வாலிடியம்
வாலிடியம் என்பது ZK-ரோலப்கள் போன்ற செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகளைப் பயன்படுத்தி பரிவர்த்தனைகளின் ஒருமைப்பாட்டைச் செயல்படுத்தும் ஒரு அளவிடுதல் தீர்வாகும், ஆனால் இது பரிவர்த்தனைத் தரவை எத்தேரியம் முதன்மை வலைப்பின்னலில் சேமிக்காது. புறச்சங்கிலி தரவு கிடைக்கும் தன்மை சில சமரசங்களை அறிமுகப்படுத்தினாலும், இது அளவிடுதலில் மிகப்பெரிய மேம்பாடுகளுக்கு வழிவகுக்கும் (வாலிடியம்கள் வினாடிக்கு ~9,000 பரிவர்த்தனைகள் அல்லது அதற்கு மேற்பட்டவற்றை (opens in a new tab) செயலாக்க முடியும்).
முன்நிபந்தனைகள்
எத்திரியம் அளவிடுதல் மற்றும் அடுக்கு 2 (l2) பற்றிய எங்கள் பக்கத்தை நீங்கள் படித்துப் புரிந்துகொண்டிருக்க வேண்டும்.
வாலிடியம் என்றால் என்ன?
வாலிடியம்கள் என்பவை எத்தேரியம் முதன்மை வலைப்பின்னலுக்கு வெளியே பரிவர்த்தனைகளைச் செயலாக்குவதன் மூலம் பரிவர்த்தனை வீதத்தை மேம்படுத்த வடிவமைக்கப்பட்ட புறச்சங்கிலி தரவு கிடைக்கும் தன்மை மற்றும் கணக்கீட்டைப் பயன்படுத்தும் அளவிடுதல் தீர்வுகளாகும். பூஜ்ய-அறிவு ரோலப்கள் (ZK-ரோலப்கள்) போலவே, வாலிடியம்களும் எத்திரியத்தில் புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகளைச் சரிபார்க்க வெளியிடுகின்றன. இது தவறான நிலை மாற்றங்களைத் தடுக்கிறது மற்றும் வாலிடியம் சங்கிலியின் பாதுகாப்பு உத்தரவாதங்களை மேம்படுத்துகிறது.
இந்த "செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகள்" ZK-SNARKs (Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge) அல்லது ZK-STARKs (Zero-Knowledge Scalable Transparent ARgument of Knowledge) வடிவத்தில் வரலாம். பூஜ்ஜிய-அறிவுச் சான்றுகள் (opens in a new tab) பற்றி மேலும் அறிக.
வாலிடியம் பயனர்களுக்குச் சொந்தமான நிதிகள் எத்திரியத்தில் உள்ள ஒரு திறன் ஒப்பந்தத்தால் கட்டுப்படுத்தப்படுகின்றன. ZK-ரோலப்களைப் போலவே வாலிடியம்களும் கிட்டத்தட்ட உடனடி திரும்பப் பெறுதல்களை வழங்குகின்றன; திரும்பப் பெறுதல் கோரிக்கைக்கான செல்லுபடித்தன்மை சான்று முதன்மை வலைப்பின்னலில் சரிபார்க்கப்பட்டவுடன், பயனர்கள் மெர்கல் சான்றுகளை வழங்குவதன் மூலம் நிதியைத் திரும்பப் பெறலாம். சரிபார்க்கப்பட்ட பரிவர்த்தனை தொகுதியில் பயனரின் திரும்பப் பெறுதல் பரிவர்த்தனை சேர்க்கப்பட்டுள்ளதை மெர்கல் சான்று சரிபார்க்கிறது, இது சங்கிலிசார் ஒப்பந்தம் திரும்பப் பெறுதலைச் செயலாக்க அனுமதிக்கிறது.
இருப்பினும், வாலிடியம் பயனர்களின் நிதிகள் முடக்கப்படலாம் மற்றும் திரும்பப் பெறுதல்கள் கட்டுப்படுத்தப்படலாம். வாலிடியம் சங்கிலியில் உள்ள தரவு கிடைக்கும் தன்மை மேலாளர்கள் பயனர்களிடமிருந்து புறச்சங்கிலி நிலைத் தரவை நிறுத்தி வைத்தால் இது நிகழலாம். பரிவர்த்தனைத் தரவிற்கான அணுகல் இல்லாமல், பயனர்களால் நிதியின் உரிமையை நிரூபிக்கவும் திரும்பப் பெறுதல்களைச் செயல்படுத்தவும் தேவையான மெர்கல் சான்றைக் கணக்கிட முடியாது.
வாலிடியம்களுக்கும் ZK-ரோலப்களுக்கும் இடையிலான முக்கிய வேறுபாடு இதுதான்—தரவு கிடைக்கும் தன்மை நிறமாலையில் அவற்றின் நிலைகள். இரண்டு தீர்வுகளும் தரவு சேமிப்பகத்தை வித்தியாசமாக அணுகுகின்றன, இது பாதுகாப்பு மற்றும் நம்பிக்கை தேவையின்மை ஆகியவற்றில் தாக்கங்களை ஏற்படுத்துகிறது.
