస్తే ఇది జరగవచ్చు. లావాదేవీ డేటాకు యాక్సెస్ లేకుండా, వినియోగదారులు నిధుల యాజమాన్యాన్ని నిరూపించడానికి మరియు ఉపసంహరణలను అమలు చేయడానికి అవసరమైన మెర్కిల్ రుజువును లెక్కించలేరు.

వాలిడియంలు మరియు ZK-రోలప్‌ల మధ్య ఉన్న ప్రధాన వ్యత్యాసం ఇదే—డేటా లభ్యత స్పెక్ట్రంలో వాటి స్థానాలు. రెండు పరిష్కారాలు డేటా నిల్వను విభిన్నంగా సంప్రదిస్తాయి, ఇది భద్రత మరియు విశ్వసనీయతకు చిక్కులను కలిగి ఉంటుంది.

వాలిడియంలు Ethereumతో ఎలా సంకర్షణ చెందుతాయి?

వాలిడియంలు అనేవి ఇప్పటికే ఉన్న Ethereum చైన్ పైన నిర్మించబడిన స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్‌లు. ఇది లావాదేవీలను ఆఫ్‌చైన్‌లో అమలు చేసినప్పటికీ, ఒక వాలిడియం చైన్ మెయిన్‌నెట్‌లో అమలు చేయబడిన స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌ల సేకరణ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, వీటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్: వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్ స్టేట్ అప్‌డేట్‌లు చేసేటప్పుడు వాలిడియం ఆపరేటర్ సమర్పించిన రుజువుల చెల్లుబాటును ధృవీకరిస్తుంది. ఇందులో ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీల సరైనతను ధృవీకరించే చెల్లుబాటు రుజువులు మరియు ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీల డేటా ఉనికిని ధృవీకరించే డేటా లభ్యత రుజువులు ఉంటాయి.
ప్రధాన కాంట్రాక్ట్: ప్రధాన కాంట్రాక్ట్ బ్లాక్ ఉత్పత్తిదారులు సమర్పించిన స్టేట్ కట్టుబాట్లను (మెర్కిల్ రూట్‌లు) నిల్వ చేస్తుంది మరియు ఆన్‌చైన్‌లో చెల్లుబాటు రుజువు ధృవీకరించబడిన తర్వాత వాలిడియం స్టేట్‌ను నవీకరిస్తుంది. ఈ కాంట్రాక్ట్ వాలిడియం చైన్‌కు డిపాజిట్లు మరియు దాని నుండి ఉపసంహరణలను కూడా ప్రాసెస్ చేస్తుంది.

వాలిడియంలు కింది వాటి కోసం ప్రధాన Ethereum చైన్‌పై కూడా ఆధారపడతాయి:

సెటిల్మెంట్

ఒక వాలిడియంలో అమలు చేయబడిన లావాదేవీలు వాటి చెల్లుబాటును పేరెంట్ చైన్ ధృవీకరించే వరకు పూర్తిగా ధృవీకరించబడవు. ఒక వాలిడియంలో నిర్వహించబడే అన్ని వ్యాపారాలు చివరికి మెయిన్‌నెట్‌లో సెటిల్ చేయబడాలి. Ethereum బ్లాక్‌చైన్ వాలిడియం వినియోగదారుల కోసం "సెటిల్మెంట్ హామీలను" కూడా అందిస్తుంది, అంటే ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీలను ఒకసారి ఆన్‌చైన్‌కు కట్టుబడితే రివర్స్ చేయడం లేదా మార్చడం సాధ్యం కాదు.

భద్రత

Ethereum, సెటిల్మెంట్ లేయర్‌గా పనిచేస్తూ, వాలిడియంలో స్టేట్ పరివర్తనల చెల్లుబాటుకు కూడా హామీ ఇస్తుంది. వాలిడియం చైన్‌లో అమలు చేయబడిన ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీలు బేస్ Ethereum లేయర్‌లోని ఒక స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ ద్వారా ధృవీకరించబడతాయి.

