Maelezo ya uwekaji dhamana upya

Wasilisho la Mike Neuder katika tukio la CBER Forum linalohusu jinsi uwekaji dhamana upya unavyofanya kazi. Wasilisho linafafanua uwekaji dhamana binafsi, uwekaji dhamana wa kukaimisha, uwekaji dhamana upya wa asili na usio wa asili, mbinu za uwekaji dhamana wenye ukwasi na tokeni za uwekaji dhamana upya wenye ukwasi, na jinsi ukataji unavyoingiliana na nafasi za uwekaji dhamana upya.

Nakala hii ni nakala inayofikika ya nakala asili ya video (opens in a new tab) iliyochapishwa na CBER Forum. Imehaririwa kidogo ili isomeke kwa urahisi.

Utangulizi (0:00)

Mambo vipi kila mtu, mimi ni Mike. Nitazungumzia kuhusu LRTs na LSTs. LRTs — je, uwekaji dhamana upya ni uwekaji dhamana mpya? Nitaanza na swali la pili na kulitumia kuhamasisha mjadala kuhusu LSTs na LRTs, nikifafanua ni nini. Hili ni wasilisho la picha zaidi, kwa hivyo natumai tunaweza kuanza tangu mwanzo na kujenga pamoja.

Muhtasari wa haraka: tukianzia mwanzoni kabisa, tutafafanua njia mbili za uwekaji dhamana. Ya kwanza ni uwekaji dhamana binafsi, ya pili ni uwekaji dhamana wa kukaimisha. Kisha tutaingia kwenye dhana ya uwekaji dhamana upya na kuifafanua. Kuna miundo minne tofauti ninayotaka kuichunguza — kwa kutumia utengano wa binafsi na wa kukaimisha, kisha kuangazia uwekaji dhamana upya wa asili dhidi ya uwekaji dhamana upya usio wa asili. Kisha tutaingia kwenye ukwasi, tukizungumzia tokeni zenye ukwasi — tokani za uwekaji amana wenye ukwasi (LSTs) na tokeni za uwekaji dhamana upya wenye ukwasi (LRTs). Tutahamasisha hili kwa kuangalia ukataji na uwekaji dhamana upya, na kisha aina zote mbili za tokeni. Mwishowe, tutamalizia na baadhi ya data kuhusu uwekaji dhamana jinsi ulivyo leo katika Ethereum.

Uwekaji dhamana binafsi (0:48)

Tukianzia mwanzoni kabisa, tuna uwekaji dhamana ambapo Alice anafanya mwenyewe. Anaingiliana moja kwa moja na itifaki, anaweka dhamana kwenye itifaki, na anapata tuzo kwa kufanya hivyo kupitia utoaji wa tokeni ya asili. Katika mfano wa Ethereum, Alice anaweka dhamana ya 32 ETH na anapata tuzo kwa mfumo wa ETH kwa kushiriki katika mwafaka.

Kuna mambo mawili ya kuangazia hapa. Kwanza, uwekaji dhamana hutumika kama utaratibu huu wa kizuia-Sybil — huwezi kuuhadaa mtandao kusema kwamba una vitambulisho vingi kwa sababu kila kitambulisho kinagharimu kiasi fulani cha usambazaji huu uliowekwa wa tokeni. Pili ni dhamana iliyo hatarini — haya ni mambo ya sheria za itifaki kwa upande wa ukataji. Ikiwa Alice atafanya makosa kulingana na vipimo vilivyofafanuliwa vizuri sana, itifaki itachukua mtaji wake na kumuadhibu kwa kufanya hivyo.

Uwekaji dhamana wa kukaimisha (2:52)

Uwekaji dhamana wa kukaimisha unaongeza tabaka lingine katikati kati ya Alice na itifaki. Alice sasa anamkaimisha Bob, ambaye anaweka dhamana kwenye itifaki ya Ethereum. Tuzo zinatumwa kwa Bob, na tuzo zikitoa ada zinatumwa kwa Alice. Hili ni toleo rahisi zaidi la uwekaji dhamana wa kukaimisha — Alice hataki kuendesha programu mwenyewe, labda hana 32 ETH kamili, au hana vifaa au utaalamu wa kiufundi wa kuendesha mthibitishaji.