வாலிடியம்கள் எத்திரியத்துடன் எவ்வாறு தொடர்பு கொள்கின்றன?
வாலிடியம்கள் என்பவை தற்போதுள்ள எத்திரியம் சங்கிலியின் மேல் கட்டமைக்கப்பட்ட அளவிடுதல் நெறிமுறைகளாகும். இது பரிவர்த்தனைகளைப் புறச்சங்கிலியில் செயல்படுத்தினாலும், ஒரு வாலிடியம் சங்கிலி முதன்மை வலைப்பின்னலில் பயன்படுத்தப்படும் திறன் ஒப்பந்தங்களின் தொகுப்பால் நிர்வகிக்கப்படுகிறது, அவற்றுள்:
-
சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தம்: நிலை புதுப்பிப்புகளைச் செய்யும்போது வாலிடியம் ஆபரேட்டரால் சமர்ப்பிக்கப்பட்ட சான்றுகளின் செல்லுபடித்தன்மையை சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தம் சரிபார்க்கிறது. இதில் புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகளின் சரியான தன்மையைச் சான்றளிக்கும் செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகள் மற்றும் புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைத் தரவின் இருப்பைச் சரிபார்க்கும் தரவு கிடைக்கும் தன்மை சான்றுகள் ஆகியவை அடங்கும்.
-
முதன்மை ஒப்பந்தம்: முதன்மை ஒப்பந்தம் தொகுதி உற்பத்தியாளர்களால் சமர்ப்பிக்கப்பட்ட நிலை உறுதிப்பாடுகளை (மெர்கல் வேர்கள்) சேமிக்கிறது மற்றும் செல்லுபடித்தன்மை சான்று சங்கிலிசார் சரிபார்க்கப்பட்டவுடன் வாலிடியமின் நிலையைப் புதுப்பிக்கிறது. இந்த ஒப்பந்தம் வாலிடியம் சங்கிலிக்கான வைப்புகள் மற்றும் அதிலிருந்து திரும்பப் பெறுதல்களையும் செயலாக்குகிறது.
வாலிடியம்கள் பின்வருவனவற்றிற்கும் முதன்மை எத்திரியம் சங்கிலியை நம்பியுள்ளன:
இறுதித் தீர்வு
ஒரு வாலிடியமில் செயல்படுத்தப்படும் பரிவர்த்தனைகள், பெற்றோர் சங்கிலி அவற்றின் செல்லுபடித்தன்மையைச் சரிபார்க்கும் வரை முழுமையாக உறுதிப்படுத்தப்பட முடியாது. வாலிடியமில் நடத்தப்படும் அனைத்து வணிகங்களும் இறுதியில் முதன்மை வலைப்பின்னலில் இறுதித் தீர்வு செய்யப்பட வேண்டும். எத்திரியம் தொகுதிச்சங்கிலி வாலிடியம் பயனர்களுக்கு "இறுதித் தீர்வு உத்தரவாதங்களையும்" வழங்குகிறது, அதாவது புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகள் சங்கிலிசார் உறுதிப்படுத்தப்பட்டவுடன் அவற்றை மாற்றியமைக்கவோ அல்லது திரும்பப் பெறவோ முடியாது.
பாதுகாப்பு
ஒரு இறுதித் தீர்வு அடுக்காகச் செயல்படும் எத்திரியம், வாலிடியமில் நிலை மாற்றங்களின் செல்லுபடித்தன்மைக்கும் உத்தரவாதம் அளிக்கிறது. வாலிடியம் சங்கிலியில் செயல்படுத்தப்படும் புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகள் அடிப்படை எத்திரியம் அடுக்கில் உள்ள ஒரு திறன் ஒப்பந்தம் மூலம் சரிபார்க்கப்படுகின்றன.
சங்கிலிசார் சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தம் சான்றைத் தவறானது எனக் கருதினால், பரிவர்த்தனைகள் நிராகரிக்கப்படும். இதன் பொருள், வாலிடியமின் நிலையைப் புதுப்பிப்பதற்கு முன்பு ஆபரேட்டர்கள் எத்திரியம் நெறிமுறையால் செயல்படுத்தப்படும் செல்லுபடித்தன்மை நிபந்தனைகளைப் பூர்த்தி செய்ய வேண்டும்.
வாலிடியம் எவ்வாறு செயல்படுகிறது?
