इथेरियममधून रक्कम काढणे कसे काम करते?

फायनेमॅटिक्स द्वारे एक स्पष्टीकरण ज्यामध्ये शांघाय/कॅपेला (Shanghai/Capella) अपग्रेडनंतर इथेरियमवर स्टेकिंगची रक्कम काढणे कसे काम करते, ज्यामध्ये आंशिक आणि पूर्ण रक्कम काढण्याची यंत्रणा, सामान्य गैरसमज आणि स्टेकिंग इकोसिस्टमवरील परिणामांचा समावेश आहे.

ही ट्रान्सक्रिप्ट फायनेमॅटिक्सने प्रकाशित केलेल्या मूळ व्हिडिओ ट्रान्सक्रिप्टची (opens in a new tab) एक सुलभ प्रत आहे. वाचनीयतेसाठी ती किंचित संपादित केली गेली आहे.

बीकन साखळी (0:31)

शांघाय/कॅपेला अपग्रेड वेगाने जवळ येत असताना, इथेरियम स्टेकिंगची रक्कम काढण्याबद्दल आणि संपूर्ण इथेरियम इकोसिस्टमसाठी याचा अर्थ काय आहे याबद्दल बरीच चर्चा होत आहे.

आपण येथे कसे पोहोचलो आणि जेव्हा इथेरियम प्रूफ-ऑफ-वर्क (PoW) वरून प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) कडे वळले तेव्हा स्टेकिंगची रक्कम काढणे का सक्षम केले गेले नाही हे समजून घेण्यापासून सुरुवात करूया.

एकाच वेळी होणाऱ्या मोठ्या बदलांची संख्या कमी करण्यासाठी प्रूफ-ऑफ-स्टेक मधील संक्रमण अनेक टप्प्यांत झाले. हा दृष्टिकोन आवश्यक होता, विशेषतः दरवर्षी ट्रिलियन डॉलर्सच्या मूल्याची देवाणघेवाण करणाऱ्या स्थापित नेटवर्कसाठी. सर्वात लक्षणीय टप्पे होते: बीकन साखळी सुरू करणे आणि द मर्ज.

2020 मध्ये बीकन साखळी सुरू झाल्याने इथेरियम प्रूफ-ऑफ-वर्क चेनच्या बरोबरीने चालणारा एक स्वतंत्र प्रूफ-ऑफ-स्टेक सहमती स्तर तयार करून संक्रमणाचा पाया रचला गेला. बीकन साखळी लवकर सुरू केल्यामुळे वास्तविक-मूल्याच्या व्यवहारांची देवाणघेवाण करण्यापूर्वी नेटवर्क सुरक्षित करण्यासाठी पुरेसे ETH जमा करणे शक्य झाले. यामुळे स्टेकवर असलेल्या वास्तविक निधीसह विस्तारित कालावधीसाठी नवीन प्रूफ-ऑफ-स्टेक सहमती मॉडेलची चाचणी घेण्याची परवानगी देखील मिळाली.

सुरुवातीच्या नेटवर्क सहभागींनी इथेरियम प्रूफ-ऑफ-स्टेक नेटवर्क सुरक्षित करण्यासाठी लाखो ETH ची वचनबद्धता दर्शविली, जरी त्यांना माहित होते की ते त्यांचे ETH खूप उशिरापर्यंत काढू शकणार नाहीत.

पुढचा मोठा टप्पा, द मर्ज, याने प्रूफ-ऑफ-स्टेक सहमती स्तराला अंमलबजावणी स्तराशी जोडले. यामुळे शेवटी प्रूफ-ऑफ-वर्क मधून बाहेर पडणे आणि केवळ एक अधिकृत चेन — इथेरियम — राखणे शक्य झाले, जी आता लाखो स्टेक केलेल्या ETH द्वारे सुरक्षित आहे. द मर्ज हा इथेरियममधील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा बदल होता. अपग्रेडच्या स्वरूपामुळे, ते कोणत्याही डाउनटाइमशिवाय होणे आवश्यक होते.

