சான்றளிப்புகள்

ஒவ்வொரு சகாப்தத்தின் (epoch) போதும் ஒரு வேலிடேட்டர் (validator) ஒரு சான்றளிப்பை உருவாக்கி, கையொப்பமிட்டு, ஒளிபரப்ப வேண்டும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. இந்தச் சான்றளிப்புகள் எப்படி இருக்கும் என்பதையும், அவை எவ்வாறு செயலாக்கப்படுகின்றன மற்றும் கருத்தொற்றுமை கிளையண்டுகளுக்கு (consensus clients) இடையே எவ்வாறு தொடர்பு கொள்ளப்படுகின்றன என்பதையும் இந்தப் பக்கம் கோடிட்டுக் காட்டுகிறது.

சான்றளிப்பு என்றால் என்ன?

ஒவ்வொரு (6.4 நிமிடங்கள்) ஒரு வேலிடேட்டர் நெட்வொர்க்கிற்கு ஒரு சான்றளிப்பை முன்மொழிகிறார். இந்தச் சான்றளிப்பு சகாப்தத்தில் உள்ள ஒரு குறிப்பிட்ட ஸ்லாட்டிற்கானது (slot). இந்தச் சான்றளிப்பின் நோக்கம், சங்கிலி குறித்த மதிப்பீட்டாளரின் பார்வைக்கு ஆதரவாக வாக்களிப்பதாகும், குறிப்பாக மிகச் சமீபத்திய நியாயப்படுத்தப்பட்ட தொகுதி (justified block) மற்றும் தற்போதைய சகாப்தத்தின் முதல் தொகுதி (source மற்றும் target சோதனைச் சாவடிகள் என அழைக்கப்படுகின்றன). பங்கேற்கும் அனைத்து வேலிடேட்டர்களுக்கும் இந்தத் தகவல் இணைக்கப்பட்டு, பிளாக்செயினின் நிலை குறித்து நெட்வொர்க் கருத்தொற்றுமையை (consensus) அடைய உதவுகிறது.

சான்றளிப்பு பின்வரும் கூறுகளைக் கொண்டுள்ளது:

aggregation_bits: வேலிடேட்டர்களின் பிட்லிஸ்ட் (bitlist), இதில் உள்ள நிலை அவர்களின் குழுவில் உள்ள வேலிடேட்டர் குறியீட்டுடன் (index) வரைபடமாக்கப்படுகிறது; இதன் மதிப்பு (0/1) வேலிடேட்டர் தரவில் (data) கையொப்பமிட்டாரா என்பதைக் குறிக்கிறது (அதாவது, அவர்கள் செயலில் உள்ளார்களா மற்றும் தொகுதி முன்மொழிபவருடன் உடன்படுகிறார்களா)
data: கீழே வரையறுக்கப்பட்டுள்ளபடி, சான்றளிப்பு தொடர்பான விவரங்கள்
signature: தனிப்பட்ட வேலிடேட்டர்களின் கையொப்பங்களை ஒருங்கிணைக்கும் ஒரு BLS கையொப்பம்

சான்றளிக்கும் மதிப்பீட்டாளருக்கான முதல் பணி data-ஐ உருவாக்குவதாகும். data பின்வரும் தகவல்களைக் கொண்டுள்ளது:

slot: சான்றளிப்பு குறிப்பிடும் ஸ்லாட் எண்
index: கொடுக்கப்பட்ட ஸ்லாட்டில் வேலிடேட்டர் எந்தக் குழுவைச் சேர்ந்தவர் என்பதை அடையாளம் காணும் எண்
beacon_block_root: சங்கிலியின் தலையில் (head) வேலிடேட்டர் பார்க்கும் தொகுதியின் ரூட் ஹாஷ் (root hash) (ஃபோர்க்-சாய்ஸ் அல்காரிதத்தைப் பயன்படுத்தியதன் முடிவு)
source: மிகச் சமீபத்திய நியாயப்படுத்தப்பட்ட தொகுதியாக வேலிடேட்டர்கள் எதைப் பார்க்கிறார்கள் என்பதைக் குறிக்கும் இறுதி வாக்கின் (finality vote) ஒரு பகுதி
target: தற்போதைய சகாப்தத்தின் முதல் தொகுதியாக வேலிடேட்டர்கள் எதைப் பார்க்கிறார்கள் என்பதைக் குறிக்கும் இறுதி வாக்கின் ஒரு பகுதி

data உருவாக்கப்பட்டவுடன், வேலிடேட்டர் தாங்கள் பங்கேற்றதைக் காட்ட, தங்களின் சொந்த வேலிடேட்டர் குறியீட்டிற்கு ஒத்த aggregation_bits-இல் உள்ள பிட்டை 0-லிருந்து 1-க்கு மாற்றலாம்.