பரிவர்த்தனைகள்
பயனர்கள் பரிவர்த்தனைகளை ஆபரேட்டரிடம் சமர்ப்பிக்கிறார்கள், இது வாலிடியம் சங்கிலியில் பரிவர்த்தனைகளைச் செயல்படுத்துவதற்குப் பொறுப்பான ஒரு கணு ஆகும். சில வாலிடியம்கள் சங்கிலியைச் செயல்படுத்த ஒரே ஒரு ஆபரேட்டரைப் பயன்படுத்தலாம் அல்லது ஆபரேட்டர்களைச் சுழற்றுவதற்கு உரிமைச் சான்று (PoS) பொறிமுறையை நம்பியிருக்கலாம்.
ஆபரேட்டர் பரிவர்த்தனைகளை ஒரு தொகுதியாக ஒருங்கிணைத்து, அதை நிரூபிப்பதற்காக ஒரு நிரூபிக்கும் சுற்றுக்கு அனுப்புகிறார். நிரூபிக்கும் சுற்று பரிவர்த்தனை தொகுதியை (மற்றும் பிற தொடர்புடைய தரவை) உள்ளீடுகளாக ஏற்றுக்கொள்கிறது மற்றும் செயல்பாடுகள் சரியாகச் செய்யப்பட்டன என்பதைச் சரிபார்க்கும் செல்லுபடித்தன்மை சான்றை வெளியீடாக வழங்குகிறது.
நிலை உறுதிப்பாடுகள்
வாலிடியமின் நிலை ஒரு மெர்க்கல் மரமாக ஹாஷ் செய்யப்படுகிறது, அதன் வேர் எத்திரியத்தில் உள்ள முதன்மை ஒப்பந்தத்தில் சேமிக்கப்படுகிறது. நிலை வேர் என்றும் அழைக்கப்படும் மெர்கல் வேர், வாலிடியமில் உள்ள கணக்குகள் மற்றும் நிலுவைகளின் தற்போதைய நிலைக்கான கிரிப்டோகிராஃபிக் உறுதிப்பாடாகச் செயல்படுகிறது.
ஒரு நிலை புதுப்பிப்பைச் செய்ய, ஆபரேட்டர் ஒரு புதிய நிலை வேரைக் கணக்கிட்டு (பரிவர்த்தனைகளைச் செயல்படுத்திய பிறகு) அதைச் சங்கிலிசார் ஒப்பந்தத்தில் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். செல்லுபடித்தன்மை சான்று சரியாக இருந்தால், முன்மொழியப்பட்ட நிலை ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டு, வாலிடியம் புதிய நிலை வேருக்கு மாறுகிறது.
வைப்புகள் மற்றும் திரும்பப் பெறுதல்கள்
பயனர்கள் சங்கிலிசார் ஒப்பந்தத்தில் ETH (அல்லது ஏதேனும் ERC-இணக்கமான வில்லை) வைப்பு செய்வதன் மூலம் எத்திரியத்திலிருந்து வாலிடியத்திற்கு நிதியை மாற்றுகிறார்கள். ஒப்பந்தம் வைப்பு நிகழ்வை வாலிடியம் புறச்சங்கிலிக்கு அனுப்புகிறது, அங்கு பயனரின் முகவரியில் அவர்களின் வைப்புக்குச் சமமான தொகை வரவு வைக்கப்படுகிறது. ஆபரேட்டர் இந்த வைப்பு பரிவர்த்தனையையும் ஒரு புதிய தொகுதியில் சேர்க்கிறார்.
நிதியை மீண்டும் முதன்மை வலைப்பின்னலுக்கு மாற்ற, ஒரு வாலிடியம் பயனர் திரும்பப் பெறுதல் பரிவர்த்தனையைத் தொடங்கி, அதை ஆபரேட்டரிடம் சமர்ப்பிக்கிறார், அவர் திரும்பப் பெறுதல் கோரிக்கையைச் சரிபார்த்து அதை ஒரு தொகுதியில் சேர்க்கிறார். வாலிடியம் சங்கிலியில் உள்ள பயனரின் சொத்துக்களும் அவர்கள் கணினியிலிருந்து வெளியேறுவதற்கு முன்பு அழிக்கப்படுகின்றன. தொகுதியுடன் தொடர்புடைய செல்லுபடித்தன்மை சான்று சரிபார்க்கப்பட்டவுடன், பயனர் தங்களின் ஆரம்ப வைப்பின் மீதமுள்ள தொகையைத் திரும்பப் பெற முதன்மை ஒப்பந்தத்தை அழைக்கலாம்.
தணிக்கை எதிர்ப்பு பொறிமுறையாக, வாலிடியம் நெறிமுறை பயனர்களை ஆபரேட்டர் வழியாகச் செல்லாமல் நேரடியாக வாலிடியம் ஒப்பந்தத்திலிருந்து திரும்பப் பெற அனுமதிக்கிறது. இந்த வழக்கில், பயனர்கள் நிலை வேரில் ஒரு கணக்கு சேர்க்கப்பட்டுள்ளதைக் காட்டும் மெர்கல் சான்றைச் சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தத்திற்கு வழங்க வேண்டும். சான்று ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டால், பயனர் வாலிடியமிலிருந்து தங்கள் நிதியை வெளியேற்ற முதன்மை ஒப்பந்தத்தின் திரும்பப் பெறுதல் செயல்பாட்டை அழைக்கலாம்.