धोका कमी करण्यासाठी, द मर्जची व्याप्ती कमी केली गेली आणि प्रूफ-ऑफ-वर्क वरून प्रूफ-ऑफ-स्टेक मधील बदलाव्यतिरिक्त इतर कोणतीही वैशिष्ट्ये अपग्रेडचा भाग म्हणून समाविष्ट केली गेली नाहीत. सर्वात मोठी "कपात" जी करावी लागली त्याचा परिणाम रक्कम काढण्यावर झाला, जो आगामी शांघाय/कॅपेला अपग्रेडचा केंद्रबिंदू बनला.

रक्कम काढणे (2:09)

स्टेकिंगची रक्कम काढणे, नावाप्रमाणेच, स्टेकर्सना त्यांचे लॉक केलेले ETH काढण्याची परवानगी देईल. रक्कम काढण्याचे दोन प्रकार आहेत: "आंशिक" आणि "पूर्ण".

आंशिक रक्कम काढणे तेव्हा होते जेव्हा प्रमाणक त्यांचे जमा झालेले बक्षीस काढतो — 32 ETH च्या कमाल प्रभावी शिल्लक रकमेवरील अतिरिक्त शिल्लक. आंशिक रक्कम काढण्याला "बक्षीस पेमेंट" किंवा "अतिरिक्त शिल्लक पेमेंट" असेही म्हटले जाऊ शकते.

पूर्ण रक्कम काढणे तेव्हा होते जेव्हा प्रमाणकाने निर्गमन प्रक्रिया पूर्ण केली असते आणि संपूर्ण शिल्लक काढली जाते. हे तेव्हाच घडते जेव्हा प्रमाणक एकतर स्वेच्छेने सिस्टममधून बाहेर पडतो किंवा "स्लॅशिंग" नावाच्या प्रक्रियेत बळजबरीने काढून टाकला जातो.

एकदा सक्षम झाल्यानंतर, स्टेकिंगची रक्कम काढणे दर काही दिवसांनी स्वयंचलितपणे वितरित केले जाईल. याव्यतिरिक्त, रक्कम काढण्याची प्रक्रिया सहमती स्तरावर सुरू होते, त्यामुळे कोणत्याही टप्प्यावर कोणतेही व्यवहार शुल्क आवश्यक नसते.

त्यांचे स्टेकिंग बक्षीस काढणे सुरू करण्यासाठी, प्रमाणकाला त्यांचा रक्कम काढण्याचा पत्ता फक्त एकदाच द्यावा लागेल. रक्कम काढण्याचा परिणाम इथेरियमच्या सहमती आणि अंमलबजावणी या दोन्ही स्तरांवर होत असल्याने, नेटवर्कचे दोन्ही भाग अद्यतनित केले जाणे आवश्यक आहे. "शांघाय" हे अंमलबजावणी स्तरावरील अपग्रेडचे नाव आहे ज्यामध्ये रक्कम काढण्याचा समावेश आहे, जे EIP-4895 मध्ये निर्दिष्ट केले आहे. "कॅपेला" हे त्याच वेळी सक्रिय केलेल्या समतुल्य सहमती स्तर अपग्रेडचे नाव आहे. या दोन अपग्रेड्सना कधीकधी "शापेला" असेही म्हटले जाते.

यंत्रणा (3:40)

इथेरियम इकोसिस्टममध्ये, प्रत्येक प्रमाणकाचा एक संबंधित निर्देशांक क्रमांक असतो. याव्यतिरिक्त, त्यांच्याकडे दोन प्रकारची पैसे काढण्याची अधिकारपत्रे देखील असतात, जी 0x00 किंवा 0x01 म्हणून परिभाषित केली जातात.

0x00 हे दर्शविते की विशिष्ट प्रमाणकाकडे संबंधित रक्कम काढण्याचा पत्ता नाही. ही अधिकारपत्रे BLS सार्वजनिक की चा हॅश म्हणून मिळविली जातात ज्याचा पहिला बाइट शून्य बाइटने बदलला जातो — म्हणूनच हे नाव.