ఒకవేళ ఆన్‌చైన్ వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్ రుజువు చెల్లదని భావిస్తే, లావాదేవీలు తిరస్కరించబడతాయి. దీని అర్థం ఆపరేటర్లు వాలిడియం స్టేట్‌ను నవీకరించే ముందు Ethereum ప్రోటోకాల్ ద్వారా అమలు చేయబడిన చెల్లుబాటు షరతులను సంతృప్తి పరచాలి.

వాలిడియం ఎలా పనిచేస్తుంది?

లావాదేవీలు

వినియోగదారులు లావాదేవీలను ఆపరేటర్‌కు సమర్పిస్తారు, ఇది వాలిడియం చైన్‌లో లావాదేవీలను అమలు చేయడానికి బాధ్యత వహించే నోడ్. కొన్ని వాలిడియంలు చైన్‌ను అమలు చేయడానికి ఒకే ఆపరేటర్‌ను ఉపయోగించవచ్చు లేదా ఆపరేటర్లను మార్చడానికి ప్రూఫ్-ఆఫ్-స్టేక్ (PoS) మెకానిజంపై ఆధారపడవచ్చు.

ఆపరేటర్ లావాదేవీలను ఒక బ్యాచ్‌గా సమీకరించి, దానిని ప్రూవింగ్ కోసం ఒక ప్రూవింగ్ సర్క్యూట్‌కు పంపుతాడు. ప్రూవింగ్ సర్క్యూట్ లావాదేవీ బ్యాచ్ (మరియు ఇతర సంబంధిత డేటా)ను ఇన్‌పుట్‌లుగా అంగీకరిస్తుంది మరియు ఆపరేషన్లు సరిగ్గా నిర్వహించబడ్డాయని ధృవీకరించే ఒక చెల్లుబాటు రుజువును అవుట్‌పుట్ చేస్తుంది.

స్థితి కట్టుబాట్లు

వాలిడియం యొక్క స్టేట్ మెర్కిల్ ట్రీగా హాష్ చేయబడుతుంది, దీని రూట్ Ethereumలోని ప్రధాన కాంట్రాక్ట్‌లో నిల్వ చేయబడుతుంది. మెర్కిల్ రూట్, దీనిని స్టేట్ రూట్ అని కూడా అంటారు, ఇది వాలిడియంలోని ఖాతాలు మరియు బ్యాలెన్సుల ప్రస్తుత స్టేట్‌కు క్రిప్టోగ్రాఫిక్ కట్టుబాటుగా పనిచేస్తుంది.

స్టేట్ అప్‌డేట్ చేయడానికి, ఆపరేటర్ ఒక కొత్త స్టేట్ రూట్‌ను (లావాదేవీలను అమలు చేసిన తర్వాత) లెక్కించి, దానిని ఆన్‌చైన్ కాంట్రాక్ట్‌కు సమర్పించాలి. చెల్లుబాటు రుజువు సరిపోలితే, ప్రతిపాదిత స్టేట్ ఆమోదించబడుతుంది మరియు వాలిడియం కొత్త స్టేట్ రూట్‌కు మారుతుంది.

డిపాజిట్లు మరియు ఉపసంహరణలు

వినియోగదారులు ఆన్‌చైన్ కాంట్రాక్ట్‌లో ETH (లేదా ఏదైనా ERC-అనుకూల టోకెన్) డిపాజిట్ చేయడం ద్వారా నిధులను Ethereum నుండి వాలిడియంకు తరలిస్తారు. కాంట్రాక్ట్ డిపాజిట్ ఈవెంట్‌ను వాలిడియం ఆఫ్‌చైన్‌కు రిలే చేస్తుంది, ఇక్కడ వినియోగదారుడి చిరునామాకు వారి డిపాజిట్‌కు సమానమైన మొత్తంతో క్రెడిట్ చేయబడుతుంది. ఆపరేటర్ ఈ డిపాజిట్ లావాదేవీని కూడా కొత్త బ్యాచ్‌లో చేర్చుతాడు.