தொகுதி சமர்ப்பிப்பு
பரிவர்த்தனைகளின் தொகுதியைச் செயல்படுத்திய பிறகு, ஆபரேட்டர் தொடர்புடைய செல்லுபடித்தன்மை சான்றைச் சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தத்தில் சமர்ப்பிக்கிறார் மற்றும் முதன்மை ஒப்பந்தத்திற்கு ஒரு புதிய நிலை வேரை முன்மொழிகிறார். சான்று செல்லுபடியாகும் பட்சத்தில், முதன்மை ஒப்பந்தம் வாலிடியமின் நிலையைப் புதுப்பித்து, தொகுதியில் உள்ள பரிவர்த்தனைகளின் முடிவுகளை இறுதியாக்குகிறது.
ZK-ரோலப்பைப் போலல்லாமல், வாலிடியமில் உள்ள தொகுதி உற்பத்தியாளர்கள் பரிவர்த்தனை தொகுதிகளுக்கான பரிவர்த்தனைத் தரவை வெளியிடத் தேவையில்லை (தொகுதி தலைப்புகள் மட்டுமே). தரவுத் திரளை தரவு, calldata அல்லது இரண்டின் கலவையைப் பயன்படுத்தி முதன்மை எத்திரியம் சங்கிலியில் நிலைத் தரவை வெளியிடும் "கலப்பின" அளவிடுதல் நெறிமுறைகளுக்கு (அதாவது, அடுக்கு 2 (l2)) மாறாக, இது வாலிடியமை முற்றிலும் புறச்சங்கிலி அளவிடுதல் நெறிமுறையாக மாற்றுகிறது.
தரவு கிடைக்கும் தன்மை
குறிப்பிட்டுள்ளபடி, வாலிடியம்கள் புறச்சங்கிலி தரவு கிடைக்கும் தன்மை மாதிரியைப் பயன்படுத்துகின்றன, அங்கு ஆபரேட்டர்கள் அனைத்து பரிவர்த்தனைத் தரவையும் எத்தேரியம் முதன்மை வலைப்பின்னலுக்கு வெளியே சேமிக்கிறார்கள். வாலிடியமின் குறைந்த சங்கிலிசார் தரவு தடம் அளவிடுதலை மேம்படுத்துகிறது (பரிவர்த்தனை வீதம் எத்திரியத்தின் தரவு செயலாக்கத் திறனால் வரையறுக்கப்படவில்லை) மற்றும் பயனர் கட்டணங்களைக் குறைக்கிறது (சங்கிலிசார் தரவை வெளியிடுவதற்கான செலவு குறைவு).
இருப்பினும், புறச்சங்கிலி தரவு கிடைக்கும் தன்மை ஒரு சிக்கலை அளிக்கிறது: மெர்கல் சான்றுகளை உருவாக்க அல்லது சரிபார்க்கத் தேவையான தரவு கிடைக்காமல் போகலாம். இதன் பொருள், ஆபரேட்டர்கள் தீங்கிழைக்கும் வகையில் செயல்பட்டால் பயனர்களால் சங்கிலிசார் ஒப்பந்தத்திலிருந்து நிதியைத் திரும்பப் பெற முடியாமல் போகலாம்.
பல்வேறு வாலிடியம் தீர்வுகள் நிலைத் தரவின் சேமிப்பகத்தைப் பரவலாக்குவதன் மூலம் இந்தச் சிக்கலைத் தீர்க்க முயற்சிக்கின்றன. புறச்சங்கிலி தரவைச் சேமிப்பதற்கும் கோரிக்கையின் பேரில் பயனர்களுக்குக் கிடைக்கச் செய்வதற்கும் பொறுப்பான "தரவு கிடைக்கும் தன்மை மேலாளர்களுக்கு" அடிப்படைத் தரவை அனுப்ப தொகுதி உற்பத்தியாளர்களைக் கட்டாயப்படுத்துவது இதில் அடங்கும்.
வாலிடியமில் உள்ள தரவு கிடைக்கும் தன்மை மேலாளர்கள் ஒவ்வொரு வாலிடியம் தொகுதியிலும் கையொப்பமிடுவதன் மூலம் புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகளுக்கான தரவு கிடைப்பதைச் சான்றளிக்கின்றனர். இந்த கையொப்பங்கள் ஒரு வகையான "கிடைக்கும் தன்மை சான்றை" உருவாக்குகின்றன, நிலை புதுப்பிப்புகளை அங்கீகரிப்பதற்கு முன்பு சங்கிலிசார் சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தம் இதைச் சரிபார்க்கிறது.