இறுதியாக, வேலிடேட்டர் சான்றளிப்பில் கையொப்பமிட்டு அதை நெட்வொர்க்கில் ஒளிபரப்புகிறார்.

ஒருங்கிணைக்கப்பட்ட சான்றளிப்பு

ஒவ்வொரு மதிப்பீட்டாளருக்கும் இந்தத் தரவை நெட்வொர்க்கைச் சுற்றி அனுப்புவதில் கணிசமான மேல்நிலை (overhead) உள்ளது. எனவே, தனிப்பட்ட வேலிடேட்டர்களிடமிருந்து வரும் சான்றளிப்புகள் பரவலாக ஒளிபரப்பப்படுவதற்கு முன்பு சப்நெட்டுகளுக்குள் (subnets) ஒருங்கிணைக்கப்படுகின்றன. இதில் கையொப்பங்களை ஒன்றாக ஒருங்கிணைப்பதும் அடங்கும், இதனால் ஒளிபரப்பப்படும் ஒரு சான்றளிப்பில் கருத்தொற்றுமை data மற்றும் அந்த data-உடன் உடன்படும் அனைத்து வேலிடேட்டர்களின் கையொப்பங்களையும் இணைப்பதன் மூலம் உருவாக்கப்பட்ட ஒற்றைக் கையொப்பம் ஆகியவை அடங்கும். இதை aggregation_bits ஐப் பயன்படுத்திச் சரிபார்க்கலாம், ஏனெனில் இது ஒவ்வொரு மதிப்பீட்டாளரின் குறியீட்டையும் அவர்களின் குழுவில் வழங்குகிறது (அதன் ஐடி data-இல் வழங்கப்பட்டுள்ளது), இது தனிப்பட்ட கையொப்பங்களை வினவப் பயன்படுத்தப்படலாம்.

ஒவ்வொரு சகாப்தத்திலும் ஒவ்வொரு சப்நெட்டிலும் 16 வேலிடேட்டர்கள் aggregators ஆகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறார்கள். ஒருங்கிணைப்பாளர்கள் (aggregators) கிசுகிசு நெட்வொர்க்கில் (gossip network) தாங்கள் கேட்கும் தங்களுடைய சொந்த data-க்குச் சமமான data-ஐக் கொண்ட அனைத்துச் சான்றளிப்புகளையும் சேகரிக்கின்றனர். பொருந்தக்கூடிய ஒவ்வொரு சான்றளிப்பையும் அனுப்புபவர் aggregation_bits-இல் பதிவு செய்யப்படுகிறார். பின்னர் ஒருங்கிணைப்பாளர்கள் சான்றளிப்புத் தொகுப்பை பரந்த நெட்வொர்க்கில் ஒளிபரப்புகிறார்கள்.

ஒரு வேலிடேட்டர் தொகுதி முன்மொழிபவராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படும்போது, அவர்கள் சப்நெட்டுகளிலிருந்து ஒருங்கிணைக்கப்பட்ட சான்றளிப்புகளைப் புதிய தொகுதியில் உள்ள சமீபத்திய ஸ்லாட் வரை தொகுக்கிறார்கள்.

சான்றளிப்புச் சேர்க்கை வாழ்க்கைச் சுழற்சி

உருவாக்கம் (Generation)
பரப்புதல் (Propagation)
ஒருங்கிணைப்பு (Aggregation)
பரப்புதல் (Propagation)
சேர்த்தல் (Inclusion)

சான்றளிப்பு வாழ்க்கைச் சுழற்சி கீழே உள்ள வரைபடத்தில் கோடிட்டுக் காட்டப்பட்டுள்ளது:

வெகுமதிகள்

சான்றளிப்புகளைச் சமர்ப்பிப்பதற்காக வேலிடேட்டர்களுக்கு வெகுமதி அளிக்கப்படுகிறது. சான்றளிப்பு வெகுமதியானது பங்கேற்புக் கொடிகள் (source, target மற்றும் head), அடிப்படை வெகுமதி மற்றும் பங்கேற்பு விகிதம் ஆகியவற்றைப் பொறுத்தது.

சமர்ப்பிக்கப்பட்ட சான்றளிப்பு மற்றும் அதன் சேர்க்கை தாமதத்தைப் பொறுத்து, ஒவ்வொரு பங்கேற்புக் கொடியும் உண்மையாகவோ (true) அல்லது தவறாகவோ (false) இருக்கலாம்.