Kuna njia nyingi tofauti za ukaimishaji huu katika viwango mbalimbali vya uaminifu. Toleo linaloaminika zaidi ni la udhamini — unatuma ETH yako kwa Coinbase na kusema "weka dhamana kwa niaba yangu." Kwa kweli unawaamini kabisa kwa sababu wanadhamini rasilimali kwa jina lako. Kuna toleo lisilo la udhamini lakini linalosimamiwa na DAO ambapo unakaimisha dhamana yako kwa mtu aliyedhamiriwa na DAO inayopiga kura kuhusu nani anapata kuendesha nodi — huu ni uwekaji dhamana wa mtindo wa Lido. La tatu ni toleo lenye uhitaji mdogo wa kuamini ambapo Alice na Bob wote wanaweka dhamana fulani. Alice anatoa ruzuku kwa dhamana iliyosalia ya Bob, na ikiwa Bob atafanya makosa na kupata ukataji, dhamana yake ndiyo fungu la kwanza linaloondolewa. Ninasema "uhitaji mdogo wa kuamini" na sio "bila hitaji la uaminifu" kwa sababu hata iweje, kuna uwezekano ambapo dhamana ya Alice inafutwa kabisa kulingana na kile Bob anachofanya.

Uwekaji dhamana upya binafsi kwa ETH ya asili (4:42)

Sasa tunaweza kuzungumzia uwekaji dhamana upya ni nini. Hii ni dhana mpya kabisa — imekuwepo tangu Sreeram na EigenLayer walipoanzisha neno hili labda mwaka mmoja na nusu au miaka miwili iliyopita.

Katika muundo huu, Alice anafanya kitu kile kile alichokuwa akifanya hapo awali — anatuma dhamana yake kwenye itifaki ya Ethereum na kupata tuzo kwa kushiriki katika mwafaka. Sasa tuna itifaki mpya — iite "Retheum" — ambayo Alice anaweka dhamana upya kwayo. Jambo muhimu hapa ni kwamba anatumia tokeni zile zile anazoweka dhamana katika itifaki ya Ethereum kulinda itifaki hii ya pili.

Anapata tuzo kwa hilo. Hili linaonekana kuwa zuri — Alice sasa ana uwezekano wa kupata tuzo mara mbili kwa kiasi kile kile cha dhamana. Lakini hatari ni kwamba mtaji alioweka dhamana katika itifaki zote mbili sasa unabanwa na sheria za itifaki zote mbili. Ikiwa Alice atafanya makosa katika Ethereum, anaweza kupoteza mtaji wake kwa kupata ukataji. Ikiwa atafanya makosa katika "Retheum," anaweza pia kupata ukataji. Pamoja na faida ya ziada huja majukumu ya ziada — tabia za itifaki ambazo zimeamriwa na zinazoweza kuadhibiwa kwa njia zaidi ikiwa utabana tokeni yako ya uwekaji dhamana kwenye itifaki nyingi tofauti.

Uwekaji dhamana upya wa asili wa kukaimisha (8:28)

Toleo la pili ni uwekaji dhamana upya wa kukaimisha kwa ETH ya asili. Alice anaweka dhamana na Ethereum, na sasa anataka kumtumia Bob kukaimisha dhamana yake kwenye itifaki ya "Retheum". Anamkaimisha Bob, Bob anaweka dhamana upya, itifaki inatoa tuzo kwa Bob, na Bob anatoa tuzo zikitoa ada kwa Alice.

Chini ya muundo huu, 32 ETH katika itifaki ya Ethereum inawajibika kwa vitendo vya Alice na Bob wote wawili — watu wawili ambao wanaweza kusababisha ETH hii kupata ukataji. Tokeni inabanwa na seti mbili tofauti za sheria za itifaki.

Swali la hadhira: Unapoweka dhamana ya ETH katika itifaki ya Ethereum, itifaki inapaswa kukupa kitu ambacho kisha unakiwasilisha — hicho kitu ni nini?

Katika toleo hili la asili, Alice anaweka dhamana na ana kile kinachoitwa kitambulisho cha utoaji kutoka kwenye mfumo wa ikolojia wa Ethereum. Kitambulisho hicho cha utoaji kinaweza kuelekezwa kwenye mkataba kwenye Ethereum ambao unashughulikia tabaka la pili la uwekaji dhamana. Ni mkataba unaodhibiti rasilimali unapozitoa kutoka Ethereum — ni kama udhamini bila hitaji la uaminifu katika mkataba mahiri ambao unatekeleza tabaka la pili la adhabu za ukataji.

Kwa nini hii inaitwa "ya asili?" Kwa sababu Alice bado anaingiliana moja kwa moja na Ethereum — dhamana yake ni 32 ETH anazomiliki, zinazotumika kulinda tabaka la mwafaka la Ethereum.