தரவு கிடைக்கும் தன்மை மேலாண்மைக்கான அணுகுமுறையில் வாலிடியம்கள் வேறுபடுகின்றன. சில நிலைத் தரவைச் சேமிக்க நம்பகமான தரப்பினரை நம்பியுள்ளன, மற்றவை பணிக்காகத் தோராயமாக ஒதுக்கப்பட்ட சரிபார்ப்பிகளைப் பயன்படுத்துகின்றன.
தரவு கிடைக்கும் தன்மை குழு (DAC)
புறச்சங்கிலி தரவு கிடைப்பதற்கு உத்தரவாதம் அளிக்க, சில வாலிடியம் தீர்வுகள் நிலையின் நகல்களைச் சேமிக்கவும் தரவு கிடைக்கும் தன்மைக்கான சான்றை வழங்கவும் கூட்டாகத் தரவு கிடைக்கும் தன்மை குழு (DAC) என்று அழைக்கப்படும் நம்பகமான நிறுவனங்களின் குழுவை நியமிக்கின்றன. DAC-களைச் செயல்படுத்துவது எளிதானது மற்றும் உறுப்பினர் எண்ணிக்கை குறைவாக இருப்பதால் குறைவான ஒருங்கிணைப்பு தேவைப்படுகிறது.
இருப்பினும், தேவைப்படும்போது (எ.கா., மெர்கல் சான்றுகளை உருவாக்க) தரவைக் கிடைக்கச் செய்யப் பயனர்கள் DAC-ஐ நம்ப வேண்டும். தரவு கிடைக்கும் தன்மை குழுக்களின் உறுப்பினர்கள் ஒரு தீங்கிழைக்கும் நபரால் சமரசம் செய்யப்படுவதற்கான (opens in a new tab) சாத்தியக்கூறு உள்ளது, அவர் பின்னர் புறச்சங்கிலி தரவை நிறுத்தி வைக்கலாம்.
வாலிடியம்களில் உள்ள தரவு கிடைக்கும் தன்மை குழுக்கள் பற்றி மேலும் அறிக (opens in a new tab).
பிணைக்கப்பட்ட தரவு கிடைக்கும் தன்மை
பிற வாலிடியம்கள் ஆஃப்லைன் தரவைச் சேமிக்கும் பொறுப்பில் உள்ள பங்கேற்பாளர்கள் தங்கள் பாத்திரங்களை ஏற்றுக்கொள்வதற்கு முன்பு ஒரு திறன் ஒப்பந்தத்தில் வில்லைகளைப் பங்குவைப்பு செய்ய (அதாவது, பூட்டி வைக்க) கோருகின்றன. இந்த பங்குவைப்பு தரவு கிடைக்கும் தன்மை மேலாளர்களிடையே நேர்மையான நடத்தைக்கு உத்தரவாதம் அளிக்கும் "பிணைப்பாக" செயல்படுகிறது மற்றும் நம்பிக்கை அனுமானங்களைக் குறைக்கிறது. இந்தப் பங்கேற்பாளர்கள் தரவு கிடைக்கும் தன்மையை நிரூபிக்கத் தவறினால், பிணைப்பு வெட்டுதல் செய்யப்படுகிறது.
பிணைக்கப்பட்ட தரவு கிடைக்கும் தன்மை திட்டத்தில், தேவையான பங்குவைப்பை வழங்கியவுடன் புறச்சங்கிலி தரவை வைத்திருக்க எவரும் ஒதுக்கப்படலாம். இது தகுதியான தரவு கிடைக்கும் தன்மை மேலாளர்களின் தொகுப்பை விரிவுபடுத்துகிறது, தரவு கிடைக்கும் தன்மை குழுக்களை (DACs) பாதிக்கும் மையப்படுத்தலைக் குறைக்கிறது. மிக முக்கியமாக, இந்த அணுகுமுறை தீங்கிழைக்கும் செயல்பாட்டைத் தடுக்க கிரிப்டோ-பொருளாதார ஊக்கத்தொகைகளை நம்பியுள்ளது, இது வாலிடியமில் ஆஃப்லைன் தரவைப் பாதுகாக்க நம்பகமான தரப்பினரை நியமிப்பதை விட கணிசமாகப் பாதுகாப்பானது.
வாலிடியம்களில் பிணைக்கப்பட்ட தரவு கிடைக்கும் தன்மை பற்றி மேலும் அறிக (opens in a new tab).
வோலிஷன்கள் மற்றும் வாலிடியம்
வாலிடியம்கள் பல நன்மைகளை வழங்குகின்றன, ஆனால் சமரசங்களுடன் வருகின்றன (குறிப்பாக, தரவு கிடைக்கும் தன்மை). ஆனால், பல அளவிடுதல் தீர்வுகளைப் போலவே, வாலிடியம்களும் குறிப்பிட்ட பயன்பாட்டு நிகழ்வுகளுக்குப் பொருத்தமானவை—இதனால்தான் வோலிஷன்கள் (volitions) உருவாக்கப்பட்டன.