నిధులను మెయిన్‌నెట్‌కు తిరిగి తరలించడానికి, ఒక వాలిడియం వినియోగదారు ఉపసంహరణ లావాదేవీని ప్రారంభించి, దానిని ఆపరేటర్‌కు సమర్పిస్తాడు, అతను ఉపసంహరణ అభ్యర్థనను ధృవీకరించి, దానిని ఒక బ్యాచ్‌లో చేర్చుతాడు. వినియోగదారు సిస్టమ్ నుండి నిష్క్రమించే ముందు వాలిడియం చైన్‌లో వారి ఆస్తులు కూడా నాశనం చేయబడతాయి. బ్యాచ్‌తో అనుబంధించబడిన చెల్లుబాటు రుజువు ధృవీకరించబడిన తర్వాత, వినియోగదారు తమ ప్రారంభ డిపాజిట్ యొక్క మిగిలిన భాగాన్ని ఉపసంహరించుకోవడానికి ప్రధాన కాంట్రాక్ట్‌కు కాల్ చేయవచ్చు.

సెన్సార్‌షిప్‌ను నిరోధించే ఒక మెకానిజంగా, వాలిడియం ప్రోటోకాల్ ఆపరేటర్ ద్వారా వెళ్లకుండా నేరుగా వాలిడియం కాంట్రాక్ట్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి వినియోగదారులను అనుమతిస్తుంది. ఈ సందర్భంలో, వినియోగదారులు స్టేట్ రూట్‌లో ఒక ఖాతా చేర్చబడిందని చూపిస్తూ వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్‌కు ఒక మెర్కిల్ ప్రూఫ్‌ను అందించాలి. రుజువు అంగీకరించబడితే, వినియోగదారు తమ నిధులను వాలిడియం నుండి నిష్క్రమించడానికి ప్రధాన కాంట్రాక్ట్ యొక్క ఉపసంహరణ ఫంక్షన్‌కు కాల్ చేయవచ్చు.

బ్యాచ్ సమర్పణ

లావాదేవీల బ్యాచ్‌ను అమలు చేసిన తర్వాత, ఆపరేటర్ అనుబంధిత చెల్లుబాటు రుజువును వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్‌కు సమర్పించి, ప్రధాన కాంట్రాక్ట్‌కు ఒక కొత్త స్టేట్ రూట్‌ను ప్రతిపాదిస్తాడు. రుజువు చెల్లుబాటు అయితే, ప్రధాన కాంట్రాక్ట్ వాలిడియం స్టేట్‌ను నవీకరిస్తుంది మరియు బ్యాచ్‌లోని లావాదేవీల ఫలితాలను ఖరారు చేస్తుంది.

ZK-రోలప్‌లా కాకుండా, వాలిడియంలో బ్లాక్ ప్రొడ్యూసర్లు లావాదేవీల బ్యాచ్‌ల కోసం లావాదేవీల డేటాను ప్రచురించాల్సిన అవసరం లేదు (బ్లాక్ హెడర్‌లు మాత్రమే). ఇది వాలిడియంను పూర్తిగా ఆఫ్‌చైన్ స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్‌గా చేస్తుంది, "హైబ్రిడ్" స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్స్ (లేయర్ 2) కాకుండా, ఇవి బ్లోబ్ డేటా, కాల్‌డేటా, లేదా రెండింటి కలయికను ఉపయోగించి ప్రధాన Ethereum చైన్‌లో స్టేట్ డేటాను ప్రచురిస్తాయి.