Uwekaji dhamana upya usio wa asili (10:57)

Uwekaji dhamana upya binafsi katika mazingira yasiyo ya asili: Alice anaingiliana na itifaki ya "Retheum" pekee. Haendeshi nodi kwenye Ethereum. Anaweka dhamana upya — ingawa ninaweka "upya" kwenye nukuu kwa sababu haweki dhamana upya kweli, ni uwekaji dhamana hapo kwanza. Sababu pekee inayoitwa uwekaji dhamana upya ni kwa sababu hii inafanyika kupitia itifaki ambayo pia inawezesha aina nyingine za uwekaji dhamana upya.

Anachukua tokeni zisizo za asili — hii inaweza kuwa USDC, sarafu thabiti ya euro, Bitcoin iliyofungwa, chochote kile — anaipatia kama usalama wa kiuchumi na upinzani wa Sybil kwa itifaki na kupata tuzo. Hii inafafanua upya uwekaji dhamana upya kama soko la uaminifu uliogatuliwa, ambapo uaminifu unarejelea thamani ya kiuchumi ya mtaji ulio hatarini.

Uwekaji dhamana upya wa kukaimisha kwa tokeni zisizo za asili unafuata mtindo ule ule — Alice anakaimisha kupitia Bob na kupokea tuzo zikitoa ada.

Ukataji na uwekaji dhamana upya (13:55)

Kabla hatujaingia kwenye ukwasi, hebu tuzungumzie kuhusu ukataji. Katika hali ya kawaida ya ukataji, Alice anaweka dhamana katika itifaki ya Ethereum. Ikiwa atafanya jambo ambalo itifaki inaona kama kosa — kwa mfano, kura kinzani, ambapo anatumia ufunguo wake wa kificho kutia saini vipande viwili vya habari ambavyo vinakinzana — hilo ni kosa la wazi. Kila mtu anaweza kuthibitisha saini zote mbili zilitiwa saini na Alice, na huo ni uthibitisho tosha wa kufanya ukataji wa tokeni zake.

Je, uwekaji dhamana upya na ukataji vinaingilianaje? Katika toleo rahisi zaidi — uwekaji dhamana upya binafsi kwa rasilimali ya asili — Alice anaweka dhamana kwenye Ethereum na pia anaweka dhamana upya kupitia "Retheum." Ikiwa Alice ataendelea kufanya kazi yake kwenye itifaki ya "Retheum" lakini anatoa kura kinzani kwenye Ethereum, sasa tuna tatizo: anapata ukataji kwenye Ethereum, lakini "Retheum" haijaona chochote kinachohusishwa naye ambacho ni kibaya kulingana na sheria zao. Lazima kuwe na mawasiliano fulani kati ya itifaki hizo mbili.

Mwelekeo huu wa mawasiliano kwa kweli ni rahisi sana kwa sababu "Retheum" ni mkataba mahiri kwenye Ethereum — inaweza kusoma kutoka kwenye hali ya Ethereum na kusema "mthibitishaji huyu amepata ukataji kulingana na Ethereum," kwa hivyo kwenye itifaki ya daraja la pili, Alice anapata ukataji pia.

Mwelekeo mwingine ni mgumu zaidi. Ikiwa Alice atapata ukataji kwenye jukwaa la uwekaji dhamana upya, Ethereum itahitaji kufahamishwa. Lakini Ethereum kwa makusudi haijui chochote kinachotokea kwenye tabaka lake la mkataba kwa upande wa utaratibu wa makubaliano.

Swali la hadhira: Kwa nini hilo liwe muhimu? Ethereum inahitaji dhamana kwa kile inachofanya, lakini kiasi cha uwekaji dhamana upya ni zao la kile cha asili.

Suala ni kwamba ikiwa Alice atapata ukataji kwenye jukwaa la uwekaji dhamana upya, kwa kweli hamiliki tena dhamana hiyo. Anaweza kufanya chochote anachotaka kwenye itifaki ya Ethereum bila mtaji halisi ulio hatarini — ambalo ndilo lengo kuu la kuwa na dhamana hapo kwanza. Ni kama ulikuwa unatumia pesa kwa mambo mawili, ikatoweka kwenye jambo moja, na jambo lingine lazima litambue kwamba pesa hiyo si yako tena. Bado ina thamani ya kiuchumi kwa namna fulani, lakini huimiliki — kwa hivyo hujali nini kinatokea kwayo kwa sababu tayari imekwenda.