0x01 याचा अर्थ असा की प्रमाणकाने त्यांचा रक्कम काढण्याचा पत्ता प्रदान केला आहे. ही पैसे काढण्याची अधिकारपत्रे 0x01 म्हणून दर्शविली जातात, त्यानंतर शून्यांचे 11 बाइट्स आणि नंतर निवडलेला इथेरियम पत्ता असतो.

रक्कम काढणे सक्षम करण्यासाठी, 0x00 अधिकारपत्रे असलेल्या प्रमाणकांना "BLSToExecutionChange" संदेशावर स्वाक्षरी करावी लागेल. हे कॅपेला अपग्रेडनंतर शक्य होईल.

एकदा रक्कम काढणे सक्षम झाल्यानंतर, ब्लॉक प्रस्तावित करणारा प्रमाणक 0x01 अधिकारपत्रे असलेले पहिले 16 प्रमाणक शोधण्यासाठी प्रमाणक निर्देशांकांमधून रेषीयपणे स्कॅन करेल जे एकतर:

• ज्यांची शिल्लक 32 ETH पेक्षा जास्त आहे (जमा झालेले प्रमाणक बक्षीस)
• जे "काढण्यायोग्य" आहेत (प्रमाणक संचामधून पूर्णपणे निर्गमन केले आहे)

या निकषांशी जुळणारे 16 प्रमाणक शोधल्यानंतर किंवा 16,384 पुनरावृत्तींनंतर रेषीय शोध थांबतो. अल्गोरिदम तो निर्देशांक लक्षात ठेवतो ज्यावर शोध थांबला होता, जेणेकरून ब्लॉक प्रस्तावित करणारा पुढील प्रमाणक त्या निर्देशांकापासून पुन्हा सुरू करू शकेल. शेवटच्या निर्देशांकावर पोहोचल्यानंतर, अल्गोरिदम सुरुवातीपासून — निर्देशांक 0 पासून सुरू होतो.

याचे एक चांगले उदाहरण म्हणजे ॲनालॉग घड्याळ जिथे काटा तासाकडे निर्देश करतो, एका दिशेने पुढे जातो, कोणतेही तास वगळत नाही आणि शेवटचा क्रमांक गाठल्यानंतर शेवटी पुन्हा सुरुवातीला येतो.

स्कॅन पूर्ण झाल्यानंतर, प्रमाणक त्यांच्या अंमलबजावणी पेलोडमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी रक्कम काढण्याची एक सूची तयार करतो. सूचीतील प्रत्येक आयटममध्ये हे समाविष्ट असते:

• WithdrawalIndex — 0 पासून सुरू होणारा एक एकतर्फी वाढणारा निर्देशांक, जो प्रत्येक रक्कम काढण्याला अनन्यपणे ओळखण्यासाठी प्रत्येक रक्कम काढण्यामागे 1 ने वाढतो
• ValidatorIndex — ज्या प्रमाणकाची शिल्लक काढली जात आहे त्याचा निर्देशांक
• ExecutionAddress — अंमलबजावणी स्तरावरील ETH पत्ता जिथे काढलेली रक्कम पाठविली जावी
• Amount — अंमलबजावणी पत्त्यावर पाठविली जाणारी रक्कम, Gwei मध्ये

ब्लॉक तयार करताना किंवा त्यावर प्रक्रिया करताना, अंमलबजावणी स्तर क्लायंट ब्लॉकच्या शेवटी या काढलेल्या रकमा लागू करतात. रक्कम काढण्याच्या प्रक्रियेची ब्लॉक स्पेससाठी वापरकर्त्याच्या व्यवहारांशी स्पर्धा होत नाही. प्रति ब्लॉक जास्तीत जास्त 16 रक्कम काढण्यावर प्रक्रिया केल्यास, कोणतेही स्लॉट चुकले नाहीत असे गृहीत धरून, दररोज जास्तीत जास्त 115,200 रक्कम काढण्यावर प्रक्रिया केली जावी.

रक्कम काढण्याची रचना सोपी तरीही अत्यंत मजबूत आहे.