வோலிஷன்கள் ஒரு ZK-ரோலப் மற்றும் வாலிடியம் சங்கிலியை இணைக்கின்றன மற்றும் பயனர்கள் இரண்டு அளவிடுதல் தீர்வுகளுக்கு இடையில் மாற அனுமதிக்கின்றன. வோலிஷன்கள் மூலம், பயனர்கள் சில பரிவர்த்தனைகளுக்கு வாலிடியமின் புறச்சங்கிலி தரவு கிடைக்கும் தன்மையைப் பயன்படுத்திக் கொள்ளலாம், அதே நேரத்தில் தேவைப்பட்டால் சங்கிலிசார் தரவு கிடைக்கும் தன்மை தீர்வுக்கு (ZK-ரோலப்) மாறும் சுதந்திரத்தைத் தக்க வைத்துக் கொள்ளலாம். இது அடிப்படையில் பயனர்களுக்கு அவர்களின் தனித்துவமான சூழ்நிலைகளால் கட்டளையிடப்பட்ட சமரசங்களைத் தேர்ந்தெடுக்கும் சுதந்திரத்தை அளிக்கிறது.
ஒரு பரவலாக்கப்பட்ட பரிமாற்றம் (DEX) அதிக மதிப்புள்ள வர்த்தகங்களுக்கு வாலிடியமின் அளவிடக்கூடிய மற்றும் தனிப்பட்ட உள்கட்டமைப்பைப் பயன்படுத்த விரும்பலாம். ZK-ரோலப்பின் அதிக பாதுகாப்பு உத்தரவாதங்கள் மற்றும் நம்பிக்கை தேவையின்மை ஆகியவற்றை விரும்பும் பயனர்களுக்கு இது ZK-ரோலப்பையும் பயன்படுத்தலாம்.
வாலிடியம்கள் மற்றும் EVM இணக்கத்தன்மை
ZK-ரோலப்களைப் போலவே, வாலிடியம்களும் பெரும்பாலும் வில்லை பரிமாற்றங்கள் மற்றும் கொடுப்பனவுகள் போன்ற எளிய பயன்பாடுகளுக்குப் பொருத்தமானவை. பூஜ்ஜிய-அறிவுச் சான்று சுற்றில் EVM வழிமுறைகளை நிரூபிப்பதற்கான கணிசமான மேல்நிலையைக் கருத்தில் கொண்டு, வாலிடியம்களிடையே பொதுவான கணக்கீடு மற்றும் திறன் ஒப்பந்தச் செயலாக்கத்தை ஆதரிப்பது செயல்படுத்துவது கடினம்.
சில வாலிடியம் திட்டங்கள் EVM-இணக்கமான மொழிகளை (எ.கா., Solidity, Vyper) திறமையான நிரூபணத்திற்காக உகந்த தனிப்பயன் பைட் குறியீட்டை உருவாக்குவதன் மூலம் இந்தச் சிக்கலைத் தவிர்க்க முயற்சிக்கின்றன. இந்த அணுகுமுறையின் ஒரு குறைபாடு என்னவென்றால், புதிய பூஜ்ஜிய-அறிவுச் சான்றுக்கு உகந்த VM-கள் முக்கியமான EVM ஆப்கோடுகளை ஆதரிக்காமல் போகலாம், மேலும் டெவலப்பர்கள் உகந்த அனுபவத்திற்காக நேரடியாக உயர்நிலை மொழியில் எழுத வேண்டும். இது இன்னும் பல சிக்கல்களை உருவாக்குகிறது: இது டெவலப்பர்களை முற்றிலும் புதிய மேம்பாட்டு அடுக்குடன் பரவலாக்கப்பட்ட செயலிகளை (dapps) உருவாக்கக் கட்டாயப்படுத்துகிறது மற்றும் தற்போதைய எத்திரியம் உள்கட்டமைப்புடனான இணக்கத்தன்மையை உடைக்கிறது.
இருப்பினும், சில குழுக்கள் ZK-நிரூபிக்கும் சுற்றுகளுக்கு இருக்கும் EVM ஆப்கோடுகளை மேம்படுத்த முயற்சிக்கின்றன. இது நிரல் செயலாக்கத்தின் சரியான தன்மையைச் சரிபார்க்கச் சான்றுகளை உருவாக்கும் EVM-இணக்கமான VM ஆன பூஜ்ஜிய-அறிவு எத்திரியம் மெய்நிகர் இயந்திரத்தின் (zkEVM) வளர்ச்சிக்கு வழிவகுக்கும். zkEVM மூலம், வாலிடியம் சங்கிலிகள் திறன் ஒப்பந்தங்களைப் புறச்சங்கிலியில் செயல்படுத்தலாம் மற்றும் எத்திரியத்தில் ஒரு புறச்சங்கிலி கணக்கீட்டைச் சரிபார்க்க (அதை மீண்டும் செயல்படுத்தாமல்) செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகளைச் சமர்ப்பிக்கலாம்.
zkEVM-கள் பற்றி மேலும் அறிக (opens in a new tab).