డేటా లభ్యత

చెప్పినట్లుగా, వాలిడియంలు ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యత మోడల్‌ను ఉపయోగిస్తాయి, ఇక్కడ ఆపరేటర్లు అన్ని లావాదేవీల డేటాను Ethereum మెయిన్‌నెట్ నుండి వేరుగా నిల్వ చేస్తారు. వాలిడియం యొక్క తక్కువ ఆన్‌చైన్ డేటా ఫుట్‌ప్రింట్ స్కేలబిలిటీని మెరుగుపరుస్తుంది (త్రూపుట్ Ethereum యొక్క డేటా ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యంతో పరిమితం కాదు) మరియు వినియోగదారు రుసుములను తగ్గిస్తుంది (ఆన్‌చైన్‌లో డేటాను ప్రచురించడానికి అయ్యే ఖర్చు తక్కువ).

అయితే, ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యత ఒక సమస్యను కలిగిస్తుంది: మెర్కిల్ రుజువులను సృష్టించడానికి లేదా ధృవీకరించడానికి అవసరమైన డేటా అందుబాటులో ఉండకపోవచ్చు. దీని అర్థం ఆపరేటర్లు దురుద్దేశపూర్వకంగా వ్యవహరిస్తే వినియోగదారులు ఆన్‌చైన్ కాంట్రాక్ట్ నుండి నిధులను ఉపసంహరించుకోలేకపోవచ్చు.

వివిధ వాలిడియం సొల్యూషన్స్ స్టేట్ డేటా నిల్వను వికేంద్రీకరించడం ద్వారా ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. ఇందులో బ్లాక్ ప్రొడ్యూసర్లు అంతర్లీన డేటాను "డేటా అవైలబిలిటీ మేనేజర్‌లకు" పంపడం ఉంటుంది, వీరు ఆఫ్‌చైన్ డేటాను నిల్వ చేయడానికి మరియు అభ్యర్థన మేరకు వినియోగదారులకు అందుబాటులో ఉంచడానికి బాధ్యత వహిస్తారు.

వాలిడియంలో డేటా అవైలబిలిటీ మేనేజర్‌లు ప్రతి వాలిడియం బ్యాచ్‌పై సంతకం చేయడం ద్వారా ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీల కోసం డేటా లభ్యతను ధృవీకరిస్తారు. ఈ సంతకాలు "లభ్యత రుజువు" రూపంలో ఉంటాయి, దీనిని ఆన్‌చైన్ వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్ స్టేట్ నవీకరణలను ఆమోదించే ముందు తనిఖీ చేస్తుంది.

వాలిడియంలు వాటి డేటా అవైలబిలిటీ మేనేజ్‌మెంట్ విధానంలో విభిన్నంగా ఉంటాయి. కొన్ని స్టేట్ డేటాను నిల్వ చేయడానికి విశ్వసనీయ పార్టీలపై ఆధారపడతాయి, మరికొన్ని ఈ పని కోసం యాదృచ్ఛికంగా కేటాయించిన వ్యాలిడేటర్లను ఉపయోగిస్తాయి.

డేటా లభ్యత కమిటీ (DAC)

ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యతకు హామీ ఇవ్వడానికి, కొన్ని వాలిడియం సొల్యూషన్స్ విశ్వసనీయ సంస్థల సమూహాన్ని నియమిస్తాయి, దీనిని సమిష్టిగా డేటా అవైలబిలిటీ కమిటీ (DAC) అని పిలుస్తారు, ఇది స్టేట్ కాపీలను నిల్వ చేయడానికి మరియు డేటా లభ్యత రుజువును అందించడానికి. DACలను అమలు చేయడం సులభం మరియు సభ్యత్వం తక్కువగా ఉన్నందున తక్కువ సమన్వయం అవసరం.

అయితే, వినియోగదారులు అవసరమైనప్పుడు డేటాను అందుబాటులో ఉంచడానికి DACని విశ్వసించాలి (ఉదా., మెర్కిల్ రుజువులను రూపొందించడానికి). ఒక దురుద్దేశపూర్వక నటుడిచే డేటా లభ్యత కమిటీల సభ్యులు రాజీ పడేopens in a new tab అవకాశం ఉంది, వారు ఆఫ్‌చైన్ డేటాను నిలిపివేయవచ్చు.

వాలిడియంలలో డేటా అవైలబిలిటీ కమిటీల గురించి మరింతopens in a new tab.