गैरसमज (6:30)

पहिला गैरसमज असा आहे की रक्कम काढण्यावर प्रक्रिया करताना, प्राधान्य किंवा क्रमाच्या बाबतीत "पूर्ण" आणि "आंशिक" रक्कम काढण्यामध्ये फरक असतो. जेव्हा प्रमाणक संचावरील रेषीय स्कॅन प्रमाणकाच्या निर्देशांकापर्यंत पोहोचतो तेव्हा पूर्ण आणि आंशिक दोन्ही रक्कम काढणे घडते. फरक एवढाच आहे की पूर्ण रक्कम काढण्याच्या बाबतीत, रेषीय स्कॅनने ते निवडण्यापूर्वी प्रमाणकाने निर्गमन रांग सोडली पाहिजे आणि "काढण्यायोग्य पर्व" (withdrawable epoch) पर्यंत पोहोचले पाहिजे.

दुसरा गैरसमज असा आहे की वापरकर्त्यांनी रक्कम काढण्याचा पत्ता न दिल्यास ते त्यांचे बक्षीस गमावतील. हे खरे नाही — जर एखादा प्रमाणक रक्कम काढण्याचा पत्ता देण्यास विसरला, तर रक्कम काढणे सक्षम झाल्यावर त्यांचे ETH बक्षीस शून्यात पाठवले जाणार नाही. त्याऐवजी, स्कॅन अशा प्रमाणकांना वगळेल ज्यांनी त्यांचे रक्कम काढण्याचे पत्ते दिलेले नाहीत.

हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की रक्कम काढण्याचा पत्ता बदलला जाऊ शकत नाही आणि तो फक्त एकदाच सेट केला जातो. रक्कम काढण्याचा पत्ता सेट करताना स्टेकर्सनी अत्यंत सावधगिरी बाळगली पाहिजे, आणि प्रदान केलेल्या पत्त्याची पूर्ण मालकी त्यांच्याकडे असल्याची खात्री केली पाहिजे.

असाही अंदाज लावला जात आहे की एकदा रक्कम काढणे सक्षम झाल्यानंतर स्टेकर्स इथेरियम इकोसिस्टममधून बरेच ETH काढतील, या युक्तिवादाची अधिक मजबूत आवृत्ती असे गृहीत धरते की यामुळे प्रूफ-ऑफ-स्टेक सहमती यंत्रणा अस्थिर होईल. जरी आपण कालांतराने किती ETH काढले जातील याचा पूर्णपणे अंदाज लावू शकत नसलो तरी, काही महत्त्वाचे प्रतिवाद आहेत:

पहिले, बहुतेक स्टेकर्स हे सुरुवातीचे इथेरियम स्वीकारणारे आहेत ज्यांनी रक्कम काढणे कधी सक्षम केले जाईल हे अनिश्चित असतानाही स्टेक करण्याचे धाडस दाखवले. अनेक स्टेकर्सनी नेटवर्कला समर्थन देण्यासाठी आणि ETH-मूल्यांकित बक्षीस मिळवणे सुरू ठेवण्यासाठी स्टेकिंग सुरू ठेवण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे.

दुसरे, प्रूफ-ऑफ-स्टेक सहमती यंत्रणा आणि प्रमाणकांचा सक्रिय संच स्थिर राहील याची खात्री करण्यासाठी, इथेरियमने निर्गमन करू इच्छिणाऱ्या सर्व प्रमाणकांसाठी रक्कम काढण्याची रांग लागू केली आहे. ही रांग एकाच वेळी इकोसिस्टम सोडू शकणाऱ्या प्रमाणकांची संख्या मर्यादित करते.

पहिले रक्कम काढण्याचे स्कॅन बरेच जमा झालेले बक्षीस काढेल — मुळात बीकन साखळी सुरू झाल्यापासूनचे. तथापि, त्यानंतरचे स्कॅन खूप कमी प्रमाणात ETH वर प्रक्रिया करतील.

परिणाम (8:39)

रक्कम काढणे सक्षम केल्याने एक खुला, दुतर्फा स्टेकिंग प्रवाह तयार होईल. सध्या, स्टेकिंग प्रवाह एकतर्फी आहे — ETH केवळ नेटवर्कमध्ये येऊ शकते आणि त्यातून कधीही बाहेर पडू शकत नाही. विशेष म्हणजे, रक्कम काढणे सक्षम केल्याने आणखी लोकांना स्टेक करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळू शकते, कारण त्यांना माहित असेल की इतर कशासाठीही आवश्यकता असल्यास ते नेहमी त्यांचे ETH काढू शकतात.