வாலிடியம்கள் எத்திரியத்தை எவ்வாறு அளவிடுகின்றன?
1. புறச்சங்கிலி தரவு சேமிப்பு
ஆப்டிமிஸ்டிக் ரோலப்கள் மற்றும் ZK-ரோலப்கள் போன்ற அடுக்கு 2 (l2) அளவிடுதல் திட்டங்கள், L1-இல் சில பரிவர்த்தனைத் தரவை வெளியிடுவதன் மூலம் பாதுகாப்பிற்காக முற்றிலும் புறச்சங்கிலி அளவிடுதல் நெறிமுறைகளின் (எ.கா., பிளாஸ்மா) முடிவற்ற அளவிடுதலை வர்த்தகம் செய்கின்றன. ஆனால் இதன் பொருள் ரோலப்களின் அளவிடுதல் பண்புகள் எத்தேரியம் முதன்மை வலைப்பின்னலில் உள்ள தரவு அலைவரிசையால் வரையறுக்கப்பட்டுள்ளன (இந்தக் காரணத்திற்காக எத்திரியத்தின் தரவு சேமிப்பக திறனை மேம்படுத்த தரவு ஷார்டிங் முன்மொழிகிறது).
வாலிடியம்கள் அனைத்து பரிவர்த்தனைத் தரவையும் புறச்சங்கிலியில் வைத்திருப்பதன் மூலம் அளவிடுதலை அடைகின்றன மற்றும் முதன்மை எத்திரியம் சங்கிலிக்கு நிலை புதுப்பிப்புகளை அனுப்பும்போது நிலை உறுதிப்பாடுகளை (மற்றும் செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகளை) மட்டுமே இடுகையிடுகின்றன. இருப்பினும், செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகளின் இருப்பு, பிளாஸ்மா மற்றும் பக்கச்சங்கிலிகள் உள்ளிட்ட பிற முற்றிலும் புறச்சங்கிலி அளவிடுதல் தீர்வுகளை விட வாலிடியம்களுக்கு அதிக பாதுகாப்பு உத்தரவாதங்களை அளிக்கிறது. புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகளைச் சரிபார்க்கும் முன் எத்திரியம் செயலாக்க வேண்டிய தரவின் அளவைக் குறைப்பதன் மூலம், வாலிடியம் வடிவமைப்புகள் முதன்மை வலைப்பின்னலில் பரிவர்த்தனை வீதத்தைப் பெரிதும் நீட்டிக்கின்றன.
2. சுழல்நிலை சான்றுகள்
சுழல்நிலை சான்று என்பது பிற சான்றுகளின் செல்லுபடித்தன்மையைச் சரிபார்க்கும் ஒரு செல்லுபடித்தன்மை சான்று ஆகும். முந்தைய அனைத்து சான்றுகளையும் சரிபார்க்கும் ஒரு இறுதிச் சான்று உருவாக்கப்படும் வரை பல சான்றுகளைச் சுழல்நிலையாக ஒருங்கிணைப்பதன் மூலம் இந்த "சான்றுகளின் சான்று" உருவாக்கப்படுகிறது. சுழல்நிலை சான்றுகள் ஒரு செல்லுபடித்தன்மை சான்றுக்குச் சரிபார்க்கக்கூடிய பரிவர்த்தனைகளின் எண்ணிக்கையை அதிகரிப்பதன் மூலம் தொகுதிச்சங்கிலி செயலாக்க வேகத்தை அளவிடுகின்றன.
பொதுவாக, சரிபார்ப்பிற்காக எத்திரியத்தில் வாலிடியம் ஆபரேட்டர் சமர்ப்பிக்கும் ஒவ்வொரு செல்லுபடித்தன்மை சான்றும் ஒரு தொகுதியின் ஒருமைப்பாட்டைச் சரிபார்க்கிறது. அதேசமயம் ஒரே நேரத்தில் பல வாலிடியம் தொகுதிகளின் செல்லுபடித்தன்மையை உறுதிப்படுத்த ஒரு சுழல்நிலை சான்றைப் பயன்படுத்தலாம்—நிரூபிக்கும் சுற்று பல தொகுதி சான்றுகளை ஒரு இறுதிச் சான்றாகச் சுழல்நிலையாக ஒருங்கிணைக்க முடியும் என்பதால் இது சாத்தியமாகும். சங்கிலிசார் சரிபார்ப்பி ஒப்பந்தம் சுழல்நிலை சான்றை ஏற்றுக்கொண்டால், அனைத்து அடிப்படைத் தொகுதிகளும் உடனடியாக இறுதியாக்கப்படும்.