బాండెడ్ డేటా లభ్యత

ఇతర వాలిడియంలు ఆఫ్‌లైన్ డేటాను నిల్వ చేయడానికి బాధ్యత వహించే పాల్గొనేవారికి వారి పాత్రలను స్వీకరించే ముందు స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌లో టోకెన్‌లను స్టేక్ (అంటే, లాక్ అప్) చేయమని కోరుతాయి. ఈ స్టేక్ డేటా అవైలబిలిటీ మేనేజర్‌ల మధ్య నిజాయితీ ప్రవర్తనకు హామీ ఇవ్వడానికి "బాండ్"గా పనిచేస్తుంది మరియు విశ్వసనీయ అంచనాలను తగ్గిస్తుంది. ఈ పాల్గొనేవారు డేటా లభ్యతను నిరూపించడంలో విఫలమైతే, బాండ్ స్లాష్ చేయబడుతుంది.

బాండెడ్ డేటా అవైలబిలిటీ స్కీమ్‌లో, ఎవరైనా అవసరమైన స్టేక్‌ను అందించిన తర్వాత ఆఫ్‌చైన్ డేటాను పట్టుకోవడానికి కేటాయించబడవచ్చు. ఇది అర్హతగల డేటా అవైలబిలిటీ మేనేజర్‌ల పూల్‌ను విస్తరిస్తుంది, డేటా అవైలబిలిటీ కమిటీలను (DACలు) ప్రభావితం చేసే కేంద్రీకరణను తగ్గిస్తుంది. మరీ ముఖ్యంగా, ఈ విధానం దురుద్దేశపూర్వక కార్యకలాపాలను నిరోధించడానికి క్రిప్టోఎకనామిక్ ప్రోత్సాహకాలపై ఆధారపడుతుంది, ఇది వాలిడియంలో ఆఫ్‌లైన్ డేటాను సురక్షితంగా ఉంచడానికి విశ్వసనీయ పార్టీలను నియమించడం కంటే చాలా సురక్షితమైనది.

వాలిడియంలలో బాండెడ్ డేటా లభ్యత గురించి మరింతopens in a new tab.

వోలిషన్లు మరియు వాలిడియం

వాలిడియంలు అనేక ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి, కానీ ట్రేడ్-ఆఫ్‌లతో వస్తాయి (ముఖ్యంగా, డేటా లభ్యత). కానీ, అనేక స్కేలింగ్ పరిష్కారాల మాదిరిగా, వాలిడియంలు నిర్దిష్ట వినియోగ-కేసులకు సరిపోతాయి—అందుకే వోలిషన్లు సృష్టించబడ్డాయి.

వోలిషన్లు ఒక ZK-రోలప్ మరియు వాలిడియం చైన్‌ను కలుపుతాయి మరియు వినియోగదారులను రెండు స్కేలింగ్ పరిష్కారాల మధ్య మారడానికి అనుమతిస్తాయి. వోలిషన్లతో, వినియోగదారులు నిర్దిష్ట లావాదేవీల కోసం వాలిడియం యొక్క ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యతను ఉపయోగించుకోవచ్చు, అయితే అవసరమైతే ఆన్‌చైన్ డేటా లభ్యత పరిష్కారానికి (ZK-రోలప్) మారే స్వేచ్ఛను కలిగి ఉంటారు. ఇది తప్పనిసరిగా వినియోగదారులకు వారి ప్రత్యేక పరిస్థితుల ద్వారా నిర్దేశించబడిన ట్రేడ్-ఆఫ్‌లను ఎంచుకునే స్వేచ్ఛను ఇస్తుంది.