जे स्टेकर्स स्वतःचे प्रमाणक चालवत नाहीत आणि केंद्रीकृत स्टेकिंग प्रदात्याकडे स्टेक करतात ते त्यांचा प्रदाता बदलून दुसरा निवडू शकतील. ते कमी स्टेकिंग दर देणाऱ्या प्रदात्याकडून निधी काढून चांगला दर देणाऱ्या प्रदात्याकडे जाऊ शकतात, केंद्रीकृत प्रदात्याकडून विकेंद्रित प्रदात्याकडे जाऊ शकतात किंवा स्वतःचा प्रमाणक देखील चालवू शकतात.

रक्कम काढण्याचा परिणाम लिडो (Lido), रॉकेट पूल (Rocket Pool) आणि इतरांसारख्या लिक्विड स्टेकिंग डेरिव्हेटिव्ह्जवर देखील होईल. stETH किंवा rETH सारख्या तरल स्टेकिंग टोकन (LST) चा बाजारातील अस्थिरतेच्या काळात ETH च्या किंमतीशी असलेला त्यांचा पेग तात्पुरता गमावण्याचा इतिहास आहे. तथापि, दुतर्फा स्टेकिंग प्रवाहामुळे, त्यांच्या पेगमधील कोणतीही लक्षणीय तफावत आर्बिट्रेजद्वारे त्वरित दूर केली जाईल.

लिक्विड स्टेकिंग आणि केंद्रीकृत स्टेकिंगमधील सुरुवातीच्या स्वीकारकर्त्यांनी बाजाराचा मोठा हिस्सा काबीज केला कारण त्यांच्याकडे फारशी स्पर्धा नव्हती. तथापि, एकदा रक्कम काढणे सक्षम झाल्यानंतर या प्रस्थापित खेळाडूंच्या बाजारातील हिश्श्यामध्ये मोठा बदल दिसून येऊ शकतो, विशेषतः जर ते स्पर्धात्मक दर देत नसतील. स्टेकिंग प्रदात्यांमध्ये मुक्तपणे बदल करण्याच्या क्षमतेचा ETH स्टेकिंग मार्केटला फायदा होईल.

सारांश (10:01)

स्टेकिंगची रक्कम काढणे सक्षम करणे हे इथेरियमच्या सर्वात अपेक्षित अपग्रेडपैकी एक आहे. हा बदल सुरळीतपणे पार पडेल याची खात्री करणे अत्यंत महत्त्वाचे असेल. चाचणीमध्ये मदत करण्यासाठी, मुख्यनेटवर (mainnet) लाइव्ह जाण्यापूर्वी प्रक्रियेतून जाण्यासाठी आणि कोणत्याही संभाव्य समस्या दूर करण्यासाठी प्रमाणकांकडे अनेक डेव्हनेट्स आणि टेस्टनेट्स उपलब्ध असतील.

रक्कम काढणे ही आणखी एक सुधारणा आहे जी इथेरियमला शाश्वत, सुरक्षित आणि विकेंद्रित भविष्य घडविण्याच्या दिशेने एक पाऊल पुढे नेत आहे. शापेला अपग्रेड 2023 च्या पहिल्या सहामाहीत होण्याची अपेक्षा आहे.

या व्हिडिओच्या वेळी, बीकन साखळीने 530,000 पेक्षा जास्त प्रमाणकांमध्ये 17 दशलक्षाहून अधिक ETH जमा केले होते. प्रमाणकाची सरासरी शिल्लक 34 ETH च्या अगदी वर आहे, ज्याचा अर्थ जमा झालेल्या बक्षीसांमध्ये 1 दशलक्षाहून अधिक ETH आहेत. रक्कम काढण्याचा या आकड्यांवर कसा परिणाम होईल हे पाहणे मनोरंजक ठरेल.