வாலிடியமின் நன்மைகள் மற்றும் தீமைகள்
| நன்மைகள் | தீமைகள் |
|---|---|
| செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகள் புறச்சங்கிலி பரிவர்த்தனைகளின் ஒருமைப்பாட்டைச் செயல்படுத்துகின்றன மற்றும் தவறான நிலை புதுப்பிப்புகளை இறுதியாக்குவதிலிருந்து ஆபரேட்டர்களைத் தடுக்கின்றன. | செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகளை உருவாக்குவதற்குச் சிறப்பு வன்பொருள் தேவைப்படுகிறது, இது மையப்படுத்தல் அபாயத்தை ஏற்படுத்துகிறது. |
| பயனர்களுக்கான மூலதனத் திறனை அதிகரிக்கிறது (எத்திரியத்திற்கு நிதியைத் திரும்பப் பெறுவதில் தாமதம் இல்லை) | பொதுவான கணக்கீடு/திறன் ஒப்பந்தங்களுக்கான வரையறுக்கப்பட்ட ஆதரவு; மேம்பாட்டிற்குச் சிறப்பு மொழிகள் தேவை. |
| அதிக மதிப்புள்ள பயன்பாடுகளில் மோசடி-சான்று அடிப்படையிலான அமைப்புகள் எதிர்கொள்ளும் சில பொருளாதாரத் தாக்குதல்களால் பாதிக்கப்படாது. | ZK சான்றுகளை உருவாக்க அதிக கணக்கீட்டு சக்தி தேவை; குறைந்த பரிவர்த்தனை வீத பயன்பாடுகளுக்குச் செலவு குறைந்ததல்ல. |
| எத்தேரியம் முதன்மை வலைப்பின்னலில் அழைப்புத் தரவை இடுகையிடாமல் பயனர்களுக்கான எரிவாயு கட்டணங்களைக் குறைக்கிறது. | மெதுவான அகநிலை இறுதிநிலை நேரம் (ZK சான்றை உருவாக்க 10-30 நிமிடம்) ஆனால் சர்ச்சை நேர தாமதம் இல்லாததால் முழு இறுதிநிலைக்கு வேகமானது. |
| பரிவர்த்தனை தனியுரிமை மற்றும் அளவிடுதலுக்கு முன்னுரிமை அளிக்கும் வர்த்தகம் அல்லது தொகுதிச்சங்கிலி கேமிங் போன்ற குறிப்பிட்ட பயன்பாட்டு நிகழ்வுகளுக்கு ஏற்றது. | உரிமையின் மெர்கல் சான்றுகளை உருவாக்குவதற்குப் புறச்சங்கிலி தரவு எல்லா நேரங்களிலும் கிடைக்க வேண்டும் என்பதால் பயனர்கள் நிதியைத் திரும்பப் பெறுவதைத் தடுக்கலாம். |
| புறச்சங்கிலி தரவு கிடைக்கும் தன்மை அதிக அளவிலான பரிவர்த்தனை வீதத்தை வழங்குகிறது மற்றும் அளவிடுதலை அதிகரிக்கிறது. | கிரிப்டோகிராஃபிக் பாதுகாப்பு வழிமுறைகளை மட்டுமே நம்பியிருக்கும் ZK-ரோலப்களைப் போலல்லாமல், பாதுகாப்பு மாதிரி நம்பிக்கை அனுமானங்கள் மற்றும் கிரிப்டோ-பொருளாதார ஊக்கத்தொகைகளை நம்பியுள்ளது. |
வாலிடியம்/வோலிஷன்களைப் பயன்படுத்தவும்
உங்கள் பரவலாக்கப்பட்ட செயலிகளில் (dapps) நீங்கள் ஒருங்கிணைக்கக்கூடிய வாலிடியம் மற்றும் வோலிஷன்களின் செயலாக்கங்களைப் பல திட்டங்கள் வழங்குகின்றன:
StarkWare StarkEx - StarkEx என்பது செல்லுபடித்தன்மை சான்றுகளை அடிப்படையாகக் கொண்ட எத்திரியம் அடுக்கு 2 (l2) அளவிடுதல் தீர்வாகும். இது ZK-ரோலப் அல்லது வாலிடியம் தரவு-கிடைக்கும் தன்மை முறைகளில் செயல்பட முடியும்.
Matter Labs zkPorter- zkPorter என்பது zkRollup மற்றும் ஷார்டிங் ஆகியவற்றின் யோசனைகளை இணைக்கும் ஒரு கலப்பின அணுகுமுறையுடன் தரவு கிடைக்கும் தன்மையைக் கையாளும் ஒரு அடுக்கு 2 (l2) அளவிடுதல் நெறிமுறையாகும். இது தன்னிச்சையாகப் பல ஷார்டுகளை ஆதரிக்க முடியும், ஒவ்வொன்றும் அதன் சொந்த தரவு கிடைக்கும் தன்மை கொள்கையைக் கொண்டுள்ளது.