ఒక వికేంద్రీకృత మార్పిడి (DEX) అధిక-విలువ వాణిజ్యాల కోసం వాలిడియం యొక్క స్కేలబుల్ మరియు ప్రైవేట్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ను ఉపయోగించడానికి ఇష్టపడవచ్చు. ఇది ZK-రోలప్ యొక్క అధిక భద్రతా హామీలు మరియు విశ్వసనీయతను కోరుకునే వినియోగదారుల కోసం ZK-రోలప్‌ను కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

వాలిడియంలు మరియు EVM అనుకూలత

ZK-రోలప్‌ల మాదిరిగానే, వాలిడియంలు టోకెన్ స్వాప్‌లు మరియు చెల్లింపులు వంటి సాధారణ అప్లికేషన్‌లకు ఎక్కువగా సరిపోతాయి. వాలిడియంల మధ్య సాధారణ గణన మరియు స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్ అమలుకు మద్దతు ఇవ్వడం కష్టం, ఎందుకంటే జీరో-కనౌలెడ్జి ప్రూఫ్ సర్క్యూట్‌లో EVM సూచనలను నిరూపించడానికి గణనీయమైన ఓవర్‌హెడ్ ఉంటుంది.

కొన్ని వాలిడియం ప్రాజెక్ట్‌లు సమర్థవంతమైన ప్రూవింగ్ కోసం ఆప్టిమైజ్ చేయబడిన కస్టమ్ బైట్‌కోడ్‌ను సృష్టించడానికి EVM-అనుకూల భాషలను (ఉదా., Solidity, Vyper) కంపైల్ చేయడం ద్వారా ఈ సమస్యను తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. ఈ విధానం యొక్క ప్రతికూలత ఏమిటంటే, కొత్త జీరో-కనౌలెడ్జి ప్రూఫ్-స్నేహపూర్వక VMలు ముఖ్యమైన EVM ఆప్కోడ్‌లకు మద్దతు ఇవ్వకపోవచ్చు, మరియు డెవలపర్లు సరైన అనుభవం కోసం నేరుగా ఉన్నత-స్థాయి భాషలో వ్రాయాల్సి ఉంటుంది. ఇది మరింత సమస్యలను సృష్టిస్తుంది: ఇది అభివృద్ధి చేసేవారిని పూర్తిగా కొత్త డెవలప్‌మెంట్ స్టాక్‌తో డాప్స్ నిర్మించమని బలవంతం చేస్తుంది మరియు ప్రస్తుత Ethereum ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌తో అనుకూలతను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది.

అయితే, కొన్ని బృందాలు ZK-ప్రూవింగ్ సర్క్యూట్‌ల కోసం ఇప్పటికే ఉన్న EVM ఆప్కోడ్‌లను ఆప్టిమైజ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఇది జీరో-నాలెడ్జ్ ఎథేరియం వర్చువల్ మషీన్ (zkEVM) అభివృద్ధికి దారి తీస్తుంది, ఇది ప్రోగ్రామ్ ఎగ్జిక్యూషన్ యొక్క సరైనతను ధృవీకరించడానికి రుజువులను ఉత్పత్తి చేసే EVM-అనుకూల VM. ఒక zkEVM తో, వాలిడియం చైన్‌లు స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌లను ఆఫ్‌చైన్‌లో అమలు చేయగలవు మరియు Ethereumలో ఆఫ్‌చైన్ గణనను ధృవీకరించడానికి (దానిని తిరిగి అమలు చేయకుండా) చెల్లుబాటు రుజువులను సమర్పించగలవు.

zkEVMల గురించి మరింతopens in a new tab.

వాలిడియంలు Ethereumను ఎలా స్కేల్ చేస్తాయి?

1. ఆఫ్‌చైన్ డేటా నిల్వ

ఆప్టిమిస్టిక్ రోలప్‌లు మరియు ZK-రోలప్‌లు వంటి లేయర్ 2 స్కేలింగ్ ప్రాజెక్ట్‌లు L1లో కొన్ని లావాదేవీల డేటాను ప్రచురించడం ద్వారా స్వచ్ఛమైన ఆఫ్‌చైన్ స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్స్ (ప్లాస్మా) యొక్క అనంతమైన స్కేలబిలిటీని భద్రత కోసం వర్తకం చేస్తాయి. కానీ దీని అర్థం రోలప్‌ల స్కేలబిలిటీ లక్షణాలు Ethereum మెయిన్‌నెట్‌లోని డేటా బ్యాండ్‌విడ్త్ ద్వారా పరిమితం చేయబడ్డాయి (ఈ కారణంగా Ethereum యొక్క డేటా నిల్వ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి డేటా షార్డింగ్ ప్రతిపాదిస్తుంది).