மூன்று கொடிகளும் உண்மையாக இருக்கும்போது சிறந்த காட்சி நிகழ்கிறது, இந்நிலையில் ஒரு வேலிடேட்டர் சம்பாதிப்பார் (ஒவ்வொரு சரியான கொடிக்கும்):

reward += base reward * flag weight * flag attesting rate / 64

கொடி சான்றளிப்பு விகிதமானது, கொடுக்கப்பட்ட கொடிக்கான அனைத்துச் சான்றளிக்கும் வேலிடேட்டர்களின் பயனுள்ள நிலுவைகளின் (effective balances) கூட்டுத்தொகையைப் பயன்படுத்தி, மொத்தச் செயலில் உள்ள பயனுள்ள நிலுவையுடன் ஒப்பிட்டு அளவிடப்படுகிறது.

அடிப்படை வெகுமதி

அடிப்படை வெகுமதியானது சான்றளிக்கும் வேலிடேட்டர்களின் எண்ணிக்கை மற்றும் அவர்களின் பயனுள்ள ஸ்டேக் செய்யப்பட்ட ஈதர் நிலுவைகளுக்கு ஏற்ப கணக்கிடப்படுகிறது:

base reward = validator effective balance x 2^6 / SQRT(Effective balance of all active validators)

சேர்க்கை தாமதம்

சங்கிலியின் தலையில் (block n) வேலிடேட்டர்கள் வாக்களித்த நேரத்தில், block n+1 இன்னும் முன்மொழியப்படவில்லை. எனவே சான்றளிப்புகள் இயற்கையாகவே ஒரு தொகுதிக்குப் பிறகு சேர்க்கப்படும், எனவே சங்கிலித் தலையாக block n-க்கு வாக்களித்த அனைத்துச் சான்றளிப்புகளும் block n+1-இல் சேர்க்கப்பட்டன, மேலும் சேர்க்கை தாமதம் (inclusion delay) 1 ஆகும். சேர்க்கை தாமதம் இரண்டு ஸ்லாட்டுகளாக இரட்டிப்பானால், சான்றளிப்பு வெகுமதி பாதியாகக் குறையும், ஏனெனில் சான்றளிப்பு வெகுமதியைக் கணக்கிட அடிப்படை வெகுமதியானது சேர்க்கை தாமதத்தின் தலைகீழியால் பெருக்கப்படுகிறது.

சான்றளிப்புக் காட்சிகள்

விடுபட்ட வாக்களிக்கும் வேலிடேட்டர்

வேலிடேட்டர்கள் தங்கள் சான்றளிப்பைச் சமர்ப்பிக்க அதிகபட்சம் 1 சகாப்தம் (epoch) அவகாசம் உள்ளது. சகாப்தம் 0-இல் சான்றளிப்பு தவறவிடப்பட்டால், அவர்கள் அதைச் சகாப்தம் 1-இல் சேர்க்கை தாமதத்துடன் சமர்ப்பிக்கலாம்.

விடுபட்ட ஒருங்கிணைப்பாளர்

மொத்தத்தில் ஒரு சகாப்தத்திற்கு 16 ஒருங்கிணைப்பாளர்கள் உள்ளனர். கூடுதலாக, சீரற்ற வேலிடேட்டர்கள் 256 சகாப்தங்களுக்கு இரண்டு சப்நெட்டுகளுக்கு குழுசேர்ந்து, ஒருங்கிணைப்பாளர்கள் விடுபட்டிருந்தால் காப்புப்பிரதியாகச் (backup) செயல்படுகிறார்கள்.

விடுபட்ட தொகுதி முன்மொழிபவர்

சில சந்தர்ப்பங்களில் ஒரு அதிர்ஷ்டசாலி ஒருங்கிணைப்பாளர் தொகுதி முன்மொழிபவராகவும் மாறலாம் என்பதை நினைவில் கொள்க. தொகுதி முன்மொழிபவர் காணாமல் போனதால் சான்றளிப்பு சேர்க்கப்படவில்லை என்றால், அடுத்த தொகுதி முன்மொழிபவர் ஒருங்கிணைக்கப்பட்ட சான்றளிப்பை எடுத்து அடுத்த தொகுதியில் சேர்ப்பார். இருப்பினும், சேர்க்கை தாமதம் ஒன்று அதிகரிக்கும்.

மேலும் படிக்க

உங்களுக்கு உதவிய சமூக வளம் பற்றித் தெரியுமா? இந்தப் பக்கத்தைத் திருத்தி அதைச் சேர்க்கவும்!