వాలిడియంలు అన్ని లావాదేవీల డేటాను ఆఫ్‌చైన్‌లో ఉంచడం ద్వారా మరియు ప్రధాన Ethereum చైన్‌కు స్టేట్ అప్‌డేట్‌లను రిలే చేసేటప్పుడు మాత్రమే స్టేట్ కట్టుబాట్లను (మరియు చెల్లుబాటు రుజువులను) పోస్ట్ చేయడం ద్వారా స్కేలబిలిటీని సాధిస్తాయి. అయితే, చెల్లుబాటు రుజువుల ఉనికి ప్లాస్మా మరియు సైడ్‌చైన్‌లు సహా ఇతర స్వచ్ఛమైన ఆఫ్‌చైన్ స్కేలింగ్ పరిష్కారాల కంటే వాలిడియంలకు అధిక భద్రతా హామీలను ఇస్తుంది. ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీలను ధృవీకరించే ముందు Ethereum ప్రాసెస్ చేయాల్సిన డేటా మొత్తాన్ని తగ్గించడం ద్వారా, వాలిడియం డిజైన్‌లు మెయిన్‌నెట్‌లో థ్రూపుట్‌ను బాగా విస్తరిస్తాయి.

2. పునరావృత రుజువులు

ఒక పునరావృత రుజువు అనేది ఇతర రుజువుల చెల్లుబాటును ధృవీకరించే ఒక చెల్లుబాటు రుజువు. ఈ "రుజువుల రుజువులు" అన్ని మునుపటి రుజువులను ధృవీకరించే ఒక చివరి రుజువు సృష్టించబడే వరకు బహుళ రుజువులను పునరావృతంగా సమీకరించడం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి. పునరావృత రుజువులు ప్రతి చెల్లుబాటు రుజువుకు ధృవీకరించగల లావాదేవీల సంఖ్యను పెంచడం ద్వారా బ్లాక్‌చైన్ ప్రాసెసింగ్ వేగాన్ని స్కేల్ చేస్తాయి.

సాధారణంగా, వాలిడియం ఆపరేటర్ ధృవీకరణ కోసం Ethereumకు సమర్పించే ప్రతి చెల్లుబాటు రుజువు ఒకే బ్లాక్ యొక్క సమగ్రతను ధృవీకరిస్తుంది. అయితే ఒకే పునరావృత రుజువు ఒకే సమయంలో అనేక వాలిడియం బ్లాక్‌ల చెల్లుబాటును ధృవీకరించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది—ప్రూవింగ్ సర్క్యూట్ అనేక బ్లాక్ రుజువులను ఒకే చివరి రుజువుగా పునరావృతంగా సమీకరించగలగడం వల్ల ఇది సాధ్యమవుతుంది. ఆన్‌చైన్ వెరిఫైయర్ కాంట్రాక్ట్ పునరావృత రుజువును అంగీకరిస్తే, అన్ని అంతర్లీన బ్లాక్‌లు వెంటనే ఖరారు చేయబడతాయి.

వాలిడియం యొక్క ప్రయోజనాలు మరియు అప్రయోజనాలు

ప్రయోజనాలు	అప్రయోజనాలు
చెల్లుబాటు రుజువులు ఆఫ్‌చైన్ లావాదేవీల సమగ్రతను అమలు చేస్తాయి మరియు ఆపరేటర్లు చెల్లని స్టేట్ నవీకరణలను ఖరారు చేయకుండా నిరోధిస్తాయి.	చెల్లుబాటు రుజువులను ఉత్పత్తి చేయడానికి ప్రత్యేక హార్డ్‌వేర్ అవసరం, ఇది కేంద్రీకరణ ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుంది.
వినియోగదారులకు మూలధన సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది (నిధులను Ethereumకు తిరిగి ఉపసంహరించుకోవడంలో ఆలస్యం లేదు)	సాధారణ గణన/స్మార్ట్ కాంట్రాక్ట్‌లకు పరిమిత మద్దతు; అభివృద్ధికి ప్రత్యేక భాషలు అవసరం.
అధిక-విలువ అనువర్తనాల్లో మోసం-రుజువు ఆధారిత వ్యవస్థలు ఎదుర్కొంటున్న కొన్ని ఆర్థిక దాడులకు గురికాదు.	ZK ప్రూఫ్‌లను రూపొందించడానికి అధిక గణన శక్తి అవసరం; తక్కువ థ్రూపుట్ అప్లికేషన్‌లకు ఖర్చు-సమర్థవంతమైనది కాదు.
Ethereum మెయిన్‌నెట్‌కు కాల్‌డేటాను పోస్ట్ చేయకుండా వినియోగదారులకు గ్యాస్ రుసుములను తగ్గిస్తుంది.	నెమ్మదైన ఆత్మాశ్రయ తుది సమయం (ZK ప్రూఫ్ రూపొందించడానికి 10-30 నిమిషాలు) కానీ వివాద సమయం ఆలస్యం లేనందున పూర్తి తుదికి వేగంగా ఉంటుంది.
లావాదేవీ గోప్యత మరియు స్కేలబిలిటీకి ప్రాధాన్యతనిచ్చే వాణిజ్యం లేదా బ్లాక్‌చైన్ గేమింగ్ వంటి నిర్దిష్ట వినియోగ-కేసులకు అనుకూలం.	వినియోగదారులను నిధుల ఉపసంహరణ నుండి నిరోధించవచ్చు ఎందుకంటే యాజమాన్యపు మెర్కిల్ రుజువులను రూపొందించడానికి ఆఫ్‌చైన్ డేటా అన్ని సమయాల్లో అందుబాటులో ఉండాలి.
ఆఫ్‌చైన్ డేటా లభ్యత అధిక స్థాయి థ్రూపుట్‌ను అందిస్తుంది మరియు స్కేలబిలిటీని పెంచుతుంది.	భద్రతా నమూనా విశ్వసనీయ అంచనాలు మరియు క్రిప్టోఎకనామిక్ ప్రోత్సాహకాలపై ఆధారపడుతుంది, ZK-రోలప్‌ల వలె కాకుండా, ఇవి కేవలం క్రిప్టోగ్రాఫిక్ భద్రతా మెకానిజంలపై ఆధారపడతాయి.

వాలిడియం/వోలిషన్లను ఉపయోగించండి

అనేక ప్రాజెక్ట్‌లు వాలిడియం మరియు వోలిషన్ల అమలులను అందిస్తాయి, వీటిని మీరు మీ డాప్స్‌లో విలీనం చేయవచ్చు:

StarkWare StarkEx - StarkEx అనేది Ethereum లేయర్ 2 (L2) స్కేలబిలిటీ పరిష్కారం, ఇది చెల్లుబాటు రుజువుల ఆధారంగా ఉంటుంది. ఇది ZK-రోలప్ లేదా వాలిడియం డేటా-లభ్యత మోడ్‌లలో పనిచేయగలదు.

Matter Labs zkPorter- zkPorter అనేది లేయర్ 2 స్కేలింగ్ ప్రోటోకాల్, ఇది zkRollup మరియు షార్డింగ్ ఆలోచనలను మిళితం చేసే హైబ్రిడ్ విధానంతో డేటా లభ్యతను పరిష్కరిస్తుంది. ఇది ఎన్ని షార్డ్‌లకు అయినా మద్దతు ఇవ్వగలదు, ప్రతి దాని స్వంత డేటా లభ్యతా విధానంతో.